Abu Razin al-Uqayliy

حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلاَنَ، حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ، قَالَ أَنْبَأَنَا شُعْبَةُ، قَالَ أَخْبَرَنِي يَعْلَى بْنُ عَطَاءٍ، قَالَ سَمِعْتُ وَكِيعَ بْنَ عُدُسٍ، عَنْ أَبِي رَزِينٍ الْعُقَيْلِيِّ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ رُؤْيَا الْمُؤْمِنِ جُزْءٌ مِنْ أَرْبَعِينَ جُزْءًا مِنَ النُّبُوَّةِ وَهِيَ عَلَى رِجْلِ طَائِرٍ مَا لَمْ يَتَحَدَّثْ بِهَا فَإِذَا تَحَدَّثَ بِهَا سَقَطَتْ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ وَأَحْسَبُهُ قَالَ ‏"‏ وَلاَ يُحَدِّثُ بِهَا إِلاَّ لَبِيبًا أَوْ حَبِيبًا ‏"‏ ‏.‏

Abu Razin al-Uqayliy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Moʻminning tushi paygʻambarlikning qirqdan bir boʻlagidir. U aytilmaguncha (goʻyo) qush oyogʻida (osilgan) kabidir, aytilgach esa (yuzaga) tushadi», dedilar. (Roviy:) Oʻylaymanki, u zot: «Uni (tushni) faqat aqlli yoki sevimli kishigagina aytsin», dedilar.Абу Разин ал-Уқайлий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мўминнинг туши пайғамбарликнинг қирқдан бир бўлагидир. У айтилмагунча (гўё) қуш оёғида (осилган) кабидир, айтилгач эса (юзага) тушади», дедилар. (Ровий:) Ўйлайманки, у зот: «Уни (тушни) фақат ақлли ёки севимли кишигагина айтсин», дедилар.

حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْخَلاَّلُ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ، أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ، عَنْ يَعْلَى بْنِ عَطَاءٍ، عَنْ وَكِيعِ بْنِ عُدُسٍ، عَنْ عَمِّهِ أَبِي رَزِينٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ رُؤْيَا الْمُسْلِمِ جُزْءٌ مِنْ سِتَّةٍ وَأَرْبَعِينَ جُزْءًا مِنَ النُّبُوَّةِ وَهِيَ عَلَى رِجْلِ طَائِرٍ مَا لَمْ يُحَدِّثْ بِهَا فَإِذَا حَدَّثَ بِهَا وَقَعَتْ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏ وَأَبُو رَزِينٍ الْعُقَيْلِيُّ اسْمُهُ لَقِيطُ بْنُ عَامِرٍ ‏.‏ وَرَوَى حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ يَعْلَى بْنِ عَطَاءٍ فَقَالَ عَنْ وَكِيعِ بْنِ حُدُسٍ وَقَالَ شُعْبَةُ وَأَبُو عَوَانَةَ وَهُشَيْمٌ عَنْ يَعْلَى بْنِ عَطَاءٍ عَنْ وَكِيعِ بْنِ عُدُسٍ وَهَذَا أَصَحُّ ‏.‏

Abu Razin (al-Uqayliy) (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Musulmonning tushi paygʻambarlikning qirq oltidan bir boʻlagidir. U aytilmaguncha (goʻyo) qush oyogʻida (osilgan) kabidir, aytilgach esa yuzaga keladi», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir. Abu Razin al-Uqayliyning ismi Laqit ibn Omirdir. Hammod ibn Salama Yaʼlo ibn Atodan rivoyat qilib, «Vakeʼ ibn Hudus»dan dedi. Shuʼba, Abu Avona va Hushaym esa Yaʼlo ibn Atodan, u Vakeʼ ibn Udusdan dedilar, va bu sahihroqdir.Абу Разин (ал-Уқайлий) (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Мусулмоннинг туши пайғамбарликнинг қирқ олтидан бир бўлагидир. У айтилмагунча (гўё) қуш оёғида (осилган) кабидир, айтилгач эса юзага келади», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир. Абу Разин ал-Уқайлийнинг исми Лақит ибн Омирдир. Ҳаммод ибн Салама Яъло ибн Атодан ривоят қилиб, «Вакеъ ибн Ҳудус»дан деди. Шуъба, Абу Авона ва Ҳушайм эса Яъло ибн Атодан, у Вакеъ ибн Удусдан дедилар, ва бу саҳиҳроқдир.

