Itbon ibn Molik

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ مَحْمُودِ بْنِ الرَّبِيعِ الأَنْصَارِيِّ، أَنَّ عِتْبَانَ بْنَ مَالِكٍ، كَانَ يَؤُمُّ قَوْمَهُ وَهْوَ أَعْمَى، وَأَنَّهُ قَالَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَا رَسُولَ اللَّهِ، إِنَّهَا تَكُونُ الظُّلْمَةُ وَالسَّيْلُ وَأَنَا رَجُلٌ ضَرِيرُ الْبَصَرِ، فَصَلِّ يَا رَسُولَ اللَّهِ فِي بَيْتِي مَكَانًا أَتَّخِذُهُ مُصَلًّى، فَجَاءَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏"‏ أَيْنَ تُحِبُّ أَنْ أُصَلِّيَ ‏"‏‏.‏ فَأَشَارَ إِلَى مَكَانٍ مِنَ الْبَيْتِ، فَصَلَّى فِيهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم‏.‏

Mahmud ibn Rabiʼ al-Ansoriy (Itbon ibn Molik haqida) rivoyat qiladi: Itbon ibn Molik oʻz qavmiga imomlik qilar va koʻr kishi edi; u Rasululloh ﷺ ga: «Yo Rasululloh, baʼzan qorongʻi boʻladi, sel (vodiyda) oqadi, men esa koʻr kishiman; shuning uchun uyimda bir joyda namoz oʻqib bersangiz, men uni joynamoz qilsam», — dedi. Bas, Rasululloh ﷺ uning uyiga borib: «Qayerda namoz oʻqishimni xohlaysan?» — dedilar. Itbon uyidagi bir joyni koʻrsatdi va Rasululloh ﷺ oʻsha yerda namoz oʻqidilar.Маҳмуд ибн Рабиъ ал-Ансорий (Итбон ибн Молик ҳақида) ривоят қилади: Итбон ибн Молик ўз қавмига имомлик қилар ва кўр киши эди; у Расулуллоҳ ﷺ га: «Ё Расулуллоҳ, баъзан қоронғи бўлади, сел (водийда) оқади, мен эса кўр кишиман; шунинг учун уйимда бир жойда намоз ўқиб берсангиз, мен уни жойнамоз қилсам», — деди. Бас, Расулуллоҳ ﷺ унинг уйига бориб: «Қаерда намоз ўқишимни хоҳлайсан?» — дедилар. Итбон уйидаги бир жойни кўрсатди ва Расулуллоҳ ﷺ ўша ерда намоз ўқидилар.

حَدَّثَنَا أَبُو مَرْوَانَ، مُحَمَّدُ بْنُ عُثْمَانَ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ مَحْمُودِ بْنِ الرَّبِيعِ الأَنْصَارِيِّ، - وَكَانَ قَدْ عَقَلَ مَجَّةً مَجَّهَا رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ مِنْ دَلْوٍ فِي بِئْرٍ لَهُمْ - عَنْ عِتْبَانَ بْنِ مَالِكٍ السَّالِمِيِّ - وَكَانَ إِمَامَ قَوْمِهِ بَنِي سَالِمٍ وَكَانَ شَهِدَ بَدْرًا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ - قَالَ جِئْتُ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي قَدْ أَنْكَرْتُ مِنْ بَصَرِي وَإِنَّ السَّيْلَ يَأْتِينِي فَيَحُولُ بَيْنِي وَبَيْنَ مَسْجِدِ قَوْمِي وَيَشُقُّ عَلَىَّ اجْتِيَازُهُ فَإِنْ رَأَيْتَ أَنْ تَأْتِيَنِي فَتُصَلِّيَ فِي بَيْتِي مَكَانًا أَتَّخِذُهُ مُصَلًّى فَافْعَلْ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ أَفْعَلُ ‏"‏ ‏.