أَخْبَرَنَا سُوَيْدُ بْنُ نَصْرٍ، قَالَ أَنْبَأَنَا عَبْدُ اللَّهِ، - وَهُوَ ابْنُ الْمُبَارَكِ - عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ مَالِكِ بْنِ عُرْفُطَةَ، عَنْ عَبْدِ خَيْرٍ، عَنْ عَلِيٍّ، رضى الله عنه أَنَّهُ أُتِيَ بِكُرْسِيٍّ فَقَعَدَ عَلَيْهِ ثُمَّ دَعَا بِتَوْرٍ فِيهِ مَاءٌ فَكَفَأَ عَلَى يَدَيْهٍ ثَلاَثًا ثُمَّ مَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ بِكَفٍّ وَاحِدٍ ثَلاَثَ مَرَّاتٍ وَغَسَلَ وَجْهَهُ ثَلاَثًا وَغَسَلَ ذِرَاعَيْهِ ثَلاَثًا ثَلاَثًا وَأَخَذَ مِنَ الْمَاءِ فَمَسَحَ بِرَأْسِهِ - وَأَشَارَ شُعْبَةُ مَرَّةً مِنْ نَاصِيَتِهِ إِلَى مُؤَخَّرِ رَأْسِهِ - ثُمَّ قَالَ - لاَ أَدْرِي أَرَدَّهُمَا أَمْ لاَ - وَغَسَلَ رِجْلَيْهِ ثَلاَثًا ثَلاَثًا ثُمَّ قَالَ مَنْ سَرَّهُ أَنْ يَنْظُرَ إِلَى طُهُورِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَهَذَا طُهُورُهُ . وَقَالَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ هَذَا خَطَأٌ وَالصَّوَابُ خَالِدُ بْنُ عَلْقَمَةَ لَيْسَ مَالِكَ بْنَ عُرْفُطَةَ .
Ali (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Unga kursi keltirildi va u unga oʻtirdi, soʻng suvli idishni soʻrab, qoʻllariga uch marta suv quydi, soʻng bir kaft bilan ogʻzini chayib, burniga suv tortdi, uch marta, yuzini uch marta yuvdi, ikki qoʻlini uch martadan yuvdi, suv olib boshiga masih tortdi, soʻng ikki oyogʻini uch martadan yuvdi. Soʻng dedi: «Kimni Rasululloh ﷺning taharatlariga qarash xursand qilsa, mana shu uning taharatlaridir».Али (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Унга курси келтирилди ва у унга ўтирди, сўнг сувли идишни сўраб, қўлларига уч марта сув қуйди, сўнг бир кафт билан оғзини чайиб, бурнига сув тортди, уч марта, юзини уч марта ювди, икки қўлини уч мартадан ювди, сув олиб бошига масиҳ тортди, сўнг икки оёғини уч мартадан ювди. Сўнг деди: «Кимни Расулуллоҳ ﷺнинг таҳаратларига қараш хурсанд қилса, мана шу унинг таҳаратларидир».
أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ أَنْبَأَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ شَقِيقٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ إِنِّي لأَعْرِفُ النَّظَائِرَ الَّتِي كَانَ يَقْرَأُ بِهِنَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عِشْرِينَ سُورَةً فِي عَشْرِ رَكَعَاتٍ ثُمَّ أَخَذَ بِيَدِ عَلْقَمَةَ فَدَخَلَ ثُمَّ خَرَجَ إِلَيْنَا عَلْقَمَةُ فَسَأَلْنَاهُ فَأَخْبَرَنَا بِهِنَّ .
Abdulloh ibn Masʼud (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Men Rasululloh ﷺ oʻqiydigan bir-biriga oʻxshash suralarni bilaman: oʻn rakaatda yigirma sura», dedi. Soʻng Alqamaning qoʻlidan ushlab kirib ketdi, keyin Alqama huzurimizga chiqdi. Biz undan soʻradik, u bizga oʻsha suralarni aytib berdi.Абдуллоҳ ибн Масъуд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Мен Расулуллоҳ ﷺ ўқийдиган бир-бирига ўхшаш сураларни биламан: ўн ракаатда йигирма сура», деди. Сўнг Алқаманинг қўлидан ушлаб кириб кетди, кейин Алқама ҳузуримизга чиқди. Биз ундан сўрадик, у бизга ўша сураларни айтиб берди.
أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ أَنْبَأَنَا الْفَضْلُ بْنُ دُكَيْنٍ، وَيَحْيَى بْنُ آدَمَ، قَالاَ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الأَسْوَدِ، عَنْ أَبِيهِ، وَعَلْقَمَةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُكَبِّرُ فِي كُلِّ خَفْضٍ وَرَفْعٍ وَقِيَامٍ وَقُعُودٍ وَيُسَلِّمُ عَنْ يَمِينِهِ وَعَنْ شِمَالِهِ " السَّلاَمُ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَةُ اللَّهِ " . حَتَّى يُرَى بَيَاضُ خَدِّهِ . قَالَ وَرَأَيْتُ أَبَا بَكْرٍ وَعُمَرَ - رضى الله عنهما - يَفْعَلاَنِ ذَلِكَ .
Abdulloh ibn Masʼud (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ ni har egilishda va koʻtarilishda, turishda va oʻtirishda takbir aytayotganlarini koʻrdim. U zot yuzlarining oqi koʻringuncha oʻng va chap tomonlariga: ‹Assalomu alaykum va rohmatulloh›, deb salom berardilar.» U aytdi: «Abu Bakr va Umar (roziyallohu anhumo) ham shunday qilayotganlarini koʻrdim.»Абдуллоҳ ибн Масъуд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ ни ҳар эгилишда ва кўтарилишда, туришда ва ўтиришда такбир айтаётганларини кўрдим. У зот юзларининг оқи кўрингунча ўнг ва чап томонларига: ‹Ассалому алайкум ва роҳматуллоҳ›, деб салом берардилар.» У айтди: «Абу Бакр ва Умар (розияллоҳу анҳумо) ҳам шундай қилаётганларини кўрдим.»
أَخْبَرَنِي مُحَمَّدُ بْنُ جَبَلَةَ الرَّافِقِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا الْعَلاَءُ بْنُ هِلاَلٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ، - وَهُوَ ابْنُ عَمْرٍو - عَنْ زَيْدِ بْنِ أَبِي أُنَيْسَةَ، عَنْ حَمَّادٍ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ قَيْسٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ كُنَّا لاَ نَدْرِي مَا نَقُولُ إِذَا صَلَّيْنَا فَعَلَّمَنَا نَبِيُّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم جَوَامِعَ الْكَلِمِ فَقَالَ لَنَا " قُولُوا التَّحِيَّاتُ لِلَّهِ وَالصَّلَوَاتُ وَالطَّيِّبَاتُ السَّلاَمُ عَلَيْكَ أَيُّهَا النَّبِيُّ وَرَحْمَةُ اللَّهِ وَبَرَكَاتُهُ السَّلاَمُ عَلَيْنَا وَعَلَى عِبَادِ اللَّهِ الصَّالِحِينَ أَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ " . قَالَ عُبَيْدُ اللَّهِ قَالَ زَيْدٌ عَنْ حَمَّادٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ قَالَ لَقَدْ رَأَيْتُ ابْنَ مَسْعُودٍ يُعَلِّمُنَا هَؤُلاَءِ الْكَلِمَاتِ كَمَا يُعَلِّمُنَا الْقُرْآنَ .
