حَدَّثَنَا هَنَّادٌ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ هَمَّامِ بْنِ الْحَارِثِ، قَالَ بَالَ جَرِيرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ ثُمَّ تَوَضَّأَ وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ فَقِيلَ لَهُ أَتَفْعَلُ هَذَا قَالَ وَمَا يَمْنَعُنِي وَقَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَفْعَلُهُ . قَالَ إِبْرَاهِيمُ وَكَانَ يُعْجِبُهُمْ حَدِيثُ جَرِيرٍ لأَنَّ إِسْلاَمَهُ كَانَ بَعْدَ نُزُولِ الْمَائِدَةِ . هَذَا قَوْلُ إِبْرَاهِيمَ يَعْنِي كَانَ يُعْجِبُهُمْ . قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ عُمَرَ وَعَلِيٍّ وَحُذَيْفَةَ وَالْمُغِيرَةِ وَبِلاَلٍ وَسَعْدٍ وَأَبِي أَيُّوبَ وَسَلْمَانَ وَبُرَيْدَةَ وَعَمْرِو بْنِ أُمَيَّةَ وَأَنَسٍ وَسَهْلِ بْنِ سَعْدٍ وَيَعْلَى بْنِ مُرَّةَ وَعُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ وَأُسَامَةَ بْنِ شَرِيكٍ وَأَبِي أُمَامَةَ وَجَابِرٍ وَأُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ وَابْنِ عُبَادَةَ وَيُقَالُ ابْنُ عِمَارَةَ وَأُبَىُّ بْنُ عِمَارَةَ . قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ جَرِيرٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ .
Hammom ibn Horisdan rivoyat qilinadiki, u aytdi: Jarir ibn Abdulloh (roziyallohu anhu) bavl qildi, soʻng tahorat oldi va ikki mahsisi ustiga mash tortdi. Unga: «Shunday qilyapsanmi?» deyildi. U: «Meni nima toʻxtatadi? Holbuki, men Rasululloh ﷺ shunday qilganlarini koʻrganman», dedi. Ibrohim (Naxaiy) aytdi: Ularga (ulamolarga) Jarirning hadisi yoqar edi, chunki uning Islomga kirishi Moida (surasi) nozil boʻlganidan keyin edi. Bu Ibrohimning soʻzi, yaʼni «Ularga yoqar edi» (degani). (Roviy) aytdi: Bu bobda Umar, Ali, Huzayfa, Mugʻiyra, Bilol, Saʼd, Abu Ayyub, Salmon, Burayda, Amr ibn Umayya, Anas, Sahl ibn Saʼd, Yaʼlo ibn Murra, Uboda ibn Somit, Usoma ibn Sharik, Abu Umoma, Jobir, Usoma ibn Zayd, Ibn Uboda — Ibn Imora ham deyiladi — va Ubay ibn Imora (roziyallohu anhum)dan ham (rivoyatlar) bor. Abu Iso aytdi: Jarirning hadisi hasan sahihdir.Ҳаммом ибн Ҳорисдан ривоят қилинадики, у айтди: Жарир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳу) бавл қилди, сўнг таҳорат олди ва икки маҳсиси устига маш тортди. Унга: «Шундай қиляпсанми?» дейилди. У: «Мени нима тўхтатади? Ҳолбуки, мен Расулуллоҳ ﷺ шундай қилганларини кўрганман», деди. Иброҳим (Нахаий) айтди: Уларга (уламоларга) Жарирнинг ҳадиси ёқар эди, чунки унинг Исломга кириши Моида (сураси) нозил бўлганидан кейин эди. Бу Иброҳимнинг сўзи, яъни «Уларга ёқар эди» (дегани). (Ровий) айтди: Бу бобда Умар, Али, Ҳузайфа, Муғийра, Билол, Саъд, Абу Айюб, Салмон, Бурайда, Амр ибн Умайя, Анас, Саҳл ибн Саъд, Яъло ибн Мурра, Убода ибн Сомит, Усома ибн Шарик, Абу Умома, Жобир, Усома ибн Зайд, Ибн Убода — Ибн Имора ҳам дейилади — ва Убай ибн Имора (розияллоҳу анҳум)дан ҳам (ривоятлар) бор. Абу Исо айтди: Жарирнинг ҳадиси ҳасан саҳиҳдир.
