Ummu Honi bint Abu Tolib

حَدَّثَنَا مَنْصُورُ بْنُ أَبِي مُزَاحِمٍ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَمْزَةَ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ، بْنِ جَابِرٍ أَنَّ عُمَيْرَ بْنَ هَانِئٍ، حَدَّثَهُ قَالَ سَمِعْتُ مُعَاوِيَةَ، عَلَى الْمِنْبَرِ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏"‏ لاَ تَزَالُ طَائِفَةٌ مِنْ أُمَّتِي قَائِمَةً بِأَمْرِ اللَّهِ لاَ يَضُرُّهُمْ مَنْ خَذَلَهُمْ أَوْ خَالَفَهُمْ حَتَّى يَأْتِيَ أَمْرُ اللَّهِ وَهُمْ ظَاهِرُونَ عَلَى النَّاسِ ‏"‏ ‏.‏

Muoviya (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U minbar ustida turib shunday dedi: Men Rasululloh ﷺ ni shunday deganlarini eshitdim: «Ummatimdan bir toifa Allohning amri ustida (tik) turgan holda davom etaveradi. Ularni xor qilmoqchi boʻlgan yoki ularga qarshi chiqqanlar ularga zarar yetkaza olmaydi, toki Allohning amri kelguniga qadar ular odamlar ustidan gʻolib boʻladilar».Муовия (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У минбар устида туриб шундай деди: Мен Расулуллоҳ ﷺ ни шундай деганларини эшитдим: «Умматимдан бир тоифа Аллоҳнинг амри устида (тик) турган ҳолда давом этаверади. Уларни хор қилмоқчи бўлган ёки уларга қарши чиққанлар уларга зарар етказа олмайди, токи Аллоҳнинг амри келгунига қадар улар одамлар устидан ғолиб бўладилар».

حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، قَالَ عَبْدٌ أَخْبَرَنَا وَقَالَ ابْنُ رَافِعٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنِ ابْنِ الْمُسَيَّبِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم خَطَبَ أُمَّ هَانِئٍ بِنْتَ أَبِي طَالِبٍ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي قَدْ كَبِرْتُ وَلِيَ عِيَالٌ ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ خَيْرُ نِسَاءٍ رَكِبْنَ ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ ذَكَرَ بِمِثْلِ حَدِيثِ يُونُسَ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ ‏"‏ أَحْنَاهُ عَلَى وَلَدٍ فِي صِغَرِهِ ‏"‏ ‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ Abu Tolibning qizi Ummu Honiga (uylanish uchun) sovchi qoʻydilar. Shunda u: «Yo Rasululloh! Men keksayib qoldim va menda (boquvchi) oilam bor», dedi. Rasululloh ﷺ: «(Tuyaga) mingan ayollarning eng yaxshisi...», dedilar. Soʻng u Yunusning hadisi kabi zikr qildi, faqat u: «Kichikligida bolaga eng mehribon (boʻlganidir)», dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ Абу Толибнинг қизи Умму Ҳонига (уйланиш учун) совчи қўйдилар. Шунда у: «Ё Расулуллоҳ! Мен кексайиб қолдим ва менда (боқувчи) оилам бор», деди. Расулуллоҳ ﷺ: «(Туяга) минган аёлларнинг энг яхшиси...», дедилар. Сўнг у Юнуснинг ҳадиси каби зикр қилди, фақат у: «Кичиклигида болага энг меҳрибон (бўлганидир)», деди.

وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، وَابْنُ، بَشَّارٍ قَالاَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى، قَالَ مَا أَخْبَرَنِي أَحَدٌ، أَنَّهُ رَأَى النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يُصَلِّي الضُّحَى إِلاَّ أُمُّ هَانِئٍ فَإِنَّهَا حَدَّثَتْ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم دَخَلَ بَيْتَهَا يَوْمَ فَتْحِ مَكَّةَ فَصَلَّى ثَمَانِيَ رَكَعَاتٍ مَا رَأَيْتُهُ صَلَّى صَلاَةً قَطُّ أَخَفَّ مِنْهَا غَيْرَ أَنَّهُ كَانَ يُتِمُّ الرُّكُوعَ وَالسُّجُودَ ‏.‏ وَلَمْ يَذْكُرِ ابْنُ بَشَّارٍ فِي حَدِيثِهِ قَوْلَهُ قَطُّ ‏.‏