Abdulloh ibn Masʼud (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Biz namoz oʻqiganimizda nima deyishimizni bilmas edik. Shunda Allohning Nabiysi ﷺ bizga jomiʼ soʻzlarni oʻrgatib: ‹At-tahiyyaatu lillaahi was-salawaatu wat-tayyibaat, as-salaamu alayka ayyuhan-Nabiyyu wa rahmatullohi wa barakaatuh, as-salaamu alaynaa wa alaa ibaadillaahis-soolihiyn, ashhadu an laa ilaaha illalloh wa ashhadu anna Muhammadan abduhu wa rasuuluh, deyinglar› dedilar», dedi. Alqama aytdi: «Men Ibn Masʼudni bu kalimalarni bizga Qurʼonni oʻrgatgandek oʻrgatayotganini koʻrganman».Абдуллоҳ ибн Масъуд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Биз намоз ўқиганимизда нима дейишимизни билмас эдик. Шунда Аллоҳнинг Набийси ﷺ бизга жомиъ сўзларни ўргатиб: ‹Ат-таҳийяату лиллааҳи wас-салаwаату wат-таййибаат, ас-салааму алайка айюҳан-Набийю wа раҳматуллоҳи wа баракаатуҳ, ас-салааму алайнаа wа алаа ибаадиллааҳис-соолиҳийн, ашҳаду ан лаа илааҳа иллаллоҳ wа ашҳаду анна Муҳаммадан абдуҳу wа расуулуҳ, дейинглар› дедилар», деди. Алқама айтди: «Мен Ибн Масъудни бу калималарни бизга Қуръонни ўргатгандек ўргатаётганини кўрганман».
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، قَالَ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ آدَمَ، قَالَ حَدَّثَنَا مُفَضَّلُ بْنُ مُهَلْهَلٍ، عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سُوَيْدٍ، قَالَ صَلَّى عَلْقَمَةُ خَمْسًا فَقِيلَ لَهُ فَقَالَ مَا فَعَلْتُ . قُلْتُ بِرَأْسِي بَلَى . قَالَ وَأَنْتَ يَا أَعْوَرُ فَقُلْتُ نَعَمْ . فَسَجَدَ سَجْدَتَيْنِ ثُمَّ حَدَّثَنَا عَنْ عَبْدِ اللَّهِ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ صَلَّى خَمْسًا فَوَشْوَشَ الْقَوْمُ بَعْضُهُمْ إِلَى بَعْضٍ فَقَالُوا لَهُ أَزِيدَ فِي الصَّلاَةِ قَالَ " لاَ " . فَأَخْبَرُوهُ فَثَنَى رِجْلَهُ فَسَجَدَ سَجْدَتَيْنِ ثُمَّ قَالَ " إِنَّمَا أَنَا بَشَرٌ أَنْسَى كَمَا تَنْسَوْنَ " .
Ibrohim ibn Suvayd (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: Alqama besh rakaat namoz oʻqidi va bu unga aytildi. U: «Rostdan shunday qildimmi?» dedi. Men boshim bilan «ha» ishorasini qildim. U: «Ey koʻzi ojiz, sen ham shundaymi?» dedi. Men: «Ha», dedim. Shunda u ikki marta sajda qildi. Soʻng bizga Abdulloh (ibn Masʼud)dan rivoyat qilib berdiki, Nabiy ﷺ besh rakaat oʻqiganlar, shunda odamlar bir-birlariga shivirlashib: «Namozga bir narsa qoʻshildimi?» deyishdi. U zot: «Yoʻq», dedilar. Ular buni aytishgach, u zot oyoqlarini bukib, ikki marta sajda qildilar, soʻng: «Men ham insonman, sizlar unutganingizdek men ham unutaman», dedilar.Иброҳим ибн Сувайд (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: Алқама беш ракаат намоз ўқиди ва бу унга айтилди. У: «Ростдан шундай қилдимми?» деди. Мен бошим билан «ҳа» ишорасини қилдим. У: «Эй кўзи ожиз, сен ҳам шундайми?» деди. Мен: «Ҳа», дедим. Шунда у икки марта сажда қилди. Сўнг бизга Абдуллоҳ (ибн Масъуд)дан ривоят қилиб бердики, Набий ﷺ беш ракаат ўқиганлар, шунда одамлар бир-бирларига шивирлашиб: «Намозга бир нарса қўшилдими?» дейишди. У зот: «Йўқ», дедилар. Улар буни айтишгач, у зот оёқларини букиб, икки марта сажда қилдилар, сўнг: «Мен ҳам инсонман, сизлар унутганингиздек мен ҳам унутаман», дедилар.