‏ فَغَدَا عَلَىَّ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ وَأَبُو بَكْرٍ بَعْدَ مَا اشْتَدَّ النَّهَارُ وَاسْتَأْذَنَ فَأَذِنْتُ لَهُ وَلَمْ يَجْلِسْ حَتَّى قَالَ ‏"‏ أَيْنَ تُحِبُّ أَنْ أُصَلِّيَ لَكَ مِنْ بَيْتِكَ ‏"‏ ‏.‏ فَأَشَرْتُ لَهُ إِلَى الْمَكَانِ الَّذِي أُحِبُّ أَنْ أُصَلِّيَ فِيهِ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ وَصَفَفْنَا خَلْفَهُ فَصَلَّى بِنَا رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ احْتَبَسْتُهُ عَلَى خَزِيرَةٍ تُصْنَعُ لَهُمْ ‏.‏

Itbon ibn Molik as-Solimiy (roziyallohu anhu) — u oʻz qavmi Banu Solimning imomi edi va Rasululloh ﷺ bilan birga Badrda qatnashgan edi — rivoyat qiladi: Men Rasululloh ﷺ huzurlariga kelib: «Yo Rasululloh, koʻzim xiralashib qoldi, sel kelib, meni qavmimning masjidi bilan orama toʻsib qoʻymoqda, uni kechib oʻtish menga ogʻirlik qilmoqda. Agar maʼqul koʻrsangiz, uyimga kelib, men namozgoh qilib oladigan bir joyda namoz oʻqib bersangiz», dedim. U zot: «Shundoq qilaman», dedilar. Kun issib ketganidan soʻng Rasululloh ﷺ va Abu Bakr (roziyallohu anhu) menikiga kelib, ruxsat soʻradilar, men ularga ruxsat berdim. U zot oʻtirmasdanoq: «Uyingning qay yerida namoz oʻqib berishimni xohlaysan?» dedilar. Men oʻzim namoz oʻqishni xohlagan joyni koʻrsatdim. Rasululloh ﷺ turdilar, biz orqalarida saf tortdik, u zot bizga ikki rakaat namoz oʻqib berdilar. Soʻng men u zotni ular uchun tayyorlanayotgan xazira taomiga olib qoldim.Итбон ибн Молик ас-Солимий (розияллоҳу анҳу) — у ўз қавми Бану Солимнинг имоми эди ва Расулуллоҳ ﷺ билан бирга Бадрда қатнашган эди — ривоят қилади: Мен Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларига келиб: «Ё Расулуллоҳ, кўзим хиралашиб қолди, сел келиб, мени қавмимнинг масжиди билан орама тўсиб қўймоқда, уни кечиб ўтиш менга оғирлик қилмоқда. Агар маъқул кўрсангиз, уйимга келиб, мен намозгоҳ қилиб оладиган бир жойда намоз ўқиб берсангиз», дедим. У зот: «Шундоқ қиламан», дедилар. Кун иссиб кетганидан сўнг Расулуллоҳ ﷺ ва Абу Бакр (розияллоҳу анҳу) меникига келиб, рухсат сўрадилар, мен уларга рухсат бердим. У зот ўтирмасданоқ: «Уйингнинг қай ерида намоз ўқиб беришимни хоҳлайсан?» дедилар. Мен ўзим намоз ўқишни хоҳлаган жойни кўрсатдим. Расулуллоҳ ﷺ турдилар, биз орқаларида саф тортдик, у зот бизга икки ракаат намоз ўқиб бердилар. Сўнг мен у зотни улар учун тайёрланаётган хазира таомига олиб қолдим.

