حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنِ الْحَكَمِ، قَالَ سَمِعْتُ سَعِيدَ بْنَ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ بِتُّ فِي بَيْتِ خَالَتِي مَيْمُونَةَ فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْعِشَاءَ، ثُمَّ جَاءَ فَصَلَّى أَرْبَعَ رَكَعَاتٍ ثُمَّ نَامَ، ثُمَّ قَامَ فَجِئْتُ فَقُمْتُ عَنْ يَسَارِهِ، فَجَعَلَنِي عَنْ يَمِينِهِ، فَصَلَّى خَمْسَ رَكَعَاتٍ، ثُمَّ صَلَّى رَكْعَتَيْنِ، ثُمَّ نَامَ حَتَّى سَمِعْتُ غَطِيطَهُ ـ أَوْ قَالَ خَطِيطَهُ ـ ثُمَّ خَرَجَ إِلَى الصَّلاَةِ.
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Bir kuni men xolam Maymunaning uyida tunadim. Rasululloh ﷺ xufton namozini oʻqib, soʻng uyga kelib toʻrt rakat oʻqidilar va uxladilar. Soʻng uygʻonib namozga turdilar, men u zotning chap tomonida turdim. U zot meni oʻng tomoniga tortdi va besh rakat, soʻng ikki rakat oʻqidilar. Soʻng — men u zotning xurrak (yoki nafas) ovozini eshitguncha — uxladilar. Soʻng bomdod namozi uchun (uydan) chiqdilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Бир куни мен холам Маймунанинг уйида тунадим. Расулуллоҳ ﷺ хуфтон намозини ўқиб, сўнг уйга келиб тўрт ракат ўқидилар ва ухладилар. Сўнг уйғониб намозга турдилар, мен у зотнинг чап томонида турдим. У зот мени ўнг томонига тортди ва беш ракат, сўнг икки ракат ўқидилар. Сўнг — мен у зотнинг хуррак (ёки нафас) овозини эшитгунча — ухладилар. Сўнг бомдод намози учун (уйдан) чиқдилар.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَمْرٌو، عَنْ عَبْدِ رَبِّهِ بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ مَخْرَمَةَ بْنِ سُلَيْمَانَ، عَنْ كُرَيْبٍ، مَوْلَى ابْنِ عَبَّاسٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ نِمْتُ عِنْدَ مَيْمُونَةَ وَالنَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم عِنْدَهَا تِلْكَ اللَّيْلَةَ، فَتَوَضَّأَ ثُمَّ قَامَ يُصَلِّي، فَقُمْتُ عَلَى يَسَارِهِ، فَأَخَذَنِي فَجَعَلَنِي عَنْ يَمِينِهِ، فَصَلَّى ثَلاَثَ عَشْرَةَ رَكْعَةً، ثُمَّ نَامَ حَتَّى نَفَخَ ـ وَكَانَ إِذَا نَامَ نَفَخَ ـ ثُمَّ أَتَاهُ الْمُؤَذِّنُ، فَخَرَجَ فَصَلَّى وَلَمْ يَتَوَضَّأْ. قَالَ عَمْرٌو فَحَدَّثْتُ بِهِ بُكَيْرًا فَقَالَ حَدَّثَنِي كُرَيْبٌ بِذَلِكَ.
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Bir kechasi men (xolam) Maymunaning uyida uxladim; oʻsha kechasi Paygʻambar ﷺ u yerda edilar. U zot tahorat qilib, namozga turdilar. Men u zotga qoʻshilib, chap tomonida turdim, lekin u zot meni oʻng tomoniga tortdi va oʻn uch rakat oʻqidilar; soʻng — men u zotning nafas ovozini eshitguncha — uxladilar. U zot uxlaganida, ovozli nafas olar edilar. Muazzin Paygʻambar ﷺ ning oldiga keldi va u zot (qaytadan) tahorat olmay (uydan) chiqib, bomdod namozini oʻqidilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Бир кечаси мен (холам) Маймунанинг уйида ухладим; ўша кечаси Пайғамбар ﷺ у ерда эдилар. У зот таҳорат қилиб, намозга турдилар. Мен у зотга қўшилиб, чап томонида турдим, лекин у зот мени ўнг томонига тортди ва ўн уч ракат ўқидилар; сўнг — мен у зотнинг нафас овозини эшитгунча — ухладилар. У зот ухлаганида, овозли нафас олар эдилар. Муаззин Пайғамбар ﷺ нинг олдига келди ва у зот (қайтадан) таҳорат олмай (уйдан) чиқиб, бомдод намозини ўқидилар.
