حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا شَرِيكٌ، عَنْ سِمَاكٍ، عَنْ عِكْرِمَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ : " وَاللَّهِ لأَغْزُوَنَّ قُرَيْشًا، وَاللَّهِ لأَغْزُوَنَّ قُرَيْشًا، وَاللَّهِ لأَغْزُوَنَّ قُرَيْشًا " . ثُمَّ قَالَ : " إِنْ شَاءَ اللَّهُ " . قَالَ أَبُو دَاوُدَ : وَقَدْ أَسْنَدَ هَذَا الْحَدِيثَ غَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ شَرِيكٍ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَسْنَدَهُ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَقَالَ الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ شَرِيكٍ : ثُمَّ لَمْ يَغْزُهُمْ .
Ikrima (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadiki, Allohning Rasuli ﷺ: «Allohga qasamki, Qurayshga albatta gʻazot qilaman; Allohga qasamki, Qurayshga albatta gʻazot qilaman; Allohga qasamki, Qurayshga albatta gʻazot qilaman», dedilar. Soʻng: «Inshaalloh (Alloh xohlasa)», dedilar. Abu Dovud aytdi: Bu hadisni bir necha kishi Sharikdan, u Simokdan, u Ikrimadan, u Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan, u Paygʻambar ﷺ dan musnad qilib rivoyat qilgan. Valid ibn Muslim Sharikdan: «Soʻng ularga gʻazot qilmadilar», deb (qoʻshimcha) aytdi.Икрима (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинадики, Аллоҳнинг Расули ﷺ: «Аллоҳга қасамки, Қурайшга албатта ғазот қиламан; Аллоҳга қасамки, Қурайшга албатта ғазот қиламан; Аллоҳга қасамки, Қурайшга албатта ғазот қиламан», дедилар. Сўнг: «Иншааллоҳ (Аллоҳ хоҳласа)», дедилар. Абу Довуд айтди: Бу ҳадисни бир неча киши Шарикдан, у Симокдан, у Икримадан, у Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан, у Пайғамбар ﷺ дан муснад қилиб ривоят қилган. Валид ибн Муслим Шарикдан: «Сўнг уларга ғазот қилмадилар», деб (қўшимча) айтди.
حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ الأَسْوَدِ، حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ، أَخْبَرَنَا إِسْرَائِيلُ، عَنْ سِمَاكٍ، بِإِسْنَادِهِ وَمَعْنَاهُ وَالأَوَّلُ أَتَمُّ لَمْ يَذْكُرْ " بِسِعْرِ يَوْمِهَا " .
Yuqoridagi hadis Simok (ibn Harb)dan boshqa isnod bilan, shu maʼnoda ham rivoyat qilingan. Birinchisi mukammalroqdir. Bunda «oʻsha kunning narxi bilan» degan soʻzlar zikr qilinmagan.Юқоридаги ҳадис Симок (ибн Ҳарб)дан бошқа иснод билан, шу маънода ҳам ривоят қилинган. Биринчиси мукаммалроқдир. Бунда «ўша куннинг нархи билан» деган сўзлар зикр қилинмаган.
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ سُفْيَانَ، حَدَّثَنِي الأَشْعَثُ بْنُ سُلَيْمٍ، عَنِ الأَسْوَدِ بْنِ هِلاَلٍ، عَنْ ثَعْلَبَةَ بْنِ زَهْدَمٍ، قَالَ كُنَّا مَعَ سَعِيدِ بْنِ الْعَاصِ بِطَبَرِسْتَانَ فَقَامَ فَقَالَ أَيُّكُمْ صَلَّى مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم صَلاَةَ الْخَوْفِ فَقَالَ حُذَيْفَةُ أَنَا فَصَلَّى بِهَؤُلاَءِ رَكْعَةً وَبِهَؤُلاَءِ رَكْعَةً وَلَمْ يَقْضُوا . قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَكَذَا رَوَاهُ عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ وَمُجَاهِدٌ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ شَقِيقٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَيَزِيدُ الْفَقِيرُ وَأَبُو مُوسَى - قَالَ أَبُو دَاوُدَ رَجُلٌ مِنَ التَّابِعِينَ لَيْسَ بِالأَشْعَرِيِّ - جَمِيعًا عَنْ جَابِرٍ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَقَدْ قَالَ بَعْضُهُمْ فِي حَدِيثِ يَزِيدَ الْفَقِيرِ إِنَّهُمْ قَضَوْا رَكْعَةً أُخْرَى . وَكَذَلِكَ رَوَاهُ سِمَاكٌ الْحَنَفِيُّ عَنِ ابْنِ عُمَرَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَكَذَلِكَ رَوَاهُ زَيْدُ بْنُ ثَابِتٍ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ فَكَانَتْ لِلْقَوْمِ رَكْعَةً رَكْعَةً وَلِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم رَكْعَتَيْنِ .