أَخْبَرَنَا سُوَيْدُ بْنُ نَصْرٍ، قَالَ أَنْبَأَنَا عَبْدُ اللَّهِ، عَنْ مَالِكِ بْنِ مِغْوَلٍ، قَالَ سَمِعْتُ الشَّعْبِيَّ، يَقُولُ سَهَا عَلْقَمَةُ بْنُ قَيْسٍ فِي صَلاَتِهِ فَذَكَرُوا لَهُ بَعْدَ مَا تَكَلَّمَ فَقَالَ أَكَذَلِكَ يَا أَعْوَرُ قَالَ نَعَمْ . فَحَلَّ حُبْوَتَهُ ثُمَّ سَجَدَ سَجْدَتَىِ السَّهْوِ وَقَالَ هَكَذَا فَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم . قَالَ وَسَمِعْتُ الْحَكَمَ يَقُولُ كَانَ عَلْقَمَةُ صَلَّى خَمْسًا . 33
Molik ibn Migʻval (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: Men Shaʼbiyning shunday deganini eshitdim: Alqama ibn Qays namozida adashdi va gapirib boʻlgandan soʻng unga bu aytildi. U: «Ey koʻzi ojiz, shundaymi?» dedi. U: «Ha», dedi. Shunda u chalkab oʻtirgan holatini yozib, sahv sajdalarini qildi va: «Rasululloh ﷺ ana shunday qilgan edilar», dedi. U (Shaʼbiy) dedi: Men Hakamning: «Alqama besh rakaat oʻqigan edi», deganini ham eshitdim.Молик ибн Миғвал (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: Мен Шаъбийнинг шундай деганини эшитдим: Алқама ибн Қайс намозида адашди ва гапириб бўлгандан сўнг унга бу айтилди. У: «Эй кўзи ожиз, шундайми?» деди. У: «Ҳа», деди. Шунда у чалкаб ўтирган ҳолатини ёзиб, саҳв саждаларини қилди ва: «Расулуллоҳ ﷺ ана шундай қилган эдилар», деди. У (Шаъбий) деди: Мен Ҳакамнинг: «Алқама беш ракаат ўқиган эди», деганини ҳам эшитдим.
أَخْبَرَنَا سُوَيْدُ بْنُ نَصْرٍ، قَالَ أَنْبَأَنَا عَبْدُ اللَّهِ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، أَنَّ عَلْقَمَةَ، صَلَّى خَمْسًا فَلَمَّا سَلَّمَ قَالَ إِبْرَاهِيمُ بْنُ سُوَيْدٍ يَا أَبَا شِبْلٍ صَلَّيْتَ خَمْسًا . فَقَالَ أَكَذَلِكَ يَا أَعْوَرُ فَسَجَدَ سَجْدَتَىِ السَّهْوِ ثُمَّ قَالَ هَكَذَا فَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم .
Ibrohim (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: Alqama besh rakaat oʻqidi. U salom berganida, Ibrohim ibn Suvayd: «Ey Abu Shibl, besh rakaat oʻqidingiz!» dedi. U: «Ey koʻzi ojiz, shundaymi?» dedi. Soʻng sahvning ikki sajdasini qildi, keyin: «Rasululloh ﷺ ana shunday qilgan edilar», dedi.Иброҳим (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: Алқама беш ракаат ўқиди. У салом берганида, Иброҳим ибн Сувайд: «Эй Абу Шибл, беш ракаат ўқидингиз!» деди. У: «Эй кўзи ожиз, шундайми?» деди. Сўнг саҳвнинг икки саждасини қилди, кейин: «Расулуллоҳ ﷺ ана шундай қилган эдилар», деди.
أَخْبَرَنِي هِلاَلُ بْنُ الْعَلاَءِ بْنِ هِلاَلٍ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي قَالَ، حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ هَاشِمٍ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ عُمَارَةَ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ، قَالَ دَخَلْنَا عَلَى عَبْدِ اللَّهِ وَمَعَنَا عَلْقَمَةُ وَالأَسْوَدُ وَجَمَاعَةٌ فَحَدَّثَنَا بِحَدِيثٍ مَا رَأَيْتُهُ حَدَّثَ بِهِ الْقَوْمَ إِلاَّ مِنْ أَجْلِي لأَنِّي كُنْتُ أَحْدَثَهُمْ سِنًّا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " يَا مَعْشَرَ الشَّبَابِ مَنِ اسْتَطَاعَ مِنْكُمُ الْبَاءَةَ فَلْيَتَزَوَّجْ فَإِنَّهُ أَغَضُّ لِلْبَصَرِ وَأَحْصَنُ لِلْفَرْجِ " . قَالَ عَلِيٌّ وَسُئِلَ الأَعْمَشُ عَنْ حَدِيثِ إِبْرَاهِيمَ فَقَالَ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ مِثْلَهُ قَالَ نَعَمْ .
