Imron ibn Husayn al-Xuzoiy

حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ، قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ غَيْلاَنَ بْنِ جَرِيرٍ، عَنْ مُطَرِّفِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ صَلَّيْتُ خَلْفَ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ ـ رضى الله عنه ـ أَنَا وَعِمْرَانُ بْنُ حُصَيْنٍ،، فَكَانَ إِذَا سَجَدَ كَبَّرَ، وَإِذَا رَفَعَ رَأْسَهُ كَبَّرَ، وَإِذَا نَهَضَ مِنَ الرَّكْعَتَيْنِ كَبَّرَ، فَلَمَّا قَضَى الصَّلاَةَ أَخَذَ بِيَدِي عِمْرَانُ بْنُ حُصَيْنٍ فَقَالَ قَدْ ذَكَّرَنِي هَذَا صَلاَةَ مُحَمَّدٍ صلى الله عليه وسلم‏.‏ أَوْ قَالَ لَقَدْ صَلَّى بِنَا صَلاَةَ مُحَمَّدٍ صلى الله عليه وسلم‏.‏

Mutarrif ibn Abdulloh (Imron ibn Husayndan) rivoyat qiladi: Men va Imron ibn Husayn Ali ibn Abu Tolib orqasida namoz oʻqidik. Ali sajda qilganda takbir aytar, boshini koʻtarganda takbir aytar, uchinchi rakatga turganda takbir aytar edi. Namozni tugatgach, Imron mening qoʻlimdan ushlab: «Bu (yaʼni Ali) menga Muhammad ﷺ ning namozini esga soldi», — dedi. Yoki: «U bizga Muhammad ﷺ ning namoziga oʻxshash namoz oʻqidi», — dedi.Мутарриф ибн Абдуллоҳ (Имрон ибн Ҳусайндан) ривоят қилади: Мен ва Имрон ибн Ҳусайн Али ибн Абу Толиб орқасида намоз ўқидик. Али сажда қилганда такбир айтар, бошини кўтарганда такбир айтар, учинчи ракатга турганда такбир айтар эди. Намозни тугатгач, Имрон менинг қўлимдан ушлаб: «Бу (яъни Али) менга Муҳаммад ﷺ нинг намозини эсга солди», — деди. Ёки: «У бизга Муҳаммад ﷺ нинг намозига ўхшаш намоз ўқиди», — деди.

حَدَّثَنَا أَبُو مَعْمَرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ، قَالَ حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ الْمُعَلِّمُ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ، أَنَّ عِمْرَانَ بْنَ حُصَيْنٍ ـ وَكَانَ رَجُلاً مَبْسُورًا ـ وَقَالَ أَبُو مَعْمَرٍ مَرَّةً عَنْ عِمْرَانَ، قَالَ سَأَلْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم عَنْ صَلاَةِ الرَّجُلِ وَهْوَ قَاعِدٌ فَقَالَ ‏"‏ مَنْ صَلَّى قَائِمًا فَهْوَ أَفْضَلُ، وَمَنْ صَلَّى قَاعِدًا فَلَهُ نِصْفُ أَجْرِ الْقَائِمِ، وَمَنْ صَلَّى نَائِمًا فَلَهُ نِصْفُ أَجْرِ الْقَاعِدِ ‏"‏‏.‏ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ نَائِمًا عِنْدِي مُضْطَجِعًا هَا هُنَا‏.‏

