al-Irbod ibn Soriya

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ الْحُبَابِ، حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ صَالِحٍ، حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ هَانِئٍ، قَالَ سَمِعْتُ الْعِرْبَاضَ بْنَ سَارِيَةَ، يَقُولُ كُنْتُ عِنْدَ النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فَقَالَ أَعْرَابِيٌّ اقْضِنِي بَكْرِي ‏.‏ فَأَعْطَاهُ بَعِيرًا مُسِنًّا فَقَالَ الأَعْرَابِيُّ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذَا أَسَنُّ مِنْ بَعِيرِي ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ خَيْرُ النَّاسِ خَيْرُهُمْ قَضَاءً ‏"‏ ‏.‏

Irbod ibn Soriya (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Nabiy ﷺ huzurlarida edim. Bir aʼrobiy: «Yosh tuyamni qaytar», dedi. U zot unga yoshi ulugʻroq tuya berdilar. Aʼrobiy: «Ey Allohning Rasuli, bu mening tuyamdan yoshi kattaroq», dedi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Odamlarning eng yaxshisi qarzni eng yaxshi oʻzlaydiganidir», dedilar.Ирбод ибн Сория (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Набий ﷺ ҳузурларида эдим. Бир аъробий: «Ёш туямни қайтар», деди. У зот унга ёши улуғроқ туя бердилар. Аъробий: «Эй Аллоҳнинг Расули, бу менинг туямдан ёши каттароқ», деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Одамларнинг энг яхшиси қарзни энг яхши ўзлайдиганидир», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ بَشِيرِ بْنِ ذَكْوَانَ الدِّمَشْقِيُّ، حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْعَلاَءِ، - يَعْنِي ابْنَ زَبْرٍ - حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ أَبِي الْمُطَاعِ، قَالَ سَمِعْتُ الْعِرْبَاضَ بْنَ سَارِيَةَ، يَقُولُ قَامَ فِينَا رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ذَاتَ يَوْمٍ فَوَعَظَنَا مَوْعِظَةً بَلِيغَةً وَجِلَتْ مِنْهَا الْقُلُوبُ وَذَرَفَتْ مِنْهَا الْعُيُونُ فَقِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَعَظْتَنَا مَوْعِظَةَ مُوَدِّعٍ فَاعْهَدْ إِلَيْنَا بِعَهْدٍ فَقَالَ ‏"‏ عَلَيْكُمْ بِتَقْوَى اللَّهِ وَالسَّمْعِ وَالطَّاعَةِ وَإِنْ عَبْدًا حَبَشِيًّا وَسَتَرَوْنَ مِنْ بَعْدِي اخْتِلاَفًا شَدِيدًا فَعَلَيْكُمْ بِسُنَّتِي وَسُنَّةِ الْخُلَفَاءِ الرَّاشِدِينَ الْمَهْدِيِّينَ عَضُّوا عَلَيْهَا بِالنَّوَاجِذِ وَإِيَّاكُمْ وَالأُمُورَ الْمُحْدَثَاتِ فَإِنَّ كُلَّ بِدْعَةٍ ضَلاَلَةٌ ‏"‏ ‏.‏

Irbod ibn Soriya (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Bir kuni Rasululloh ﷺ oramizda turib bizga qalblarni titratgan va koʻzlardan yosh oqizgan taʼsirli vaʼz qildilar. Shunda: «Ey Allohning Rasuli, siz xayrlashuvchi kishining vaʼziday vaʼz qildingiz, bizga bir nasihat qilib bering», deyildi. Shunda u zot: «Sizlarga Allohdan qoʻrqishni, itoat qiluvchining habashiy qul boʻlsa ham, quloq solib itoat etishni tavsiya qilaman. Mendan keyin sizlar koʻp ixtiloflarni koʻrasizlar. Bas, sizlarga mening sunnatimga va toʻgʻri yoʻldan borgan xalifalarning sunnatiga ergashishni tavsiya qilaman. Uni ozgʻu tishlaringiz bilan mahkam tishlab oling. Bidʼat ishlardan saqlaninglar, chunki har bir bidʼat zalolatdir», dedilar».Ирбод ибн Сория (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Бир куни Расулуллоҳ ﷺ орамизда туриб бизга қалбларни титратган ва кўзлардан ёш оқизган таъсирли ваъз қилдилар. Шунда: «Эй Аллоҳнинг Расули, сиз хайрлашувчи кишининг ваъзидай ваъз қилдингиз, бизга бир насиҳат қилиб беринг», дейилди. Шунда у зот: «Сизларга Аллоҳдан қўрқишни, итоат қилувчининг ҳабаший қул бўлса ҳам, қулоқ солиб итоат этишни тавсия қиламан. Мендан кейин сизлар кўп ихтилофларни кўрасизлар. Бас, сизларга менинг суннатимга ва тўғри йўлдан борган халифаларнинг суннатига эргашишни тавсия қиламан. Уни озғу тишларингиз билан маҳкам тишлаб олинг. Бидъат ишлардан сақланинглар, чунки ҳар бир бидъат залолатдир», дедилар».