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ سُلَيْمَانَ الرَّازِيُّ، عَنْ دَاوُدَ بْنِ قَيْسٍ، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ أَنْظَرَ مُعْسِرًا أَوْ وَضَعَ لَهُ أَظَلَّهُ اللَّهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ تَحْتَ ظِلِّ عَرْشِهِ يَوْمَ لاَ ظِلَّ إِلاَّ ظِلُّهُ " . قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ أَبِي الْيَسَرِ وَأَبِي قَتَادَةَ وَحُذَيْفَةَ وَابْنِ مَسْعُودٍ وَعُبَادَةَ وَجَابِرٍ . قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim qiynalgan (qarzdor)ga muhlat bersa yoki (qarzini) kechib qoʻysa, Alloh uni Qiyomat kunida — Oʻz soyasidan boshqa soya boʻlmagan kunda — Oʻz Arshining soyasi ostida soyalantiradi», dedilar. (Roviy) aytdi: Bu bobda Abul-Yasar, Abu Qatoda, Huzayfa, Ibn Masʼud, Uboda va Jobirdan ham (rivoyatlar) bor. Abu Iso aytdi: Abu Hurayraning hadisi bu yoʻldan hasan sahih gʻarib hadisdir.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким қийналган (қарздор)га муҳлат берса ёки (қарзини) кечиб қўйса, Аллоҳ уни Қиёмат кунида — Ўз соясидан бошқа соя бўлмаган кунда — Ўз Аршининг сояси остида соялантиради», дедилар. (Ровий) айтди: Бу бобда Абул-Ясар, Абу Қатода, Ҳузайфа, Ибн Масъуд, Убода ва Жобирдан ҳам (ривоятлар) бор. Абу Исо айтди: Абу Ҳурайранинг ҳадиси бу йўлдан ҳасан саҳиҳ ғариб ҳадисдир.
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ، أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ، عَنِ الْعَلاَءِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَرَّ عَلَى صُبْرَةٍ مِنْ طَعَامٍ فَأَدْخَلَ يَدَهُ فِيهَا فَنَالَتْ أَصَابِعُهُ بَلَلاً فَقَالَ " يَا صَاحِبَ الطَّعَامِ مَا هَذَا " . قَالَ أَصَابَتْهُ السَّمَاءُ يَا رَسُولَ اللَّهِ . قَالَ " أَفَلاَ جَعَلْتَهُ فَوْقَ الطَّعَامِ حَتَّى يَرَاهُ النَّاسُ " . ثُمَّ قَالَ " مَنْ غَشَّ فَلَيْسَ مِنَّا " . قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنِ ابْنِ عُمَرَ وَأَبِي الْحَمْرَاءِ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَبُرَيْدَةَ وَأَبِي بُرْدَةَ بْنِ نِيَارٍ وَحُذَيْفَةَ بْنِ الْيَمَانِ . قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ . وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ كَرِهُوا الْغِشَّ وَقَالُوا الْغِشُّ حَرَامٌ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ bir uyum taom yonidan oʻtdilar-da, qoʻllarini uning ichiga tiqdilar, shunda barmoqlariga namlik tegdi. U zot: «Ey taom egasi, bu nima?» dedilar. (Egasi): «Unga osmon (yomgʻiri) yetdi, yo Rasululloh», dedi. U zot: «Uni odamlar koʻrishi uchun taomning ustiga qoʻysang boʻlmasmidi?!» dedilar. Soʻng: «Kim aldasa, u bizdan emas», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu