أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُوسَى، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ تَزَوَّجَ أَبُو طَلْحَةَ أُمَّ سُلَيْمٍ فَكَانَ صَدَاقُ مَا بَيْنَهُمَا الإِسْلاَمَ أَسْلَمَتْ أُمُّ سُلَيْمٍ قَبْلَ أَبِي طَلْحَةَ فَخَطَبَهَا فَقَالَتْ إِنِّي قَدْ أَسْلَمْتُ فَإِنْ أَسْلَمْتَ نَكَحْتُكَ . فَأَسْلَمَ فَكَانَ صَدَاقَ مَا بَيْنَهُمَا .
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Abu Talha Ummu Sulaymga uylandi, ular oʻrtasidagi mahr Islom boʻldi. Ummu Sulaym Abu Talhadan oldin musulmon boʻlgan edi. U ayolga sovchi qoʻyganida, ayol: «Men musulmon boʻlganman, agar sen ham musulmon boʻlsang, senga tegaman», dedi. Bas, u musulmon boʻldi va shu ular oʻrtasidagi mahr boʻldi.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Абу Талҳа Умму Сулаймга уйланди, улар ўртасидаги маҳр Ислом бўлди. Умму Сулайм Абу Талҳадан олдин мусулмон бўлган эди. У аёлга совчи қўйганида, аёл: «Мен мусулмон бўлганман, агар сен ҳам мусулмон бўлсанг, сенга тегаман», деди. Бас, у мусулмон бўлди ва шу улар ўртасидаги маҳр бўлди.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ النَّضْرِ بْنِ مُسَاوِرٍ، قَالَ أَنْبَأَنَا جَعْفَرُ بْنُ سُلَيْمَانَ، عَنْ ثَابِتٍ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ خَطَبَ أَبُو طَلْحَةَ أُمَّ سُلَيْمٍ فَقَالَتْ وَاللَّهِ مَا مِثْلُكَ يَا أَبَا طَلْحَةَ يُرَدُّ وَلَكِنَّكَ رَجُلٌ كَافِرٌ وَأَنَا امْرَأَةٌ مُسْلِمَةٌ وَلاَ يَحِلُّ لِي أَنْ أَتَزَوَّجَكَ فَإِنْ تُسْلِمْ فَذَاكَ مَهْرِي وَمَا أَسْأَلُكَ غَيْرَهُ . فَأَسْلَمَ فَكَانَ ذَلِكَ مَهْرَهَا - قَالَ ثَابِتٌ فَمَا سَمِعْتُ بِامْرَأَةٍ قَطُّ كَانَتْ أَكْرَمَ مَهْرًا مِنْ أُمِّ سُلَيْمٍ الإِسْلاَمَ - فَدَخَلَ بِهَا فَوَلَدَتْ لَهُ .
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Abu Talha Ummu Sulaymga sovchi qoʻydi. Ayol: «Allohga qasamki, ey Abu Talha, sendek kishi rad etilmaydi, lekin sen kofir kishisan, men esa musulmon ayolman, senga tegishim menga halol emas. Agar musulmon boʻlsang, mana shu mening mahrimdir va sendan bundan boshqa narsa soʻramayman», dedi. Bas, u musulmon boʻldi va shu uning mahri boʻldi. Ummu Sulaymdan aziz mahrli ayolni hech eshitmaganman. Soʻng u ayolga qoʻshildi va ayol unga farzand tugʻib berdi.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Абу Талҳа Умму Сулаймга совчи қўйди. Аёл: «Аллоҳга қасамки, эй Абу Талҳа, сендек киши рад этилмайди, лекин сен кофир кишисан, мен эса мусулмон аёлман, сенга тегишим менга ҳалол эмас. Агар мусулмон бўлсанг, мана шу менинг маҳримдир ва сендан бундан бошқа нарса сўрамайман», деди. Бас, у мусулмон бўлди ва шу унинг маҳри бўлди. Умму Сулаймдан азиз маҳрли аёлни ҳеч эшитмаганман. Сўнг у аёлга қўшилди ва аёл унга фарзанд туғиб берди.
