وَحَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ الأُمَوِيُّ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي، حَدَّثَنَا أَبُو بُرْدَةَ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ بْنِ أَبِي مُوسَى، عَنْ أَبِي بُرْدَةَ، عَنْ أَبِي مُوسَى، قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَىُّ الإِسْلاَمِ أَفْضَلُ قَالَ " مَنْ سَلِمَ الْمُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ " .
Abu Muso al-Ashʼariy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men: «Ey Allohning Rasuli, Islomning qaysi (xislati) afzal?» dedim. (Paygʻambar): «Musulmonlar (kishilar) tilidan va qoʻlidan salomat boʻlgan kishi(niki)dir», dedilar.Абу Мусо ал-Ашъарий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен: «Эй Аллоҳнинг Расули, Исломнинг қайси (хислати) афзал?» дедим. (Пайғамбар): «Мусулмонлар (кишилар) тилидан ва қўлидан саломат бўлган киши(ники)дир», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ بَرَّادٍ الأَشْعَرِيُّ، وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالُوا حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنْ بُرَيْدٍ، عَنْ أَبِي بُرْدَةَ، عَنْ أَبِي مُوسَى، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَنْ حَمَلَ عَلَيْنَا السِّلاَحَ فَلَيْسَ مِنَّا " .
Abu Muso al-Ashʼariy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Kim bizga qarshi qurol koʻtarsa, u bizdan emas», dedilar.Абу Мусо ал-Ашъарий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Ким бизга қарши қурол кўтарса, у биздан эмас», дедилар.
حَدَّثَنَا الْحَكَمُ بْنُ مُوسَى الْقَنْطَرِيُّ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَمْزَةَ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ بْنِ جَابِرٍ، أَنَّ الْقَاسِمَ بْنَ مُخَيْمِرَةَ، حَدَّثَهُ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو بُرْدَةَ بْنُ أَبِي مُوسَى، قَالَ وَجِعَ أَبُو مُوسَى وَجَعًا فَغُشِيَ عَلَيْهِ وَرَأْسُهُ فِي حَجْرِ امْرَأَةٍ مِنْ أَهْلِهِ فَصَاحَتِ امْرَأَةٌ مِنْ أَهْلِهِ فَلَمْ يَسْتَطِعْ أَنْ يَرُدَّ عَلَيْهَا شَيْئًا فَلَمَّا أَفَاقَ قَالَ أَنَا بَرِيءٌ مِمَّا بَرِئَ مِنْهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَرِئَ مِنَ الصَّالِقَةِ وَالْحَالِقَةِ وَالشَّاقَّةِ .
Abu Muso al-Ashʼariy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Abu Muso bir (qattiq) ogʻriq bilan ogʻridi-da, hushidan ketdi; uning boshi ahlidan (oilasidan) bir ayolning bagʻrida (tizzasida) edi. Shunda ahlidan bir ayol (faryod bilan) baqirdi; (Abu Muso) esa unga hech narsa (eʼtiroz) qaytara olmadi. Hushiga kelganda esa: «Men Rasululloh ﷺ bezor boʻlgan (kishi)dan bezorman; chunki Rasululloh ﷺ (musibatda) ovozini koʻtarib baqiruvchi, soch yuluvchi va (yoqa) yirtuvchi ayoldan bezor boʻlganlar», dedi.Абу Мусо ал-Ашъарий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Абу Мусо бир (қаттиқ) оғриқ билан оғриди-да, ҳушидан кетди; унинг боши аҳлидан (оиласидан) бир аёлнинг бағрида (тиззасида) эди. Шунда аҳлидан бир аёл (фарёд билан) бақирди; (Абу Мусо) эса унга ҳеч нарса (эътироз) қайтара олмади. Ҳушига келганда эса: «Мен Расулуллоҳ ﷺ безор бўлган (киши)дан безорман; чунки Расулуллоҳ ﷺ (мусибатда) овозини кўтариб бақирувчи, соч юлувчи ва (ёқа) йиртувчи аёлдан безор бўлганлар», деди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، وَإِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ، قَالاَ أَخْبَرَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ، أَخْبَرَنَا أَبُو عُمَيْسٍ، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا صَخْرَةَ، يَذْكُرُ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ، وَأَبِي، بُرْدَةَ بْنِ أَبِي مُوسَى قَالاَ أُغْمِيَ عَلَى أَبِي مُوسَى وَأَقْبَلَتِ امْرَأَتُهُ أُمُّ عَبْدِ اللَّهِ تَصِيحُ بِرَنَّةٍ . قَالاَ ثُمَّ أَفَاقَ قَالَ أَلَمْ تَعْلَمِي - وَكَانَ يُحَدِّثُهَا - أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " أَنَا بَرِيءٌ مِمَّنْ حَلَقَ وَسَلَقَ وَخَرَقَ " .
