Ummu Sulaym bint Milhon

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ، حَدَّثَنَا عَنْبَسَةُ، حَدَّثَنَا يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ قَالَ عُرْوَةُ عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ أُمَّ سُلَيْمٍ الأَنْصَارِيَّةَ، - وَهِيَ أُمُّ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ - قَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ لاَ يَسْتَحْيِي مِنَ الْحَقِّ أَرَأَيْتَ الْمَرْأَةَ إِذَا رَأَتْ فِي النَّوْمِ مَا يَرَى الرَّجُلُ أَتَغْتَسِلُ أَمْ لاَ قَالَتْ عَائِشَةُ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ نَعَمْ فَلْتَغْتَسِلْ إِذَا وَجَدَتِ الْمَاءَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَتْ عَائِشَةُ فَأَقْبَلْتُ عَلَيْهَا فَقُلْتُ أُفٍّ لَكِ وَهَلْ تَرَى ذَلِكَ الْمَرْأَةُ فَأَقْبَلَ عَلَىَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏"‏ تَرِبَتْ يَمِينُكِ يَا عَائِشَةُ وَمِنْ أَيْنَ يَكُونُ الشَّبَهُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَكَذَلِكَ رَوَى عُقَيْلٌ وَالزُّبَيْدِيُّ وَيُونُسُ وَابْنُ أَخِي الزُّهْرِيِّ عَنِ الزُّهْرِيِّ وَإِبْرَاهِيمُ بْنُ أَبِي الْوَزِيرِ عَنْ مَالِكٍ عَنِ الزُّهْرِيِّ وَوَافَقَ الزُّهْرِيَّ مُسَافِعٌ الْحَجَبِيُّ قَالَ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ ‏.‏ وَأَمَّا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ فَقَالَ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ زَيْنَبَ بِنْتِ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ أَنَّ أُمَّ سُلَيْمٍ جَاءَتْ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Umm Sulaym al-Ansoriya — u Anas ibn Molikning onasidir — : «Yo Rasululloh, albatta Alloh azza va jalla haq (ni aytish)dan uyalmaydi. Aytingchi, ayol uyqusida erkak koʻradigan (tush)ni koʻrsa, gʻusl qiladimi yoki yoʻqmi?» — dedi. Oisha aytadi: Shunda Paygʻambar ﷺ: «Ha; agar (maniy) suvini topsa, gʻusl qilsin», — dedilar. Oisha aytadi: Men unga yuzlanib: «Uf senga! Ayol (ham) shuni koʻradimi?» — dedim. Shunda Rasululloh ﷺ menga yuzlanib: «Qoʻling tuproqqa belansin, ey Oisha! (Bolaning onasiga) oʻxshashligi qayerdan boʻlardi?» — dedilar. Abu Dovud aytdi: Buni Uqayl, Zubaydiy, Yunus va Zuhriyning jiyani ham Zuhriydan, Ibrohim ibn Abul-Vazir esa Molikdan, u Zuhriydan shunday rivoyat qilishgan. Zuhriyga Musofiʼ al-Hajabiy ham muvofiq boʻlib, «Urvadan, u Oishadan» degan. Hishom ibn Urva esa: «Urvadan, u Zaynab binti Abu Salamadan, u Umm Salamadan: ‹Umm Sulaym Rasululloh ﷺ ning oldilariga keldi›», — degan.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Умм Сулайм ал-Ансория — у Анас ибн Моликнинг онасидир — : «Ё Расулуллоҳ, албатта Аллоҳ азза ва жалла ҳақ (ни айтиш)дан уялмайди. Айтингчи, аёл уйқусида эркак кўрадиган (туш)ни кўрса, ғусл қиладими ёки йўқми?» — деди. Оиша айтади: Шунда Пайғамбар ﷺ: «Ҳа; агар (маний) сувини топса, ғусл қилсин», — дедилар. Оиша айтади: Мен унга юзланиб: «Уф сенга! Аёл (ҳам) шуни кўрадими?» — дедим. Шунда Расулуллоҳ ﷺ менга юзланиб: «Қўлинг тупроққа белансин, эй Оиша! (Боланинг онасига) ўхшашлиги қаердан бўларди?» — дедилар. Абу Довуд айтди: Буни Уқайл, Зубайдий, Юнус ва Зуҳрийнинг жияни ҳам Зуҳрийдан, Иброҳим ибн Абул-Вазир эса Моликдан, у Зуҳрийдан шундай ривоят қилишган. Зуҳрийга Мусофиъ ал-Ҳажабий ҳам мувофиқ бўлиб, «Урвадан, у Оишадан» деган. Ҳишом ибн Урва эса: «Урвадан, у Зайнаб бинти Абу Саламадан, у Умм Саламадан: ‹Умм Сулайм Расулуллоҳ ﷺ нинг олдиларига келди›», — деган.