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ بِتُّ عِنْدَ خَالَتِي فَقَامَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يُصَلِّي مِنَ اللَّيْلِ، فَقُمْتُ أُصَلِّي مَعَهُ فَقُمْتُ عَنْ يَسَارِهِ، فَأَخَذَ بِرَأْسِي فَأَقَامَنِي عَنْ يَمِينِهِ.
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Bir kuni men xolam Maymunaning uyida tunadim. Paygʻambar ﷺ tungi namozga turdilar, men u zotga qoʻshilib, chap tomonida turdim, lekin u zot boshimdan ushlab, meni oʻng tomoniga tortdi.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Бир куни мен холам Маймунанинг уйида тунадим. Пайғамбар ﷺ тунги намозга турдилар, мен у зотга қўшилиб, чап томонида турдим, лекин у зот бошимдан ушлаб, мени ўнг томонига тортди.
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَمْرٍو، قَالَ أَخْبَرَنِي كُرَيْبٌ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ بِتُّ عِنْدَ خَالَتِي مَيْمُونَةَ لَيْلَةً، فَنَامَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَلَمَّا كَانَ فِي بَعْضِ اللَّيْلِ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَتَوَضَّأَ مِنْ شَنٍّ مُعَلَّقٍ وُضُوءًا خَفِيفًا ـ يُخَفِّفُهُ عَمْرٌو وَيُقَلِّلُهُ جِدًّا ـ ثُمَّ قَامَ يُصَلِّي، فَقُمْتُ فَتَوَضَّأْتُ نَحْوًا مِمَّا تَوَضَّأَ، ثُمَّ جِئْتُ فَقُمْتُ عَنْ يَسَارِهِ، فَحَوَّلَنِي فَجَعَلَنِي عَنْ يَمِينِهِ، ثُمَّ صَلَّى مَا شَاءَ اللَّهُ، ثُمَّ اضْطَجَعَ فَنَامَ حَتَّى نَفَخَ، فَأَتَاهُ الْمُنَادِي يُؤْذِنُهُ بِالصَّلاَةِ فَقَامَ مَعَهُ إِلَى الصَّلاَةِ، فَصَلَّى وَلَمْ يَتَوَضَّأْ. قُلْنَا لِعَمْرٍو إِنَّ نَاسًا يَقُولُونَ إِنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم تَنَامُ عَيْنُهُ وَلاَ يَنَامُ قَلْبُهُ. قَالَ عَمْرٌو سَمِعْتُ عُبَيْدَ بْنَ عُمَيْرٍ يَقُولُ إِنَّ رُؤْيَا الأَنْبِيَاءِ وَحْىٌ ثُمَّ قَرَأَ [quran sura="37" aya_start="102" aya_end="102"]{إِنِّي أَرَى فِي الْمَنَامِ أَنِّي أَذْبَحُكَ}.
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Bir kechasi men xolam Maymunaning uyida uxladim, Paygʻambar ﷺ ham (u yerda) uxladilar. U zot kechaning soʻnggi soatlarida (namozga) turdilar va osilgan mesh (teri xalta)dan yengil tahorat oldilar. (Roviy Amr tahoratning juda yengil boʻlganini taʼrifladi.) Soʻng u zot namozga turdilar, men ham turib, shunday tarzda tahorat oldim va u zotga chap tomonidan qoʻshildim. U zot meni oʻng tomoniga tortdi va Alloh xohlagancha namoz oʻqidilar. Soʻng yotib uxladilar va men u zotning nafas ovozini — muazzin u zotga (bomdod) namoz haqida xabar bergani kelguncha — eshitdim. U zot u bilan namozga (chiqib) ketdilar va (qaytadan) tahorat olmay namoz oʻqidilar. (Roviy Sufyon dedi: Biz Amrga: ‹Baʼzi odamlar: Paygʻambar ﷺ ning koʻzlari uxlaydi, lekin qalbi hech uxlamaydi, — deydi›, — dedik. Amr: ‹Ubayd ibn Umayr: Paygʻambarlarning tushlari vahiydir, — dedi›, — dedi. Soʻng u: ‹(Ey oʻgʻlim), men tushimda seni soʻyayotganimni (qurbonlik qilayotganimni) koʻryapman› (Soffot, 102) — degan (oyatni) oʻqidi.)Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Бир кечаси мен холам Маймунанинг уйида ухладим, Пайғамбар ﷺ ҳам (у ерда) ухладилар. У зот кечанинг сўнгги соатларида (намозга) турдилар ва осилган меш (тери халта)дан енгил таҳорат олдилар. (Ровий Амр таҳоратнинг жуда енгил бўлганини таърифлади.) Сўнг у зот намозга турдилар, мен ҳам туриб, шундай тарзда таҳорат олдим ва у зотга чап томонидан қўшилдим. У зот мени ўнг томонига тортди ва Аллоҳ хоҳлаганча намоз ўқидилар. Сўнг ётиб ухладилар ва мен у зотнинг нафас овозини — муаззин у зотга (бомдод) намоз ҳақида хабар бергани келгунча — эшитдим. У зот у билан намозга (чиқиб) кетдилар ва (қайтадан) таҳорат олмай намоз ўқидилар. (Ровий Суфён деди: Биз Амрга: ‹Баъзи одамлар: Пайғамбар ﷺ нинг кўзлари ухлайди, лекин қалби ҳеч ухламайди, — дейди›, — дедик. Амр: ‹Убайд ибн Умайр: Пайғамбарларнинг тушлари ваҳийдир, — деди›, — деди. Сўнг у: ‹(Эй ўғлим), мен тушимда сени сўяётганимни (қурбонлик қилаётганимни) кўряпман› (Соффот, 102) — деган (оятни) ўқиди.)
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ مَخْرَمَةَ بْنِ سُلَيْمَانَ، عَنْ كُرَيْبٍ، أَنَّ ابْنَ عَبَّاسٍ، أَخْبَرَهُ أَنَّهُ، بَاتَ عِنْدَ مَيْمُونَةَ، وَهْىَ خَالَتُهُ، فَاضْطَجَعْتُ فِي عَرْضِ وِسَادَةٍ، وَاضْطَجَعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَهْلُهُ فِي طُولِهَا، فَنَامَ حَتَّى انْتَصَفَ اللَّيْلُ أَوْ قَرِيبًا مِنْهُ، فَاسْتَيْقَظَ يَمْسَحُ النَّوْمَ عَنْ وَجْهِهِ، ثُمَّ قَرَأَ عَشْرَ آيَاتٍ مِنْ آلِ عِمْرَانَ، ثُمَّ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَى شَنٍّ مُعَلَّقَةٍ، فَتَوَضَّأَ فَأَحْسَنَ الْوُضُوءَ، ثُمَّ قَامَ يُصَلِّي فَصَنَعْتُ مِثْلَهُ فَقُمْتُ إِلَى جَنْبِهِ، فَوَضَعَ يَدَهُ الْيُمْنَى عَلَى رَأْسِي، وَأَخَذَ بِأُذُنِي يَفْتِلُهَا، ثُمَّ صَلَّى رَكْعَتَيْنِ، ثُمَّ رَكْعَتَيْنِ، ثُمَّ رَكْعَتَيْنِ، ثُمَّ رَكْعَتَيْنِ، ثُمَّ رَكْعَتَيْنِ، ثُمَّ رَكْعَتَيْنِ، ثُمَّ أَوْتَرَ، ثُمَّ اضْطَجَعَ حَتَّى جَاءَهُ الْمُؤَذِّنُ فَقَامَ فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ، خَرَجَ فَصَلَّى الصُّبْحَ.