أَخْبَرَنَا زِيَادُ بْنُ أَيُّوبَ، قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ ابْنُ عُلَيَّةَ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ صُهَيْبٍ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم غَزَا خَيْبَرَ فَصَلَّيْنَا عِنْدَهَا الْغَدَاةَ بِغَلَسٍ فَرَكِبَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَرَكِبَ أَبُو طَلْحَةَ وَأَنَا رَدِيفُ أَبِي طَلْحَةَ فَأَخَذَ نَبِيُّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي زُقَاقِ خَيْبَرَ وَإِنَّ رُكْبَتِي لَتَمَسُّ فَخِذَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَإِنِّي لأَرَى بَيَاضَ فَخِذِ نَبِيِّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَلَمَّا دَخَلَ الْقَرْيَةَ قَالَ " اللَّهُ أَكْبَرُ خَرِبَتْ خَيْبَرُ إِنَّا إِذَا نَزَلْنَا بِسَاحَةِ قَوْمٍ فَسَاءَ صَبَاحُ الْمُنْذَرِينَ " . قَالَهَا ثَلاَثَ مَرَّاتٍ قَالَ وَخَرَجَ الْقَوْمُ إِلَى أَعْمَالِهِمْ - قَالَ عَبْدُ الْعَزِيزِ - فَقَالُوا مُحَمَّدٌ - قَالَ عَبْدُ الْعَزِيزِ وَقَالَ بَعْضُ أَصْحَابِنَا وَالْخَمِيسُ - وَأَصَبْنَاهَا عَنْوَةً فَجَمَعَ السَّبْىَ فَجَاءَ دِحْيَةُ فَقَالَ يَا نَبِيَّ اللَّهِ أَعْطِنِي جَارِيَةً مِنَ السَّبْىِ . قَالَ " اذْهَبْ فَخُذْ جَارِيَةً " . فَأَخَذَ صَفِيَّةَ بِنْتَ حُيَىٍّ فَجَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ يَا نَبِيَّ اللَّهِ أَعْطَيْتَ دِحْيَةَ صَفِيَّةَ بِنْتَ حُيَىٍّ سَيِّدَةَ قُرَيْظَةَ وَالنَّضِيرِ مَا تَصْلُحُ إِلاَّ لَكَ . قَالَ " ادْعُوهُ بِهَا " . فَجَاءَ بِهَا فَلَمَّا نَظَرَ إِلَيْهَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " خُذْ جَارِيَةً مِنَ السَّبْىِ غَيْرَهَا " . قَالَ وَإِنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَعْتَقَهَا وَتَزَوَّجَهَا . فَقَالَ لَهُ ثَابِتٌ يَا أَبَا حَمْزَةَ مَا أَصْدَقَهَا قَالَ نَفْسَهَا أَعْتَقَهَا وَتَزَوَّجَهَا - قَالَ - حَتَّى إِذَا كَانَ بِالطَّرِيقِ جَهَّزَتْهَا لَهُ أُمُّ سُلَيْمٍ فَأَهْدَتْهَا إِلَيْهِ مِنَ اللَّيْلِ فَأَصْبَحَ عَرُوسًا قَالَ " مَنْ كَانَ عِنْدَهُ شَىْءٌ فَلْيَجِئْ بِهِ " . قَالَ وَبَسَطَ نِطَعًا فَجَعَلَ الرَّجُلُ يَجِيءُ بِالأَقِطِ وَجَعَلَ الرَّجُلُ يَجِيءُ بِالتَّمْرِ وَجَعَلَ الرَّجُلُ يَجِيءُ بِالسَّمْنِ فَحَاسُوا حَيْسَةً فَكَانَتْ وَلِيمَةَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Xaybarga gʻazot qildilar. Biz u yerda bomdod namozini zulmat qorongʻusida oʻqidik. Soʻng Nabiy ﷺ minib oldilar, Abu Talha ham minib oldi, men esa Abu Talhaning orqasida edim. Allohning Nabiysi ﷺ Xaybarning tor koʻchasiga kirdilar. Tizzam Rasululloh ﷺning sonlariga tegib turardi va men Allohning Nabiysi ﷺning sonlarining oqligini koʻrib turardim. U zot qishloqqa kirganlarida: «Allohu akbar! Xaybar vayron boʻldi. Biz bir qavmning maydoniga tushsak, ogohlantirilganlarning tongi nechogʻlik yomon boʻlar!» dedilar. Buni uch marta aytdilar. Qavm ishlariga chiqqan edi. Ular: «Muhammad!» va «lashkar keldi!» deyishdi. Biz u yerni zoʻrlik bilan qoʻlga oldik va asirlarni toʻpladik. Shunda Dihya kelib: «Ey Allohning Nabiysi, menga asirlardan bir choʻri bering», dedi. U zot: «Bor, bir choʻri ol», dedilar. U esa Safiyya binti Huyayni oldi. Soʻng bir kishi Nabiy ﷺ huzuriga kelib: «Ey Allohning Nabiysi, siz Dihyaga Qurayza va Nazir qabilalarining bekasi Safiyya binti Huyayni berdingiz. U faqat sizga munosibdir», dedi. U zot: «Uni Safiyya bilan chaqiringlar», dedilar. Dihya uni olib keldi. Nabiy ﷺ unga nazar solganlarida: «Asirlardan bundan boshqa choʻri ol», dedilar. Soʻng Allohning Nabiysi ﷺ Safiyyani ozod qilib, uni nikohlab oldilar. Sobit unga: «Ey Abu Hamza, u zot unga qanday mahr berdilar?» dedi. U: «Uni ozod qilishning oʻzini mahr qildilar, yaʼni uni ozod qilib, nikohlab oldilar», dedi. Yoʻlda Ummu Sulaym uni u zot uchun bezab tayyorladi va kechasi uni u zotga olib bordi. Shunday qilib u zot kuyov boʻlib tongni qarshiladilar. U zot: «Kimda biror narsa boʻlsa, uni olib kelsin», dedilar. Soʻng bir teri dasturxon yozildi. Kimdir quritilgan tvorog, kimdir xurmo, kimdir saryogʻ olib kela boshladi. Ularni aralashtirib xays qilishdi. Bu Rasululloh ﷺning toʻylari edi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Хайбарга ғазот қилдилар. Биз у ерда бомдод намозини зулмат қоронғусида ўқидик. Сўнг Набий ﷺ миниб олдилар, Абу Талҳа ҳам миниб олди, мен эса Абу Талҳанинг орқасида эдим. Аллоҳнинг Набийси ﷺ Хайбарнинг тор кўчасига кирдилар. Тиззам Расулуллоҳ ﷺнинг сонларига тегиб турарди ва мен Аллоҳнинг Набийси ﷺнинг сонларининг оқлигини кўриб турардим. У зот қишлоққа кирганларида: «Аллоҳу акбар! Хайбар вайрон бўлди. Биз бир қавмнинг майдонига тушсак, огоҳлантирилганларнинг тонги нечоғлик ёмон бўлар!» дедилар. Буни уч марта айтдилар. Қавм ишларига чиққан эди. Улар: «Муҳаммад!» ва «лашкар келди!» дейишди. Биз у ерни зўрлик билан қўлга олдик ва асирларни тўпладик. Шунда Диҳя келиб: «Эй Аллоҳнинг Набийси, менга асирлардан бир чўри беринг», деди. У зот: «Бор, бир чўри ол», дедилар. У эса Сафийя бинти Ҳуяйни олди. Сўнг бир киши Набий ﷺ ҳузурига келиб: «Эй Аллоҳнинг Набийси, сиз Диҳяга Қурайза ва Назир қабилаларининг бекаси Сафийя бинти Ҳуяйни бердингиз. У фақат сизга муносибдир», деди. У зот: «Уни Сафийя билан чақиринглар», дедилар. Диҳя уни олиб келди. Набий ﷺ унга назар солганларида: «Асирлардан бундан бошқа чўри ол», дедилар. Сўнг Аллоҳнинг Набийси ﷺ Сафийяни озод қилиб, уни никоҳлаб олдилар. Собит унга: «Эй Абу Ҳамза, у зот унга қандай маҳр бердилар?» деди. У: «Уни озод қилишнинг ўзини маҳр қилдилар, яъни уни озод қилиб, никоҳлаб олдилар», деди. Йўлда Умму Сулайм уни у зот учун безаб тайёрлади ва кечаси уни у зотга олиб борди. Шундай қилиб у зот куёв бўлиб тонгни қаршиладилар. У зот: «Кимда бирор нарса бўлса, уни олиб келсин», дедилар. Сўнг бир тери дастурхон ёзилди. Кимдир қуритилган творог, кимдир хурмо, кимдир сарёғ олиб кела бошлади. Уларни аралаштириб хайс қилишди. Бу Расулуллоҳ ﷺнинг тўйлари эди.
أَخْبَرَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ نَافِعٍ، قَالَ حَدَّثَنَا بَهْزٌ، قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، قَالَ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الآيَةُ { لَنْ تَنَالُوا الْبِرَّ حَتَّى تُنْفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ } قَالَ أَبُو طَلْحَةَ إِنَّ رَبَّنَا لَيَسْأَلُنَا عَنْ أَمْوَالِنَا فَأُشْهِدُكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنِّي قَدْ جَعَلْتُ أَرْضِي لِلَّهِ . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " اجْعَلْهَا فِي قَرَابَتِكَ فِي حَسَّانَ بْنِ ثَابِتٍ وَأُبَىِّ بْنِ كَعْبٍ " .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: {Sevadigan narsalaringizdan infoq qilmaguningizcha yaxshilikka (savobga) erisha olmaysiz} (Oli Imron 92) degan oyat nozil boʻlganda, Abu Talha: «Rabbimiz bizdan mollarimiz haqida soʻraydi. Ey Rasululloh, sizni guvoh qilamanki, men yerimni Alloh yoʻlida qildim», dedi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Uni qarindoshlaring — Hasson ibn Sobit va Ubay ibn Kaʼbga qilgin», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: {Севадиган нарсаларингиздан инфоқ қилмагунингизча яхшиликка (савобга) эриша олмайсиз} (Оли Имрон 92) деган оят нозил бўлганда, Абу Талҳа: «Раббимиз биздан молларимиз ҳақида сўрайди. Эй Расулуллоҳ, сизни гувоҳ қиламанки, мен еримни Аллоҳ йўлида қилдим», деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Уни қариндошларинг — Ҳассон ибн Собит ва Убай ибн Каъбга қилгин», дедилар.
أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ مَسْعُودٍ، قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ هِشَامٍ، - وَهُوَ ابْنُ زَيْدٍ - قَالَ سَمِعْتُ أَنَسًا، يَقُولُ أَنْفَجْنَا أَرْنَبًا بِمَرِّ الظَّهْرَانِ فَأَخَذْتُهَا فَجِئْتُ بِهَا إِلَى أَبِي طَلْحَةَ فَذَبَحَهَا فَبَعَثَنِي بِفَخِذَيْهَا وَوَرِكَيْهَا إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَبِلَهُ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Biz Marruz-Zahronda bir quyonni hurkitib qoʻzgʻatdik. Men uni tutib oldim va Abu Talhaning oldiga olib keldim. U uni soʻydi va uning ikki sonini va ikki dumbasini menga berib, Nabiy ﷺning huzurlariga yubordi. U zot uni qabul qildilar», dedi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Биз Марруз-Заҳронда бир қуённи ҳуркитиб қўзғатдик. Мен уни тутиб олдим ва Абу Талҳанинг олдига олиб келдим. У уни сўйди ва унинг икки сонини ва икки думбасини менга бериб, Набий ﷺнинг ҳузурларига юборди. У зот уни қабул қилдилар», деди.
أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ شُعَيْبٍ، قَالَ حَدَّثَنَا مَعْنٌ، قَالَ حَدَّثَنَا مَالِكٌ، عَنْ أَبِي النَّضْرِ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، أَنَّهُ دَخَلَ عَلَى أَبِي طَلْحَةَ الأَنْصَارِيِّ يَعُودُهُ فَوَجَدَ عِنْدَهُ سَهْلَ بْنَ حُنَيْفٍ فَأَمَرَ أَبُو طَلْحَةَ إِنْسَانًا يَنْزِعُ نَمَطًا تَحْتَهُ فَقَالَ لَهُ سَهْلٌ لِمَ تَنْزِعُ قَالَ لأَنَّ فِيهِ تَصَاوِيرُ وَقَدْ قَالَ فِيهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَا قَدْ عَلِمْتَ . قَالَ أَلَمْ يَقُلْ " إِلاَّ مَا كَانَ رَقْمًا فِي ثَوْبٍ " . قَالَ بَلَى وَلَكِنَّهُ أَطْيَبُ لِنَفْسِي .
Abu Talha (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Ubaydulloh ibn Abdulloh uni yoʻqlash uchun huzuriga kirganida, yonida Sahl ibn Hunayfni koʻrdi. Abu Talha bir kishiga oʻzining ostidagi gilamchani olib qoʻyishni buyurdi. Sahl unga: «Nega uni olib qoʻyayapsan?» dedi. U: «Chunki unda suratlar bor, Rasululloh ﷺ esa u haqda sen bilgan narsani aytganlar», dedi. Sahl: «U zot: ‹Matoda naqsh boʻlgani mustasno›, demaganmidilar?» dedi. U: «Ha, lekin bunday qilganim koʻnglimga koʻproq maʼqul», dedi.Абу Талҳа (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Убайдуллоҳ ибн Абдуллоҳ уни йўқлаш учун ҳузурига кирганида, ёнида Саҳл ибн Ҳунайфни кўрди. Абу Талҳа бир кишига ўзининг остидаги гиламчани олиб қўйишни буюрди. Саҳл унга: «Нега уни олиб қўяяпсан?» деди. У: «Чунки унда суратлар бор, Расулуллоҳ ﷺ эса у ҳақда сен билган нарсани айтганлар», деди. Саҳл: «У зот: ‹Матода нақш бўлгани мустасно›, демаганмидилар?» деди. У: «Ҳа, лекин бундай қилганим кўнглимга кўпроқ маъқул», деди.
أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، قَالَ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ أَبِي عَمْرٍو، أَنَّهُ سَمِعَ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ، يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لأَبِي طَلْحَةَ " الْتَمِسْ لِي غُلاَمًا مِنْ غِلْمَانِكُمْ يَخْدُمُنِي " . فَخَرَجَ بِي أَبُو طَلْحَةَ يَرْدُفُنِي وَرَاءَهُ فَكُنْتُ أَخْدُمُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كُلَّمَا نَزَلَ فَكُنْتُ أَسْمَعُهُ يُكْثِرُ أَنْ يَقُولَ " اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنَ الْهَرَمِ وَالْحُزْنِ وَالْعَجْزِ وَالْكَسَلِ وَالْبُخْلِ وَالْجُبْنِ وَضَلَعِ الدَّيْنِ وَغَلَبَةِ الرِّجَالِ " .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Abu Talhaga: «Bolalaringizdan menga xizmat qiladigan bir gʻulom topib bering», dedilar. Shunda Abu Talha meni orqasiga mindirib olib chiqdi. Men Rasululloh ﷺ har qayerga tushsalar, xizmatlarini qilardim. Ularning koʻp marta: «Allohim, keksalikdan, gʻam-gʻussadan, ojizlikdan, dangasalikdan, baxillikdan, qoʻrqoqlikdan, qarz ogʻirligidan va odamlarning gʻolib kelishidan Senga panoh soʻrayman», deb aytganlarini eshitardim.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Абу Талҳага: «Болаларингиздан менга хизмат қиладиган бир ғулом топиб беринг», дедилар. Шунда Абу Талҳа мени орқасига миндириб олиб чиқди. Мен Расулуллоҳ ﷺ ҳар қаерга тушсалар, хизматларини қилардим. Уларнинг кўп марта: «Аллоҳим, кексаликдан, ғам-ғуссадан, ожизликдан, дангасаликдан, бахилликдан, қўрқоқликдан, қарз оғирлигидан ва одамларнинг ғолиб келишидан Сенга паноҳ сўрайман», деб айтганларини эшитардим.