Ummu Honiʼ (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Menga Nabiy ﷺ ni zuho (chosht) namozini oʻqiyotganlarini koʻrganini Ummu Honiʼdan boshqa hech kim xabar bermadi. U esa shunday hadis aytdiki, Nabiy ﷺ Makka fathi kuni uning uyiga kirib, sakkiz rakat (namoz) oʻqidilar. Men u zotni rukuʼ va sajdani toʻliq bajarganlaridan boshqa, hech qachon undan koʻra yengilroq namoz oʻqiganlarini koʻrmaganman. Ibn Bashshor oʻz hadisida «hech qachon» degan soʻzini zikr qilmadi.Умму Ҳониъ (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Менга Набий ﷺ ни зуҳо (чошт) намозини ўқиётганларини кўрганини Умму Ҳониъдан бошқа ҳеч ким хабар бермади. У эса шундай ҳадис айтдики, Набий ﷺ Макка фатҳи куни унинг уйига кириб, саккиз ракат (намоз) ўқидилар. Мен у зотни рукуъ ва саждани тўлиқ бажарганларидан бошқа, ҳеч қачон ундан кўра енгилроқ намоз ўқиганларини кўрмаганман. Ибн Башшор ўз ҳадисида «ҳеч қачон» деган сўзини зикр қилмади.

وَحَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى، وَمُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ الْمُرَادِيُّ، قَالاَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ، أَنَّ أَبَاهُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ الْحَارِثِ بْنِ نَوْفَلٍ، قَالَ سَأَلْتُ وَحَرَصْتُ عَلَى أَنْ أَجِدَ أَحَدًا مِنَ النَّاسِ يُخْبِرُنِي أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم سَبَّحَ سُبْحَةَ الضُّحَى فَلَمْ أَجِدْ أَحَدًا يُحَدِّثُنِي ذَلِكَ غَيْرَ أَنَّ أُمَّ هَانِئٍ بِنْتَ أَبِي طَالِبٍ أَخْبَرَتْنِي أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَتَى بَعْدَ مَا ارْتَفَعَ النَّهَارُ يَوْمَ الْفَتْحِ فَأُتِيَ بِثَوْبٍ فَسُتِرَ عَلَيْهِ فَاغْتَسَلَ ثُمَّ قَامَ فَرَكَعَ ثَمَانِيَ رَكَعَاتٍ لاَ أَدْرِي أَقِيَامُهُ فِيهَا أَطْوَلُ أَمْ رُكُوعُهُ أَمْ سُجُودُهُ كُلُّ ذَلِكَ مِنْهُ مُتَقَارِبٌ - قَالَتْ - فَلَمْ أَرَهُ سَبَّحَهَا قَبْلُ وَلاَ بَعْدُ ‏.‏ قَالَ الْمُرَادِيُّ عَنْ يُونُسَ ‏.‏ وَلَمْ يَقُلْ أَخْبَرَنِي ‏.‏

Abdulloh ibnul-Horis ibn Navfal (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men soʻradim va odamlardan biror kishi menga Rasululloh ﷺ zuho (chosht) namozini oʻqiganlari haqida xabar berishini juda istadim, lekin Abu Tolibning qizi Ummu Honiʼdan boshqa, menga buni hadis qilib aytadigan hech kimni topmadim. U menga xabar berdiki, Rasululloh ﷺ fath kuni kun koʻtarilgandan soʻng keldilar. Soʻng bir kiyim keltirilib, u bilan toʻsildilar. Soʻng gʻusl qildilar. Keyin turib, sakkiz rakat (namoz) oʻqidilar. Men u (namoz)dagi qiyomlari uzunroqmi yoki rukuʼlarimi yo sajdalarimi — bilmayman; bularning hammasi bir-biriga yaqin edi. (Ummu Honiʼ) dedi: Men u zotni bu (namoz)ni undan oldin ham, keyin ham oʻqiyotganlarini koʻrmadim.Абдуллоҳ ибнул-Ҳорис ибн Навфал (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен сўрадим ва одамлардан бирор киши менга Расулуллоҳ ﷺ зуҳо (чошт) намозини ўқиганлари ҳақида хабар беришини жуда истадим, лекин Абу Толибнинг қизи Умму Ҳониъдан бошқа, менга буни ҳадис қилиб айтадиган ҳеч кимни топмадим. У менга хабар бердики, Расулуллоҳ ﷺ фатҳ куни кун кўтарилгандан сўнг келдилар. Сўнг бир кийим келтирилиб, у билан тўсилдилар. Сўнг ғусл қилдилар. Кейин туриб, саккиз ракат (намоз) ўқидилар. Мен у (намоз)даги қиёмлари узунроқми ёки рукуъларими ё саждаларими — билмайман; буларнинг ҳаммаси бир-бирига яқин эди. (Умму Ҳониъ) деди: Мен у зотни бу (намоз)ни ундан олдин ҳам, кейин ҳам ўқиётганларини кўрмадим.