حَدَّثَنَا عَبْدَانُ، قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، قَالَ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي مَحْمُودُ بْنُ الرَّبِيعِ،، وَزَعَمَ، أَنَّهُ عَقَلَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَعَقَلَ مَجَّةً مَجَّهَا مِنْ دَلْوٍ كَانَ فِي دَارِهِمْ‏.‏ قَالَ سَمِعْتُ عِتْبَانَ بْنَ مَالِكٍ الأَنْصَارِيَّ، ثُمَّ أَحَدَ بَنِي سَالِمٍ قَالَ كُنْتُ أُصَلِّي لِقَوْمِي بَنِي سَالِمٍ، فَأَتَيْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقُلْتُ إِنِّي أَنْكَرْتُ بَصَرِي، وَإِنَّ السُّيُولَ تَحُولُ بَيْنِي وَبَيْنَ مَسْجِدِ قَوْمِي، فَلَوَدِدْتُ أَنَّكَ جِئْتَ فَصَلَّيْتَ فِي بَيْتِي مَكَانًا، حَتَّى أَتَّخِذَهُ مَسْجِدًا فَقَالَ ‏"‏ أَفْعَلُ إِنْ شَاءَ اللَّهُ ‏"‏‏.‏ فَغَدَا عَلَىَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَبُو بَكْرٍ مَعَهُ بَعْدَ مَا اشْتَدَّ النَّهَارُ، فَاسْتَأْذَنَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَأَذِنْتُ لَهُ، فَلَمْ يَجْلِسْ حَتَّى قَالَ ‏"‏ أَيْنَ تُحِبُّ أَنْ أُصَلِّيَ مِنْ بَيْتِكَ ‏"‏‏.‏ فَأَشَارَ إِلَيْهِ مِنَ الْمَكَانِ الَّذِي أَحَبَّ أَنْ يُصَلِّيَ فِيهِ، فَقَامَ فَصَفَفْنَا خَلْفَهُ ثُمَّ سَلَّمَ، وَسَلَّمْنَا حِينَ سَلَّمَ‏.‏

Mahmud ibn Rabiʼ (Itbon ibn Molikdan) rivoyat qiladi: Men Rasululloh ﷺ ni va u zot bizning uyimizdagi paqirdan olib (yuziga) purkagan bir hoʻplam suvni eslayman. Men Itbon ibn Molik al-Ansoriydan — u Bani Salimdan edi — eshitdim, u dedi: «Men oʻz qavmim Bani Salimga imomlik qilar edim. Bir kuni men Paygʻambar ﷺ ning oldiga borib: ‹Mening koʻzim ojiz; baʼzan sel suvi men bilan qavmimning masjidi orasida toʻsiq boʻladi; men sizning uyimga kelib, bir joyda namoz oʻqib berishingizni xohlayman — men oʻsha joyni joynamoz (masjid) qilsam›, — dedim. U zot: ‹Inshoolloh, shunday qilaman›, — dedilar. Ertasi kuni Rasululloh ﷺ Abu Bakr bilan — quyosh baland koʻtarilgandan keyin — uyimga keldilar va kirishga izn soʻradilar. Men ularga izn berdim, lekin u zot — menga: Uyingda qayerda namoz oʻqishimni xohlaysan? — demaguncha — oʻtirmadilar. Men uydagi — u zotning namoz oʻqishini xohlagan — joyni koʻrsatdim. Bas, u zot namozga turdilar, biz orqalariga saflandi. U zot namozni salom bilan tugatdilar, biz ham bir vaqtda shunday qildik».Маҳмуд ибн Рабиъ (Итбон ибн Моликдан) ривоят қилади: Мен Расулуллоҳ ﷺ ни ва у зот бизнинг уйимиздаги пақирдан олиб (юзига) пуркаган бир ҳўплам сувни эслайман. Мен Итбон ибн Молик ал-Ансорийдан — у Бани Салимдан эди — эшитдим, у деди: «Мен ўз қавмим Бани Салимга имомлик қилар эдим. Бир куни мен Пайғамбар ﷺ нинг олдига бориб: ‹Менинг кўзим ожиз; баъзан сел суви мен билан қавмимнинг масжиди орасида тўсиқ бўлади; мен сизнинг уйимга келиб, бир жойда намоз ўқиб беришингизни хоҳлайман — мен ўша жойни жойнамоз (масжид) қилсам›, — дедим. У зот: ‹Иншооллоҳ, шундай қиламан›, — дедилар. Эртаси куни Расулуллоҳ ﷺ Абу Бакр билан — қуёш баланд кўтарилгандан кейин — уйимга келдилар ва киришга изн сўрадилар. Мен уларга изн бердим, лекин у зот — менга: Уйингда қаерда намоз ўқишимни хоҳлайсан? — демагунча — ўтирмадилар. Мен уйдаги — у зотнинг намоз ўқишини хоҳлаган — жойни кўрсатдим. Бас, у зот намозга турдилар, биз орқаларига сафланди. У зот намозни салом билан тугатдилар, биз ҳам бир вақтда шундай қилдик».

