Savr ibn Zayd ad-Diliy

وَحَدَّثَنِي عَنْ مَالِكٍ، عَنْ ثَوْرِ بْنِ زَيْدٍ الدِّيلِيِّ، عَنْ عِكْرِمَةَ، مَوْلَى ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ لاَ أَظُنُّهُ إِلاَّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّهُ قَالَ الَّذِي يُصِيبُ أَهْلَهُ قَبْلَ أَنْ يُفِيضَ يَعْتَمِرُ وَيُهْدِي ‏.‏

Savr ibn Zayd ad-Diliy (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: Ibn Abbosning mavlosi Ikrima (rahimahulloh) — Savr: «Buni faqat Abdulloh ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan (rivoyat qilinadi) deb oʻylayman», dedi — shunday dedi: «Ifoza tavofini qilishdan avval ahli bilan yaqinlik qilgan kishi umra qilsin va bir jonliq (hadiy) soʻysin».Савр ибн Зайд ад-Дилий (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: Ибн Аббоснинг мавлоси Икрима (раҳимаҳуллоҳ) — Савр: «Буни фақат Абдуллоҳ ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан (ривоят қилинади) деб ўйлайман», деди — шундай деди: «Ифоза тавофини қилишдан аввал аҳли билан яқинлик қилган киши умра қилсин ва бир жонлиқ (ҳадий) сўйсин».

وَحَدَّثَنِي عَنْ مَالِكٍ، عَنْ ثَوْرِ بْنِ زَيْدٍ الدِّيلِيِّ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّهُ سُئِلَ عَنْ ذَبَائِحِ، نَصَارَى الْعَرَبِ فَقَالَ لاَ بَأْسَ بِهَا وَتَلاَ هَذِهِ الآيَةَ ‏{‏وَمَنْ يَتَوَلَّهُمْ مِنْكُمْ فَإِنَّهُ مِنْهُمْ ‏}‏‏.‏

Savr ibn Zayd ad-Diliy (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadiki, Abdulloh ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan arab nasorolarining soʻygan (goʻshtlari) haqida soʻraldi. U: «Ularda zarar yoʻq», dedi, ammo (soʻng) ushbu oyatni tilovat qildi: {Sizlardan kimki ularni (oʻziga) doʻst tutsa, bas, u — ulardandir} (Moida 51).Савр ибн Зайд ад-Дилий (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинадики, Абдуллоҳ ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан араб насороларининг сўйган (гўштлари) ҳақида сўралди. У: «Уларда зарар йўқ», деди, аммо (сўнг) ушбу оятни тиловат қилди: {Сизлардан кимки уларни (ўзига) дўст тутса, бас, у — улардандир} (Моида 51).

وَحَدَّثَنِي عَنْ مَالِكٍ، عَنْ ثَوْرِ بْنِ زَيْدٍ الدِّيلِيِّ، أَنَّ الرَّجُلَ، كَانَ يُطَلِّقُ امْرَأَتَهُ ثُمَّ يُرَاجِعُهَا وَلاَ حَاجَةَ لَهُ بِهَا وَلاَ يُرِيدُ إِمْسَاكَهَا كَيْمَا يُطَوِّلَ بِذَلِكَ عَلَيْهَا الْعِدَّةَ لِيُضَارَّهَا فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى ‏{‏وَلاَ تُمْسِكُوهُنَّ ضِرَارًا لِتَعْتَدُوا وَمَنْ يَفْعَلْ ذَلِكَ فَقَدْ ظَلَمَ نَفْسَهُ‏}‏ يَعِظُهُمُ اللَّهُ بِذَلِكَ ‏.‏

Savr ibn Zayd ad-Diliy (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadiki, kishi xotinini taloq qoʻyar, soʻng unga hojati boʻlmasa-da va uni ushlab qolishni istamasa-da, faqat iddasini choʻzib, unga zarar yetkazish uchun uni qaytarib olar edi. Shunda Alloh taboraka va taolo: {Ularni zarar yetkazib, haddan oshish uchun ushlab turmangiz. Kim shunday qilsa, oʻz joniga zulm qilibdi} (Baqara, 231) oyatini nozil qildi. Alloh bu bilan ularga vaʼz qilmoqda.Савр ибн Зайд ад-Дилий (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинадики, киши хотинини талоқ қўяр, сўнг унга ҳожати бўлмаса-да ва уни ушлаб қолишни истамаса-да, фақат иддасини чўзиб, унга зарар етказиш учун уни қайтариб олар эди. Шунда Аллоҳ таборака ва таоло: {Уларни зарар етказиб, ҳаддан ошиш учун ушлаб турмангиз. Ким шундай қилса, ўз жонига зулм қилибди} (Бақара, 231) оятини нозил қилди. Аллоҳ бу билан уларга ваъз қилмоқда.

وَحَدَّثَنِي عَنْ مَالِكٍ، عَنْ ثَوْرِ بْنِ زَيْدٍ الدِّيلِيِّ، أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ، اسْتَشَارَ فِي الْخَمْرِ يَشْرَبُهَا الرَّجُلُ فَقَالَ لَهُ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ نَرَى أَنْ تَجْلِدَهُ ثَمَانِينَ فَإِنَّهُ إِذَا شَرِبَ سَكِرَ وَإِذَا سَكِرَ هَذَى وَإِذَا هَذَى افْتَرَى ‏.‏ أَوْ كَمَا قَالَ فَجَلَدَ عُمَرُ فِي الْخَمْرِ ثَمَانِينَ ‏.‏

Savr ibn Zayd ad-Diliy (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadiki, Umar ibn al-Xattob (roziyallohu anhu) kishi ichadigan xamr haqida maslahat soʻradi. Ali ibn Abu Tolib (roziyallohu anhu) unga: «Biz uni sakson (darra) savalashing (kerak) deb bilamiz; chunki u ichsa mast boʻladi, mast boʻlsa alahsiraydi, alahsirasa (odamlarga) tuhmat qiladi», dedi — yoki u aytganidek. Shunda Umar xamr uchun sakson (darra) savaladi.Савр ибн Зайд ад-Дилий (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинадики, Умар ибн ал-Хаттоб (розияллоҳу анҳу) киши ичадиган хамр ҳақида маслаҳат сўради. Али ибн Абу Толиб (розияллоҳу анҳу) унга: «Биз уни саксон (дарра) савалашинг (керак) деб биламиз; чунки у ичса маст бўлади, маст бўлса алаҳсирайди, алаҳсираса (одамларга) туҳмат қилади», деди — ёки у айтганидек. Шунда Умар хамр учун саксон (дарра) савалади.