Abdulloh ibn Masʼud (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Ey yigitlar jamoasi, sizlardan kim uylanishga qodir boʻlsa, uylansin, chunki bu koʻzni tiyuvchiroq va avratni saqlovchiroqdir», dedilar.Абдуллоҳ ибн Масъуд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Эй йигитлар жамоаси, сизлардан ким уйланишга қодир бўлса, уйлансин, чунки бу кўзни тиювчироқ ва авратни сақловчироқдир», дедилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُبَارَكِ، قَالَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، قَالَ حَدَّثَنَا زَكَرِيَّا بْنُ إِسْحَاقَ، عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِي سُفْيَانَ، عَنْ مُسْلِمِ بْنِ ثَفِنَةَ، قَالَ اسْتَعْمَلَ ابْنُ عَلْقَمَةَ أَبِي عَلَى عِرَافَةِ قَوْمِهِ وَأَمَرَهُ أَنْ يُصَدِّقَهُمْ، فَبَعَثَنِي أَبِي إِلَى طَائِفَةٍ مِنْهُمْ لآتِيَهُ بِصَدَقَتِهِمْ فَخَرَجْتُ حَتَّى أَتَيْتُ عَلَى شَيْخٍ كَبِيرٍ يُقَالُ لَهُ سَعْرٌ فَقُلْتُ إِنَّ أَبِي بَعَثَنِي إِلَيْكَ لِتُؤَدِّيَ صَدَقَةَ غَنَمِكَ . قَالَ ابْنَ أَخِي وَأَىُّ نَحْوٍ تَأْخُذُونَ قُلْتُ نَخْتَارُ حَتَّى إِنَّا لَنَشْبُرُ ضُرُوعَ الْغَنَمِ . قَالَ ابْنَ أَخِي فَإِنِّي أُحَدِّثُكَ أَنِّي كُنْتُ فِي شِعْبٍ مِنْ هَذِهِ الشِّعَابِ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي غَنَمٍ لِي فَجَاءَنِي رَجُلاَنِ عَلَى بَعِيرٍ فَقَالاَ إِنَّا رَسُولاَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَيْكَ لِتُؤَدِّيَ صَدَقَةَ غَنَمِكَ . قَالَ قُلْتُ وَمَا عَلَىَّ فِيهَا قَالاَ شَاةٌ . فَأَعْمِدُ إِلَى شَاةٍ قَدْ عَرَفْتُ مَكَانَهَا مُمْتَلِئَةً مَحْضًا وَشَحْمًا فَأَخْرَجْتُهَا إِلَيْهِمَا فَقَالَ هَذِهِ الشَّافِعُ . وَالشَّافِعُ الْحَائِلُ وَقَدْ نَهَانَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ نَأْخُذَ شَافِعًا قَالَ فَأَعْمِدُ إِلَى عَنَاقٍ مُعْتَاطٍ - وَالْمُعْتَاطُ الَّتِي لَمْ تَلِدْ وَلَدًا وَقَدْ حَانَ وِلاَدُهَا - فَأَخْرَجْتُهَا إِلَيْهِمَا فَقَالاَ نَاوِلْنَاهَا فَرَفَعْتُهَا إِلَيْهِمَا فَجَعَلاَهَا مَعَهُمَا عَلَى بَعِيرِهِمَا ثُمَّ انْطَلَقَا .
