Imron ibn Husayn al-Xuzoiy

حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ هِلاَلٍ، أَنَّ جَعْفَرَ بْنَ سُلَيْمَانَ، حَدَّثَهُمْ عَنْ يَزِيدَ الرِّشْكِ، عَنْ مُطَرِّفِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، أَنَّ عِمْرَانَ بْنَ حُصَيْنٍ، سُئِلَ عَنِ الرَّجُلِ، يُطَلِّقُ امْرَأَتَهُ ثُمَّ يَقَعُ بِهَا وَلَمْ يُشْهِدْ عَلَى طَلاَقِهَا وَلاَ عَلَى رَجْعَتِهَا فَقَالَ طَلَّقْتَ لِغَيْرِ سُنَّةٍ ‏.‏ وَرَاجَعْتَ لِغَيْرِ سُنَّةٍ أَشْهِدْ عَلَى طَلاَقِهَا وَعَلَى رَجْعَتِهَا وَلاَ تَعُدْ ‏.‏

Mutarrif ibn Abdulloh (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadiki, Imron ibn Husayn (roziyallohu anhu)dan: xotinini taloq qiladigan, soʻngra (qaytarib olmay turib) u bilan jinsiy aloqada boʻladigan, ammo na taloqiga, na qaytarib olganiga guvoh chaqirmaydigan kishi haqida soʻraldi. U shunday dedi: «Sunnatga xilof (oʻlaroq) taloq qilibsan va sunnatga xilof (oʻlaroq) qaytarib olibsan. (Endi) taloqiga va qaytarib olganingga guvoh chaqir va (bunday qilishni boshqa) qaytarma».Мутарриф ибн Абдуллоҳ (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинадики, Имрон ибн Ҳусайн (розияллоҳу анҳу)дан: хотинини талоқ қиладиган, сўнгра (қайтариб олмай туриб) у билан жинсий алоқада бўладиган, аммо на талоқига, на қайтариб олганига гувоҳ чақирмайдиган киши ҳақида сўралди. У шундай деди: «Суннатга хилоф (ўлароқ) талоқ қилибсан ва суннатга хилоф (ўлароқ) қайтариб олибсан. (Энди) талоқига ва қайтариб олганингга гувоҳ чақир ва (бундай қилишни бошқа) қайтарма».

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ، حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ قَتَادَةَ، عَنِ الْحَسَنِ، عَنِ الْهَيَّاجِ بْنِ عِمْرَانَ، أَنَّ عِمْرَانَ، أَبَقَ لَهُ غُلاَمٌ فَجَعَلَ لِلَّهِ عَلَيْهِ لَئِنْ قَدَرَ عَلَيْهِ لَيَقْطَعَنَّ يَدَهُ فَأَرْسَلَنِي لأَسْأَلَ لَهُ فَأَتَيْتُ سَمُرَةَ بْنَ جُنْدَبٍ فَسَأَلْتُهُ فَقَالَ كَانَ نَبِيُّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَحُثُّنَا عَلَى الصَّدَقَةِ وَيَنْهَانَا عَنِ الْمُثْلَةِ فَأَتَيْتُ عِمْرَانَ بْنَ حُصَيْنٍ فَسَأَلْتُهُ فَقَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَحُثُّنَا عَلَى الصَّدَقَةِ وَيَنْهَانَا عَنِ الْمُثْلَةِ ‏.‏