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Bir kechasi men Maymunaning (xolamning) uyida tun oʻtkazdim. Men toʻshakka koʻndalang yotdim, Rasululloh ﷺ va zavjalari esa uzunasiga yotdi. Paygʻambar ﷺ yarim kechagacha yoki shunga yaqin (vaqt) uxladilar, soʻng uygʻonib, yuzlarini ishqab, Oli Imron surasidan oʻn oyat oʻqidilar. Rasululloh ﷺ bir mesh (teri xalta) tomonga borib, eng mukammal tarzda tahorat qildilar, soʻng namozga turdilar. Men ham shunday qildim va u zotning yoniga turdim. Paygʻambar ﷺ oʻng qoʻllarini boshimga qoʻyib, qulogʻimni (ohista) buradilar, soʻng besh marta ikki rakatdan (namoz) oʻqidilar va namozlarini vitr bilan tugatdilar. Soʻng muazzin kelguncha yotdilar, soʻng turib, ikki rakat (bomdod sunnatini) oʻqidilar, soʻng chiqib, bomdod namozini oʻqidilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Бир кечаси мен Маймунанинг (холамнинг) уйида тун ўтказдим. Мен тўшакка кўндаланг ётдим, Расулуллоҳ ﷺ ва завжалари эса узунасига ётди. Пайғамбар ﷺ ярим кечагача ёки шунга яқин (вақт) ухладилар, сўнг уйғониб, юзларини ишқаб, Оли Имрон сурасидан ўн оят ўқидилар. Расулуллоҳ ﷺ бир меш (тери халта) томонга бориб, энг мукаммал тарзда таҳорат қилдилар, сўнг намозга турдилар. Мен ҳам шундай қилдим ва у зотнинг ёнига турдим. Пайғамбар ﷺ ўнг қўлларини бошимга қўйиб, қулоғимни (оҳиста) бурадилар, сўнг беш марта икки ракатдан (намоз) ўқидилар ва намозларини витр билан тугатдилар. Сўнг муаззин келгунча ётдилар, сўнг туриб, икки ракат (бомдод суннатини) ўқидилар, сўнг чиқиб, бомдод намозини ўқидилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنْ مَخْرَمَةَ بْنِ سُلَيْمَانَ، عَنْ كُرَيْبٍ، مَوْلَى ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّهُ أَخْبَرَهُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّهُ بَاتَ عِنْدَ مَيْمُونَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ ـ رضى الله عنها ـ وَهْىَ خَالَتُهُ ـ قَالَ فَاضْطَجَعْتُ عَلَى عَرْضِ الْوِسَادَةِ، وَاضْطَجَعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَهْلُهُ فِي طُولِهَا، فَنَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى انْتَصَفَ اللَّيْلُ أَوْ قَبْلَهُ بِقَلِيلٍ أَوْ بَعْدَهُ بِقَلِيلٍ، ثُمَّ اسْتَيْقَظَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَجَلَسَ، فَمَسَحَ النَّوْمَ عَنْ وَجْهِهِ بِيَدِهِ، ثُمَّ قَرَأَ الْعَشْرَ آيَاتٍ خَوَاتِيمَ سُورَةِ آلِ عِمْرَانَ، ثُمَّ قَامَ إِلَى شَنٍّ مُعَلَّقَةٍ فَتَوَضَّأَ مِنْهَا، فَأَحْسَنَ وُضُوءَهُ، ثُمَّ قَامَ يُصَلِّي. قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ فَقُمْتُ فَصَنَعْتُ مِثْلَ مَا صَنَعَ، ثُمَّ ذَهَبْتُ فَقُمْتُ إِلَى جَنْبِهِ، فَوَضَعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَدَهُ الْيُمْنَى عَلَى رَأْسِي، وَأَخَذَ بِأُذُنِي الْيُمْنَى يَفْتِلُهَا بِيَدِهِ، فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ، ثُمَّ رَكْعَتَيْنِ، ثُمَّ رَكْعَتَيْنِ، ثُمَّ رَكْعَتَيْنِ، ثُمَّ رَكْعَتَيْنِ، ثُمَّ رَكْعَتَيْنِ، ثُمَّ أَوْتَرَ، ثُمَّ اضْطَجَعَ حَتَّى جَاءَهُ الْمُؤَذِّنُ، فَقَامَ فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ خَفِيفَتَيْنِ، ثُمَّ خَرَجَ فَصَلَّى الصُّبْحَ.