Abu Muso al-Ashʼariy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Abu Muso hushidan ketdi; xotini Ummu Abdulloh esa (faryod bilan) ovozini koʻtarib, baqira boshladi. Soʻng (Abu Muso) hushiga keldi-da: «Bilmaysanmi?» dedi — va unga hadis aytdi —ki, Rasululloh ﷺ: «Men soch yulgan, ovozini koʻtarib baqirgan va (yoqa) yirtgan (ayol)dan bezorman», dedilar.Абу Мусо ал-Ашъарий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Абу Мусо ҳушидан кетди; хотини Умму Абдуллоҳ эса (фарёд билан) овозини кўтариб, бақира бошлади. Сўнг (Абу Мусо) ҳушига келди-да: «Билмайсанми?» деди — ва унга ҳадис айтди —ки, Расулуллоҳ ﷺ: «Мен соч юлган, овозини кўтариб бақирган ва (ёқа) йиртган (аёл)дан безорман», дедилар.
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ، وَأَبُو غَسَّانَ الْمِسْمَعِيُّ وَإِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ جَمِيعًا عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ عَبْدِ الصَّمَدِ، - وَاللَّفْظُ لأَبِي غَسَّانَ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَبْدِ الصَّمَدِ، - حَدَّثَنَا أَبُو عِمْرَانَ الْجَوْنِيُّ، عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ قَيْسٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " جَنَّتَانِ مِنْ فِضَّةٍ آنِيَتُهُمَا وَمَا فِيهِمَا وَجَنَّتَانِ مِنْ ذَهَبٍ آنِيَتُهُمَا وَمَا فِيهِمَا وَمَا بَيْنَ الْقَوْمِ وَبَيْنَ أَنْ يَنْظُرُوا إِلَى رَبِّهِمْ إِلاَّ رِدَاءُ الْكِبْرِيَاءِ عَلَى وَجْهِهِ فِي جَنَّةِ عَدْنٍ " .
Abu Muso al-Ashʼariy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Ikkita jannat (bor)ki, ularning idishlari va ulardagi (barcha) narsa kumushdan; va (yana) ikkita jannat (bor)ki, ularning idishlari va ulardagi narsa oltindan. Adn jannatida qavm bilan ularning Rabbisiga qarashlari orasida Uning yuzidagi Kibriyo (Ulugʻvorlik) ridosidan boshqa hech narsa (toʻsiq) yoʻq», dedilar.Абу Мусо ал-Ашъарий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Иккита жаннат (бор)ки, уларнинг идишлари ва улардаги (барча) нарса кумушдан; ва (яна) иккита жаннат (бор)ки, уларнинг идишлари ва улардаги нарса олтиндан. Адн жаннатида қавм билан уларнинг Раббисига қарашлари орасида Унинг юзидаги Кибриё (Улуғворлик) ридосидан бошқа ҳеч нарса (тўсиқ) йўқ», дедилар.