Saʼr ibn Dayb (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Ibn Alqama otamni oʻz qavmiga oqsoqol qilib tayinladi va ularning sadaqasini yigʻishni buyurdi. Otam meni ulardan bir toifaning oldiga, ularning sadaqasini olib kelishim uchun yubordi. Men yoʻlga chiqib, Saʼr deb ataladigan bir keksa cholning oldiga keldim va: «Otam meni sizning oldingizga qoʻylaringizning sadaqasini ado etishingiz uchun yubordi», dedim. U: «Ey jiyanim, qay tarzda olasizlar?» dedi. Men: «Biz tanlab olamiz, hatto qoʻylarning yelinini paypaslab koʻramiz», dedim. U: «Ey jiyanim, senga aytib beray: men Rasululloh ﷺ zamonlarida shu togʻ soyliklaridan birida oʻz qoʻylarim bilan edim. Oldimga bir tuyada ikki kishi kelib: ‹Biz Rasululloh ﷺ ning senga yuborgan ikki elchisimiz, qoʻylaringning sadaqasini ado etishing uchun (keldik)›, dedilar. Men: ‹Menga nima (vojib) boʻladi?› dedim. Ular: ‹Bir qoʻy›, dedilar. Shunda men joyini bilib turgan, suti va yogʻiga toʻlgan bir qoʻyga borib, uni ularga chiqardim. U: ‹Bu shofiʼdir›, dedi — shofiʼ boʻgʻoz qoʻy demakdir — ‹Rasululloh ﷺ bizni shofiʼ olishimizdan qaytarganlar›. Shunda men bir muʼtot echkiga bordim — muʼtot hali bola tugmagan, ammo tugʻish vaqti yaqinlashgan echkidir — va uni ularga chiqardim. Ular: ‹Buni bizga ber›, dedilar. Men uni ularga koʻtarib berdim. Ular uni tuyalariga oʻzlari bilan qoʻshib olib, soʻng ketdilar», dedi.Саър ибн Дайб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Ибн Алқама отамни ўз қавмига оқсоқол қилиб тайинлади ва уларнинг садақасини йиғишни буюрди. Отам мени улардан бир тоифанинг олдига, уларнинг садақасини олиб келишим учун юборди. Мен йўлга чиқиб, Саър деб аталадиган бир кекса чолнинг олдига келдим ва: «Отам мени сизнинг олдингизга қўйларингизнинг садақасини адо этишингиз учун юборди», дедим. У: «Эй жияним, қай тарзда оласизлар?» деди. Мен: «Биз танлаб оламиз, ҳатто қўйларнинг елинини пайпаслаб кўрамиз», дедим. У: «Эй жияним, сенга айтиб берай: мен Расулуллоҳ ﷺ замонларида шу тоғ сойликларидан бирида ўз қўйларим билан эдим. Олдимга бир туяда икки киши келиб: ‹Биз Расулуллоҳ ﷺ нинг сенга юборган икки элчисимиз, қўйларингнинг садақасини адо этишинг учун (келдик)›, дедилар. Мен: ‹Менга нима (вожиб) бўлади?› дедим. Улар: ‹Бир қўй›, дедилар. Шунда мен жойини билиб турган, сути ва ёғига тўлган бир қўйга бориб, уни уларга чиқардим. У: ‹Бу шофиъдир›, деди — шофиъ бўғоз қўй демакдир — ‹Расулуллоҳ ﷺ бизни шофиъ олишимиздан қайтарганлар›. Шунда мен бир муътот эчкига бордим — муътот ҳали бола тугмаган, аммо туғиш вақти яқинлашган эчкидир — ва уни уларга чиқардим. Улар: ‹Буни бизга бер›, дедилар. Мен уни уларга кўтариб бердим. Улар уни туяларига ўзлари билан қўшиб олиб, сўнг кетдилар», деди.
أَخْبَرَنَا هَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ حَدَّثَنَا رَوْحٌ، قَالَ حَدَّثَنَا زَكَرِيَّا بْنُ إِسْحَاقَ، قَالَ حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ أَبِي سُفْيَانَ، قَالَ حَدَّثَنِي مُسْلِمُ بْنُ ثَفِنَةَ، أَنَّ ابْنَ عَلْقَمَةَ، اسْتَعْمَلَ أَبَاهُ عَلَى صَدَقَةِ قَوْمِهِ وَسَاقَ الْحَدِيثَ .