حَدَّثَنِي إِسْحَاقُ، حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا أَبِي، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي مَحْمُودُ بْنُ الرَّبِيعِ الأَنْصَارِيُّ، أَنَّهُ عَقَلَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، وَعَقَلَ مَجَّةً مَجَّهَا فِي وَجْهِهِ مِنْ بِئْرٍ كَانَتْ فِي دَارِهِمْ‏.‏ فَزَعَمَ مَحْمُودٌ أَنَّهُ سَمِعَ عِتْبَانَ بْنَ مَالِكٍ الأَنْصَارِيّ َ ـ رضى الله عنه ـ وَكَانَ مِمَّنْ شَهِدَ بَدْرًا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ كُنْتُ أُصَلِّي لِقَوْمِي بِبَنِي سَالِمٍ، وَكَانَ يَحُولُ بَيْنِي وَبَيْنَهُمْ وَادٍ إِذَا جَاءَتِ الأَمْطَارُ فَيَشُقُّ عَلَىَّ اجْتِيَازُهُ قِبَلَ مَسْجِدِهِمْ، فَجِئْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقُلْتُ لَهُ إِنِّي أَنْكَرْتُ بَصَرِي، وَإِنَّ الْوَادِيَ الَّذِي بَيْنِي وَبَيْنَ قَوْمِي يَسِيلُ إِذَا جَاءَتِ الأَمْطَارُ فَيَشُقُّ عَلَىَّ اجْتِيَازُهُ، فَوَدِدْتُ أَنَّكَ تَأْتِي فَتُصَلِّي مِنْ بَيْتِي مَكَانًا أَتَّخِذُهُ مُصَلًّى‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ سَأَفْعَلُ ‏"‏‏.‏ فَغَدَا عَلَىَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَبُو بَكْرٍ ـ رضى الله عنه ـ بَعْدَ مَا اشْتَدَّ النَّهَارُ فَاسْتَأْذَنَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَذِنْتُ لَهُ فَلَمْ يَجْلِسْ حَتَّى قَالَ ‏"‏ أَيْنَ تُحِبُّ أَنْ أُصَلِّيَ مِنْ بَيْتِكَ ‏"‏‏.‏ فَأَشَرْتُ لَهُ إِلَى الْمَكَانِ الَّذِي أُحِبُّ أَنْ أُصَلِّيَ فِيهِ، فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَكَبَّرَ وَصَفَفْنَا وَرَاءَهُ، فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ، ثُمَّ سَلَّمَ وَسَلَّمْنَا حِينَ سَلَّمَ، فَحَبَسْتُهُ عَلَى خَزِيرٍ يُصْنَعُ لَهُ فَسَمِعَ أَهْلُ الدَّارِ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي بَيْتِي فَثَابَ رِجَالٌ مِنْهُمْ حَتَّى كَثُرَ الرِّجَالُ فِي الْبَيْتِ‏.‏ فَقَالَ رَجُلٌ مِنْهُمْ مَا فَعَلَ مَالِكٌ لاَ أَرَاهُ‏.‏ فَقَالَ رَجُلٌ مِنْهُمْ ذَاكَ مُنَافِقٌ لاَ يُحِبُّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ لاَ تَقُلْ ذَاكَ أَلاَ تَرَاهُ قَالَ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ‏.‏ يَبْتَغِي بِذَلِكَ وَجْهَ اللَّهِ ‏"‏‏.‏ فَقَالَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ‏.‏ أَمَّا نَحْنُ فَوَاللَّهِ لاَ نَرَى وُدَّهُ وَلاَ حَدِيثَهُ إِلاَّ إِلَى الْمُنَافِقِينَ‏.‏ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ فَإِنَّ اللَّهَ قَدْ حَرَّمَ عَلَى النَّارِ مَنْ قَالَ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ‏.‏ يَبْتَغِي بِذَلِكَ وَجْهَ اللَّهِ ‏"‏‏.‏ قَالَ مَحْمُودٌ فَحَدَّثْتُهَا قَوْمًا فِيهِمْ أَبُو أَيُّوبَ صَاحِبُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي غَزْوَتِهِ الَّتِي تُوُفِّيَ فِيهَا وَيَزِيدُ بْنُ مُعَاوِيَةَ عَلَيْهِمْ بِأَرْضِ الرُّومِ، فَأَنْكَرَهَا عَلَىَّ أَبُو أَيُّوبَ قَالَ وَاللَّهِ مَا أَظُنُّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ مَا قُلْتَ قَطُّ‏.