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ أَبِي النَّضْرِ، أَنَّ أَبَا مُرَّةَ، مَوْلَى أُمِّ هَانِئٍ بِنْتِ أَبِي طَالِبٍ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ، سَمِعَ أُمَّ هَانِئٍ بِنْتَ أَبِي طَالِبٍ، تَقُولُ ذَهَبْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَامَ الْفَتْحِ فَوَجَدْتُهُ يَغْتَسِلُ وَفَاطِمَةُ ابْنَتُهُ تَسْتُرُهُ بِثَوْبٍ - قَالَتْ - فَسَلَّمْتُ فَقَالَ ‏"‏ مَنْ هَذِهِ ‏"‏ ‏.‏ قُلْتُ أُمُّ هَانِئٍ بِنْتُ أَبِي طَالِبٍ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ مَرْحَبًا بِأُمِّ هَانِئٍ ‏"‏ ‏.‏ فَلَمَّا فَرَغَ مِنْ غُسْلِهِ قَامَ فَصَلَّى ثَمَانِيَ رَكَعَاتٍ مُلْتَحِفًا فِي ثَوْبٍ وَاحِدٍ ‏.‏ فَلَمَّا انْصَرَفَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ زَعَمَ ابْنُ أُمِّي عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ أَنَّهُ قَاتِلٌ رَجُلاً أَجَرْتُهُ فُلاَنُ بْنُ هُبَيْرَةَ ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ قَدْ أَجَرْنَا مَنْ أَجَرْتِ يَا أُمَّ هَانِئٍ ‏"‏ ‏.‏ قَالَتْ أُمُّ هَانِئٍ وَذَلِكَ ضُحًى ‏.‏

Ummu Honiʼ bint Abu Tolib (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Men fath yili Rasululloh ﷺ huzurlariga bordim. U zotni gʻusl qilayotgan holatda topdim, qizlari Fotima u zotni bir kiyim bilan toʻsib turardi. (Ummu Honiʼ) dedi: Men salom berdim. U zot: «Bu kim?» — dedilar. Men: «Abu Tolibning qizi Ummu Honiʼ», — dedim. U zot: «Marhabo, Ummu Honiʼ!» — dedilar. Gʻusllarini tugatgach, turib, bitta kiyimga oʻralib, sakkiz rakat (namoz) oʻqidilar. (Namozdan) boʻshagach, men: «Yo Rasululloh! Onamning oʻgʻli Ali ibn Abu Tolib men himoyaga olgan bir kishini — falonchi ibn Hubayrani — oʻldirmoqchi ekan», — dedim. Shunda Rasululloh ﷺ: «Sen himoya qilgan kishini biz ham himoya qildik, ey Ummu Honiʼ!» — dedilar. Ummu Honiʼ: «Bu chosht payti edi», — dedi.Умму Ҳониъ бинт Абу Толиб (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Мен фатҳ йили Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларига бордим. У зотни ғусл қилаётган ҳолатда топдим, қизлари Фотима у зотни бир кийим билан тўсиб турарди. (Умму Ҳониъ) деди: Мен салом бердим. У зот: «Бу ким?» — дедилар. Мен: «Абу Толибнинг қизи Умму Ҳониъ», — дедим. У зот: «Марҳабо, Умму Ҳониъ!» — дедилар. Ғуслларини тугатгач, туриб, битта кийимга ўралиб, саккиз ракат (намоз) ўқидилар. (Намоздан) бўшагач, мен: «Ё Расулуллоҳ! Онамнинг ўғли Али ибн Абу Толиб мен ҳимояга олган бир кишини — фалончи ибн Ҳубайрани — ўлдирмоқчи экан», — дедим. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Сен ҳимоя қилган кишини биз ҳам ҳимоя қилдик, эй Умму Ҳониъ!» — дедилар. Умму Ҳониъ: «Бу чошт пайти эди», — деди.

وَحَدَّثَنِي حَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ، حَدَّثَنَا مُعَلَّى بْنُ أَسَدٍ، حَدَّثَنَا وُهَيْبُ بْنُ خَالِدٍ، عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي مُرَّةَ، مَوْلَى عَقِيلٍ عَنْ أُمِّ هَانِئٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم صَلَّى فِي بَيْتِهَا عَامَ الْفَتْحِ ثَمَانِيَ رَكَعَاتٍ فِي ثَوْبٍ وَاحِدٍ قَدْ خَالَفَ بَيْنَ طَرَفَيْهِ ‏.‏

Ummu Honiʼ (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ fath yili uning uyida bitta kiyimda — uning ikki uchini bir-biriga qarama-qarshi (yelkalariga) tashlagan holda — sakkiz rakat (namoz) oʻqidilar.Умму Ҳониъ (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ фатҳ йили унинг уйида битта кийимда — унинг икки учини бир-бирига қарама-қарши (елкаларига) ташлаган ҳолда — саккиз ракат (намоз) ўқидилар.