Saʼlaba ibn Zahdam shunday dedi: «Biz Said ibn al-Os bilan birga Tabariston (oʻlkasi)da edik. U turib: ‹Qaysi biringiz Rasululloh ﷺ bilan birga xavf namozini oʻqigan?› dedi. Huzayfa (roziyallohu anhu): ‹Men›, dedi. Bas, u (Nabiy ﷺ) bularga bir rakaat, anavilarga bir rakaat oʻqitdilar, ular esa (ikkinchi rakaatni) qazo qilmadilar (oʻzlari oʻqimadilar)». Abu Dovud aytdi: Shuningdek, buni Ubaydulloh ibn Abdulloh va Mujohid Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan, u Nabiy ﷺ dan shu kabi rivoyat qilganlar. Yana buni Abdulloh ibn Shaqiq Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan, u Nabiy ﷺ dan rivoyat qilgan. Yazid al-Faqir va Abu Muso — Abu Dovud aytdi: U (Abu Muso) tobeiynlardan boʻlgan bir kishi boʻlib, ash-Ashʼariy emas — ikkovi Jobir (roziyallohu anhu)dan, u Nabiy ﷺ dan rivoyat qilganlar. Baʼzilari Yazid al-Faqirning hadisida: ular boshqa bir rakaatni qazo qilganlar (oʻzlari oʻqiganlar), deyishgan. Shuningdek, buni Simok al-Hanafiy Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan, u Nabiy ﷺ dan rivoyat qilgan. Shuningdek, buni Zayd ibn Sobit Nabiy ﷺ dan rivoyat qilib shunday degan: Qavmga (har biriga) bittadan rakaat, Nabiy ﷺ ga esa ikki rakaat boʻldi.Саълаба ибн Заҳдам шундай деди: «Биз Саид ибн ал-Ос билан бирга Табаристон (ўлкаси)да эдик. У туриб: ‹Қайси бирингиз Расулуллоҳ ﷺ билан бирга хавф намозини ўқиган?› деди. Ҳузайфа (розияллоҳу анҳу): ‹Мен›, деди. Бас, у (Набий ﷺ) буларга бир ракаат, анавиларга бир ракаат ўқитдилар, улар эса (иккинчи ракаатни) қазо қилмадилар (ўзлари ўқимадилар)». Абу Довуд айтди: Шунингдек, буни Убайдуллоҳ ибн Абдуллоҳ ва Мужоҳид Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан, у Набий ﷺ дан шу каби ривоят қилганлар. Яна буни Абдуллоҳ ибн Шақиқ Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан, у Набий ﷺ дан ривоят қилган. Язид ал-Фақир ва Абу Мусо — Абу Довуд айтди: У (Абу Мусо) тобеийнлардан бўлган бир киши бўлиб, аш-Ашъарий эмас — иккови Жобир (розияллоҳу анҳу)дан, у Набий ﷺ дан ривоят қилганлар. Баъзилари Язид ал-Фақирнинг ҳадисида: улар бошқа бир ракаатни қазо қилганлар (ўзлари ўқиганлар), дейишган. Шунингдек, буни Симок ал-Ҳанафий Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан, у Набий ﷺ дан ривоят қилган. Шунингдек, буни Зайд ибн Собит Набий ﷺ дан ривоят қилиб шундай деган: Қавмга (ҳар бирига) биттадан ракаат, Набий ﷺ га эса икки ракаат бўлди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ فَارِسٍ، حَدَّثَنَا الْفِرْيَابِيُّ، حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ، حَدَّثَنَا