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ الْعَتَكِيُّ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، - يَعْنِي ابْنَ زَيْدٍ - عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يَحْيَى بْنِ حَبَّانَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ حَدَّثَتْنِي أُمُّ حَرَامٍ بِنْتُ مِلْحَانَ، أُخْتُ أُمِّ سُلَيْمٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ عِنْدَهُمْ فَاسْتَيْقَظَ وَهُوَ يَضْحَكُ ‏.‏ قَالَتْ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا أَضْحَكَكَ قَالَ ‏"‏ رَأَيْتُ قَوْمًا مِمَّنْ يَرْكَبُ ظَهْرَ هَذَا الْبَحْرِ كَالْمُلُوكِ عَلَى الأَسِرَّةِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَتْ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ ادْعُ اللَّهَ أَنْ يَجْعَلَنِي مِنْهُمْ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَإِنَّكِ مِنْهُمْ ‏"‏ ‏.‏ قَالَتْ ثُمَّ نَامَ فَاسْتَيْقَظَ وَهُوَ يَضْحَكُ ‏.‏ قَالَتْ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا أَضْحَكَكَ فَقَالَ مِثْلَ مَقَالَتِهِ ‏.‏ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ ادْعُ اللَّهَ أَنْ يَجْعَلَنِي مِنْهُمْ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ أَنْتِ مِنَ الأَوَّلِينَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَتَزَوَّجَهَا عُبَادَةُ بْنُ الصَّامِتِ فَغَزَا فِي الْبَحْرِ فَحَمَلَهَا مَعَهُ فَلَمَّا رَجَعَ قُرِّبَتْ لَهَا بَغْلَةٌ لِتَرْكَبَهَا فَصَرَعَتْهَا فَانْدَقَّتْ عُنُقُهَا فَمَاتَتْ ‏.‏

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi. U aytdi: Menga Ummu Sulaymning singlisi Ummu Harom binti Milhon (roziyallohu anho) rivoyat qildiki, Rasululloh ﷺ ularnikida (peshin uyqusiga) yotdilar va kulayotgan holda uygʻondilar. U (ayol): «Men: ‹Ey Allohning Rasuli, sizni nima kuldirdi?› dedim. U zot: ‹Men ummatimdan shu dengiz ustida taxtlardagi podshohlar kabi suzib ketayotgan bir qavmni koʻrdim›, dedilar. Men: ‹Ey Allohning Rasuli, Allohga duo qiling, meni ham ulardan qilsin›, dedim. U zot: ‹Sen ulardansan›, dedilar. Soʻng u zot uxlab, yana kulayotgan holda uygʻondilar. Men: ‹Ey Allohning Rasuli, sizni nima kuldirdi?› dedim. U zot avvalgi soʻzlariga oʻxshash javob qaytardilar. Men: ‹Ey Allohning Rasuli, Allohga duo qiling, meni ham ulardan qilsin›, dedim. U zot: ‹Sen avvalgilardansan›, dedilar», dedi. (Rovi) aytdi: Soʻng unga Uboda ibn Somit uylandi va dengizda gʻazot qildi hamda uni oʻzi bilan birga olib ketdi. Qaytib kelganida, minishi uchun unga bir xachir yaqinlashtirildi, u (xachir) uni yiqitib yubordi va boʻyni sinib, vafot etdi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади. У айтди: Менга Умму Сулаймнинг синглиси Умму Ҳаром бинти Милҳон (розияллоҳу анҳо) ривоят қилдики, Расулуллоҳ ﷺ уларникида (пешин уйқусига) ётдилар ва кулаётган ҳолда уйғондилар. У (аёл): «Мен: ‹Эй Аллоҳнинг Расули, сизни нима кулдирди?› дедим. У зот: ‹Мен умматимдан шу денгиз устида тахтлардаги подшоҳлар каби сузиб кетаётган бир қавмни кўрдим›, дедилар. Мен: ‹Эй Аллоҳнинг Расули, Аллоҳга дуо қилинг, мени ҳам улардан қилсин›, дедим. У зот: ‹Сен улардансан›, дедилар. Сўнг у зот ухлаб, яна кулаётган ҳолда уйғондилар. Мен: ‹Эй Аллоҳнинг Расули, сизни нима кулдирди?› дедим. У зот аввалги сўзларига ўхшаш жавоб қайтардилар. Мен: ‹Эй Аллоҳнинг Расули, Аллоҳга дуо қилинг, мени ҳам улардан қилсин›, дедим. У зот: ‹Сен аввалгилардансан›, дедилар», деди. (Рови) айтди: Сўнг унга Убода ибн Сомит уйланди ва денгизда ғазот қилди ҳамда уни ўзи билан бирга олиб кетди. Қайтиб келганида, миниши учун унга бир хачир яқинлаштирилди, у (хачир) уни йиқитиб юборди ва бўйни синиб, вафот этди.