Muslim ibn Safina (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: Ibn Alqama uning otasini oʻz qavmining sadaqasini yigʻishga tayinladi. (Rivoyatchi) hadisni davom ettirdi.Муслим ибн Сафина (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: Ибн Алқама унинг отасини ўз қавмининг садақасини йиғишга тайинлади. (Ривоятчи) ҳадисни давом эттирди.
أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ، قَالَ أَنْبَأَنَا شَرِيكٌ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الأَسْوَدِ، قَالَ كَانَ عَمَّاىَ يَزْرَعَانِ بِالثُّلُثِ وَالرُّبُعِ وَأَبِي شَرِيكَهُمَا وَعَلْقَمَةُ وَالأَسْوَدُ يَعْلَمَانِ فَلاَ يُغَيِّرَانِ.
Abdurrahmon ibn al-Asvad (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: «Ikki amakim yerni hosilning uchdan yoki toʻrtdan bir qismiga ekar, otam esa ularning sherigi edi. Alqama va al-Asvad buni bilar, lekin oʻzgartirmas edilar.»Абдурраҳмон ибн ал-Асвад (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: «Икки амаким ерни ҳосилнинг учдан ёки тўртдан бир қисмига экар, отам эса уларнинг шериги эди. Алқама ва ал-Асвад буни билар, лекин ўзгартирмас эдилар.»
أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ أَنْبَأَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ، قَالَ حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ الأَسْوَدِ، قَالَ دَخَلْتُ أَنَا وَعَلْقَمَةُ، عَلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ فَقَالَ لَنَا أَصَلَّى هَؤُلاَءِ قُلْنَا لاَ . قَالَ قُومُوا فَصَلُّوا . فَذَهَبْنَا لِنَقُومَ خَلْفَهُ فَجَعَلَ أَحَدَنَا عَنْ يَمِينِهِ وَالآخَرَ عَنْ شِمَالِهِ فَصَلَّى بِغَيْرِ أَذَانٍ وَلاَ إِقَامَةٍ فَجَعَلَ إِذَا رَكَعَ شَبَّكَ بَيْنَ أَصَابِعِهِ وَجَعَلَهَا بَيْنَ رُكْبَتَيْهِ وَقَالَ هَكَذَا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَعَلَ .
Ibn Masʼud (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Al-Asvad aytadi: Men va Alqama Abdulloh ibn Masʼudning huzuriga kirdik. U bizga: «Manavilar namoz oʻqishdimi?» dedi. Biz: «Yoʻq», dedik. U: «Turinglar, namoz oʻqinglar», dedi. Biz uning orqasida turmoqchi boʻlgan edik, u birimizni oʻng tomoniga, ikkinchimizni chap tomoniga turgʻizdi va azonsiz, iqomatsiz namoz oʻqidi. U rukuʼ qilganida barmoqlarini bir-biriga kiritib, tizzalari orasiga qoʻydi va: «Rasululloh ﷺ ana shunday qilganlarini koʻrganman», dedi.Ибн Масъуд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Ал-Асвад айтади: Мен ва Алқама Абдуллоҳ ибн Масъуднинг ҳузурига кирдик. У бизга: «Манавилар намоз ўқишдими?» деди. Биз: «Йўқ», дедик. У: «Туринглар, намоз ўқинглар», деди. Биз унинг орқасида турмоқчи бўлган эдик, у биримизни ўнг томонига, иккинчимизни чап томонига турғизди ва азонсиз, иқоматсиз намоз ўқиди. У рукуъ қилганида бармоқларини бир-бирига киритиб, тиззалари орасига қўйди ва: «Расулуллоҳ ﷺ ана шундай қилганларини кўрганман», деди.
أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ أَنْبَأَنَا النَّضْرُ، قَالَ أَنْبَأَنَا شُعْبَةُ، عَنْ سُلَيْمَانَ، قَالَ سَمِعْتُ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ عَلْقَمَةَ، وَالأَسْوَدِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ، فَذَكَرَ نَحْوَهُ .
Ibn Masʼud (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Ibrohim Alqama va al-Asvaddan, ular Abdullohdan shunga oʻxshash hadisni rivoyat qilishdi.Ибн Масъуд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Иброҳим Алқама ва ал-Асваддан, улар Абдуллоҳдан шунга ўхшаш ҳадисни ривоят қилишди.