Asmo bint Abu Bakr as-Siddiq

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ ، عَنْ يَحْيَى ، عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ الْعَرْزَمِيِّ ، قَالَ : حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ مَوْلَى أَسْمَاءَ ، قَالَ : " أَخْرَجَتْ إِلَيَّ أَسْمَاءُ جُبَّةً مِنْ طَيَالِسَةٍ عَلَيْهَا لَبِنَةُ شِبْرٍ مِنْ دِيبَاجٍ ، وَإِنَّ فَرْجَيْهَا مَكْفُوفَانِ بِهِ ، فَقَالَتْ : هَذِهِ جُبَّةُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ، كَانَ يَلْبَسُهَا لِلْوُفُودِ ، وَيَوْمَ الْجُمُعَةِ.

Asmo bint Abu Bakr (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Asmo menga bir toʻn (jubba) chiqarib koʻrsatdi. Uning yoqasida bir qarich enli dibo (shoyi) hoshiya bor edi, old etaklari ham shu bilan hoshiyalangan edi. U: «Bu — Rasululloh ﷺning jubbalaridir. U zot uni elchi-vakillarni qabul qilganlarida va juma kunlari kiyar edilar», dedi.Асмо бинт Абу Бакр (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Асмо менга бир тўн (жубба) чиқариб кўрсатди. Унинг ёқасида бир қарич энли дибо (шойи) ҳошия бор эди, олд этаклари ҳам шу билан ҳошияланган эди. У: «Бу — Расулуллоҳ ﷺнинг жуббаларидир. У зот уни элчи-вакилларни қабул қилганларида ва жума кунлари кияр эдилар», деди.

حَدَّثَنَا زَكَرِيَّا، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنْ هِشَامٍ، عَنْ أَبِيهِ قَالَ‏:‏ دَخَلْتُ أَنَا وَعَبْدُ اللهِ بْنُ الزُّبَيْرِ عَلَى أَسْمَاءَ، قَبْلَ قَتْلِ عَبْدِ اللهِ بِعَشْرِ لَيَالٍ، وَأَسْمَاءُ وَجِعَةٌ، فَقَالَ لَهَا عَبْدُ اللهِ‏:‏ كَيْفَ تَجِدِينَكِ‏؟‏ قَالَتْ‏:‏ وَجِعَةٌ، قَالَ‏:‏ إِنِّي فِي الْمَوْتِ، فَقَالَتْ‏:‏ لَعَلَّكَ تَشْتَهِي مَوْتِي، فَلِذَلِكَ تَتَمَنَّاهُ‏؟‏ فَلاَ تَفْعَلْ، فَوَاللَّهِ مَا أَشْتَهِي أَنْ أَمُوتَ حَتَّى يَأْتِيَ عَلَيَّ أَحَدُ طَرَفَيْكَ، أَوْ تُقْتَلَ فَأَحْتَسِبَكَ، وَإِمَّا أَنْ تَظْفُرَ فَتَقَرَّ عَيْنِي، فَإِيَّاكَ أَنْ تُعْرَضَ عَلَيْكَ خُطَّةٌ، فَلاَ تُوَافِقُكَ، فَتَقْبَلُهَا كَرَاهِيَةَ الْمَوْتِ‏.‏ وإنما عنى ابن الزبير ليقتل فيُحزنُها ذلك.

Asma (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Abdulloh ibn Zubayr oʻldirilishidan oʻn kecha oldin betob boʻlib yotgan Asmoning oldiga kirildi. Abdulloh unga: «Oʻzingni qanday his qilyapsan?» — dedi. U: «Betobman», dedi. Abdulloh: «Men oʻlim yoqasidaman», dedi. Shunda u: «Balki sen mening oʻlimimni istarsan-u, shuning uchun uni orzu qilyapsan? Bunday qilma! Allohga qasamki, senga ikki holatdan biri yetmaguncha men oʻlishni istamayman: yo sen oʻldirilasan-u, men seni savob umidida Allohga topshiraman, yo sen gʻalaba qozonasan-u, koʻzim quvnaydi. Senga biror ish taklif qilinib, u senga toʻgʻri kelmasa-yu, oʻlimni yoqtirmaganing uchun uni qabul qilib qoʻyishingdan ehtiyot boʻl!» — dedi.Асма (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Абдуллоҳ ибн Зубайр ўлдирилишидан ўн кеча олдин бетоб бўлиб ётган Асмонинг олдига кирилди. Абдуллоҳ унга: «Ўзингни қандай ҳис қиляпсан?» — деди. У: «Бетобман», деди. Абдуллоҳ: «Мен ўлим ёқасидаман», деди. Шунда у: «Балки сен менинг ўлимимни истарсан-у, шунинг учун уни орзу қиляпсан? Бундай қилма! Аллоҳга қасамки, сенга икки ҳолатдан бири етмагунча мен ўлишни истамайман: ё сен ўлдириласан-у, мен сени савоб умидида Аллоҳга топшираман, ё сен ғалаба қозонасан-у, кўзим қувнайди. Сенга бирор иш таклиф қилиниб, у сенга тўғри келмаса-ю, ўлимни ёқтирмаганинг учун уни қабул қилиб қўйишингдан эҳтиёт бўл!» — деди.