‏ فَكَبُرَ ذَلِكَ عَلَىَّ فَجَعَلْتُ لِلَّهِ عَلَىَّ إِنْ سَلَّمَنِي حَتَّى أَقْفُلَ مِنْ غَزْوَتِي أَنْ أَسْأَلَ عَنْهَا عِتْبَانَ بْنَ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ إِنْ وَجَدْتُهُ حَيًّا فِي مَسْجِدِ قَوْمِهِ، فَقَفَلْتُ فَأَهْلَلْتُ بِحَجَّةٍ أَوْ بِعُمْرَةٍ، ثُمَّ سِرْتُ حَتَّى قَدِمْتُ الْمَدِينَةَ فَأَتَيْتُ بَنِي سَالِمٍ، فَإِذَا عِتْبَانُ شَيْخٌ أَعْمَى يُصَلِّي لِقَوْمِهِ فَلَمَّا سَلَّمَ مِنَ الصَّلاَةِ سَلَّمْتُ عَلَيْهِ وَأَخْبَرْتُهُ مَنْ أَنَا، ثُمَّ سَأَلْتُهُ عَنْ ذَلِكَ الْحَدِيثِ فَحَدَّثَنِيهِ كَمَا حَدَّثَنِيهِ أَوَّلَ مَرَّةٍ‏.‏

Mahmud ibn Rabiʼ al-Ansoriy (Itbon ibn Molikdan) rivoyat qiladi: U Rasululloh ﷺ ni va u zot — ularning uyidagi quduqdan olib — uning yuziga purkagan bir hovuch suvni eslar edi. Mahmud aytdi: Men Itbon ibn Molik — u Badr jangida Rasululloh ﷺ bilan birga boʻlgan edi — ning shunday deganini eshitdim: «Men Bani Salimda oʻz qavmimga namozga imomlik qilar edim va men bilan oʻsha odamlar orasida bir vodiy bor edi. Yomgʻir yoqqan har safar, men uni kechib, ularning masjidiga borishim qiyin boʻlar edi. Bas, men Rasululloh ﷺ ning oldiga bordim va: ‹Mening koʻzim xira (boʻlib qoldi) va men bilan qavmim orasidagi vodiy yomgʻir paytida (suvga toʻlib) oqadi; uni kechib oʻtishim menga qiyin boʻladi; men siz mening uyimga kelib, biror joyda namoz oʻqib berishingizni — men oʻsha joyni namozgoh qilib olishim uchun — istar edim›, — dedim. Rasululloh ﷺ: ‹Shunday qilaman›, — dedilar. Bas, Rasululloh ﷺ va Abu Bakr ertasi (kuni) — quyosh koʻtarilgandan keyin — mening uyimga keldilar. Rasululloh ﷺ mendan (kirishga) ruxsat soʻradilar va men u zotni kiritdim. U zot oʻtirmas turib: ‹Uyingning qaysi joyida namoz oʻqishimizni istaysan?› — dedilar. Men u zot namoz oʻqishini istagan joyni koʻrsatdim. Bas, Rasululloh ﷺ namozga turib, takbir bilan namozni boshladilar va biz u zot orqasida saf tortdik; u zot ikki rakat oʻqib, ularni salom bilan tugatdilar, biz ham u zot bilan salom berdik. Men u zotni — oʻzlari uchun tayyorlagan ‹xazira› (degan taom)ga — olib qoldim». — («Xazira» — arpa uni va goʻsht shoʻrvasidan tayyorlanadigan alohida taom.) Itbon dedi: «Qoʻshnilar Rasululloh ﷺ mening uyimda (ekanliklarini) eshitgach, (uyga) oqib keldi, hatto uyda koʻp erkak (toʻplandi). Ulardan biri: ‹Molikka nima boʻldi — men uni koʻrmayapman?› — dedi. Ulardan biri: ‹U munofiq; u Allohni va Uning Paygʻambarini sevmaydi›, — dedi. Shunda Allohning Paygʻambari ﷺ: ‹Bunday dema. Uning faqat Alloh uchun: La ilaha illalloh, — deganini koʻrmayapsanmi?