bobda Ibn Umar, Abulhamro, Ibn Abbos, Burayda, Abu Burda ibn Niyor va Huzayfa ibn al-Yamondan ham (rivoyatlar bor). Abu Iso aytdi: Abu Hurayraning hadisi hasan sahih hadisdir. Ilm ahlining amali shunga (muvofiq)dir: ular aldashni makruh sanaganlar va: «Aldash haromdir», deganlar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ бир уюм таом ёнидан ўтдилар-да, қўлларини унинг ичига тиқдилар, шунда бармоқларига намлик тегди. У зот: «Эй таом эгаси, бу нима?» дедилар. (Эгаси): «Унга осмон (ёмғири) етди, ё Расулуллоҳ», деди. У зот: «Уни одамлар кўриши учун таомнинг устига қўйсанг бўлмасмиди?!» дедилар. Сўнг: «Ким алдаса, у биздан эмас», дедилар. Абу Исо айтди: Бу бобда Ибн Умар, Абулҳамро, Ибн Аббос, Бурайда, Абу Бурда ибн Ниёр ва Ҳузайфа ибн ал-Ямондан ҳам (ривоятлар бор). Абу Исо айтди: Абу Ҳурайранинг ҳадиси ҳасан саҳиҳ ҳадисдир. Илм аҳлининг амали шунга (мувофиқ)дир: улар алдашни макруҳ санаганлар ва: «Алдаш ҳаромдир», деганлар.
قَالَ وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ، عَنْ شُعْبَةَ، نَحْوَهُ . وَقَدْ رُوِيَ عَنْ حُذَيْفَةَ، هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ هَذَا الْوَجْهِ أَنَّهُ صَلَّى بِاللَّيْلِ مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَذَكَرَ الْحَدِيثَ .
(Abu Iso) aytdi: Muhammad ibn Bashshor bizga hadis aytib berdi, (u): Abdurrahmon ibn Mahdiy bizga hadis aytib berdi, (u) Shuʼbadan shunga oʻxshash (rivoyat qildi). Bu hadis Huzayfa (roziyallohu anhu)dan boshqa bir yoʻl bilan ham rivoyat qilingan boʻlib, u Nabiy ﷺ bilan kechasi namoz oʻqigani (haqida), soʻng hadisni zikr qildi.(Абу Исо) айтди: Муҳаммад ибн Башшор бизга ҳадис айтиб берди, (у): Абдурраҳмон ибн Маҳдий бизга ҳадис айтиб берди, (у) Шуъбадан шунга ўхшаш (ривоят қилди). Бу ҳадис Ҳузайфа (розияллоҳу анҳу)дан бошқа бир йўл билан ҳам ривоят қилинган бўлиб, у Набий ﷺ билан кечаси намоз ўқигани (ҳақида), сўнг ҳадисни зикр қилди.
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي هِنْدٍ، عَنْ أَبِي مُوسَى الأَشْعَرِيِّ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " حُرِّمَ لِبَاسُ الْحَرِيرِ وَالذَّهَبِ عَلَى ذُكُورِ أُمَّتِي وَأُحِلَّ لإِنَاثِهِمْ " . قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَابِ عَنْ عُمَرَ وَعَلِيٍّ وَعُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ وَأَنَسٍ وَحُذَيْفَةَ وَأُمِّ هَانِئٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَعِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ وَجَابِرٍ وَأَبِي رَيْحَانَةَ وَابْنِ عُمَرَ وَوَاثِلَةَ بْنِ الأَسْقَعِ . وَحَدِيثُ أَبِي مُوسَى حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ .
Abu Muso al-Ashʼariy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Ipak va oltin (kiyim) ummatimning erkaklariga harom, ayollariga esa halol qilindi», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu bobda Umar, Ali, Uqba ibn Omir, Anas, Ummu Honiʼ, Huzayfa, Abdulloh ibn Amr, Imron ibn Husayn, Abdulloh ibn az-Zubayr, Jobir, Abu Rayhona, Ibn Umar va Vosila ibn al-Asqaʼdan ham (rivoyatlar) bor. Abu Musoning hadisi hasan sahih hadisdir.Абу Мусо ал-Ашъарий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ипак ва олтин (кийим) умматимнинг эркакларига ҳаром, аёлларига эса ҳалол қилинди», дедилар. Абу Исо айтди: Бу бобда Умар, Али, Уқба ибн Омир, Анас, Умму Ҳониъ, Ҳузайфа, Абдуллоҳ ибн Амр, Имрон ибн Ҳусайн, Абдуллоҳ ибн аз-Зубайр, Жобир, Абу Райҳона, Ибн Умар ва Восила ибн ал-Асқаъдан ҳам (ривоятлар) бор. Абу Мусонинг ҳадиси ҳасан саҳиҳ ҳадисдир.
حَدَّثَنَا الأَنْصَارِيُّ، حَدَّثَنَا مَعْنٌ، حَدَّثَنَا مَالِكٌ، ح وَحَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ نَافِعٍ، وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ، وَزَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ، كُلُّهُمْ يُخْبِرُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لاَ يَنْظُرُ اللَّهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ إِلَى مَنْ جَرَّ ثَوْبَهُ خُيَلاَءَ " . قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَابِ عَنْ حُذَيْفَةَ وَأَبِي سَعِيدٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَسَمُرَةَ وَأَبِي ذَرٍّ وَعَائِشَةَ وَهُبَيْبِ بْنِ مُغْفِلٍ . وَحَدِيثُ ابْنِ عُمَرَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ .
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Qiyomat kuni Alloh kiyimini kibr bilan sudrab yurgan kishiga (rahmat nazari bilan) boqmaydi», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu bobda Huzayfa, Abu Said, Abu Hurayra, Samura, Abu Zar, Oisha va Hubayb ibn Mugʻaffaldan ham (rivoyatlar) bor. Ibn Umarning hadisi hasan sahih hadisdir.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Қиёмат куни Аллоҳ кийимини кибр билан судраб юрган кишига (раҳмат назари билан) боқмайди», дедилар. Абу Исо айтди: Бу бобда Ҳузайфа, Абу Саид, Абу Ҳурайра, Самура, Абу Зар, Оиша ва Ҳубайб ибн Муғаффалдан ҳам (ривоятлар) бор. Ибн Умарнинг ҳадиси ҳасан саҳиҳ ҳадисдир.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنِ الْحَكَمِ، قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ أَبِي لَيْلَى، يُحَدِّثُ أَنَّ حُذَيْفَةَ، اسْتَسْقَى فَأَتَاهُ إِنْسَانٌ بِإِنَاءٍ مِنْ فِضَّةٍ فَرَمَاهُ بِهِ وَقَالَ إِنِّي كُنْتُ قَدْ نَهَيْتُهُ فَأَبَى أَنْ يَنْتَهِيَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَنِ الشُّرْبِ فِي آنِيَةِ الْفِضَّةِ وَالذَّهَبِ وَلُبْسِ الْحَرِيرِ وَالدِّيبَاجِ وَقَالَ " هِيَ لَهُمْ فِي الدُّنْيَا وَلَكُمْ فِي الآخِرَةِ " . قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ وَالْبَرَاءِ وَعَائِشَةَ . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ .
Huzayfa (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U suv soʻradi, shunda bir kishi unga kumushdan yasalgan bir idishda (suv) keltirdi. U esa uni otib yubordi va: «Men buni qaytargan edim, u esa toʻxtashdan bosh tortdi. Albatta, Rasululloh ﷺ kumush va oltin idishlarda ichishdan, shuningdek ipak va dibo (kiyish)dan qaytarib: ‹U (narsalar) ular uchun dunyoda, sizlar uchun esa oxiratdadir›, dedilar», dedi. (Roviy) aytdi: Bu bobda Ummu Salama, Baro va Oishadan (rivoyatlar) bor. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir.Ҳузайфа (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У сув сўради, шунда бир киши унга кумушдан ясалган бир идишда (сув) келтирди. У эса уни отиб юборди ва: «Мен буни қайтарган эдим, у эса тўхташдан бош тортди. Албатта, Расулуллоҳ ﷺ кумуш ва олтин идишларда ичишдан, шунингдек ипак ва дибо (кийиш)дан қайтариб: ‹У (нарсалар) улар учун дунёда, сизлар учун эса охиратдадир›, дедилар», деди. (Ровий) айтди: Бу бобда Умму Салама, Баро ва Оишадан (ривоятлар) бор. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ هَمَّامِ بْنِ الْحَارِثِ، قَالَ مَرَّ رَجُلٌ عَلَى حُذَيْفَةَ بْنِ الْيَمَانِ فَقِيلَ لَهُ إِنَّ هَذَا يُبَلِّغُ الأُمَرَاءَ الْحَدِيثَ عَنِ النَّاسِ . فَقَالَ حُذَيْفَةُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " لاَ يَدْخُلُ الْجَنَّةَ قَتَّاتٌ " . قَالَ سُفْيَانُ وَالْقَتَّاتُ النَّمَّامُ . وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ .
Huzayfa ibnul-Yamon (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi uning yonidan oʻtib qoldi, shunda unga: «Mana bu (kishi) amirlarga odamlar haqidagi gaplarni yetkazib turadi», deyildi. Huzayfa: Men Rasululloh ﷺning: «Gʻiybat (chaqimchilik) qiluvchi jannatga kirmaydi», deganlarini eshitganman, dedi. Sufyon aytdi: «al-Qattot» — bu nammom (chaqimchi)dir. Bu hadis hasan sahihdir.Ҳузайфа ибнул-Ямон (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир киши унинг ёнидан ўтиб қолди, шунда унга: «Мана бу (киши) амирларга одамлар ҳақидаги гапларни етказиб туради», дейилди. Ҳузайфа: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг: «Ғийбат (чақимчилик) қилувчи жаннатга кирмайди», деганларини эшитганман, деди. Суфён айтди: «ал-Қаттот» — бу наммом (чақимчи)дир. Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَاصِمٍ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ زَيْدٍ، عَنِ الْحَسَنِ، عَنْ جُنْدُبٍ، عَنْ حُذَيْفَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لاَ يَنْبَغِي لِلْمُؤْمِنِ أَنْ يُذِلَّ نَفْسَهُ " . قَالُوا وَكَيْفَ يُذِلُّ نَفْسَهُ . قَالَ " يَتَعَرَّضُ مِنَ الْبَلاَءِ لِمَا لاَ يُطِيقُ " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ .
Huzayfa (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Moʻminga oʻzini xorlash yarashmaydi», dedilar. Ular: «U oʻzini qanday xorlaydi?» deyishdi. U zot: «Koʻtara olmaydigan baloga oʻzini duchor qilishi bilan», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan gʻaribdir.Ҳузайфа (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мўминга ўзини хорлаш ярашмайди», дедилар. Улар: «У ўзини қандай хорлайди?» дейишди. У зот: «Кўтара олмайдиган балога ўзини дучор қилиши билан», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан ғарибдир.