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا عَاصِمٌ، عَنْ أَبِي قِلاَبَةَ، عَنْ أَبِي الأَشْعَثِ الصَّنْعَانِيِّ، عَنْ أَبِي أَسْمَاءَ قَالَ‏:‏ مَنْ عَادَ أَخَاهُ كَانَ فِي خُرْفَةِ الْجَنَّةِ، قُلْتُ لأَبِي قِلاَبَةَ‏:‏ مَا خُرْفَةُ الْجَنَّةِ‏؟‏ قَالَ‏:‏ جَنَاهَا، قُلْتُ لأَبِي قِلاَبَةَ‏:‏ عَنْ مَنْ حَدَّثَهُ أَبُو أَسْمَاءَ‏؟‏ قَالَ‏:‏ عَنْ ثَوْبَانَ، عَنْ رَسُولِ اللهِ صلى الله عليه وسلم‏ نحوه.

Savbon (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim (kasal) birodarini ziyorat qilsa, jannat mevalari ichida boʻladi», dedilar.Савбон (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким (касал) биродарини зиёрат қилса, жаннат мевалари ичида бўлади», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ بْنُ أَبِي الأَسْوَدِ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مَرْزُوقٍ الثَّقَفِيُّ قَالَ‏:‏ حَدَّثَنِي أَبِي، وَكَانَ لِعَبْدِ اللهِ بْنِ الزُّبَيْرِ فَأَخَذَهُ الْحَجَّاجُ مِنْهُ، قَالَ‏:‏ كَانَ عَبْدُ اللهِ بْنُ الزُّبَيْرِ بَعَثَنِي إِلَى أُمِّهِ أَسْمَاءَ بِنْتِ أَبِي بَكْرٍ فَأُخْبِرُهَا بِمَا يُعَامِلُهُمْ حَجَّاجٌ، وَتَدْعُو لِي، وَتَمْسَحُ رَأْسِي، وَأَنَا يَوْمَئِذٍ وَصِيفٌ‏.‏

Asmo bint Abu Bakr (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Abdulloh ibn az-Zubayr bir xizmatkorini onasi Asmo bint Abu Bakrning oldiga yuborib turar, u esa Hajjoj ularga qanday muomala qilayotganini unga xabar berardi. Asmo unga duo qilar va boshini silar edi. U oʻshanda yosh bola edi.Асмо бинт Абу Бакр (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Абдуллоҳ ибн аз-Зубайр бир хизматкорини онаси Асмо бинт Абу Бакрнинг олдига юбориб турар, у эса Ҳажжож уларга қандай муомала қилаётганини унга хабар берарди. Асмо унга дуо қилар ва бошини силар эди. У ўшанда ёш бола эди.

حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْحَكَمِ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا هَيَّاجُ بْنُ بَسَّامٍ أَبُو قُرَّةَ الْخُرَاسَانِيُّ، رَأَيْتُهُ بِالْبَصْرَةِ، قَالَ‏:‏ رَأَيْتُ أَنَسًا يَمُرُّ عَلَيْنَا فَيُومِئُ بِيَدِهِ إِلَيْنَا فَيُسَلِّمُ، وَكَانَ بِهِ وَضَحٌ، وَرَأَيْتُ الْحَسَنَ يَخْضُبُ بِالصُّفْرَةِ، وَعَلَيْهِ عِمَامَةٌ سَوْدَاءُ، وَقَالَتْ أَسْمَاءُ‏:‏ أَلْوَى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِيَدِهِ إِلَى النِّسَاءِ بِالسَّلامِ‏.‏