› — dedilar. U kishi: ‹Alloh va Uning Paygʻambari yaxshiroq biladi; lekin Allohga qasamki, biz uni faqat munofiqlarga yordam berib, ular bilan gaplashgan holda koʻrdik›, — dedi. Rasululloh ﷺ: ‹Shubhasiz, kim — Alloh rozilligini istab — La ilaha illalloh, — desa, Alloh uni doʻzaxdan saqlaydi›, — dedilar». Mahmud qoʻshdi: «Men yuqoridagi rivoyatni baʼzi odamlarga aytib berdim — ulardan biri Abu Ayyub edi — u Rasululloh ﷺ ning sahobasi boʻlib, oʻzi vafot etgan oʻsha jangda (qatnashgan); oʻsha (jangda) Yazid ibn Muoviya Rum hududida ularning amiri edi. Abu Ayyub bu rivoyatni inkor qildi va: ‹Rasululloh ﷺ sen aytgan narsani aytganlariga shubha qilaman›, — dedi. Bu menga ogʻir botdi va men Allohga — agar oʻsha (muqaddas) jangda tirik qolsam, (Madinaga borib) Itbon ibn Molikdan — agar u hali oʻz qavmining masjidida (tirik) boʻlsa — soʻrashga — ahd qildim. Bas, (jangdan) qaytganimda, men haj yoki umra uchun ehrom bogʻladim, soʻng yoʻlga tushib, Madinaga yetib keldim. Men Bani Salimga bordim va Itbon ibn Molik — u oʻsha paytda qarib qolgan, koʻzi ojiz bir chol edi — oʻz qavmiga namozga imomlik qilayotgan edi. U namozni tugatgach, men unga salom berdim, oʻzimni unga tanitdim, soʻng undan oʻsha rivoyat haqida soʻradim. U oʻsha rivoyatni — birinchi marta rivoyat qilganidek — yana shu tarzda aytib berdi».Маҳмуд ибн Рабиъ ал-Ансорий (Итбон ибн Моликдан) ривоят қилади: У Расулуллоҳ ﷺ ни ва у зот — уларнинг уйидаги қудуқдан олиб — унинг юзига пуркаган бир ҳовуч сувни эслар эди. Маҳмуд айтди: Мен Итбон ибн Молик — у Бадр жангида Расулуллоҳ ﷺ билан бирга бўлган эди — нинг шундай деганини эшитдим: «Мен Бани Салимда ўз қавмимга намозга имомлик қилар эдим ва мен билан ўша одамлар орасида бир водий бор эди. Ёмғир ёққан ҳар сафар, мен уни кечиб, уларнинг масжидига боришим қийин бўлар эди. Бас, мен Расулуллоҳ ﷺ нинг олдига бордим ва: ‹Менинг кўзим хира (бўлиб қолди) ва мен билан қавмим орасидаги водий ёмғир пайтида (сувга тўлиб) оқади; уни кечиб ўтишим менга қийин бўлади; мен сиз менинг уйимга келиб, бирор жойда намоз ўқиб беришингизни — мен ўша жойни намозгоҳ қилиб олишим учун — истар эдим›, — дедим. Расулуллоҳ ﷺ: ‹Шундай қиламан›, — дедилар. Бас, Расулуллоҳ ﷺ ва Абу Бакр эртаси (куни) — қуёш кўтарилгандан кейин — менинг уйимга келдилар. Расулуллоҳ ﷺ мендан (киришга) рухсат сўрадилар ва мен у зотни киритдим. У зот ўтирмас туриб: ‹Уйингнинг қайси жойида намоз ўқишимизни истайсан?› — дедилар. Мен у зот намоз ўқишини истаган жойни кўрсатдим. Бас, Расулуллоҳ ﷺ намозга туриб, такбир билан намозни бошладилар ва биз у зот орқасида саф тортдик; у зот икки ракат ўқиб, уларни салом билан тугатдилар, биз ҳам у зот билан салом бердик. Мен у зотни — ўзлари учун тайёрлаган ‹хазира› (деган таом)га — олиб қолдим». — («Хазира» — арпа уни ва гўшт шўрвасидан тайёрланадиган алоҳида таом.) Итбон деди: «Қўшнилар Расулуллоҳ ﷺ менинг уйимда (эканликларини) эшитгач, (уйга) оқиб келди, ҳатто уйда кўп эркак (тўпланди). Улардан бири: ‹Моликка нима бўлди — мен уни кўрмаяпман?