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ بِشْرِ بْنِ مَنْصُورٍ، وَإِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ السَّوَّاقُ، قَالاَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ، عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ صَالِحٍ، عَنْ ضَمْرَةَ بْنِ حَبِيبٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَمْرٍو السَّلَمِيِّ، أَنَّهُ سَمِعَ الْعِرْبَاضَ بْنَ سَارِيَةَ، يَقُولُ وَعَظَنَا رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ مَوْعِظَةً ذَرَفَتْ مِنْهَا الْعُيُونُ وَوَجِلَتْ مِنْهَا الْقُلُوبُ فَقُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ هَذِهِ لَمَوْعِظَةُ مُوَدِّعٍ فَمَاذَا تَعْهَدُ إِلَيْنَا قَالَ ‏"‏ قَدْ تَرَكْتُكُمْ عَلَى الْبَيْضَاءِ لَيْلُهَا كَنَهَارِهَا لاَ يَزِيغُ عَنْهَا بَعْدِي إِلاَّ هَالِكٌ مَنْ يَعِشْ مِنْكُمْ فَسَيَرَى اخْتِلاَفًا كَثِيرًا فَعَلَيْكُمْ بِمَا عَرَفْتُمْ مِنْ سُنَّتِي وَسُنَّةِ الْخُلَفَاءِ الرَّاشِدِينَ الْمَهْدِيِّينَ عَضُّوا عَلَيْهَا بِالنَّوَاجِذِ وَعَلَيْكُمْ بِالطَّاعَةِ وَإِنْ عَبْدًا حَبَشِيًّا فَإِنَّمَا الْمُؤْمِنُ كَالْجَمَلِ الأَنِفِ حَيْثُمَا قِيدَ انْقَادَ ‏"‏ ‏.‏

Irboz ibn Soriya (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bizga koʻzlarni yoshlantiradigan, qalblarni titratadigan bir vaʼz qildilar. Biz: «Ey Rasululloh, bu xuddi xayrlashuvchining vaʼziga oʻxshaydi. Bizga nima buyurasiz?», dedik. U zot: «Men sizlarni tuni ham kunduzidek yorugʻ boʻlgan oydin yoʻlda qoldirdim. Mendan keyin undan faqat halok boʻluvchigina ogʻadi. Sizlardan kim yashasa, koʻp ixtiloflarni koʻradi. Bas, mening sunnatimni va toʻgʻri yoʻldan borgan hidoyatli xalifalarning sunnatini mahkam ushlanglar, unga jag tishlaringiz bilan yopishinglar. Habashiy bir qul boʻlsa ham, itoat qilishni oʻzingizga lozim tutinglar. Chunki moʻmin xuddi burniga halqa oʻtkazilgan tuyaga oʻxshaydi, qayoqqa yetaklansa, oʻshaqqa boradi», dedilar.Ирбоз ибн Сория (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бизга кўзларни ёшлантирадиган, қалбларни титратадиган бир ваъз қилдилар. Биз: «Эй Расулуллоҳ, бу худди хайрлашувчининг ваъзига ўхшайди. Бизга нима буюрасиз?», дедик. У зот: «Мен сизларни туни ҳам кундузидек ёруғ бўлган ойдин йўлда қолдирдим. Мендан кейин ундан фақат ҳалок бўлувчигина оғади. Сизлардан ким яшаса, кўп ихтилофларни кўради. Бас, менинг суннатимни ва тўғри йўлдан борган ҳидоятли халифаларнинг суннатини маҳкам ушланглар, унга жаг тишларингиз билан ёпишинглар. Ҳабаший бир қул бўлса ҳам, итоат қилишни ўзингизга лозим тутинглар. Чунки мўмин худди бурнига ҳалқа ўтказилган туяга ўхшайди, қаёққа етакланса, ўшаққа боради», дедилар.