حَدَّثَنِي سُوَيْدُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ، عَنْ دَاوُدَ، عَنْ أَبِي حَرْبِ بْنِ أَبِي، الأَسْوَدِ عَنْ أَبِيهِ، قَالَ بَعَثَ أَبُو مُوسَى الأَشْعَرِيُّ إِلَى قُرَّاءِ أَهْلِ الْبَصْرَةِ فَدَخَلَ عَلَيْهِ ثَلاَثُمِائَةِ رَجُلٍ قَدْ قَرَءُوا الْقُرْآنَ فَقَالَ أَنْتُمْ خِيَارُ أَهْلِ الْبَصْرَةِ وَقُرَّاؤُهُمْ فَاتْلُوهُ وَلاَ يَطُولَنَّ عَلَيْكُمُ الأَمَدُ فَتَقْسُوَ قُلُوبُكُمْ كَمَا قَسَتْ قُلُوبُ مَنْ كَانَ قَبْلَكُمْ وَإِنَّا كُنَّا نَقْرَأُ سُورَةً كُنَّا نُشَبِّهُهَا فِي الطُّولِ وَالشِّدَّةِ بِبَرَاءَةَ فَأُنْسِيتُهَا غَيْرَ أَنِّي قَدْ حَفِظْتُ مِنْهَا لَوْ كَانَ لاِبْنِ آدَمَ وَادِيَانِ مِنْ مَالٍ لاَبْتَغَى وَادِيًا ثَالِثًا وَلاَ يَمْلأُ جَوْفَ ابْنِ آدَمَ إِلاَّ التُّرَابُ . وَكُنَّا نَقْرَأُ سُورَةً كُنَّا نُشَبِّهُهَا بِإِحْدَى الْمُسَبِّحَاتِ فَأُنْسِيتُهَا غَيْرَ أَنِّي حَفِظْتُ مِنْهَا { يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لِمَ تَقُولُونَ مَا لاَ تَفْعَلُونَ} فَتُكْتَبُ شَهَادَةً فِي أَعْنَاقِكُمْ فَتُسْأَلُونَ عَنْهَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ .
Abu Muso al-Ashʼariy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Abu Muso al-Ashʼariy Basra ahlining qorilari (qiroat ahli)ga odam yubordi. Uning huzuriga Qurʼonni oʻqigan (yod olgan) uch yuz kishi kirdi. U shunday dedi: «Sizlar Basra ahlining yaxshilari va ularning qorilarisiz. Bas, uni (Qurʼonni) tilovat qilinglar. (Lekin) sizlarga zamon uzun kelib, oldingilarning qalblari qotgani kabi qalblaringiz qotib qolmasin. Biz bir surani oʻqir edik, uni uzunligi va shiddatlik (taʼsiri)da Baroʼat (Tavba surasi)ga oʻxshatardik. Soʻng u menga (esimdan) unutdirildi. Faqat undan shuni yodda saqlab qoldim: ‹Agar Odam bolasiga ikki vodiy toʻla mol boʻlsa, u uchinchi vodiyni ham istaydi. Odam bolasining ichini tuproqdan boshqa narsa toʻldirmaydi›. Yana biz bir surani oʻqir edik, uni Musabbihot (tasbih bilan boshlanadigan suralar)dan biriga oʻxshatardik. Soʻng u menga unutdirildi. Faqat undan shuni yodda saqlab qoldim: {Ey iymon keltirganlar! Nega oʻzlaringiz qilmaydigan narsani aytasizlar?} (Saff 2) ‹U boʻyinlaringizga (yozilgan) guvohlik boʻlib bitiladi, qiyomat kuni sizlardan u haqida soʻraladi›».Абу Мусо ал-Ашъарий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Абу Мусо ал-Ашъарий Басра аҳлининг қорилари (қироат аҳли)га одам юборди. Унинг ҳузурига Қуръонни ўқиган (ёд олган) уч юз киши кирди. У шундай деди: «Сизлар Басра аҳлининг яхшилари ва уларнинг қориларисиз. Бас, уни (Қуръонни) тиловат қилинглар. (Лекин) сизларга замон узун келиб, олдингиларнинг қалблари қотгани каби қалбларингиз қотиб қолмасин. Биз бир сурани ўқир эдик, уни узунлиги ва шиддатлик (таъсири)да Барўат (Тавба сураси)га ўхшатардик. Сўнг у менга (эсимдан) унутдирилди. Фақат ундан шуни ёдда сақлаб қолдим: ‹Агар Одам боласига икки водий тўла мол бўлса, у учинчи водийни ҳам истайди. Одам боласининг ичини тупроқдан бошқа нарса тўлдирмайди›. Яна биз бир сурани ўқир эдик, уни Мусаббиҳот (тасбиҳ билан бошланадиган суралар)дан бирига ўхшатардик. Сўнг у менга унутдирилди. Фақат ундан шуни ёдда сақлаб қолдим: {Эй иймон келтирганлар! Нега ўзларингиз қилмайдиган нарсани айтасизлар?} (Сафф 2) ‹У бўйинларингизга (ёзилган) гувоҳлик бўлиб битилади, қиёмат куни сизлардан у ҳақида сўралади›».