سِمَاكُ بْنُ حَرْبٍ، عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ وَائِلٍ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ امْرَأَةً، خَرَجَتْ عَلَى عَهْدِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم تُرِيدُ الصَّلاَةَ فَتَلَقَّاهَا رَجُلٌ فَتَجَلَّلَهَا فَقَضَى حَاجَتَهُ مِنْهَا فَصَاحَتْ وَانْطَلَقَ فَمَرَّ عَلَيْهَا رَجُلٌ فَقَالَتْ إِنَّ ذَاكَ فَعَلَ بِي كَذَا وَكَذَا وَمَرَّتْ عِصَابَةٌ مِنَ الْمُهَاجِرِينَ فَقَالَتْ إِنَّ ذَلِكَ الرَّجُلَ فَعَلَ بِي كَذَا وَكَذَا . فَانْطَلَقُوا فَأَخَذُوا الرَّجُلَ الَّذِي ظَنَّتْ أَنَّهُ وَقَعَ عَلَيْهَا فَأَتَوْهَا بِهِ فَقَالَتْ نَعَمْ هُوَ هَذَا . فَأَتَوْا بِهِ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَلَمَّا أَمَرَ بِهِ قَامَ صَاحِبُهَا الَّذِي وَقَعَ عَلَيْهَا فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنَا صَاحِبُهَا . فَقَالَ " اذْهَبِي فَقَدْ غَفَرَ اللَّهُ لَكِ " . وَقَالَ لِلرَّجُلِ قَوْلاً حَسَنًا . قَالَ أَبُو دَاوُدَ يَعْنِي الرَّجُلَ الْمَأْخُوذَ وَقَالَ لِلرَّجُلِ الَّذِي وَقَعَ عَلَيْهَا " ارْجُمُوهُ " . فَقَالَ " لَقَدْ تَابَ تَوْبَةً لَوْ تَابَهَا أَهْلُ الْمَدِينَةِ لَقُبِلَ مِنْهُمْ " . قَالَ أَبُو دَاوُدَ رَوَاهُ أَسْبَاطُ بْنُ نَصْرٍ أَيْضًا عَنْ سِمَاكٍ .
Muhammad ibn Yahyo ibn Foris bizga Firyobiydan, u Isroildan, u Simok ibn Harbdan, u Alqama ibn Voildan, u otasi (Voil ibn Hujr (roziyallohu anhu))dan rivoyat qildi: Paygʻambar ﷺ davrida bir ayol namozga chiqayotgan edi, bir kishi unga roʻpara boʻldi-da, uni egallab, undan oʻz hojatini chiqardi (zoʻrladi). Ayol baqirdi, u esa ketib qoldi. Soʻng ayolning yonidan bir kishi oʻtdi va ayol: «Anavi (kishi) menga shunday-shunday qildi», dedi. Yana muhojirlardan bir guruh oʻtdi va ayol: «Aytsam, oʻsha kishi menga shunday-shunday qildi», dedi. Ular borib, ayol unga tegib qoʻygan deb gumon qilgan kishini ushlab, uning oldiga olib kelishdi. Ayol: «Ha, mana shu», dedi. Uni Paygʻambar ﷺ huzuriga olib kelishdi. U zot u haqida (jazo) buyurmoqchi boʻlganlarida, ayolga haqiqatda tegib qoʻygan kishi oʻrnidan turib: «Yo Rasululloh, men uning egasiman (men shu ishni qildim)», dedi. Shunda u zot ayolga: «Boravergin, Alloh seni kechirdi», dedilar. Ushlangan kishiga esa yaxshi soʻz aytdilar. Ayolga tegib qoʻygan kishi haqida esa: «Uni toshboʻron qilinglar», dedilar. Soʻng: «U shunday tavba qildiki, agar Madina ahli shunday tavba qilganida, ulardan ham qabul qilinardi», dedilar. Abu Dovud aytadi: Buni Asbot ibn Nasr ham Simokdan rivoyat qilgan.