Hushaym ibn Bashir

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ، وَسُرَيْجُ بْنُ يُونُسَ، قَالاَ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ، أَخْبَرَنَا دَاوُدُ بْنُ أَبِي هِنْدٍ، عَنْ أَبِي الْعَالِيَةِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَرَّ بِوَادِي الأَزْرَقِ فَقَالَ ‏"‏ أَىُّ وَادٍ هَذَا ‏"‏ ‏.‏ فَقَالُوا هَذَا وَادِي الأَزْرَقِ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ كَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَى مُوسَى - عَلَيْهِ السَّلاَمُ - هَابِطًا مِنَ الثَّنِيَّةِ وَلَهُ جُؤَارٌ إِلَى اللَّهِ بِالتَّلْبِيَةِ ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ أَتَى عَلَى ثَنِيَّةِ هَرْشَى ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ أَىُّ ثَنِيَّةٍ هَذِهِ ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا ثَنِيَّةُ هَرْشَى قَالَ ‏"‏ كَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَى يُونُسَ بْنِ مَتَّى - عَلَيْهِ السَّلاَمُ - عَلَى نَاقَةٍ حَمْرَاءَ جَعْدَةٍ عَلَيْهِ جُبَّةٌ مِنْ صُوفٍ خِطَامُ نَاقَتِهِ خُلْبَةٌ وَهُوَ يُلَبِّي ‏"‏ ‏.‏ قَالَ ابْنُ حَنْبَلٍ فِي حَدِيثِهِ قَالَ هُشَيْمٌ يَعْنِي لِيفًا ‏.‏

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Azraq vodiysidan oʻtib: «Bu qaysi vodiy?» dedilar. Ular: «Bu — Azraq vodiysi», dedilar. (Paygʻambar): «Men goʻyo Muso — alayhissalom — ga qarab turgandekman — u dovon (togʻ yoʻli)dan tushyapti va Allohga (ovoz chiqarib) talbiya bilan nido (dod) qilyapti», dedilar. Soʻng (Paygʻambar) Harsho dovoniga keldilar. (Paygʻambar): «Bu qaysi dovon?» dedilar. Ular: «Harsho dovoni», dedilar. (Paygʻambar): «Men goʻyo Yunus ibn Matto — alayhissalom — ga qarab turgandekman — u qizil, baquvvat bir tuyada, ustida jundan (yungdan) jubba, tuyasining jilovi (noxoldan) tola (arqon) holida, talbiya aytib (ketyapti)», dedilar. Ibn Hanbal oʻz hadisida: «Hushaym: ‹yaʼni xurmo tolasi (lif)ni (nazarda tutdi)› dedi» dedi.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Азрақ водийсидан ўтиб: «Бу қайси водий?» дедилар. Улар: «Бу — Азрақ водийси», дедилар. (Пайғамбар): «Мен гўё Мусо — алайҳиссалом — га қараб тургандекман — у довон (тоғ йўли)дан тушяпти ва Аллоҳга (овоз чиқариб) талбия билан нидо (дод) қиляпти», дедилар. Сўнг (Пайғамбар) Ҳаршо довонига келдилар. (Пайғамбар): «Бу қайси довон?» дедилар. Улар: «Ҳаршо довони», дедилар. (Пайғамбар): «Мен гўё Юнус ибн Матто — алайҳиссалом — га қараб тургандекман — у қизил, бақувват бир туяда, устида жундан (юнгдан) жубба, туясининг жилови (нохолдан) тола (арқон) ҳолида, талбия айтиб (кетяпти)», дедилар. Ибн Ҳанбал ўз ҳадисида: «Ҳушайм: ‹яъни хурмо толаси (лиф)ни (назарда тутди)› деди» деди.

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ، عَنْ حُصَيْنٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ عَبَّاسٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ عُرِضَتْ عَلَىَّ الأُمَمُ ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ ذَكَرَ بَاقِيَ الْحَدِيثِ نَحْوَ حَدِيثِ هُشَيْمٍ وَلَمْ يَذْكُرْ أَوَّلَ حَدِيثِهِ ‏.‏

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Menga ummatlar koʻrsatildi» dedilar. Soʻng u hadisning qolganini — Hushaymning hadisi oʻxshashida — zikr qildi; va uning avvalini (boshini) zikr qilmadi.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Менга умматлар кўрсатилди» дедилар. Сўнг у ҳадиснинг қолганини — Ҳушаймнинг ҳадиси ўхшашида — зикр қилди; ва унинг аввалини (бошини) зикр қилмади.

وَحَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ، أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ، ح وَحَدَّثَنَا إِسْحَاقُ، أَخْبَرَنَا جَرِيرٌ، كِلاَهُمَا عَنِ الشَّيْبَانِيِّ، عَنِ ابْنِ أَبِي أَوْفَى، ح . وَحَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ، حَدَّثَنَا أَبِي ح، وَحَدَّثَنَا ابْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ، جَعْفَرٍ قَالاَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنِ الشَّيْبَانِيِّ، عَنِ ابْنِ أَبِي أَوْفَى، - رضى الله عنه - عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِمَعْنَى حَدِيثِ ابْنِ مُسْهِرٍ وَعَبَّادٍ وَعَبْدِ الْوَاحِدِ وَلَيْسَ فِي حَدِيثِ أَحَدٍ مِنْهُمْ فِي شَهْرِ رَمَضَانَ وَلاَ قَوْلُهُ ‏"‏ وَجَاءَ اللَّيْلُ مِنْ هَا هُنَا ‏"‏ ‏.‏ إِلاَّ فِي رِوَايَةِ هُشَيْمٍ وَحْدَهُ ‏.‏

Abdulloh ibn Abu Avfo (roziyallohu anhu)dan Nabiy ﷺ dan Ibn Mushir, Abbod va Abdulvohidning hadisi maʼnosida rivoyat qilinadi. Ulardan birortasining hadisida «ramazon oyida» (degan soʻz) ham, u zotning «va tun mana bu tarafdan keldi» degan soʻzi ham yoʻq — faqat Hushaymning rivoyatida (bor).Абдуллоҳ ибн Абу Авфо (розияллоҳу анҳу)дан Набий ﷺ дан Ибн Мушир, Аббод ва Абдулвоҳиднинг ҳадиси маъносида ривоят қилинади. Улардан бирортасининг ҳадисида «рамазон ойида» (деган сўз) ҳам, у зотнинг «ва тун мана бу тарафдан келди» деган сўзи ҳам йўқ — фақат Ҳушаймнинг ривоятида (бор).

وَحَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، أَخْبَرَنَا هُشَيْمٌ، عَنْ حُصَيْنٍ، وَدَاوُدَ، وَمُغِيرَةَ، وَإِسْمَاعِيلَ، وَأَشْعَثَ عَنِ الشَّعْبِيِّ، أَنَّهُ قَالَ دَخَلْتُ عَلَى فَاطِمَةَ بِنْتِ قَيْسٍ ‏.‏ بِمِثْلِ حَدِيثِ زُهَيْرٍ عَنْ هُشَيْمٍ.

Fotima bint Qays (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Eri uni batta (qatʼiy) taloq qildi», dedi. (Fotima yana): «Men turar joy va nafaqa (masalasi)da u bilan Rasululloh ﷺ ning oldida daʼvolashdim», dedi. (Fotima yana): «U zot menga na turar joy, na nafaqa belgilab berdilar va menga Ibn Ummu Maktumning uyida idda oʻtkazishni buyurdilar», dedi.Фотима бинт Қайс (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Эри уни батта (қатъий) талоқ қилди», деди. (Фотима яна): «Мен турар жой ва нафақа (масаласи)да у билан Расулуллоҳ ﷺ нинг олдида даъволашдим», деди. (Фотима яна): «У зот менга на турар жой, на нафақа белгилаб бердилар ва менга Ибн Умму Мактумнинг уйида идда ўтказишни буюрдилар», деди.

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، أَخْبَرَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، وَقَالَ، يَحْيَى أَيْضًا أَخْبَرَنَا هُشَيْمٌ، كِلاَهُمَا عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ، عَنْ أَنَسٍ، - فِي حَدِيثِ حَمَّادٍ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا دَخَلَ الْخَلاَءَ وَفِي حَدِيثِ هُشَيْمٍ - أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ إِذَا دَخَلَ الْكَنِيفَ قَالَ ‏"‏ اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنَ الْخُبْثِ وَالْخَبَائِثِ ‏"‏ ‏.‏

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ hojatxonaga kirsalar: «Allohim! Albatta, men erkak va ayol shaytonlardan Senga panoh tilayman», — der edilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ҳожатхонага кирсалар: «Аллоҳим! Албатта, мен эркак ва аёл шайтонлардан Сенга паноҳ тилайман», — дер эдилар.

وَحَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، أَخْبَرَنَا هُشَيْمٌ، عَنْ سُلَيْمَانَ التَّيْمِيِّ، عَنْ أَبِي عُثْمَانَ النَّهْدِيِّ، قَالَ قَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ رضى الله تعالى عنه بِحَسْبِ الْمَرْءِ مِنَ الْكَذِبِ أَنْ يُحَدِّثَ بِكُلِّ مَا سَمِعَ ‏.‏

Umar ibn al-Xattob (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Kishining yolgʻon (soʻzlovchi) boʻlishi uchun eshitgan har bir narsasini soʻzlayverishi kifoya».Умар ибн ал-Хаттоб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Кишининг ёлғон (сўзловчи) бўлиши учун эшитган ҳар бир нарсасини сўзлайвериши кифоя».