Hayyoj ibn Imrondan rivoyat qilinishicha, Imronning bir quli qochib ketdi. (Imron) Allohga: «Agar uni qoʻlga olsam, qoʻlini kesaman», deb (atalgan ishni) oʻziga lozim qilib oldi. Soʻng meni bu haqda (savol) soʻrab kelishimga yubordi. Men Samura ibn Jundub (roziyallohu anhu)ning oldiga keldim va undan soʻradim. U: «Allohning Nabiysi ﷺ bizni sadaqaga undar va murdani buzishdan (maslalashdan) qaytarar edilar», dedi. Soʻng men Imron ibn Husayn (roziyallohu anhu)ning oldiga keldim va undan soʻradim. U: «Rasululloh ﷺ bizni sadaqaga undar va murdani buzishdan (maslalashdan) qaytarar edilar», dedi.Ҳайёж ибн Имрондан ривоят қилинишича, Имроннинг бир қули қочиб кетди. (Имрон) Аллоҳга: «Агар уни қўлга олсам, қўлини кесаман», деб (аталган ишни) ўзига лозим қилиб олди. Сўнг мени бу ҳақда (савол) сўраб келишимга юборди. Мен Самура ибн Жундуб (розияллоҳу анҳу)нинг олдига келдим ва ундан сўрадим. У: «Аллоҳнинг Набийси ﷺ бизни садақага ундар ва мурдани бузишдан (маслалашдан) қайтарар эдилар», деди. Сўнг мен Имрон ибн Ҳусайн (розияллоҳу анҳу)нинг олдига келдим ва ундан сўрадим. У: «Расулуллоҳ ﷺ бизни садақага ундар ва мурдани бузишдан (маслалашдан) қайтарар эдилар», деди.

حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، عَنْ يُونُسَ، عَنِ الْحَسَنِ، قَالَ قَالَ سَمُرَةُ حَفِظْتُ سَكْتَتَيْنِ فِي الصَّلاَةِ سَكْتَةً إِذَا كَبَّرَ الإِمَامُ حَتَّى يَقْرَأَ وَسَكْتَةً إِذَا فَرَغَ مِنْ فَاتِحَةِ الْكِتَابِ وَسُورَةٍ عِنْدَ الرُّكُوعِ قَالَ فَأَنْكَرَ ذَلِكَ عَلَيْهِ عِمْرَانُ بْنُ حُصَيْنٍ قَالَ فَكَتَبُوا فِي ذَلِكَ إِلَى الْمَدِينَةِ إِلَى أُبَىٍّ فَصَدَّقَ سَمُرَةَ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ كَذَا قَالَ حُمَيْدٌ فِي هَذَا الْحَدِيثِ وَسَكْتَةً إِذَا فَرَغَ مِنَ الْقِرَاءَةِ ‏.‏

Yaʼqub ibn Ibrohim bizga rivoyat qildi: Ismoil bizga Yunusdan, u Hasandan rivoyat qildi. U aytdi: Samura (roziyallohu anhu) aytdi: Men namozda ikkita jim turishni yodlab oldim: biri imom takbir aytganida toki qiroat qilguncha, ikkinchisi Fotihatul-Kitobni va surani oʻqib boʻlib, rukuʼ oldidan. (Roviy) aytdi: Imron ibn Husoyn buni unga inkor qildi. (Roviy) aytdi: Shunda ular bu haqda Madinaga, Ubayyga xat yozdilar, u Samurani tasdiqladi. Abu Dovud aytdi: Humayd ham bu hadisda shunday dedi: «Va qiroatni tugatganida bir jim turish».Яъқуб ибн Иброҳим бизга ривоят қилди: Исмоил бизга Юнусдан, у Ҳасандан ривоят қилди. У айтди: Самура (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен намозда иккита жим туришни ёдлаб олдим: бири имом такбир айтганида токи қироат қилгунча, иккинчиси Фотиҳатул-Китобни ва сурани ўқиб бўлиб, рукуъ олдидан. (Ровий) айтди: Имрон ибн Ҳусойн буни унга инкор қилди. (Ровий) айтди: Шунда улар бу ҳақда Мадинага, Убаййга хат ёздилар, у Самурани тасдиқлади. Абу Довуд айтди: Ҳумайд ҳам бу ҳадисда шундай деди: «Ва қироатни тугатганида бир жим туриш».

