Hamza ibn Abdulmuttalib

حَدَّثَنَا هَدِيَّةُ بْنُ عَبْدِ الْوَهَّابِ، حَدَّثَنَا سَعْدُ بْنُ عَبْدِ الْحَمِيدِ بْنِ جَعْفَرٍ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ زِيَادٍ الْيَمَامِيِّ، عَنْ عِكْرِمَةَ بْنِ عَمَّارٍ، عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ يَقُولُ ‏"‏ نَحْنُ وَلَدَ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ سَادَةُ أَهْلِ الْجَنَّةِ أَنَا وَحَمْزَةُ وَعَلِيٌّ وَجَعْفَرٌ وَالْحَسَنُ وَالْحُسَيْنُ وَالْمَهْدِيُّ ‏"‏ ‏.‏

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Biz, Abdulmuttalibning bolalari jannat ahlining sayyidlarimiz: men, Hamza, Ali, Jaʼfar, Hasan, Husayn va Mahdiy», deganlarini eshitdim.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Биз, Абдулмутталибнинг болалари жаннат аҳлининг саййидларимиз: мен, Ҳамза, Али, Жаъфар, Ҳасан, Ҳусайн ва Маҳдий», деганларини эшитдим.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عُمَرَ، حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ يُونُسَ الْيَمَامِيُّ، حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ بْنُ عَمَّارٍ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، قَالَ سَأَلْتُ عَائِشَةَ بِمَا كَانَ يَسْتَفْتِحُ النَّبِيُّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ صَلاَتَهُ إِذَا قَامَ مِنَ اللَّيْلِ قَالَتْ كَانَ يَقُولُ ‏"‏ اللَّهُمَّ رَبَّ جِبْرَئِيلَ وَمِيكَائِيلَ وَإِسْرَافِيلَ فَاطِرَ السَّمَوَاتِ وَالأَرْضِ عَالِمَ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ أَنْتَ تَحْكُمُ بَيْنَ عِبَادِكَ فِيمَا كَانُوا فِيهِ يَخْتَلِفُونَ اهْدِنِي لِمَا اخْتُلِفَ فِيهِ مِنَ الْحَقِّ بِإِذْنِكَ إِنَّكَ لَتَهْدِي إِلَى صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عُمَرَ احْفَظُوهُ جِبْرَئِيلُ مَهْمُوزَةً فَإِنَّهُ كَذَا عَنِ النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏.‏

Abu Salama ibn Abdurrahmon aytdi: Oisha (roziyallohu anho)dan: «Paygʻambar ﷺ kechasi turganlarida namozlarini nima bilan boshlardilar?» deb soʻradim. U: «U zot: ‹Allohumma, Jibroil, Mikoil va Isrofilning Robbi, osmonlar va yerni yaratuvchi, gʻayb va oshkorni biluvchi zot! Sen bandalaring oʻrtasida ular ixtilof qilgan narsalar borasida hukm qilasan. Ular ixtilof qilgan haq narsaga Oʻz izning ila meni hidoyat qilgin. Albatta, Sen toʻgʻri yoʻlga hidoyat qilursan›, derdilar», dedi.Абу Салама ибн Абдурраҳмон айтди: Оиша (розияллоҳу анҳо)дан: «Пайғамбар ﷺ кечаси турганларида намозларини нима билан бошлардилар?» деб сўрадим. У: «У зот: ‹Аллоҳумма, Жиброил, Микоил ва Исрофилнинг Робби, осмонлар ва ерни яратувчи, ғайб ва ошкорни билувчи зот! Сен бандаларинг ўртасида улар ихтилоф қилган нарсалар борасида ҳукм қиласан. Улар ихтилоф қилган ҳақ нарсага Ўз изнинг ила мени ҳидоят қилгин. Албатта, Сен тўғри йўлга ҳидоят қилурсан›, дердилар», деди.

حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ، حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عَامِرٍ، عَنْ هَمَّامٍ، عَنْ أَبِي غَالِبٍ، قَالَ رَأَيْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ صَلَّى عَلَى جِنَازَةِ رَجُلٍ فَقَامَ حِيَالَ رَأْسِهِ فَجِيءَ بِجِنَازَةٍ أُخْرَى بِامْرَأَةٍ فَقَالُوا يَا أَبَا حَمْزَةَ صَلِّ عَلَيْهَا ‏.‏ فَقَامَ حِيَالَ وَسَطِ السَّرِيرِ فَقَالَ لَهُ الْعَلاَءُ بْنُ زِيَادٍ يَا أَبَا حَمْزَةَ هَكَذَا رَأَيْتَ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَامَ مِنَ الْجِنَازَةِ مُقَامَكَ مِنَ الرَّجُلِ وَقَامَ مِنَ الْمَرْأَةِ مُقَامَكَ مِنَ الْمَرْأَةِ قَالَ نَعَمْ ‏.‏ فَأَقْبَلَ عَلَيْنَا فَقَالَ احْفَظُوا ‏.‏