› — деди. Улардан бири: ‹У мунофиқ; у Аллоҳни ва Унинг Пайғамбарини севмайди›, — деди. Шунда Аллоҳнинг Пайғамбари ﷺ: ‹Бундай дема. Унинг фақат Аллоҳ учун: Ла илаҳа иллаллоҳ, — деганини кўрмаяпсанми?› — дедилар. У киши: ‹Аллоҳ ва Унинг Пайғамбари яхшироқ билади; лекин Аллоҳга қасамки, биз уни фақат мунофиқларга ёрдам бериб, улар билан гаплашган ҳолда кўрдик›, — деди. Расулуллоҳ ﷺ: ‹Шубҳасиз, ким — Аллоҳ розиллигини истаб — Ла илаҳа иллаллоҳ, — деса, Аллоҳ уни дўзахдан сақлайди›, — дедилар». Маҳмуд қўшди: «Мен юқоридаги ривоятни баъзи одамларга айтиб бердим — улардан бири Абу Айюб эди — у Расулуллоҳ ﷺ нинг саҳобаси бўлиб, ўзи вафот этган ўша жангда (қатнашган); ўша (жангда) Язид ибн Муовия Рум ҳудудида уларнинг амири эди. Абу Айюб бу ривоятни инкор қилди ва: ‹Расулуллоҳ ﷺ сен айтган нарсани айтганларига шубҳа қиламан›, — деди. Бу менга оғир ботди ва мен Аллоҳга — агар ўша (муқаддас) жангда тирик қолсам, (Мадинага бориб) Итбон ибн Моликдан — агар у ҳали ўз қавмининг масжидида (тирик) бўлса — сўрашга — аҳд қилдим. Бас, (жангдан) қайтганимда, мен ҳаж ёки умра учун эҳром боғладим, сўнг йўлга тушиб, Мадинага етиб келдим. Мен Бани Салимга бордим ва Итбон ибн Молик — у ўша пайтда қариб қолган, кўзи ожиз бир чол эди — ўз қавмига намозга имомлик қилаётган эди. У намозни тугатгач, мен унга салом бердим, ўзимни унга танитдим, сўнг ундан ўша ривоят ҳақида сўрадим. У ўша ривоятни — биринчи марта ривоят қилганидек — яна шу тарзда айтиб берди».

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ عُقَيْلٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَخْبَرَنِي مَحْمُودُ بْنُ الرَّبِيعِ، أَنَّ عِتْبَانَ بْنَ مَالِكٍ، وَكَانَ، مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مِمَّنْ شَهِدَ بَدْرًا مِنَ الأَنْصَارِ أَنَّهُ أَتَى رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم‏.‏

Itbon ibn Molik — u Paygʻambar ﷺning sahobalaridan, ansorlardan Badrda qatnashganlardan edi — Rasululloh ﷺning oldilariga keldi (deb rivoyat qilindi).Итбон ибн Молик — у Пайғамбар ﷺнинг саҳобаларидан, ансорлардан Бадрда қатнашганлардан эди — Расулуллоҳ ﷺнинг олдиларига келди (деб ривоят қилинди).

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ ـ هُوَ ابْنُ صَالِحٍ ـ حَدَّثَنَا عَنْبَسَةُ، حَدَّثَنَا يُونُسُ، قَالَ ابْنُ شِهَابٍ ثُمَّ سَأَلْتُ الْحُصَيْنَ بْنَ مُحَمَّدٍ ـ وَهْوَ أَحَدُ بَنِي سَالِمٍ وَهْوَ مِنْ سَرَاتِهِمْ ـ عَنْ حَدِيثِ، مَحْمُودِ بْنِ الرَّبِيعِ عَنْ عِتْبَانَ بْنِ مَالِكٍ، فَصَدَّقَةُ‏.‏

Ibn Shihob aytdi: Soʻng men Husayn ibn Muhammaddan — u Bani Solimdan, ularning ashroflaridan biri — Mahmud ibn Robiʼning Itbon ibn Molikdan (rivoyat qilgan) hadisi haqida soʻradim, u uni (haqiqat deb) tasdiqladi.Ибн Шиҳоб айтди: Сўнг мен Ҳусайн ибн Муҳаммаддан — у Бани Солимдан, уларнинг ашрофларидан бири — Маҳмуд ибн Робиънинг Итбон ибн Моликдан (ривоят қилган) ҳадиси ҳақида сўрадим, у уни (ҳақиқат деб) тасдиқлади.