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مَعِينٍ، حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ يُوسُفَ، عَنْ مَعْمَرٍ، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ أُخْتِ أُمِّ سُلَيْمٍ الرُّمَيْصَاءِ، قَالَتْ نَامَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَاسْتَيْقَظَ وَكَانَتْ تَغْسِلُ رَأْسَهَا فَاسْتَيْقَظَ وَهُوَ يَضْحَكُ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَتَضْحَكُ مِنْ رَأْسِي قَالَ ‏"‏ لاَ ‏"‏ ‏.‏ وَسَاقَ هَذَا الْخَبَرَ يَزِيدُ وَيَنْقُصُ ‏.‏

Rumayso (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ uxlab yotgan edilar. Men boshimni yuvayotgan edim. U zot kulib uygʻondilar. Men: «Yo Rasululloh, mening boshimdan kulayapsizmi?» dedim. U zot: «Yoʻq», dedilar. Va bu xabarni Yazid baʼzan ortiqcha, baʼzan kamroq qilib keltirdi. Abu Dovud aytdi: Rumayso Ummu Sulaymning emakdosh (sutdosh) singlisi edi.Румайсо (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ ухлаб ётган эдилар. Мен бошимни юваётган эдим. У зот кулиб уйғондилар. Мен: «Ё Расулуллоҳ, менинг бошимдан кулаяпсизми?» дедим. У зот: «Йўқ», дедилар. Ва бу хабарни Язид баъзан ортиқча, баъзан камроқ қилиб келтирди. Абу Довуд айтди: Румайсо Умму Сулаймнинг эмакдош (сутдош) синглиси эди.

حَدَّثَنَا عَبْدُ السَّلاَمِ بْنُ مُطَهِّرٍ، حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ سُلَيْمَانَ، عَنْ ثَابِتٍ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ ‏:‏ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَغْزُو بِأُمِّ سُلَيْمٍ وَنِسْوَةٍ مِنَ الأَنْصَارِ لِيَسْقِينَ الْمَاءَ وَيُدَاوِينَ الْجَرْحَى ‏.‏

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytadi: Rasululloh ﷺ Ummu Sulaym va ansorlardan boʻlgan ayollar bilan birga gʻazot qilar, ular suv quyib berishar va yaradorlarni davolashardi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтади: Расулуллоҳ ﷺ Умму Сулайм ва ансорлардан бўлган аёллар билан бирга ғазот қилар, улар сув қуйиб беришар ва ярадорларни даволашарди.