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ، حَدَّثَنَا سَعِيدٌ، حَدَّثَنَا قَتَادَةُ، عَنِ الْحَسَنِ، أَنَّ سَمُرَةَ بْنَ جُنْدُبٍ، وَعِمْرَانَ بْنَ حُصَيْنٍ، تَذَاكَرَا فَحَدَّثَ سَمُرَةُ بْنُ جُنْدُبٍ، أَنَّهُ حَفِظَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم سَكْتَتَيْنِ سَكْتَةً إِذَا كَبَّرَ وَسَكْتَةً إِذَا فَرَغَ مِنْ قِرَاءَةِ ‏{‏ غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَلاَ الضَّالِّينَ ‏}‏ فَحَفِظَ ذَلِكَ سَمُرَةُ وَأَنْكَرَ عَلَيْهِ عِمْرَانُ بْنُ حُصَيْنٍ فَكَتَبَا فِي ذَلِكَ إِلَى أُبَىِّ بْنِ كَعْبٍ وَكَانَ فِي كِتَابِهِ إِلَيْهِمَا أَوْ فِي رَدِّهِ عَلَيْهِمَا أَنَّ سَمُرَةَ قَدْ حَفِظَ ‏.‏

Musaddad bizga rivoyat qildi: Yazid bizga rivoyat qildi: Said bizga rivoyat qildi: Qatoda bizga Hasandan rivoyat qildiki, Samura ibn Jundub (roziyallohu anhu) va Imron ibn Husoyn (oʻzaro) suhbatlashdilar. Shunda Samura ibn Jundub (roziyallohu anhu) rivoyat qildiki, u Rasululloh ﷺdan ikkita jim turishni yodlab olgan: biri takbir aytganlarida, ikkinchisi {gʻoyril-magʻzubi alayhim valaz-zollin} qiroatini tugatganlarida. Samura buni yodlab oldi, Imron ibn Husoyn esa unga inkor qildi. Shunda ular bu haqda Ubayy ibn Kaʼbga xat yozdilar. Uning ikkalovlariga yozgan xatida — yoki ikkalovlariga bergan javobida — Samura toʻgʻri yodlab olgani (qayd etilgan edi).Мусаддад бизга ривоят қилди: Язид бизга ривоят қилди: Саид бизга ривоят қилди: Қатода бизга Ҳасандан ривоят қилдики, Самура ибн Жундуб (розияллоҳу анҳу) ва Имрон ибн Ҳусойн (ўзаро) суҳбатлашдилар. Шунда Самура ибн Жундуб (розияллоҳу анҳу) ривоят қилдики, у Расулуллоҳ ﷺдан иккита жим туришни ёдлаб олган: бири такбир айтганларида, иккинчиси {ғойрил-мағзуби алайҳим валаз-золлин} қироатини тугатганларида. Самура буни ёдлаб олди, Имрон ибн Ҳусойн эса унга инкор қилди. Шунда улар бу ҳақда Убайй ибн Каъбга хат ёздилар. Унинг иккаловларига ёзган хатида — ёки иккаловларига берган жавобида — Самура тўғри ёдлаб олгани (қайд этилган эди).

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الأَنْصَارِيُّ، حَدَّثَنَا صُرَدُ بْنُ أَبِي الْمَنَازِلِ، قَالَ سَمِعْتُ حَبِيبًا الْمَالِكِيَّ، قَالَ قَالَ رَجُلٌ لِعِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ يَا أَبَا نُجَيْدٍ إِنَّكُمْ لَتُحَدِّثُونَنَا بِأَحَادِيثَ مَا نَجِدُ لَهَا أَصْلاً فِي الْقُرْآنِ ‏.‏ فَغَضِبَ عِمْرَانُ وَقَالَ لِلرَّجُلِ أَوَجَدْتُمْ فِي كُلِّ أَرْبَعِينَ دِرْهَمًا دِرْهَمٌ وَمِنْ كُلِّ كَذَا وَكَذَا شَاةً شَاةٌ وَمِنْ كُلِّ كَذَا وَكَذَا بَعِيرًا كَذَا وَكَذَا أَوَجَدْتُمْ هَذَا فِي الْقُرْآنِ قَالَ لاَ ‏.‏ قَالَ فَعَنْ مَنْ أَخَذْتُمْ هَذَا أَخَذْتُمُوهُ عَنَّا وَأَخَذْنَاهُ عَنْ نَبِيِّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَذَكَرَ أَشْيَاءَ نَحْوَ هَذَا ‏.‏