Kurayb (Ibn Abbosning ozod qilgan quli, Ibn Abbosdan) rivoyat qiladi: Abdulloh ibn Abbos aytdiki, u oʻz xolasi — moʻminlarning onasi Maymuna — ning uyida bir kecha yotdi. U dedi: «Men toʻshak koʻndalangiga uxladim, Rasululloh ﷺ va u zotning zavjasi esa uzunasiga uxladi. Rasululloh ﷺ yarim kechagacha — yo undan sal oldin, yo sal keyin — uxladilar. Soʻng Allohning Paygʻambari ﷺ uygʻonib, oʻtirdilar va qoʻllarini yuzlariga surtib, uyqu asoratini ketkazdilar. Soʻng Oli Imron surasining soʻnggi oʻn oyatini oʻqidilar. Soʻng osilgan charm meshga borib, mukammal tahorat qildilar, soʻng namozga turdilar». Abdulloh ibn Abbos qoʻshdi: «Men turib, Rasululloh ﷺ qilgandek qildim, soʻng borib, u zotning yoniga turdim. Rasululloh ﷺ oʻng qoʻllarini boshim ustiga qoʻydilar va oʻng qulogʻimni ushlab, uni (sekin) buradilar. U zot ikki rakat, soʻng ikki rakat, soʻng ikki rakat, soʻng ikki rakat, soʻng ikki rakat, soʻng ikki rakat oʻqidilar, soʻng bir rakat vitr oʻqidilar. Soʻng — muazzin kelguncha — yotdilar, soʻng ikki yengil rakat oʻqidilar va chiqib, bomdod namozini oʻqidilar».Курайб (Ибн Аббоснинг озод қилган қули, Ибн Аббосдан) ривоят қилади: Абдуллоҳ ибн Аббос айтдики, у ўз холаси — мўминларнинг онаси Маймуна — нинг уйида бир кеча ётди. У деди: «Мен тўшак кўндалангига ухладим, Расулуллоҳ ﷺ ва у зотнинг завжаси эса узунасига ухлади. Расулуллоҳ ﷺ ярим кечагача — ё ундан сал олдин, ё сал кейин — ухладилар. Сўнг Аллоҳнинг Пайғамбари ﷺ уйғониб, ўтирдилар ва қўлларини юзларига суртиб, уйқу асоратини кетказдилар. Сўнг Оли Имрон сурасининг сўнгги ўн оятини ўқидилар. Сўнг осилган чарм мешга бориб, мукаммал таҳорат қилдилар, сўнг намозга турдилар». Абдуллоҳ ибн Аббос қўшди: «Мен туриб, Расулуллоҳ ﷺ қилгандек қилдим, сўнг бориб, у зотнинг ёнига турдим. Расулуллоҳ ﷺ ўнг қўлларини бошим устига қўйдилар ва ўнг қулоғимни ушлаб, уни (секин) бурадилар. У зот икки ракат, сўнг икки ракат, сўнг икки ракат, сўнг икки ракат, сўнг икки ракат, сўнг икки ракат ўқидилар, сўнг бир ракат витр ўқидилар. Сўнг — муаззин келгунча — ётдилар, сўнг икки енгил ракат ўқидилар ва чиқиб, бомдод намозини ўқидилар».
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُفَيْرٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، عَنْ يُونُسَ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، عَنِ ابْنِ عَبِّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ وَجَدَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم شَاةً مَيِّتَةً أُعْطِيَتْهَا مَوْلاَةٌ لِمَيْمُونَةَ مِنَ الصَّدَقَةِ، قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " هَلاَّ انْتَفَعْتُمْ بِجِلْدِهَا ". قَالُوا إِنَّهَا مَيْتَةٌ. قَالَ " إِنَّمَا حَرُمَ أَكْلُهَا ".
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ — Paygʻambar ﷺ ning zavjasi Maymunaning ozod qilingan bir choʻriga sadaqa qilib berilgan — bir oʻlik qoʻyni koʻrdilar. Paygʻambar ﷺ: «Nega siz uning terisidan foydalanmaysiz?» — dedilar. Ular: «U oʻlgan-ku», — dedi. U zot: «Faqat (uning goʻshtini) yeyishgina harom», — dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ — Пайғамбар ﷺ нинг завжаси Маймунанинг озод қилинган бир чўрига садақа қилиб берилган — бир ўлик қўйни кўрдилар. Пайғамбар ﷺ: «Нега сиз унинг терисидан фойдаланмайсиз?» — дедилар. Улар: «У ўлган-ку», — деди. У зот: «Фақат (унинг гўштини) ейишгина ҳаром», — дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ عَبْدُ الْقُدُّوسِ بْنُ الْحَجَّاجِ، حَدَّثَنَا الأَوْزَاعِيُّ، حَدَّثَنِي عَطَاءُ بْنُ أَبِي رَبَاحٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم تَزَوَّجَ مَيْمُونَةَ وَهُوَ مُحْرِمٌ.
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ — ehromda ekanlarida — Maymunaga uylandi (yaʼni nikoh marosimi oʻqildi).Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ — эҳромда эканларида — Маймунага уйланди (яъни никоҳ маросими ўқилди).