أَخْبَرَنَا سُوَيْدُ بْنُ نَصْرٍ، قَالَ أَنْبَأَنَا عَبْدُ اللَّهِ، - يَعْنِي ابْنَ الْمُبَارَكِ - عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي عَرُوبَةَ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ كُنْتُ أَسْقِي أَبَا طَلْحَةَ وَأُبَىَّ بْنَ كَعْبٍ وَأَبَا دُجَانَةَ فِي رَهْطٍ مِنَ الأَنْصَارِ فَدَخَلَ عَلَيْنَا رَجُلٌ فَقَالَ حَدَثَ خَبَرٌ نَزَلَ تَحْرِيمُ الْخَمْرِ. فَكَفَأْنَا. قَالَ وَمَا هِيَ يَوْمَئِذٍ إِلاَّ الْفَضِيخُ خَلِيطُ الْبُسْرِ وَالتَّمْرِ. قَالَ وَقَالَ أَنَسٌ لَقَدْ حُرِّمَتِ الْخَمْرُ وَإِنَّ عَامَّةَ خُمُورِهِمْ يَوْمَئِذٍ الْفَضِيخُ.
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U aytdi: «Men Abu Talha, Ubay ibn Kaʼb va Abu Dujonaga ansorlardan bir jamoa orasida (sharob) quyib berayotgan edim. Shu payt bir kishi oldimizga kirib: ‹Yangi bir xabar boʻldi, xamr haromligi nozil qilindi›, dedi. Biz uni toʻkib tashladik». U aytdi: «Oʻsha kunlarda ularning ichimligi faqat fazix, yaʼni gʻoʻra xurmo va quruq xurmoning aralashmasi edi». Anas aytdi: «Xamr harom qilindi, oʻsha kunlarda ularning xamrlarining koʻpchiligi fazix edi».Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У айтди: «Мен Абу Талҳа, Убай ибн Каъб ва Абу Дужонага ансорлардан бир жамоа орасида (шароб) қуйиб бераётган эдим. Шу пайт бир киши олдимизга кириб: ‹Янги бир хабар бўлди, хамр ҳаромлиги нозил қилинди›, деди. Биз уни тўкиб ташладик». У айтди: «Ўша кунларда уларнинг ичимлиги фақат фазих, яъни ғўра хурмо ва қуруқ хурмонинг аралашмаси эди». Анас айтди: «Хамр ҳаром қилинди, ўша кунларда уларнинг хамрларининг кўпчилиги фазих эди».
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ مَنْصُورٍ، قَالَ أَنْبَأَنَا آدَمُ بْنُ أَبِي إِيَاسٍ، قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ صَالِحٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو يَحْيَى، سُلَيْمُ بْنُ عَامِرٍ وَضَمْرَةُ بْنُ حَبِيبٍ وَأَبُو طَلْحَةَ نُعَيْمُ بْنُ زِيَادٍ قَالُوا سَمِعْنَا أَبَا أُمَامَةَ الْبَاهِلِيَّ، يَقُولُ سَمِعْتُ عَمْرَو بْنَ عَبَسَةَ، يَقُولُ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلْ مِنْ سَاعَةٍ أَقْرَبُ مِنَ الأُخْرَى أَوْ هَلْ مِنْ سَاعَةٍ يُبْتَغَى ذِكْرُهَا قَالَ " نَعَمْ إِنَّ أَقْرَبَ مَا يَكُونُ الرَّبُّ عَزَّ وَجَلَّ مِنَ الْعَبْدِ جَوْفُ اللَّيْلِ الآخِرِ فَإِنِ اسْتَطَعْتَ أَنْ تَكُونَ مِمَّنْ يَذْكُرُ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ فِي تِلْكَ السَّاعَةِ فَكُنْ فَإِنَّ الصَّلاَةَ مَحْضُورَةٌ مَشْهُودَةٌ إِلَى طُلُوعِ الشَّمْسِ فَإِنَّهَا تَطْلُعُ بَيْنَ قَرْنَىِ الشَّيْطَانِ وَهِيَ سَاعَةُ صَلاَةِ الْكُفَّارِ فَدَعِ الصَّلاَةَ حَتَّى تَرْتَفِعَ قِيدَ رُمْحٍ وَيَذْهَبَ شُعَاعُهَا ثُمَّ الصَّلاَةُ مَحْضُورَةٌ مَشْهُودَةٌ حَتَّى تَعْتَدِلَ الشَّمْسُ اعْتِدَالَ الرُّمْحِ بِنِصْفِ النَّهَارِ فَإِنَّهَا سَاعَةٌ تُفْتَحُ فِيهَا أَبْوَابُ جَهَنَّمَ وَتُسْجَرُ فَدَعِ الصَّلاَةَ حَتَّى يَفِيءَ الْفَىْءُ ثُمَّ الصَّلاَةُ مَحْضُورَةٌ مَشْهُودَةٌ حَتَّى تَغِيبَ الشَّمْسُ فَإِنَّهَا تَغِيبُ بَيْنَ قَرْنَىْ شَيْطَانٍ وَهِيَ صَلاَةُ الْكُفَّارِ " .
Amr ibn Abasa (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Ey Rasululloh, bir vaqt boshqasidan koʻra yaqinroqmi yoki zikr qilish uchun eng izlanadigan vaqt bormi?» deb soʻradim. U zot ﷺ dedilar: «Ha, aziz va ulugʻ Robb bandaga eng yaqin boʻladigan vaqt kechaning oxirgi qismidir. Agar oʻsha vaqtda aziz va ulugʻ Allohni zikr qiluvchilardan boʻla olsang, boʻlgin. Chunki namoz to quyosh chiqquncha hozir boʻlingan va guvohlik berilgan boʻladi. Quyosh esa shaytonning ikki shoxi orasidan chiqadi va u kofirlar namoz oʻqiydigan vaqtdir. Bas, quyosh bir nayza boʻyi koʻtarilib nurlari tarqaguncha namozni tark et. Soʻng namoz to quyosh peshinda nayzadek tik boʻlguncha hozir boʻlingan va guvohlik berilgan boʻladi. Zero u vaqtda jahannam eshiklari ochilib, olovi qizidiriladi. Bas, soya qaytguncha namozni tark et. Soʻng namoz to quyosh botguncha hozir boʻlingan va guvohlik berilgan boʻladi. Zero u shaytonning ikki shoxi orasidan botadi va u kofirlar namozidir.»Амр ибн Абаса (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Эй Расулуллоҳ, бир вақт бошқасидан кўра яқинроқми ёки зикр қилиш учун энг изланадиган вақт борми?» деб сўрадим. У зот ﷺ дедилар: «Ҳа, азиз ва улуғ Робб бандага энг яқин бўладиган вақт кечанинг охирги қисмидир. Агар ўша вақтда азиз ва улуғ Аллоҳни зикр қилувчилардан бўла олсанг, бўлгин. Чунки намоз то қуёш чиққунча ҳозир бўлинган ва гувоҳлик берилган бўлади. Қуёш эса шайтоннинг икки шохи орасидан чиқади ва у кофирлар намоз ўқийдиган вақтдир. Бас, қуёш бир найза бўйи кўтарилиб нурлари тарқагунча намозни тарк эт. Сўнг намоз то қуёш пешинда найзадек тик бўлгунча ҳозир бўлинган ва гувоҳлик берилган бўлади. Зеро у вақтда жаҳаннам эшиклари очилиб, олови қизидирилади. Бас, соя қайтгунча намозни тарк эт. Сўнг намоз то қуёш ботгунча ҳозир бўлинган ва гувоҳлик берилган бўлади. Зеро у шайтоннинг икки шохи орасидан ботади ва у кофирлар намозидир.»