Miqdod ibn al-Asvad

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ حَبِيبِ بْنِ أَبِي ثَابِتٍ، عَنْ مُجَاهِدٍ، عَنْ أَبِي مَعْمَرٍ، قَالَ قَامَ رَجُلٌ فَأَثْنَى عَلَى أَمِيرٍ مِنَ الأُمَرَاءِ فَجَعَلَ الْمِقْدَادُ يَحْثُو فِي وَجْهِهِ التُّرَابَ وَقَالَ أَمَرَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ نَحْثُوَ فِي وُجُوهِ الْمَدَّاحِينَ التُّرَابَ ‏.‏ وَفِي الْبَابِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏ وَقَدْ رَوَى زَائِدَةُ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي زِيَادٍ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ وَحَدِيثُ مُجَاهِدٍ عَنْ أَبِي مَعْمَرٍ أَصَحُّ ‏.‏ وَأَبُو مَعْمَرٍ اسْمُهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَخْبَرَةَ وَالْمِقْدَادُ بْنُ الأَسْوَدِ هُوَ الْمِقْدَادُ بْنُ عَمْرٍو الْكِنْدِيُّ وَيُكْنَى أَبَا مَعْبَدٍ وَإِنَّمَا نُسِبَ إِلَى الأَسْوَدِ بْنِ عَبْدِ يَغُوثَ لأَنَّهُ كَانَ قَدْ تَبَنَّاهُ وَهُوَ صَغِيرٌ ‏.‏

Abu Maʼmar (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi turib amirlardan biriga maqtov aytdi. Shunda Miqdod uning yuziga tuproq sochib: «Rasululloh ﷺ bizni maqtovchilarning yuziga tuproq sochishga buyurganlar», dedi. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir. Abu Maʼmarning ismi Abdulloh ibn Saxbaradir. Miqdod ibn al-Asvad — u Miqdod ibn Amr al-Kindiydir, kunyasi Abu Maʼbaddir; u al-Asvad ibn Abdiyagʻusga nisbat berilgan, chunki u kichikligida uni asrab olgan edi.Абу Маъмар (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: Бир киши туриб амирлардан бирига мақтов айтди. Шунда Миқдод унинг юзига тупроқ сочиб: «Расулуллоҳ ﷺ бизни мақтовчиларнинг юзига тупроқ сочишга буюрганлар», деди. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир. Абу Маъмарнинг исми Абдуллоҳ ибн Сахбарадир. Миқдод ибн ал-Асвад — у Миқдод ибн Амр ал-Киндийдир, куняси Абу Маъбаддир; у ал-Асвад ибн Абдияғусга нисбат берилган, чунки у кичиклигида уни асраб олган эди.

حَدَّثَنَا سُوَيْدُ بْنُ نَصْرٍ، أَخْبَرَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ يَزِيدَ بْنِ جَابِرٍ، حَدَّثَنِي سُلَيْمُ بْنُ عَامِرٍ، حَدَّثَنَا الْمِقْدَادُ، صَاحِبُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏"‏ إِذَا كَانَ يَوْمُ الْقِيَامَةِ أُدْنِيَتِ الشَّمْسُ مِنَ الْعِبَادِ حَتَّى تَكُونَ قِيدَ مِيلٍ أَوِ اثْنَيْنِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ سُلَيْمٌ لاَ أَدْرِي أَىَّ الْمِيلَيْنِ عَنَى أَمَسَافَةَ الأَرْضِ أَمِ الْمِيلَ الَّذِي تُكْتَحَلُ بِهِ الْعَيْنُ قَالَ ‏"‏ فَتَصْهَرُهُمُ الشَّمْسُ فَيَكُونُونَ فِي الْعَرَقِ بِقَدْرِ أَعْمَالِهِمْ فَمِنْهُمْ مَنْ يَأْخُذُهُ إِلَى عَقِبَيْهِ وَمِنْهُمْ مَنْ يَأْخُذُهُ إِلَى رُكْبَتَيْهِ وَمِنْهُمْ مَنْ يَأْخُذُهُ إِلَى حَقْوَيْهِ وَمِنْهُمْ مَنْ يُلْجِمُهُ إِلْجَامًا ‏"‏ ‏.‏ فَرَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُشِيرُ بِيَدِهِ إِلَى فِيهِ أَىْ يُلْجِمُهُ إِلْجَامًا ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏ وَفِي الْبَابِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ وَابْنِ عُمَرَ ‏.‏

Miqdod (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U: «Men Rasululloh ﷺning shunday deyotganlarini eshitdim: ‹Qiyomat kuni boʻlganda quyosh bandalarga bir yoki ikki mil masofa qolgunicha yaqinlashtiriladi›», dedi. Sulaym (rovi): «Bilmayman, u ikki ‹mil›dan qaysi birini koʻzda tutdi — yerning masofasimi yoki koʻzga surma surtiladigan milmi», dedi. (Rasululloh ﷺ): «Bas, quyosh ularni eritadi va ular amallariga qarab terga botadilar: ulardan ayrimlarini ter toʻpigʻigacha oladi, ayrimlarini tizzasigacha oladi, ayrimlarini beligacha oladi, ayrimlarini esa gʻarq qilib jilovlab (ogʻzigacha) oladi», dedilar. Men Rasululloh ﷺning qoʻllari bilan ogʻizlariga ishora qilganlarini, yaʼni uni gʻarq qilib jilovlashini (koʻrsatganlarini) koʻrdim. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir. Bu bobda Abu Said va Ibn Umardan ham (rivoyat) bor.Миқдод (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У: «Мен Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деётганларини эшитдим: ‹Қиёмат куни бўлганда қуёш бандаларга бир ёки икки мил масофа қолгунича яқинлаштирилади›», деди. Сулайм (рови): «Билмайман, у икки ‹мил›дан қайси бирини кўзда тутди — ернинг масофасими ёки кўзга сурма суртиладиган милми», деди. (Расулуллоҳ ﷺ): «Бас, қуёш уларни эритади ва улар амалларига қараб терга ботадилар: улардан айримларини тер тўпиғигача олади, айримларини тиззасигача олади, айримларини белигача олади, айримларини эса ғарқ қилиб жиловлаб (оғзигача) олади», дедилар. Мен Расулуллоҳ ﷺнинг қўллари билан оғизларига ишора қилганларини, яъни уни ғарқ қилиб жиловлашини (кўрсатганларини) кўрдим. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир. Бу бобда Абу Саид ва Ибн Умардан ҳам (ривоят) бор.