حَدَّثَنَا آدَمُ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا الْحَكَمُ، قَالَ سَمِعْتُ سَعِيدَ بْنَ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ بِتُّ فِي بَيْتِ خَالَتِي مَيْمُونَةَ بِنْتِ الْحَارِثِ زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَكَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم عِنْدَهَا فِي لَيْلَتِهَا، فَصَلَّى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم الْعِشَاءَ، ثُمَّ جَاءَ إِلَى مَنْزِلِهِ، فَصَلَّى أَرْبَعَ رَكَعَاتٍ، ثُمَّ نَامَ، ثُمَّ قَامَ، ثُمَّ قَالَ " نَامَ الْغُلَيِّمُ ". أَوْ كَلِمَةً تُشْبِهُهَا، ثُمَّ قَامَ فَقُمْتُ عَنْ يَسَارِهِ، فَجَعَلَنِي عَنْ يَمِينِهِ، فَصَلَّى خَمْسَ رَكَعَاتٍ ثُمَّ صَلَّى رَكْعَتَيْنِ، ثُمَّ نَامَ حَتَّى سَمِعْتُ غَطِيطَهُ ـ أَوْ خَطِيطَهُ ـ ثُمَّ خَرَجَ إِلَى الصَّلاَةِ.
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Men xolam Maymuna binti Horis (Paygʻambar ﷺ ning zavjalari)ning uyida, u zot oʻsha kecha uning navbatida u bilan boʻlgan paytda tunadim. Paygʻambar ﷺ xufton namozini (masjidda) oʻqib, uyga qaytdilar va toʻrt rakat oʻqib, uxladilar. Keyin kechasi turib: ‹Bola uxladimi?› (yoki shunga oʻxshash soʻz) — dedilar. Soʻng namozga turdilar; men u zotning chap tomonlarida turdim, lekin u zot meni oʻng tomonlariga oʻtkazdilar va besh rakat, keyin yana ikki rakat oʻqidilar. Soʻng uxladilar; men u zotning xurrak otayotganlarini eshitdim. Keyin (bomdod) namoziga chiqdilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Мен холам Маймуна бинти Ҳорис (Пайғамбар ﷺ нинг завжалари)нинг уйида, у зот ўша кеча унинг навбатида у билан бўлган пайтда тунадим. Пайғамбар ﷺ хуфтон намозини (масжидда) ўқиб, уйга қайтдилар ва тўрт ракат ўқиб, ухладилар. Кейин кечаси туриб: ‹Бола ухладими?› (ёки шунга ўхшаш сўз) — дедилар. Сўнг намозга турдилар; мен у зотнинг чап томонларида турдим, лекин у зот мени ўнг томонларига ўтказдилар ва беш ракат, кейин яна икки ракат ўқидилар. Сўнг ухладилар; мен у зотнинг хуррак отаётганларини эшитдим. Кейин (бомдод) намозига чиқдилар.
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَمْرٍو، قَالَ أَخْبَرَنِي كُرَيْبٌ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم نَامَ حَتَّى نَفَخَ ثُمَّ صَلَّى ـ وَرُبَّمَا قَالَ اضْطَجَعَ حَتَّى نَفَخَ ـ ثُمَّ قَامَ فَصَلَّى. ثُمَّ حَدَّثَنَا بِهِ سُفْيَانُ مَرَّةً بَعْدَ مَرَّةٍ عَنْ عَمْرٍو عَنْ كُرَيْبٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ بِتُّ عِنْدَ خَالَتِي مَيْمُونَةَ لَيْلَةً، فَقَامَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم مِنَ اللَّيْلِ، فَلَمَّا كَانَ فِي بَعْضِ اللَّيْلِ قَامَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَتَوَضَّأَ مِنْ شَنٍّ مُعَلَّقٍ وُضُوءًا خَفِيفًا ـ يُخَفِّفُهُ عَمْرٌو وَيُقَلِّلُهُ ـ وَقَامَ يُصَلِّي فَتَوَضَّأْتُ نَحْوًا مِمَّا تَوَضَّأَ، ثُمَّ جِئْتُ فَقُمْتُ عَنْ يَسَارِهِ ـ وَرُبَّمَا قَالَ سُفْيَانُ عَنْ شِمَالِهِ ـ فَحَوَّلَنِي فَجَعَلَنِي عَنْ يَمِينِهِ، ثُمَّ صَلَّى مَا شَاءَ اللَّهُ، ثُمَّ اضْطَجَعَ، فَنَامَ حَتَّى نَفَخَ، ثُمَّ أَتَاهُ الْمُنَادِي فَآذَنَهُ بِالصَّلاَةِ، فَقَامَ مَعَهُ إِلَى الصَّلاَةِ، فَصَلَّى وَلَمْ يَتَوَضَّأْ. قُلْنَا لِعَمْرٍو إِنَّ نَاسًا يَقُولُونَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم تَنَامُ عَيْنُهُ وَلاَ يَنَامُ قَلْبُهُ. قَالَ عَمْرٌو سَمِعْتُ عُبَيْدَ بْنَ عُمَيْرٍ يَقُولُ رُؤْيَا الأَنْبِيَاءِ وَحْىٌ، ثُمَّ قَرَأَ [quran sura="37" aya_start="102" aya_end="102"]{إِنِّي أَرَى فِي الْمَنَامِ أَنِّي أَذْبَحُكَ}.