Habib al-Molikiy (rahimahulloh) aytadi: Bir kishi Imron ibn Husayn (roziyallohu anhu)ga: «Ey Abu Nujayd, siz bizga shunday hadislarni soʻzlaysizki, biz ularga Qurʼonda asl topa olmaymiz», dedi. Shunda Imron gʻazablanib, oʻsha kishiga: «Har qirq dirhamda bir dirham, har shuncha-shuncha qoʻyda bir qoʻy va har shuncha-shuncha tuyada shuncha-shuncha (zakot) borligini topdingizmi? Buni Qurʼonda topdingizmi?» dedi. U: «Yoʻq», dedi. (Imron): «Bas, buni kimdan oldingiz? Buni bizdan oldingiz, biz esa uni Allohning Nabiysi ﷺdan oldik», dedi va shunga oʻxshash narsalarni zikr qildi.Ҳабиб ал-Моликий (раҳимаҳуллоҳ) айтади: Бир киши Имрон ибн Ҳусайн (розияллоҳу анҳу)га: «Эй Абу Нужайд, сиз бизга шундай ҳадисларни сўзлайсизки, биз уларга Қуръонда асл топа олмаймиз», деди. Шунда Имрон ғазабланиб, ўша кишига: «Ҳар қирқ дирҳамда бир дирҳам, ҳар шунча-шунча қўйда бир қўй ва ҳар шунча-шунча туяда шунча-шунча (закот) борлигини топдингизми? Буни Қуръонда топдингизми?» деди. У: «Йўқ», деди. (Имрон): «Бас, буни кимдан олдингиз? Буни биздан олдингиз, биз эса уни Аллоҳнинг Набийси ﷺдан олдик», деди ва шунга ўхшаш нарсаларни зикр қилди.

حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ، أَخْبَرَنَا أَبِي، أَخْبَرَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ عَطَاءٍ، مَوْلَى عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ زِيَادًا، أَوْ بَعْضَ الأُمَرَاءِ بَعَثَ عِمْرَانَ بْنَ حُصَيْنٍ عَلَى الصَّدَقَةِ فَلَمَّا رَجَعَ قَالَ لِعِمْرَانَ أَيْنَ الْمَالُ قَالَ وَلِلْمَالِ أَرْسَلْتَنِي أَخَذْنَاهَا مِنْ حَيْثُ كُنَّا نَأْخُذُهَا عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَوَضَعْنَاهَا حَيْثُ كُنَّا نَضَعُهَا عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏

Ibrohim ibn Ato — Imron ibn Husaynning mavlosi — oʻz otasidan rivoyat qilishicha, Ziyod yoki amirlardan biri Imron ibn Husayn (roziyallohu anhu)ni sadaqa (zakot) yigʻishga yubordi. U qaytib kelganida, Imronga: «Mol-mulk qani?» dedi. (Imron) dedi: «Meni mol uchun yuborganmiding?! Biz uni Rasululloh ﷺ davrlarida olib turgan joyimizdan oldik va Rasululloh ﷺ davrlarida qoʻyib turgan joyimizga qoʻydik».Иброҳим ибн Ато — Имрон ибн Ҳусайннинг мавлоси — ўз отасидан ривоят қилишича, Зиёд ёки амирлардан бири Имрон ибн Ҳусайн (розияллоҳу анҳу)ни садақа (закот) йиғишга юборди. У қайтиб келганида, Имронга: «Мол-мулк қани?» деди. (Имрон) деди: «Мени мол учун юборганмидинг?! Биз уни Расулуллоҳ ﷺ даврларида олиб турган жойимиздан олдик ва Расулуллоҳ ﷺ даврларида қўйиб турган жойимизга қўйдик».