Abdulloh ibn Burayda (Imron ibn Husayndan) rivoyat qiladi: Imron ibn Husayn bavosir (kasalligiga giriftor) edi. Bir kuni Abu Maʼmar Imron ibn Husayndan (rivoyat qilib) aytdi: «Men Paygʻambar ﷺ dan kishining oʻtirgan holda namoz oʻqishi haqida soʻradim. U zot: ‹Kishi uchun tik turib namoz oʻqish yaxshiroq; oʻtirib namoz oʻqigan kishi tik turib oʻqigan (kishi)ning savobining yarmiga (erishadi); yonboshlab namoz oʻqigan kishi esa oʻtirib oʻqigan (kishi)ning savobining yarmiga (erishadi)›, — dedilar».Абдуллоҳ ибн Бурайда (Имрон ибн Ҳусайндан) ривоят қилади: Имрон ибн Ҳусайн бавосир (касаллигига гирифтор) эди. Бир куни Абу Маъмар Имрон ибн Ҳусайндан (ривоят қилиб) айтди: «Мен Пайғамбар ﷺ дан кишининг ўтирган ҳолда намоз ўқиши ҳақида сўрадим. У зот: ‹Киши учун тик туриб намоз ўқиш яхшироқ; ўтириб намоз ўқиган киши тик туриб ўқиган (киши)нинг савобининг ярмига (эришади); ёнбошлаб намоз ўқиган киши эса ўтириб ўқиган (киши)нинг савобининг ярмига (эришади)›, — дедилар».

حَدَّثَنَا آدَمُ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، حَدَّثَنَا أَبُو جَمْرَةَ، قَالَ سَمِعْتُ زَهْدَمَ بْنَ مُضَرِّبٍ، قَالَ سَمِعْتُ عِمْرَانَ بْنَ حُصَيْنٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ خَيْرُكُمْ قَرْنِي، ثُمَّ الَّذِينَ يَلُونَهُمْ، ثُمَّ الَّذِينَ يَلُونَهُمْ ‏"‏‏.‏ قَالَ عِمْرَانُ لاَ أَدْرِي أَذَكَرَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بَعْدُ قَرْنَيْنِ أَوْ ثَلاَثَةً‏.‏ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِنَّ بَعْدَكُمْ قَوْمًا يَخُونُونَ وَلاَ يُؤْتَمَنُونَ، وَيَشْهَدُونَ، وَلاَ يُسْتَشْهَدُونَ وَيَنْذِرُونَ وَلاَ يَفُونَ، وَيَظْهَرُ فِيهِمُ السِّمَنُ ‏"‏‏.‏

Zahdam ibn Muzrib (Imron ibn Husayndan) rivoyat qiladi: Men Imron ibn Husaynning shunday deganini eshitdim: «Paygʻambar ﷺ: ‹Eng yaxshi odamlar — mening avlodimda (asrimda) yashayotganlar, soʻng ulardan keyin keladiganlar, soʻng (ikkinchi avloddan) keyin keladiganlar(dir)›, — dedilar». Imron: «Men — Paygʻambar ﷺ oʻz avlodingizdan keyin ikki yoki uch avlodni zikr qildimi — bilmayman», — dedi.Заҳдам ибн Музриб (Имрон ибн Ҳусайндан) ривоят қилади: Мен Имрон ибн Ҳусайннинг шундай деганини эшитдим: «Пайғамбар ﷺ: ‹Энг яхши одамлар — менинг авлодимда (асримда) яшаётганлар, сўнг улардан кейин келадиганлар, сўнг (иккинчи авлоддан) кейин келадиганлар(дир)›, — дедилар». Имрон: «Мен — Пайғамбар ﷺ ўз авлодингиздан кейин икки ёки уч авлодни зикр қилдими — билмайман», — деди.

حَدَّثَنَا آدَمُ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَبِي السَّوَّارِ الْعَدَوِيِّ، قَالَ سَمِعْتُ عِمْرَانَ بْنَ حُصَيْنٍ، قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ الْحَيَاءُ لاَ يَأْتِي إِلاَّ بِخَيْرٍ ‏"‏‏.‏ فَقَالَ بُشَيْرُ بْنُ كَعْبٍ مَكْتُوبٌ فِي الْحِكْمَةِ إِنَّ مِنَ الْحَيَاءِ وَقَارًا، وَإِنَّ مِنَ الْحَيَاءِ سَكِينَةً‏.‏ فَقَالَ لَهُ عِمْرَانُ أُحَدِّثُكَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَتُحَدِّثُنِي عَنْ صَحِيفَتِكَ‏.‏