Kurayb (Ibn Abbosdan) rivoyat qiladi: Ibn Abbos dedi: «Paygʻambar ﷺ xurrak otadigan darajada uxladilar, soʻng namoz oʻqidilar (yoki: nafas ovozi eshitilguncha yotib, soʻng turib namoz oʻqidilar)». Ibn Abbos qoʻshimcha qildi: «Men xolam Maymunaning uyida tunadim. Paygʻambar ﷺ kechaning bir qismida uxladilar, soʻng kechaning oxirida turib, osilgan meshdan yengil (mukammal) tahorat oldilar va namozga turdilar. Men ham shunga oʻxshash tahorat oldim, soʻng borib ularning chap tomonlarida turdim. U zot meni oʻng tomonlariga tortdilar va Alloh xohlagan miqdorda namoz oʻqidilar, soʻng yotib, nafas ovozi eshitilguncha uxladilar. Keyin muazzin kelib, namoz vaqti boʻlganini aytdi. Paygʻambar ﷺ yangi tahorat olmay, u bilan namozga chiqdilar». (Sufyon Amrga: baʼzilar ‹Rasululloh ﷺ ning koʻzlari uxlaydi, lekin qalbi uxlamaydi› der ekan, dedi. Amr: ‹Men Ubayd ibn Umayrning paygʻambarlarning tushlari vahiy edi deganini eshitdim›, — dedi va: ‹Men (Ibrohim) tushimda seni soʻyayotganimni koʻryapman› (Soffot, 102) — oyatini oʻqidi.)Курайб (Ибн Аббосдан) ривоят қилади: Ибн Аббос деди: «Пайғамбар ﷺ хуррак отадиган даражада ухладилар, сўнг намоз ўқидилар (ёки: нафас овози эшитилгунча ётиб, сўнг туриб намоз ўқидилар)». Ибн Аббос қўшимча қилди: «Мен холам Маймунанинг уйида тунадим. Пайғамбар ﷺ кечанинг бир қисмида ухладилар, сўнг кечанинг охирида туриб, осилган мешдан енгил (мукаммал) таҳорат олдилар ва намозга турдилар. Мен ҳам шунга ўхшаш таҳорат олдим, сўнг бориб уларнинг чап томонларида турдим. У зот мени ўнг томонларига тортдилар ва Аллоҳ хоҳлаган миқдорда намоз ўқидилар, сўнг ётиб, нафас овози эшитилгунча ухладилар. Кейин муаззин келиб, намоз вақти бўлганини айтди. Пайғамбар ﷺ янги таҳорат олмай, у билан намозга чиқдилар». (Суфён Амрга: баъзилар ‹Расулуллоҳ ﷺ нинг кўзлари ухлайди, лекин қалби ухламайди› дер экан, деди. Амр: ‹Мен Убайд ибн Умайрнинг пайғамбарларнинг тушлари ваҳий эди деганини эшитдим›, — деди ва: ‹Мен (Иброҳим) тушимда сени сўяётганимни кўряпман› (Соффот, 102) — оятини ўқиди.)
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ مَخْرَمَةَ بْنِ سُلَيْمَانَ، عَنْ كُرَيْبٍ، مَوْلَى ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ، أَخْبَرَهُ أَنَّهُ، بَاتَ لَيْلَةً عِنْدَ مَيْمُونَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَهِيَ خَالَتُهُ فَاضْطَجَعْتُ فِي عَرْضِ الْوِسَادَةِ، وَاضْطَجَعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَهْلُهُ فِي طُولِهَا، فَنَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى إِذَا انْتَصَفَ اللَّيْلُ، أَوْ قَبْلَهُ بِقَلِيلٍ أَوْ بَعْدَهُ بِقَلِيلٍ، اسْتَيْقَظَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَجَلَسَ يَمْسَحُ النَّوْمَ عَنْ وَجْهِهِ بِيَدِهِ، ثُمَّ قَرَأَ الْعَشْرَ الآيَاتِ الْخَوَاتِمَ مِنْ سُورَةِ آلِ عِمْرَانَ، ثُمَّ قَامَ إِلَى شَنٍّ مُعَلَّقَةٍ، فَتَوَضَّأَ مِنْهَا فَأَحْسَنَ وُضُوءَهُ، ثُمَّ قَامَ يُصَلِّي. قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَقُمْتُ فَصَنَعْتُ مِثْلَ مَا صَنَعَ، ثُمَّ ذَهَبْتُ، فَقُمْتُ إِلَى جَنْبِهِ، فَوَضَعَ يَدَهُ الْيُمْنَى عَلَى رَأْسِي، وَأَخَذَ بِأُذُنِي الْيُمْنَى، يَفْتِلُهَا، فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ، ثُمَّ رَكْعَتَيْنِ، ثُمَّ رَكْعَتَيْنِ، ثُمَّ رَكْعَتَيْنِ، ثُمَّ رَكْعَتَيْنِ، ثُمَّ رَكْعَتَيْنِ، ثُمَّ أَوْتَرَ، ثُمَّ اضْطَجَعَ، حَتَّى أَتَاهُ الْمُؤَذِّنُ، فَقَامَ، فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ خَفِيفَتَيْنِ، ثُمَّ خَرَجَ فَصَلَّى الصُّبْحَ.
Abdulloh ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: U xolasi, Paygʻambar ﷺ ning zavjalari Maymunaning uyida tunadi. U dedi: Men yostiqning koʻndalangiga yotdim, Rasululloh ﷺ va zavjalari esa uning uzunasiga yotdilar. Rasululloh ﷺ kechaning yarmigacha (yoki bir oz oldin yoki keyin) uxladilar, soʻng uygʻonib, qoʻllari bilan yuzlaridan uyqu asarini artdilar. Soʻng Oli Imron (surasi)ning oxirgi oʻn oyatini oʻqidilar, turib, osilgan meshga bordilar va undan mukammal tahorat oldilar, soʻng namozga turdilar. Men ham turib, Paygʻambar ﷺ qilgandek qildim, soʻng borib yonlariga turdim. U zot oʻng qoʻllarini boshimga qoʻyib, oʻng qulogʻimni ushlab buradilar. U zot ikki rakatdan (olti marta) — jami oʻn ikki rakat va oxirida bir rakat (vitr) oʻqidilar. Soʻng muazzin kelguncha yana yotdilar; keyin Paygʻambar ﷺ turib, ikki yengil rakat (oʻqib), chiqib, bomdod namoziga imomlik qildilar.Абдуллоҳ ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: У холаси, Пайғамбар ﷺ нинг завжалари Маймунанинг уйида тунади. У деди: Мен ёстиқнинг кўндалангига ётдим, Расулуллоҳ ﷺ ва завжалари эса унинг узунасига ётдилар. Расулуллоҳ ﷺ кечанинг ярмигача (ёки бир оз олдин ёки кейин) ухладилар, сўнг уйғониб, қўллари билан юзларидан уйқу асарини артдилар. Сўнг Оли Имрон (сураси)нинг охирги ўн оятини ўқидилар, туриб, осилган мешга бордилар ва ундан мукаммал таҳорат олдилар, сўнг намозга турдилар. Мен ҳам туриб, Пайғамбар ﷺ қилгандек қилдим, сўнг бориб ёнларига турдим. У зот ўнг қўлларини бошимга қўйиб, ўнг қулоғимни ушлаб бурадилар. У зот икки ракатдан (олти марта) — жами ўн икки ракат ва охирида бир ракат (витр) ўқидилар. Сўнг муаззин келгунча яна ётдилар; кейин Пайғамбар ﷺ туриб, икки енгил ракат (ўқиб), чиқиб, бомдод намозига имомлик қилдилар.