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Abu Gʻolib aytadi: Men Anas ibn Molik bir erkak kishining janozasiga janoza oʻqiganini koʻrdim, u boshi toʻgʻrisida turdi. Soʻng boshqa bir janoza, ayolning janozasi keltirildi. Ular: «Ey Abu Hamza, bunga janoza oʻqing», dedilar. U taxtaravon oʻrtasi toʻgʻrisida turdi. Alo ibn Ziyod unga: «Ey Abu Hamza, siz Rasululloh ﷺ ni erkak kishining janozasidan siz turgan oʻringa, ayolning janozasidan siz turgan oʻringa turganlarini shundoq koʻrganmisiz?» dedi. U: «Ha», dedi. Soʻng bizga yuzlanib: «Yodda saqlanglar», dedi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Абу Ғолиб айтади: Мен Анас ибн Молик бир эркак кишининг жанозасига жаноза ўқиганини кўрдим, у боши тўғрисида турди. Сўнг бошқа бир жаноза, аёлнинг жанозаси келтирилди. Улар: «Эй Абу Ҳамза, бунга жаноза ўқинг», дедилар. У тахтаравон ўртаси тўғрисида турди. Ало ибн Зиёд унга: «Эй Абу Ҳамза, сиз Расулуллоҳ ﷺ ни эркак кишининг жанозасидан сиз турган ўринга, аёлнинг жанозасидан сиз турган ўринга турганларини шундоқ кўрганмисиз?» деди. У: «Ҳа», деди. Сўнг бизга юзланиб: «Ёдда сақланглар», деди.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ عَيَّاشٍ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي زِيَادٍ، عَنْ مِقْسَمٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ أُتِيَ بِهِمْ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ يَوْمَ أُحُدٍ فَجَعَلَ يُصَلِّي عَلَى عَشَرَةٍ عَشَرَةٍ وَحَمْزَةُ هُوَ كَمَا هُوَ يُرْفَعُونَ وَهُوَ كَمَا هُوَ مَوْضُوعٌ ‏.‏

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Uhud kuni ular (shahidlar) Rasululloh ﷺga keltirildi. U zot oʻntadan-oʻntadan janoza namozi oʻqiy boshladilar. Hamza esa oʻz oʻrnida qoldirilar, boshqalar koʻtarib olib ketilar, u esa oʻrnida qoʻyilgancha qolaverar edi.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Уҳуд куни улар (шаҳидлар) Расулуллоҳ ﷺга келтирилди. У зот ўнтадан-ўнтадан жаноза намози ўқий бошладилар. Ҳамза эса ўз ўрнида қолдирилар, бошқалар кўтариб олиб кетилар, у эса ўрнида қўйилганча қолаверар эди.

حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ سَعِيدٍ الْمِصْرِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ، أَنْبَأَنَا أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ مَرَّ بِنِسَاءِ عَبْدِ الأَشْهَلِ يَبْكِينَ هَلْكَاهُنَّ يَوْمَ أُحُدٍ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ لَكِنَّ حَمْزَةَ لاَ بَوَاكِيَ لَهُ ‏"‏ ‏.‏ فَجَاءَ نِسَاءُ الأَنْصَارِ يَبْكِينَ حَمْزَةَ فَاسْتَيْقَظَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فَقَالَ ‏"‏ وَيْحَهُنَّ مَا انْقَلَبْنَ بَعْدُ؟ مُرُوهُنَّ فَلْيَنْقَلِبْنَ وَلاَ يَبْكِينَ عَلَى هَالِكٍ بَعْدَ الْيَوْمِ ‏"‏ ‏.‏

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Abdulashhal ayollarining yonidan oʻtdilar, ular Uhud kunida halok boʻlganlariga yigʻlashayotgan edi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Lekin Hamzaga yigʻlaydigan hech kim yoʻq», dedilar. Shundan soʻng ansor ayollari kelib, Hamzaga yigʻlashdi. Rasululloh ﷺ uygʻonib: «Ularga voy boʻlsin, ular hali qaytishmadimi? Ularga buyuringlar, qaytishsin va bugundan keyin oʻlgan hech kimga yigʻlamasinlar», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Абдулашҳал аёлларининг ёнидан ўтдилар, улар Уҳуд кунида ҳалок бўлганларига йиғлашаётган эди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Лекин Ҳамзага йиғлайдиган ҳеч ким йўқ», дедилар. Шундан сўнг ансор аёллари келиб, Ҳамзага йиғлашди. Расулуллоҳ ﷺ уйғониб: «Уларга вой бўлсин, улар ҳали қайтишмадими? Уларга буюринглар, қайтишсин ва бугундан кейин ўлган ҳеч кимга йиғламасинлар», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ: سَأَلَ حَمْزَةُ الأَسْلَمِيُّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فَقَالَ: إِنِّي أَصُومُ أَفَأَصُومُ فِي السَّفَرِ؟ فَقَالَ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ إِنْ شِئْتَ فَصُمْ وَإِنْ شِئْتَ فَأَفْطِرْ ‏"‏ ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Hamza al-Aslamiy Allohning Rasuli ﷺ dan: «Men roʻza tutaman, safarda ham roʻza tutaymi?», deb soʻradi. Shunda u zot ﷺ: «Xohlasang roʻza tut, xohlasang roʻzani och», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Ҳамза ал-Асламий Аллоҳнинг Расули ﷺ дан: «Мен рўза тутаман, сафарда ҳам рўза тутайми?», деб сўради. Шунда у зот ﷺ: «Хоҳласанг рўза тут, хоҳласанг рўзани оч», дедилар.