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ مُوسَى الْفَزَارِيُّ ابْنُ بِنْتِ السُّدِّيِّ، قَالَ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ، عَنْ أَبِي رَبِيعَةَ، عَنِ ابْنِ بُرَيْدَةَ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِنَّ اللَّهَ أَمَرَنِي بِحُبِّ أَرْبَعَةٍ وَأَخْبَرَنِي أَنَّهُ يُحِبُّهُمْ ‏"‏ ‏.‏ قِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ سَمِّهِمْ لَنَا ‏.‏ قَالَ ‏"‏ عَلِيٌّ مِنْهُمْ يَقُولُ ذَلِكَ ثَلاَثًا وَأَبُو ذَرٍّ وَالْمِقْدَادُ وَسَلْمَانُ أَمَرَنِي بِحُبِّهِمْ وَأَخْبَرَنِي أَنَّهُ يُحِبُّهُمْ ‏"‏ ‏.‏هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ لاَ نَعْرِفُهُ إِلاَّ مِنْ حَدِيثِ شَرِيكٍ ‏.‏

Burayda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, Alloh menga toʻrt kishini sevishni buyurdi va menga Oʻzi ham ularni sevishini xabar berdi», dedilar. «Yo Rasululloh, ularni bizga nomma-nom ayting», deyildi. U zot: «Ali ulardan biridir», dedilar — buni uch marta aytdilar — «va Abu Zar, Miqdod hamda Salmon. (Alloh) menga ularni sevishni buyurdi va Oʻzi ham ularni sevishini menga xabar berdi», dedilar. Bu hadis hasan gʻaribdir, biz uni faqat Sharikning rivoyatidan bilamiz.Бурайда (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, Аллоҳ менга тўрт кишини севишни буюрди ва менга Ўзи ҳам уларни севишини хабар берди», дедилар. «Ё Расулуллоҳ, уларни бизга номма-ном айтинг», дейилди. У зот: «Али улардан биридир», дедилар — буни уч марта айтдилар — «ва Абу Зар, Миқдод ҳамда Салмон. (Аллоҳ) менга уларни севишни буюрди ва Ўзи ҳам уларни севишини менга хабар берди», дедилар. Бу ҳадис ҳасан ғарибдир, биз уни фақат Шарикнинг ривоятидан биламиз.

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ كَثِيرٍ النَّوَّاءِ، عَنْ أَبِي إِدْرِيسَ، عَنِ الْمُسَيَّبِ بْنِ نَجْبَةَ، قَالَ قَالَ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِنَّ كُلَّ نَبِيٍّ أُعْطِيَ سَبْعَةَ نُجَبَاءَ أَوْ نُقَبَاءَ وَأُعْطِيتُ أَنَا أَرْبَعَةَ عَشَرَ ‏"‏ ‏.‏ قُلْنَا مَنْ هُمَ قَالَ أَنَا وَابْنَاىَ وَجَعْفَرٌ وَحَمْزَةُ وَأَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ وَمُصْعَبُ بْنُ عُمَيْرٍ وَبِلاَلٌ وَسَلْمَانُ وَعَمَّارٌ وَالْمِقْدَادُ وَ حُذَيْفَةُ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْعُودٍ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ ‏.‏ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ عَلِيٍّ مَوْقُوفًا ‏.‏

Ali ibn Abu Tolib (roziyallohu anhu) Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi: U zot: «Albatta, har bir paygʻambarga yettita najib (ulugʻ) yordamchi — yoki naqib (vakil) — berilgan, menga esa oʻn toʻrttasi berildi», dedilar. Biz: «Ular kimlar?», deb soʻradik. U zot: «Men, ikki oʻgʻlim (Hasan bilan Husayn), Jaʼfar, Hamza, Abu Bakr, Umar, Musʼab ibn Umayr, Bilol, Salmon, Ammor, Miqdod, Huzayfa va Abdulloh ibn Masʼud», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis shu yoʻldan hasan gʻaribdir. Bu hadis Alidan mavquf (uning soʻzi sifatida) ham rivoyat qilingan.Али ибн Абу Толиб (розияллоҳу анҳу) Набий ﷺдан ривоят қилади: У зот: «Албатта, ҳар бир пайғамбарга еттита нажиб (улуғ) ёрдамчи — ёки нақиб (вакил) — берилган, менга эса ўн тўрттаси берилди», дедилар. Биз: «Улар кимлар?», деб сўрадик. У зот: «Мен, икки ўғлим (Ҳасан билан Ҳусайн), Жаъфар, Ҳамза, Абу Бакр, Умар, Мусъаб ибн Умайр, Билол, Салмон, Аммор, Миқдод, Ҳузайфа ва Абдуллоҳ ибн Масъуд», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис шу йўлдан ҳасан ғарибдир. Бу ҳадис Алидан мавқуф (унинг сўзи сифатида) ҳам ривоят қилинган.