Муҳаммад ибн Яҳё ибн Форис бизга Фирёбийдан, у Исроилдан, у Симок ибн Ҳарбдан, у Алқама ибн Воилдан, у отаси (Воил ибн Ҳужр (розияллоҳу анҳу))дан ривоят қилди: Пайғамбар ﷺ даврида бир аёл намозга чиқаётган эди, бир киши унга рўпара бўлди-да, уни эгаллаб, ундан ўз ҳожатини чиқарди (зўрлади). Аёл бақирди, у эса кетиб қолди. Сўнг аёлнинг ёнидан бир киши ўтди ва аёл: «Анави (киши) менга шундай-шундай қилди», деди. Яна муҳожирлардан бир гуруҳ ўтди ва аёл: «Айтсам, ўша киши менга шундай-шундай қилди», деди. Улар бориб, аёл унга тегиб қўйган деб гумон қилган кишини ушлаб, унинг олдига олиб келишди. Аёл: «Ҳа, мана шу», деди. Уни Пайғамбар ﷺ ҳузурига олиб келишди. У зот у ҳақида (жазо) буюрмоқчи бўлганларида, аёлга ҳақиқатда тегиб қўйган киши ўрнидан туриб: «Ё Расулуллоҳ, мен унинг эгасиман (мен шу ишни қилдим)», деди. Шунда у зот аёлга: «Боравергин, Аллоҳ сени кечирди», дедилар. Ушланган кишига эса яхши сўз айтдилар. Аёлга тегиб қўйган киши ҳақида эса: «Уни тошбўрон қилинглар», дедилар. Сўнг: «У шундай тавба қилдики, агар Мадина аҳли шундай тавба қилганида, улардан ҳам қабул қилинарди», дедилар. Абу Довуд айтади: Буни Асбот ибн Наср ҳам Симокдан ривоят қилган.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ فَارِسٍ، حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ حَمَّادِ بْنِ طَلْحَةَ، حَدَّثَنَا أَسْبَاطٌ، عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ، عَنْ حُمَيْدِ ابْنِ أُخْتِ، صَفْوَانَ عَنْ صَفْوَانَ بْنِ أُمَيَّةَ، قَالَ كُنْتُ نَائِمًا فِي الْمَسْجِدِ عَلَى خَمِيصَةٍ لِي ثَمَنُ ثَلاَثِينَ دِرْهَمًا فَجَاءَ رَجُلٌ فَاخْتَلَسَهَا مِنِّي فَأُخِذَ الرَّجُلُ فَأُتِيَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَمَرَ بِهِ لِيُقْطَعَ . قَالَ فَأَتَيْتُهُ فَقُلْتُ أَنَقْطَعُهُ مِنْ أَجْلِ ثَلاَثِينَ دِرْهَمًا أَنَا أَبِيعُهُ وَأُنْسِئُهُ ثَمَنَهَا قَالَ " فَهَلاَّ كَانَ هَذَا قَبْلَ أَنْ تَأْتِيَنِي بِهِ " . قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَرَوَاهُ زَائِدَةُ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ جُعَيْدِ بْنِ جُحَيْرٍ قَالَ نَامَ صَفْوَانُ . وَرَوَاهُ مُجَاهِدٌ وَطَاوُسٌ أَنَّهُ كَانَ نَائِمًا فَجَاءَ سَارِقٌ فَسَرَقَ خَمِيصَةً مِنْ تَحْتِ رَأْسِهِ . وَرَوَاهُ أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَ فَاسْتَلَّهُ مِنْ تَحْتِ رَأْسِهِ فَاسْتَيْقَظَ فَصَاحَ بِهِ فَأُخِذَ . وَرَوَاهُ الزُّهْرِيُّ عَنْ صَفْوَانَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ فَنَامَ فِي الْمَسْجِدِ وَتَوَسَّدَ رِدَاءَهُ فَجَاءَهُ سَارِقٌ فَأَخَذَ رِدَاءَهُ فَأُخِذَ السَّارِقُ فَجِيءَ بِهِ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم .
Safvon ibn Umayya (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U: «Men masjidda oʻttiz dirham bahosidagi (junli) palosimning ustida uxlab yotgan edim. Bir kishi kelib uni mendan tortib oldi. Soʻng oʻsha kishi ushlanib, Rasululloh ﷺ ga keltirildi. (Rasululloh ﷺ) uni (qoʻlini) kestirishga buyurdilar. Men huzurlariga kelib: ‹Uni oʻttiz dirham uchun (qoʻlini) kesamizmi? Men uni oʻsha (oʻgʻri)ga sotib yuboraman va bahosini qarz qilib qoʻyaman›, dedim. (Rasululloh ﷺ): ‹Buni menga keltirishingdan oldin (qilsang) boʻlmasmidi?!› dedilar», deb aytdi. Abu Dovud aytdi: Uni Zoida ham Simokdan, u Juʼayd ibn Hujayrdan rivoyat qilib: «Safvon uxladi», degan. Mujohid va Tovus uni: «U uxlab yotganida bir oʻgʻri kelib uning boshi ostidan palosini oʻgʻirladi», deb rivoyat qilishgan. Abu Salama ibn Abdurahmon uni: «U (oʻgʻri) uni (palosini) boshi ostidan tortib oldi, shunda (Safvon) uygʻonib unga qarab baqirdi, soʻng u ushlandi», deb rivoyat qilgan. Zuhriy esa uni Safvon ibn Abdullohdan rivoyat qilib: «U masjidda uxlab, ridosini yostiq qilib oldi, soʻng huzuriga bir oʻgʻri kelib ridosini oldi, oʻgʻri ushlanib, Nabiy ﷺ ga keltirildi», degan.Сафвон ибн Умайя (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У: «Мен масжидда ўттиз дирҳам баҳосидаги (жунли) палосимнинг устида ухлаб ётган эдим. Бир киши келиб уни мендан тортиб олди. Сўнг ўша киши ушланиб, Расулуллоҳ ﷺ га келтирилди. (Расулуллоҳ ﷺ) уни (қўлини) кестиришга буюрдилар. Мен ҳузурларига келиб: ‹Уни ўттиз дирҳам учун (қўлини) кесамизми? Мен уни ўша (ўғри)га сотиб юбораман ва баҳосини қарз қилиб қўяман›, дедим. (Расулуллоҳ ﷺ): ‹Буни менга келтиришингдан олдин (қилсанг) бўлмасмиди?!› дедилар», деб айтди. Абу Довуд айтди: Уни Зоида ҳам Симокдан, у Жуъайд ибн Ҳужайрдан ривоят қилиб: «Сафвон ухлади», деган. Мужоҳид ва Товус уни: «У ухлаб ётганида бир ўғри келиб унинг боши остидан палосини ўғирлади», деб ривоят қилишган. Абу Салама ибн Абдураҳмон уни: «У (ўғри) уни (палосини) боши остидан тортиб олди, шунда (Сафвон) уйғониб унга қараб бақирди, сўнг у ушланди», деб ривоят қилган. Зуҳрий эса уни Сафвон ибн Абдуллоҳдан ривоят қилиб: «У масжидда ухлаб, ридосини ёстиқ қилиб олди, сўнг ҳузурига бир ўғри келиб ридосини олди, ўғри ушланиб, Набий ﷺ га келтирилди», деган.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْغَنِيِّ بْنُ أَبِي عَقِيلٍ الْمِصْرِيُّ، حَدَّثَنَا خَالِدٌ، - يَعْنِي ابْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ - قَالَ قَالَ شُعْبَةُ فَسَأَلْتُ سِمَاكًا عَنِ الْكُثْبَةِ فَقَالَ اللَّبَنُ الْقَلِيلُ .
Shuʼba aytadi: Men Simokdan «kusba» (soʻzining maʼnosi) haqida soʻradim. U: «Bu — oz miqdordagi sutdir», dedi.Шуъба айтади: Мен Симокдан «кусба» (сўзининг маъноси) ҳақида сўрадим. У: «Бу — оз миқдордаги сутдир», деди.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ أَبِي سُرَيْجٍ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَعْدٍ، وَمُحَمَّدُ بْنُ سَعِيدٍ، قَالاَ أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ أَبِي قَيْسٍ، عَنْ سِمَاكٍ، بِإِسْنَادِهِ وَمَعْنَاهُ .
Yuqorida zikr etilgan hadis Simok orqali boshqa isnod bilan ham xuddi shu maʼnoda rivoyat qilingan.Юқорида зикр этилган ҳадис Симок орқали бошқа иснод билан ҳам худди шу маънода ривоят қилинган.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَفْصٍ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ طَهْمَانَ، عَنْ سِمَاكٍ، بِإِسْنَادِهِ وَمَعْنَى هَذَا الْحَدِيثِ الطَّوِيلِ .
Yuqorida zikr etilgan hadis Simok orqali boshqa isnod bilan ham, ushbu uzun hadis maʼnosida yana rivoyat qilingan.Юқорида зикр этилган ҳадис Симок орқали бошқа иснод билан ҳам, ушбу узун ҳадис маъносида яна ривоят қилинган.