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، وَأَبُو كُرَيْبٍ مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ قَالاَ أَخْبَرَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ عُمَارَةَ بْنِ عُمَيْرٍ، عَنْ أَبِي عَطِيَّةَ، قَالَ دَخَلْتُ أَنَا وَمَسْرُوقٌ، عَلَى عَائِشَةَ فَقُلْنَا يَا أُمَّ الْمُؤْمِنِينَ رَجُلاَنِ مِنْ أَصْحَابِ مُحَمَّدٍ صلى الله عليه وسلم أَحَدُهُمَا يُعَجِّلُ الإِفْطَارَ وَيُعَجِّلُ الصَّلاَةَ وَالآخَرُ يُؤَخِّرُ الإِفْطَارَ وَيُؤَخِّرُ الصَّلاَةَ . قَالَتْ أَيُّهُمَا الَّذِي يُعَجِّلُ الإِفْطَارَ وَيُعَجِّلُ الصَّلاَةَ قَالَ قُلْنَا عَبْدُ اللَّهِ يَعْنِي ابْنَ مَسْعُودٍ . قَالَتْ كَذَلِكَ كَانَ يَصْنَعُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم . زَادَ أَبُو كُرَيْبٍ وَالآخَرُ أَبُو مُوسَى .
Abu Atiyya (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: «Men va Masruq Oishaning huzuriga kirdik va: ‹Yo ummal-moʻminin (moʻminlarning onasi)! Muhammad ﷺ ning sahobalaridan boʻlgan ikki kishi bor: biri iftorni tezlatadi va namozni tezlatadi, ikkinchisi esa iftorni kechiktiradi va namozni kechiktiradi›, dedik. U (Oisha): ‹Ikkovidan qaysi biri iftorni tezlatadi va namozni tezlatadi?› dedi. (Abu Atiyya:) ‹Biz: «Abdulloh, yaʼni Ibn Masʼud», dedik. U (Oisha): ‹Rasululloh ﷺ ham xuddi shunday qilar edilar›, dedi», dedi. Abu Kurayb (rivoyatiga): «Ikkinchisi esa Abu Muso edi», deb qoʻshdi.Абу Атийя (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: «Мен ва Масруқ Оишанинг ҳузурига кирдик ва: ‹Ё уммал-мўминин (мўминларнинг онаси)! Муҳаммад ﷺ нинг саҳобаларидан бўлган икки киши бор: бири ифторни тезлатади ва намозни тезлатади, иккинчиси эса ифторни кечиктиради ва намозни кечиктиради›, дедик. У (Оиша): ‹Икковидан қайси бири ифторни тезлатади ва намозни тезлатади?› деди. (Абу Атийя:) ‹Биз: «Абдуллоҳ, яъни Ибн Масъуд», дедик. У (Оиша): ‹Расулуллоҳ ﷺ ҳам худди шундай қилар эдилар›, деди», деди. Абу Курайб (ривоятига): «Иккинчиси эса Абу Мусо эди», деб қўшди.
وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، وَابْنُ، بَشَّارٍ قَالَ ابْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنِ الْحَكَمِ، عَنْ عُمَارَةَ بْنِ عُمَيْرٍ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ أَبِي مُوسَى، عَنْ أَبِي مُوسَى، أَنَّهُ كَانَ يُفْتِي بِالْمُتْعَةِ فَقَالَ لَهُ رَجُلٌ رُوَيْدَكَ بِبَعْضِ فُتْيَاكَ فَإِنَّكَ لاَ تَدْرِي مَا أَحْدَثَ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ فِي النُّسُكِ بَعْدُ حَتَّى لَقِيَهُ بَعْدُ فَسَأَلَهُ فَقَالَ عُمَرُ قَدْ عَلِمْتُ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَدْ فَعَلَهُ وَأَصْحَابُهُ وَلَكِنْ كَرِهْتُ أَنْ يَظَلُّوا مُعْرِسِينَ بِهِنَّ فِي الأَرَاكِ ثُمَّ يَرُوحُونَ فِي الْحَجِّ تَقْطُرُ رُءُوسُهُمْ .