Abu Qurra al-Xurosoniy (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: Men Anasning (roziyallohu anhu) yonimizdan oʻtib ketayotib, qoʻli bilan bizga ishora qilib salom berayotganini koʻrdim; unda oq dogʻ (baras) bor edi. Hasanni (rahimahulloh) esa boshiga qora salla oʻragan holda sariq (rang) bilan boʻyanayotganini koʻrdim. Asmo (roziyallohu anho): ‹Nabiy ﷺ qoʻllari bilan ayollarga ishora qilib salom berdilar›, dedi.Абу Қурра ал-Хуросоний (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: Мен Анаснинг (розияллоҳу анҳу) ёнимиздан ўтиб кетаётиб, қўли билан бизга ишора қилиб салом бераётганини кўрдим; унда оқ доғ (барас) бор эди. Ҳасанни (раҳимаҳуллоҳ) эса бошига қора салла ўраган ҳолда сариқ (ранг) билан бўянаётганини кўрдим. Асмо (розияллоҳу анҳо): ‹Набий ﷺ қўллари билан аёлларга ишора қилиб салом бердилар›, деди.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْحَمِيدِ بْنُ بَهْرَامَ، عَنْ شَهْرٍ قَالَ‏:‏ سَمِعْتُ أَسْمَاءَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم مَرَّ فِي الْمَسْجِدِ، وَعُصْبَةٌ مِنَ النِّسَاءِ قُعُودٌ، قَالَ بِيَدِهِ إِلَيْهِنَّ بِالسَّلاَمِ، فَقَالَ‏:‏ إِيَّاكُنَّ وَكُفْرَانَ الْمُنْعِمِينَ، إِيَّاكُنَّ وَكُفْرَانَ الْمُنْعِمِينَ، قَالَتْ إِحْدَاهُنَّ‏:‏ نَعُوذُ بِاللَّهِ، يَا نَبِيَّ اللهِ، مِنْ كُفْرَانِ نِعَمِ اللهِ، قَالَ‏:‏ بَلَى إِنَّ إِحْدَاكُنَّ تَطُولُ أَيْمَتُهَا، ثُمَّ تَغْضَبُ الْغَضْبَةَ فَتَقُولُ‏:‏ وَاللَّهِ مَا رَأَيْتُ مِنْهُ سَاعَةً خَيْرًا قَطُّ، فَذَلِكَ كُفْرَانُ نِعَمِ اللهِ، وَذَلِكَ كُفْرَانُ نِعَمِ الْمُنْعِمِينَ‏.‏

Asmo bint Yazid (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ masjiddan oʻtayotganlarida bir guruh ayollar oʻtirishgan edi. U zot qoʻllari bilan ularga (ishora qilib) salom berdilar va: «Neʼmat beruvchilarga (ularning yaxshiligiga) kufr keltirishdan ehtiyot boʻlinglar! Neʼmat beruvchilarga kufr keltirishdan ehtiyot boʻlinglar!» dedilar. Ulardan biri: «Ey Allohning Nabiysi, Allohning neʼmatlariga kufr keltirishdan Allohdan panoh soʻraymiz», dedi. U zot ﷺ: «Ha, lekin birortangiz uzoq vaqt ersiz (turmushga chiqmay) yuradi, keyin (Alloh unga er ato etganidan soʻng) bir gʻazablanib qoladi va: ‹Vallohi, men undan biror soatgina ham yaxshilik koʻrmadim!› deydi. Mana shu Allohning neʼmatlariga kufr keltirishdir, mana shu neʼmat beruvchilarning (yaxshiligiga) kufr keltirishdir», dedilar.Асмо бинт Язид (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ масжиддан ўтаётганларида бир гуруҳ аёллар ўтиришган эди. У зот қўллари билан уларга (ишора қилиб) салом бердилар ва: «Неъмат берувчиларга (уларнинг яхшилигига) куфр келтиришдан эҳтиёт бўлинглар! Неъмат берувчиларга куфр келтиришдан эҳтиёт бўлинглар!» дедилар. Улардан бири: «Эй Аллоҳнинг Набийси, Аллоҳнинг неъматларига куфр келтиришдан Аллоҳдан паноҳ сўраймиз», деди. У зот ﷺ: «Ҳа, лекин бирортангиз узоқ вақт эрсиз (турмушга чиқмай) юради, кейин (Аллоҳ унга эр ато этганидан сўнг) бир ғазабланиб қолади ва: ‹Валлоҳи, мен ундан бирор соатгина ҳам яхшилик кўрмадим!› дейди. Мана шу Аллоҳнинг неъматларига куфр келтиришдир, мана шу неъмат берувчиларнинг (яхшилигига) куфр келтиришдир», дедилар.