(Imron ibn Husayn (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi.) (Abu Savvor al-Adaviy aytdi: Men Imron ibn Husaynning (shunday) deganini eshitdim:) Paygʻambar ﷺ: «Hayo (uyat-ibo) faqat yaxshilik keltiradi» dedilar. Shunda Bushayr ibn Kaʼb: «Hikmat (kitoblari)da yozilganki: albatta, hayoning (baʼzisi) viqor (salobat)dir, hayoning (baʼzisi esa) sokinlik (xotirjamlik)dir» dedi. Imron unga: «Men senga Rasululloh ﷺdan (hadis) aytib beryapman, sen esa menga oʻz sahifangdan (kitobingdan) aytib beryapsanmi?» dedi.(Имрон ибн Ҳусайн (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади.) (Абу Саввор ал-Адавий айтди: Мен Имрон ибн Ҳусайннинг (шундай) деганини эшитдим:) Пайғамбар ﷺ: «Ҳаё (уят-ибо) фақат яхшилик келтиради» дедилар. Шунда Бушайр ибн Каъб: «Ҳикмат (китоблари)да ёзилганки: албатта, ҳаёнинг (баъзиси) виқор (салобат)дир, ҳаёнинг (баъзиси эса) сокинлик (хотиржамлик)дир» деди. Имрон унга: «Мен сенга Расулуллоҳ ﷺдан (ҳадис) айтиб беряпман, сен эса менга ўз саҳифангдан (китобингдан) айтиб беряпсанми?» деди.

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ شُمَيْلٍ، أَخْبَرَنَا ابْنُ عَوْنٍ، عَنِ ابْنِ سِيرِينَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ صَلَّى بِنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِحْدَى صَلاَتَىِ الْعَشِيِّ ـ قَالَ ابْنُ سِيرِينَ سَمَّاهَا أَبُو هُرَيْرَةَ وَلَكِنْ نَسِيتُ أَنَا ـ قَالَ فَصَلَّى بِنَا رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ سَلَّمَ، فَقَامَ إِلَى خَشَبَةٍ مَعْرُوضَةٍ فِي الْمَسْجِدِ فَاتَّكَأَ عَلَيْهَا، كَأَنَّهُ غَضْبَانُ، وَوَضَعَ يَدَهُ الْيُمْنَى عَلَى الْيُسْرَى، وَشَبَّكَ بَيْنَ أَصَابِعِهِ، وَوَضَعَ خَدَّهُ الأَيْمَنَ عَلَى ظَهْرِ كَفِّهِ الْيُسْرَى، وَخَرَجَتِ السَّرَعَانُ مِنْ أَبْوَابِ الْمَسْجِدِ فَقَالُوا قَصُرَتِ الصَّلاَةُ‏.‏ وَفِي الْقَوْمِ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ، فَهَابَا أَنْ يُكَلِّمَاهُ، وَفِي الْقَوْمِ رَجُلٌ فِي يَدَيْهِ طُولٌ يُقَالُ لَهُ ذُو الْيَدَيْنِ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ، أَنَسِيتَ أَمْ قَصُرَتِ الصَّلاَةُ قَالَ ‏"‏ لَمْ أَنْسَ، وَلَمْ تُقْصَرْ ‏"‏‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ أَكَمَا يَقُولُ ذُو الْيَدَيْنِ ‏"‏‏.‏ فَقَالُوا نَعَمْ‏.‏ فَتَقَدَّمَ فَصَلَّى مَا تَرَكَ، ثُمَّ سَلَّمَ، ثُمَّ كَبَّرَ وَسَجَدَ مِثْلَ سُجُودِهِ أَوْ أَطْوَلَ، ثُمَّ رَفَعَ رَأْسَهُ وَكَبَّرَ، ثُمَّ كَبَّرَ وَسَجَدَ مِثْلَ سُجُودِهِ أَوْ أَطْوَلَ، ثُمَّ رَفَعَ رَأْسَهُ وَكَبَّرَ‏.‏ فَرُبَّمَا سَأَلُوهُ ثُمَّ سَلَّمَ فَيَقُولُ نُبِّئْتُ أَنَّ عِمْرَانَ بْنَ حُصَيْنٍ قَالَ ثُمَّ سَلَّمَ‏.‏