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَوْمَئِذٍ - يَعْنِي يَوْمَ حُنَيْنٍ - ‏"‏ مَنْ قَتَلَ كَافِرًا فَلَهُ سَلَبُهُ ‏"‏ ‏.‏ فَقَتَلَ أَبُو طَلْحَةَ يَوْمَئِذٍ عِشْرِينَ رَجُلاً وَأَخَذَ أَسْلاَبَهُمْ وَلَقِيَ أَبُو طَلْحَةَ أُمَّ سُلَيْمٍ وَمَعَهَا خِنْجَرٌ فَقَالَ يَا أُمَّ سُلَيْمٍ مَا هَذَا مَعَكِ قَالَتْ أَرَدْتُ وَاللَّهِ إِنْ دَنَا مِنِّي بَعْضُهُمْ أَبْعَجُ بِهِ بَطْنَهُ ‏.‏ فَأَخْبَرَ بِذَلِكَ أَبُو طَلْحَةَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ أَرَدْنَا بِهَذَا الْخِنْجَرَ وَكَانَ سِلاَحَ الْعَجَمِ يَوْمَئِذٍ الْخِنْجَرُ ‏.‏

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Oʻsha kuni — yaʼni Hunayn kuni — Rasululloh ﷺ: «Kim bir kofirni oʻldirsa, uning salabi (oʻljasi) oʻzigadir», dedilar. Shunda oʻsha kuni Abu Talha yigirma kishini oʻldirib, ularning salablarini oldi. Abu Talha Umm Sulaymni uchratib qoldi, uning yonida xanjar bor edi. U: «Ey Umm Sulaym, yoningdagi bu nima?» dedi. U ayol: «Allohga qasamki, agar ulardan birortasi menga yaqinlashsa, uning qornini yorishni niyat qildim», dedi. Abu Talha buni Rasululloh ﷺga xabar qildi. Abu Dovud dedi: Bu hasan hadisdir. Abu Dovud dedi: Biz bu bilan xanjarni nazarda tutdik; oʻsha kunlarda ajamlarning quroli xanjar edi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Ўша куни — яъни Ҳунайн куни — Расулуллоҳ ﷺ: «Ким бир кофирни ўлдирса, унинг салаби (ўлжаси) ўзигадир», дедилар. Шунда ўша куни Абу Талҳа йигирма кишини ўлдириб, уларнинг салабларини олди. Абу Талҳа Умм Сулаймни учратиб қолди, унинг ёнида ханжар бор эди. У: «Эй Умм Сулайм, ёнингдаги бу нима?» деди. У аёл: «Аллоҳга қасамки, агар улардан бирортаси менга яқинлашса, унинг қорнини ёришни ният қилдим», деди. Абу Талҳа буни Расулуллоҳ ﷺга хабар қилди. Абу Довуд деди: Бу ҳасан ҳадисдир. Абу Довуд деди: Биз бу билан ханжарни назарда тутдик; ўша кунларда ажамларнинг қуроли ханжар эди.

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، أَخْبَرَنَا ثَابِتٌ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم دَخَلَ عَلَى أُمِّ حَرَامٍ فَأَتَوْهُ بِسَمْنٍ وَتَمْرٍ فَقَالَ ‏"‏ رُدُّوا هَذَا فِي وِعَائِهِ وَهَذَا فِي سِقَائِهِ فَإِنِّي صَائِمٌ ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ قَامَ فَصَلَّى بِنَا رَكْعَتَيْنِ تَطَوُّعًا فَقَامَتْ أُمُّ سُلَيْمٍ وَأُمُّ حَرَامٍ خَلْفَنَا ‏.‏ قَالَ ثَابِتٌ وَلاَ أَعْلَمُهُ إِلاَّ قَالَ أَقَامَنِي عَنْ يَمِينِهِ عَلَى بِسَاطٍ ‏.‏