Abu Muso al-Ashʼariy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: u tamattuʼ (haji) haqida fatvo berar edi. Shunda bir kishi unga: «Baʼzi fatvolaringda shoshilma, chunki sen amirul-moʻminin (Umar) nusuk (haj amallari) borasida keyin nima yangilik kiritganini bilmaysan», dedi. Nihoyat (Abu Muso) keyinroq u (Umar) bilan uchrashib, undan soʻradi. Shunda Umar: «Albatta men Nabiy ﷺ va u zotning sahobalari buni (tamattuʼni) qilganlarini bilaman. Lekin men (odamlar) Aroq (daraxtlari) ostida xotinlari bilan yotib, soʻng boshlaridan (gʻusl suvi) tomib turgan holda hajga yoʻl olishlarini yoqtirmadim», dedi.Абу Мусо ал-Ашъарий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: у таматтуъ (ҳажи) ҳақида фатво берар эди. Шунда бир киши унга: «Баъзи фатволарингда шошилма, чунки сен амирул-мўминин (Умар) нусук (ҳаж амаллари) борасида кейин нима янгилик киритганини билмайсан», деди. Ниҳоят (Абу Мусо) кейинроқ у (Умар) билан учрашиб, ундан сўради. Шунда Умар: «Албатта мен Набий ﷺ ва у зотнинг саҳобалари буни (таматтуъни) қилганларини биламан. Лекин мен (одамлар) Ароқ (дарахтлари) остида хотинлари билан ётиб, сўнг бошларидан (ғусл суви) томиб турган ҳолда ҳажга йўл олишларини ёқтирмадим», деди.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، أَخْبَرَنَا جَرِيرٌ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ أَبِي وَائِلٍ، قَالَ كَانَ أَبُو مُوسَى يُشَدِّدُ فِي الْبَوْلِ وَيَبُولُ فِي قَارُورَةٍ وَيَقُولُ إِنَّ بَنِي إِسْرَائِيلَ كَانَ إِذَا أَصَابَ جِلْدَ أَحَدِهِمْ بَوْلٌ قَرَضَهُ بِالْمَقَارِيضِ . فَقَالَ حُذَيْفَةُ لَوَدِدْتُ أَنَّ صَاحِبَكُمْ لاَ يُشَدِّدُ هَذَا التَّشْدِيدَ فَلَقَدْ رَأَيْتُنِي أَنَا وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَتَمَاشَى فَأَتَى سُبَاطَةً خَلْفَ حَائِطٍ فَقَامَ كَمَا يَقُومُ أَحَدُكُمْ فَبَالَ فَانْتَبَذْتُ مِنْهُ فَأَشَارَ إِلَىَّ فَجِئْتُ فَقُمْتُ عِنْدَ عَقِبِهِ حَتَّى فَرَغَ .