Ibn Sirin (Abu Hurayradan) rivoyat qiladi: Abu Hurayra dedi: «Rasululloh ﷺ bizga ikki xufton (oqshom) namozining biriga imomlik qildilar (Abu Hurayra oʻsha namozni nomladi, lekin men unutibman)». Abu Hurayra qoʻshimcha qildi: «U zot ikki rakat oʻqib, salom bilan namozni tugatdilar. Soʻng masjid koʻndalangida yotgan bir parcha yogʻoch yonida turib, goʻyo gʻazablangandek unga suyandilar. Soʻng oʻng qoʻllarini chap (qoʻl) ustiga qoʻyib, barmoqlarini bir-biriga kiritib qoʻllarini chalishtirdilar va oʻng yuzlarini chap qoʻl ortiga qoʻydilar. Shoshganlar masjid eshiklaridan chiqib ketdi. Ular: ‹Namoz qisqartirildimi?› — deb hayron boʻldi. Ular ichida Abu Bakr va Umar ham bor edi, lekin Paygʻambardan soʻrashga hadiksiradi. Zul-Yadayn deb atalgan uzun qoʻlli bir kishi Paygʻambar ﷺ ga: ‹Yo Rasululloh, unutdingizmi yoki namoz qisqartirildimi?› — dedi. Paygʻambar ﷺ: ‹Na unutdim, na namoz qisqartirildi›, — dedilar. Soʻng u zot: ‹Zul-Yadayn aytgan (gap) rostmi?› — dedilar. Ular (odamlar): ‹Ha, rost›, — dedi. Shunda Paygʻambar ﷺ yana turib, qolgan (unutgan) namozni oʻqib tugatdilar, salom berdilar, soʻng ‹Allohu akbar› deb odatdagidek (yoki undan uzunroq) sajda qildilar. Soʻng ‹Allohu akbar› deb boshlarini koʻtardilar; yana ‹Allohu akbar› deb odatdagidek (yoki undan uzunroq) sajda qildilar. Soʻng ‹Allohu akbar› deb boshlarini koʻtardilar». (Roviy qoʻshimcha qildi: ‹Menimcha, ular Ibn Sirindan: Paygʻambar ﷺ namozni salom bilan tugatdilarmi, deb soʻradi. U: Men Imron ibn Husaynning: ‹Soʻng u (Paygʻambar) salom berdilar›, — deganini eshitdim, dedi›.)Ибн Сирин (Абу Ҳурайрадан) ривоят қилади: Абу Ҳурайра деди: «Расулуллоҳ ﷺ бизга икки хуфтон (оқшом) намозининг бирига имомлик қилдилар (Абу Ҳурайра ўша намозни номлади, лекин мен унутибман)». Абу Ҳурайра қўшимча қилди: «У зот икки ракат ўқиб, салом билан намозни тугатдилар. Сўнг масжид кўндалангида ётган бир парча ёғоч ёнида туриб, гўё ғазаблангандек унга суяндилар. Сўнг ўнг қўлларини чап (қўл) устига қўйиб, бармоқларини бир-бирига киритиб қўлларини чалиштирдилар ва ўнг юзларини чап қўл ортига қўйдилар. Шошганлар масжид эшикларидан чиқиб кетди. Улар: ‹Намоз қисқартирилдими?› — деб ҳайрон бўлди. Улар ичида Абу Бакр ва Умар ҳам бор эди, лекин Пайғамбардан сўрашга ҳадиксиради. Зул-Ядайн деб аталган узун қўлли бир киши Пайғамбар ﷺ га: ‹Ё Расулуллоҳ, унутдингизми ёки намоз қисқартирилдими?› — деди. Пайғамбар ﷺ: ‹На унутдим, на намоз қисқартирилди›, — дедилар. Сўнг у зот: ‹Зул-Ядайн айтган (гап) ростми?› — дедилар. Улар (одамлар): ‹Ҳа, рост›, — деди. Шунда Пайғамбар ﷺ яна туриб, қолган (унутган) намозни ўқиб тугатдилар, салом бердилар, сўнг ‹Аллоҳу акбар› деб одатдагидек (ёки ундан узунроқ) сажда қилдилар. Сўнг ‹Аллоҳу акбар› деб бошларини кўтардилар; яна ‹Аллоҳу акбар› деб одатдагидек (ёки ундан узунроқ) сажда қилдилар. Сўнг ‹Аллоҳу акбар› деб бошларини кўтардилар». (Ровий қўшимча қилди: ‹Менимча, улар Ибн Сириндан: Пайғамбар ﷺ намозни салом билан тугатдиларми, деб сўради. У: Мен Имрон ибн Ҳусайннинг: ‹Сўнг у (Пайғамбар) салом бердилар›, — деганини эшитдим, деди›.)

حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا جَمْرَةَ، قَالَ حَدَّثَنِي زَهْدَمُ بْنُ مُضَرِّبٍ، قَالَ سَمِعْتُ عِمْرَانَ بْنَ حُصَيْنٍ ـ رضى الله عنهما ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ خَيْرُكُمْ قَرْنِي، ثُمَّ الَّذِينَ يَلُونَهُمْ، ثُمَّ الَّذِينَ يَلُونَهُمْ ‏"‏‏.‏ قَالَ عِمْرَانُ فَمَا أَدْرِي قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بَعْدَ قَوْلِهِ مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلاَثًا ‏"‏ ثُمَّ يَكُونُ بَعْدَهُمْ قَوْمٌ يَشْهَدُونَ وَلاَ يُسْتَشْهَدُونَ، وَيَخُونُونَ وَلاَ يُؤْتَمَنُونَ، وَيَنْذِرُونَ وَلاَ يَفُونَ وَيَظْهَرُ فِيهِمُ السِّمَنُ ‏"‏‏.‏

(Zahdam ibn Muzarrib rivoyat qiladiki,) Men Imron ibn Husayn (roziyallohu anhumo)ning Paygʻambar ﷺdan (rivoyat qilib aytganini) eshitdim: «Sizlarning eng yaxshilaringiz mening avlodim (asrim), soʻng ularga ergashganlar, soʻng ularga ergashganlardir». Imron: «Bilmayman, Paygʻambar ﷺ bu soʻzlaridan keyin (avlodni) ikki yoki uch marta (zikr qildilarmi)», dedi. U zot (yana): «Soʻng ulardan keyin shunday qavm keladiki, ular guvohlik beradilar, lekin (ulardan) guvohlik soʻralmaydi; xiyonat qiladilar, ishonib boʻlmaydi; nazr qiladilar, (lekin) vafo qilmaydilar; va ular orasida semizlik paydo boʻladi», dedilar.(Заҳдам ибн Музарриб ривоят қиладики,) Мен Имрон ибн Ҳусайн (розияллоҳу анҳумо)нинг Пайғамбар ﷺдан (ривоят қилиб айтганини) эшитдим: «Сизларнинг энг яхшиларингиз менинг авлодим (асрим), сўнг уларга эргашганлар, сўнг уларга эргашганлардир». Имрон: «Билмайман, Пайғамбар ﷺ бу сўзларидан кейин (авлодни) икки ёки уч марта (зикр қилдиларми)», деди. У зот (яна): «Сўнг улардан кейин шундай қавм келадики, улар гувоҳлик берадилар, лекин (улардан) гувоҳлик сўралмайди; хиёнат қиладилар, ишониб бўлмайди; назр қиладилар, (лекин) вафо қилмайдилар; ва улар орасида семизлик пайдо бўлади», дедилар.