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلاَنَ، حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ، أَنْبَأَنَا شُعْبَةُ، عَنِ الأَعْمَشِ، وَحَمَّادٍ، وَعَاصِمِ بْنِ بَهْدَلَةَ، سَمِعُوا أَبَا وَائِلٍ، عَنْ حُذَيْفَةَ، قَالَ قَالَ عُمَرُ أَيُّكُمْ يَحْفَظُ مَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي الْفِتْنَةِ فَقَالَ حُذَيْفَةُ أَنَا . قَالَ حُذَيْفَةُ فِتْنَةُ الرَّجُلِ فِي أَهْلِهِ وَمَالِهِ وَوَلَدِهِ وَجَارِهِ يُكَفِّرُهَا الصَّلاَةُ وَالصَّوْمُ وَالصَّدَقَةُ وَالأَمْرُ بِالْمَعْرُوفِ وَالنَّهْىُ عَنِ الْمُنْكَرِ . فَقَالَ عُمَرُ لَسْتُ عَنْ هَذَا أَسْأَلُكَ وَلَكِنْ عَنِ الْفِتْنَةِ الَّتِي تَمُوجُ كَمَوْجِ الْبَحْرِ قَالَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ إِنَّ بَيْنَكَ وَبَيْنَهَا بَابًا مُغْلَقًا . قَالَ عُمَرُ أَيُفْتَحُ أَمْ يُكْسَرُ قَالَ بَلْ يُكْسَرُ . قَالَ إِذًا لاَ يُغْلَقُ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ . قَالَ أَبُو وَائِلٍ فِي حَدِيثِ حَمَّادٍ فَقُلْتُ لِمَسْرُوقٍ سَلْ حُذَيْفَةَ عَنِ الْبَابِ فَسَأَلَهُ فَقَالَ عُمَرُ . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ صَحِيحٌ .
Huzayfa (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Umar (roziyallohu anhu): «Qaysingiz Rasululloh ﷺning fitna haqida aytganlarini yodda saqlaysiz?» dedi. Huzayfa: «Men», dedi. Huzayfa: «Kishining ahli, moli, farzandi va qoʻshnisi (sababli yetadigan) fitnasini namoz, roʻza, sadaqa, yaxshilikka buyurish va yomonlikdan qaytarish kechiradi», dedi. Umar: «Men sendan bu haqda soʻrayotganim yoʻq, balki dengiz toʻlqini kabi mavjlanadigan fitna haqida (soʻrayapman)», dedi. (Huzayfa): «Ey moʻminlar amiri, sen bilan uning oʻrtasida yopiq bir eshik bor», dedi. Umar: «U ochiladimi yoki sindiriladimi?» dedi. (Huzayfa): «Yoʻq, balki sindiriladi», dedi. (Umar): «Unda u qiyomat kunigacha yopilmas ekan-da», dedi. Abu Voil, Hammodning hadisida aytdi: Men Masruqqa: «Huzayfadan eshik haqida soʻra», dedim. U undan soʻradi. (Huzayfa): «Umar (oʻzidir)», dedi. Abu Iso aytdi: Bu hadis sahihdir.Ҳузайфа (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Умар (розияллоҳу анҳу): «Қайсингиз Расулуллоҳ ﷺнинг фитна ҳақида айтганларини ёдда сақлайсиз?» деди. Ҳузайфа: «Мен», деди. Ҳузайфа: «Кишининг аҳли, моли, фарзанди ва қўшниси (сабабли етадиган) фитнасини намоз, рўза, садақа, яхшиликка буюриш ва ёмонликдан қайтариш кечиради», деди. Умар: «Мен сендан бу ҳақда сўраётганим йўқ, балки денгиз тўлқини каби мавжланадиган фитна ҳақида (сўраяпман)», деди. (Ҳузайфа): «Эй мўминлар амири, сен билан унинг ўртасида ёпиқ бир эшик бор», деди. Умар: «У очиладими ёки синдириладими?» деди. (Ҳузайфа): «Йўқ, балки синдирилади», деди. (Умар): «Унда у қиёмат кунигача ёпилмас экан-да», деди. Абу Воил, Ҳаммоднинг ҳадисида айтди: Мен Масруққа: «Ҳузайфадан эшик ҳақида сўра», дедим. У ундан сўради. (Ҳузайфа): «Умар (ўзидир)», деди. Абу Исо айтди: Бу ҳадис саҳиҳдир.