حَدَّثَنَا بُنْدَارٌ، حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، عَنْ عَامِرٍ الأَحْوَلِ، عَنْ أَبِي الصِّدِّيقِ النَّاجِيِّ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ الْمُؤْمِنُ إِذَا اشْتَهَى الْوَلَدَ فِي الْجَنَّةِ كَانَ حَمْلُهُ وَوَضْعُهُ وَسِنُّهُ فِي سَاعَةٍ كَمَا يَشْتَهِي ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ ‏.‏ وَقَدِ اخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي هَذَا فَقَالَ بَعْضُهُمْ فِي الْجَنَّةِ جِمَاعٌ وَلاَ يَكُونُ وَلَدٌ ‏.‏ هَكَذَا رُوِيَ عَنْ طَاوُسٍ وَمُجَاهِدٍ وَإِبْرَاهِيمَ النَّخَعِيِّ ‏.‏ وَقَالَ مُحَمَّدٌ قَالَ إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ فِي حَدِيثِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِذَا اشْتَهَى الْمُؤْمِنُ الْوَلَدَ فِي الْجَنَّةِ كَانَ فِي سَاعَةٍ وَاحِدَةٍ كَمَا يَشْتَهِي ‏"‏ ‏.‏ وَلَكِنْ لاَ يَشْتَهِي ‏.‏ قَالَ مُحَمَّدٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ أَبِي رَزِينٍ الْعُقَيْلِيِّ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ إِنَّ أَهْلَ الْجَنَّةِ لاَ يَكُونُ لَهُمْ فِيهَا وَلَدٌ ‏"‏ ‏.‏ وَأَبُو الصِّدِّيقِ النَّاجِيُّ اسْمُهُ بَكْرُ بْنُ عَمْرٍو وَيُقَالُ بَكْرُ بْنُ قَيْسٍ أَيْضًا ‏.‏

Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Moʻmin jannatda bola xohlasa, uning (bolaning) homila boʻlishi, tugʻilishi va yoshga yetishi u xohlagandek bir soatda boʻladi», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan gʻaribdir. Ilm ahli bu borada ixtilof qilganlar: ulardan baʼzilari: «Jannatda jimoʼ bor, lekin bola boʻlmaydi», degan. Tovus, Mujohid va Ibrohim an-Naxaʼiydan ham shunday rivoyat qilingan. Muhammad aytdi: Ishoq ibn Ibrohim Nabiy ﷺning «Moʻmin jannatda bola xohlasa, u xohlagandek bir soatda boʻladi» hadisi haqida: «Lekin u (bola) xohlamaydi (yaʼni jannatda kishi bola tugʻdirishni istamaydi)», degan. Muhammad aytdi: Abu Razin al-Uqayliydan, u Nabiy ﷺdan rivoyat qildiki, u zot: «Albatta, jannat ahliga unda bola boʻlmaydi», dedilar. Abus-Siddiq an-Najiyning ismi Bakr ibn Amr, yana Bakr ibn Qays ham deyiladi.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мўмин жаннатда бола хоҳласа, унинг (боланинг) ҳомила бўлиши, туғилиши ва ёшга етиши у хоҳлагандек бир соатда бўлади», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан ғарибдир. Илм аҳли бу борада ихтилоф қилганлар: улардан баъзилари: «Жаннатда жимў бор, лекин бола бўлмайди», деган. Товус, Мужоҳид ва Иброҳим ан-Нахаъийдан ҳам шундай ривоят қилинган. Муҳаммад айтди: Ишоқ ибн Иброҳим Набий ﷺнинг «Мўмин жаннатда бола хоҳласа, у хоҳлагандек бир соатда бўлади» ҳадиси ҳақида: «Лекин у (бола) хоҳламайди (яъни жаннатда киши бола туғдиришни истамайди)», деган. Муҳаммад айтди: Абу Разин ал-Уқайлийдан, у Набий ﷺдан ривоят қилдики, у зот: «Албатта, жаннат аҳлига унда бола бўлмайди», дедилар. Абус-Сиддиқ ан-Нажийнинг исми Бакр ибн Амр, яна Бакр ибн Қайс ҳам дейилади.