Huzayfa ibn al-Yamon (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Abu Muso kichik hojat (bavl) masalasida qattiqlik qilar, idishga (shisha kosaga) siyar va: «Albatta Bani Isroildan birortasining terisiga bavl tegsa, uni qaychilar bilan qirqib tashlardi» der edi. Shunda Huzayfa: «Sohibingiz (Abu Muso) shu qadar qattiqlik qilmasligini juda istardim. Albatta men oʻzimni — men va Rasululloh ﷺ — birga yurganimizni koʻrgan edim. Bas, U Zot bir devor ortidagi axlatxona (subota)ga keldilar-da, biringiz turgani kabi turib, kichik hojat (bavl) qildilar. Men Undan (chetga) uzoqlashdim. Shunda U Zot menga ishora qildilar; bas, men kelib, toki U Zot boʻshagunga qadar Uning tovonlari (orqasi) yonida turdim», dedi.Ҳузайфа ибн ал-Ямон (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Абу Мусо кичик ҳожат (бавл) масаласида қаттиқлик қилар, идишга (шиша косага) сияр ва: «Албатта Бани Исроилдан бирортасининг терисига бавл тегса, уни қайчилар билан қирқиб ташларди» дер эди. Шунда Ҳузайфа: «Соҳибингиз (Абу Мусо) шу қадар қаттиқлик қилмаслигини жуда истардим. Албатта мен ўзимни — мен ва Расулуллоҳ ﷺ — бирга юрганимизни кўрган эдим. Бас, У Зот бир девор ортидаги ахлатхона (субота)га келдилар-да, бирингиз тургани каби туриб, кичик ҳожат (бавл) қилдилар. Мен Ундан (четга) узоқлашдим. Шунда У Зот менга ишора қилдилар; бас, мен келиб, токи У Зот бўшагунга қадар Унинг товонлари (орқаси) ёнида турдим», деди.
حَدَّثَنِي أَبُو الرَّبِيعِ الْعَتَكِيُّ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، - يَعْنِي ابْنَ زَيْدٍ - عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ أَبِي، قِلاَبَةَ وَعَنِ الْقَاسِمِ بْنِ عَاصِمٍ، عَنْ زَهْدَمٍ الْجَرْمِيِّ، - قَالَ أَيُّوبُ وَأَنَا لِحَدِيثِ الْقَاسِمِ، أَحْفَظُ مِنِّي لِحَدِيثِ أَبِي قِلاَبَةَ - قَالَ كُنَّا عِنْدَ أَبِي مُوسَى فَدَعَا بِمَائِدَتِهِ وَعَلَيْهَا لَحْمُ دَجَاجٍ فَدَخَلَ رَجُلٌ مِنْ بَنِي تَيْمِ اللَّهِ أَحْمَرُ شَبِيهٌ بِالْمَوَالِي فَقَالَ لَهُ هَلُمَّ . فَتَلَكَّأَ فَقَالَ هَلُمَّ فَإِنِّي قَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَأْكُلُ مِنْهُ . فَقَالَ الرَّجُلُ إِنِّي رَأَيْتُهُ يَأْكُلُ شَيْئًا فَقَذِرْتُهُ فَحَلَفْتُ أَنْ لاَ أَطْعَمَهُ فَقَالَ هَلُمَّ أُحَدِّثْكَ عَنْ ذَلِكَ إِنِّي أَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي رَهْطٍ مِنَ الأَشْعَرِيِّينَ نَسْتَحْمِلُهُ فَقَالَ " وَاللَّهِ لاَ أَحْمِلُكُمْ وَمَا عِنْدِي مَا أَحْمِلُكُمْ عَلَيْهِ " . فَلَبِثْنَا مَا شَاءَ اللَّهُ فَأُتِيَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِنَهْبِ إِبِلٍ فَدَعَا بِنَا فَأَمَرَ لَنَا بِخَمْسِ ذَوْدٍ غُرِّ الذُّرَى قَالَ فَلَمَّا انْطَلَقْنَا قَالَ بَعْضُنَا لِبَعْضٍ أَغْفَلْنَا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَمِينَهُ لاَ يُبَارَكُ لَنَا . فَرَجَعْنَا إِلَيْهِ فَقُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا أَتَيْنَاكَ نَسْتَحْمِلُكَ وَإِنَّكَ حَلَفْتَ أَنْ لاَ تَحْمِلَنَا ثُمَّ حَمَلْتَنَا أَفَنَسِيتَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ " إِنِّي وَاللَّهِ إِنْ شَاءَ اللَّهُ لاَ أَحْلِفُ عَلَى يَمِينٍ فَأَرَى غَيْرَهَا خَيْرًا مِنْهَا إِلاَّ أَتَيْتُ الَّذِي هُوَ خَيْرٌ وَتَحَلَّلْتُهَا فَانْطَلِقُوا فَإِنَّمَا حَمَلَكُمُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ " .