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ Ummu Harom (roziyallohu anho)ning huzuriga kirdilar. Unga (uydagilar) sariyogʻ va xurmo keltirishdi. Shunda u zot: «Buni (xurmoni) idishiga, buni (yogʻni) meshiga qaytaringlar, chunki men roʻzadorman», dedilar. Soʻng turib, bizga ikki rakat nafl namozni oʻqib berdilar. Bas, Ummu Sulaym bilan Ummu Harom bizning orqamizda turishdi. Sobit dedi: Men buni faqat shunday deb bilamanki, (Anas) dedi: U zot meni oʻzlarining oʻng tomonlarida, kigiz ustida turgʻazdilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ Умму Ҳаром (розияллоҳу анҳо)нинг ҳузурига кирдилар. Унга (уйдагилар) сариёғ ва хурмо келтиришди. Шунда у зот: «Буни (хурмони) идишига, буни (ёғни) мешига қайтаринглар, чунки мен рўзадорман», дедилар. Сўнг туриб, бизга икки ракат нафл намозни ўқиб бердилар. Бас, Умму Сулайм билан Умму Ҳаром бизнинг орқамизда туришди. Собит деди: Мен буни фақат шундай деб биламанки, (Анас) деди: У зот мени ўзларининг ўнг томонларида, кигиз устида турғаздилар.

حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا الْمُثَنَّى بْنُ سَعِيدٍ الذَّرَّاعُ، حَدَّثَنَا قَتَادَةُ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَزُورُ أُمَّ سُلَيْمٍ فَتُدْرِكُهُ الصَّلاَةُ أَحْيَانًا فَيُصَلِّي عَلَى بِسَاطٍ لَنَا وَهُوَ حَصِيرٌ نَنْضَحُهُ بِالْمَاءِ ‏.‏

Muslim ibn Ibrohim bizga aytdi: al-Musanno ibn Said az-Zarroʼ bizga aytdi: Qatoda bizga aytdi: Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Paygʻambar ﷺ Ummu Sulaymning oldiga borib turardilar. Baʼzan namoz vaqti yetib qolar, shunda u zot bizning toʻshagimiz — boʻyradan iborat hasir ustida namoz oʻqir edilar; biz uni suv bilan tozalab (sepib) qoʻyardik.Муслим ибн Иброҳим бизга айтди: ал-Мусанно ибн Саид аз-Заррў бизга айтди: Қатода бизга айтди: Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Пайғамбар ﷺ Умму Сулаймнинг олдига бориб турардилар. Баъзан намоз вақти етиб қолар, шунда у зот бизнинг тўшагимиз — бўйрадан иборат ҳасир устида намоз ўқир эдилар; биз уни сув билан тозалаб (сепиб) қўярдик.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ خَلاَّدٍ الْبَاهِلِيُّ، حَدَّثَنَا بَهْزُ بْنُ أَسَدٍ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، أَخْبَرَنَا ثَابِتٌ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ وَقَعَ فِي سَهْمِ دِحْيَةَ جَارِيَةٌ جَمِيلَةٌ فَاشْتَرَاهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِسَبْعَةِ أَرْؤُسٍ ثُمَّ دَفَعَهَا إِلَى أُمِّ سُلَيْمٍ تَصْنَعُهَا وَتُهَيِّئُهَا قَالَ حَمَّادٌ وَأَحْسِبُهُ قَالَ وَتَعْتَدُّ فِي بَيْتِهَا صَفِيَّةُ بِنْتُ حُيَىٍّ ‏.‏

Anas (roziyallohu anhu) aytadi: Dihyaning ulushiga goʻzal bir kaniz tushdi. Rasululloh ﷺ uni yetti bosh (asir) evaziga sotib oldilar, soʻng uni Ummu Sulaymga uni bezab, (turmushga) tayyorlashi uchun topshirdilar. Hammod aytadi: U zot, deb oʻylayman, shunday dedilar: «Safiyya binti Huyayy uning (Ummu Sulaymning) uyida iddasini oʻtkazsin».Анас (розияллоҳу анҳу) айтади: Диҳянинг улушига гўзал бир каниз тушди. Расулуллоҳ ﷺ уни етти бош (асир) эвазига сотиб олдилар, сўнг уни Умму Сулаймга уни безаб, (турмушга) тайёрлаши учун топширдилар. Ҳаммод айтади: У зот, деб ўйлайман, шундай дедилар: «Сафийя бинти Ҳуяйй унинг (Умму Сулаймнинг) уйида иддасини ўтказсин».