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ، أَخْبَرَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، عَنْ يَعْلَى بْنِ عَطَاءٍ، عَنْ وَكِيعِ بْنِ حُدُسٍ، عَنْ عَمِّهِ أَبِي رَزِينٍ، قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيْنَ كَانَ رَبُّنَا قَبْلَ أَنْ يَخْلُقَ خَلْقَهُ قَالَ ‏"‏ كَانَ فِي عَمَاءٍ مَا تَحْتَهُ هَوَاءٌ وَمَا فَوْقَهُ هَوَاءٌ وَخَلَقَ عَرْشَهُ عَلَى الْمَاءِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ قَالَ يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ الْعَمَاءُ أَىْ لَيْسَ مَعَهُ شَيْءٌ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَكَذَا رَوَى حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ وَكِيعُ بْنُ حُدُسٍ وَيَقُولُ شُعْبَةُ وَأَبُو عَوَانَةَ وَهُشَيْمٌ وَكِيعُ بْنُ عُدُسٍ وَهُوَ أَصَحُّ وَأَبُو رَزِينٍ اسْمُهُ لَقِيطُ بْنُ عَامِرٍ قَالَ وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ ‏.‏

Abu Razin (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men: «Ey Rasululloh, Robbimiz Oʻz xalqini yaratishidan oldin qayerda edi?» dedim. U zot: «U boʻshliqda edi, uning ostida ham havo yoʻq, ustida ham havo yoʻq edi. Soʻng U Oʻz Arshini suv ustida yaratdi», dedilar. Ahmad ibn Maniʼ aytdi: Yazid ibn Horun ‹al-amoʼ› (boʻshliq) haqida: «Yaʼni U bilan birga hech narsa yoʻq edi», dedi. Abu Iso aytdi: Hammod ibn Salama shunday ‹Vakiʼ ibn Hudus› deb rivoyat qildi, Shuʼba, Abu Avona va Hushaym esa ‹Vakiʼ ibn Udus› deydilar — va bu toʻgʻriroqdir. Abu Razinning ismi Laqit ibn Omirdir. (Abu Iso) aytdi: Bu hadis hasandir.Абу Разин (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен: «Эй Расулуллоҳ, Роббимиз Ўз халқини яратишидан олдин қаерда эди?» дедим. У зот: «У бўшлиқда эди, унинг остида ҳам ҳаво йўқ, устида ҳам ҳаво йўқ эди. Сўнг У Ўз Аршини сув устида яратди», дедилар. Аҳмад ибн Маниъ айтди: Язид ибн Ҳорун ‹ал-амў› (бўшлиқ) ҳақида: «Яъни У билан бирга ҳеч нарса йўқ эди», деди. Абу Исо айтди: Ҳаммод ибн Салама шундай ‹Вакиъ ибн Ҳудус› деб ривоят қилди, Шуъба, Абу Авона ва Ҳушайм эса ‹Вакиъ ибн Удус› дейдилар — ва бу тўғрироқдир. Абу Разиннинг исми Лақит ибн Омирдир. (Абу Исо) айтди: Бу ҳадис ҳасандир.