Abu Muso al-Ashʼariy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Biz Abu Musoning oldida edik. U dasturxonini chaqirdi, unda tovuq goʻshti bor edi. Shunda Banu Taymilloh qabilasidan boʻlgan, mavlolarga oʻxshash qizgʻish bir kishi kirib keldi. (Abu Muso) unga: «Kel (ovqatlan)», — dedi. U esa ikkilandi. (Abu Muso) yana: «Kel, men Rasululloh ﷺ ning undan yeganlarini koʻrganman», — dedi. Shunda u kishi: «Men uning bir narsa yeyotganini koʻrib, undan jirkanib, uni yemaslikka qasam ichganman», — dedi. (Abu Muso): «Kel, men senga shu haqda gapirib beray», — dedi. «Men ashʼariylardan bir guruh bilan Rasululloh ﷺ ning oldilariga kelib, undan ulov soʻradik. Shunda u zot: ‹Allohga qasamki, men sizlarga ulov bermayman va mening oldimda sizlarni mindiradigan narsa yoʻq›, — dedilar. Soʻng Alloh xohlagancha turdik, keyin Rasululloh ﷺ ga oʻljaga olingan tuyalar keltirildi. U zot bizni chaqirib, bizga beshta oq oʻrkachli tuya berishni buyurdilar. Yoʻlga chiqqanimizda baʼzilarimiz boshqalarga: ‹Biz Rasululloh ﷺ ga qasamlarini eslatmadik, bizga baraka berilmaydi›, — dedik. Shunda u zotning oldilariga qaytib: ‹Yo Rasululloh! Biz oldingizga ulov soʻrab kelgan edik, siz bizni mindirmaslikka qasam ichgan edingiz, soʻng bizni mindirdingiz. Yo Rasululloh, unutdingizmi?› — dedik. U zot: ‹Allohga qasamki, agar Alloh xohlasa, men bir qasam ichib, soʻng undan boshqasini yaxshiroq deb bilsam, albatta yaxshiroq boʻlganini qilaman va qasamimdan chiqaman. Bas, ketinglar, sizlarni Alloh azza va jalla mindirdi›, — dedilar».Абу Мусо ал-Ашъарий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Биз Абу Мусонинг олдида эдик. У дастурхонини чақирди, унда товуқ гўшти бор эди. Шунда Бану Таймиллоҳ қабиласидан бўлган, мавлоларга ўхшаш қизғиш бир киши кириб келди. (Абу Мусо) унга: «Кел (овқатлан)», — деди. У эса иккиланди. (Абу Мусо) яна: «Кел, мен Расулуллоҳ ﷺ нинг ундан еганларини кўрганман», — деди. Шунда у киши: «Мен унинг бир нарса еётганини кўриб, ундан жирканиб, уни емасликка қасам ичганман», — деди. (Абу Мусо): «Кел, мен сенга шу ҳақда гапириб берай», — деди. «Мен ашъарийлардан бир гуруҳ билан Расулуллоҳ ﷺ нинг олдиларига келиб, ундан улов сўрадик. Шунда у зот: ‹Аллоҳга қасамки, мен сизларга улов бермайман ва менинг олдимда сизларни миндирадиган нарса йўқ›, — дедилар. Сўнг Аллоҳ хоҳлаганча турдик, кейин Расулуллоҳ ﷺ га ўлжага олинган туялар келтирилди. У зот бизни чақириб, бизга бешта оқ ўркачли туя беришни буюрдилар. Йўлга чиққанимизда баъзиларимиз бошқаларга: ‹Биз Расулуллоҳ ﷺ га қасамларини эслатмадик, бизга барака берилмайди›, — дедик. Шунда у зотнинг олдиларига қайтиб: ‹Ё Расулуллоҳ! Биз олдингизга улов сўраб келган эдик, сиз бизни миндирмасликка қасам ичган эдингиз, сўнг бизни миндирдингиз. Ё Расулуллоҳ, унутдингизми?› — дедик. У зот: ‹Аллоҳга қасамки, агар Аллоҳ хоҳласа, мен бир қасам ичиб, сўнг ундан бошқасини яхшироқ деб билсам, албатта яхшироқ бўлганини қиламан ва қасамимдан чиқаман. Бас, кетинглар, сизларни Аллоҳ азза ва жалла миндирди›, — дедилар».