Usmon ibn Abil-Os as-Saqafiy

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ، حَدَّثَنَا أَبُو زُبَيْدٍ، - وَهُوَ عَبْثَرُ بْنُ الْقَاسِمِ عَنْ أَشْعَثَ، عَنِ الْحَسَنِ، عَنْ عُثْمَانَ بْنِ أَبِي الْعَاصِ، قَالَ إِنَّ مِنْ آخِرِ مَا عَهِدَ إِلَىَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنِ اتَّخِذْ مُؤَذِّنًا لاَ يَأْخُذُ عَلَى أَذَانِهِ أَجْرًا ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عُثْمَانَ حَدِيثٌ حَسَنٌ ‏.‏ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ كَرِهُوا أَنْ يَأْخُذَ الْمُؤَذِّنُ عَلَى الأَذَانِ أَجْرًا وَاسْتَحَبُّوا لِلْمُؤَذِّنِ أَنْ يَحْتَسِبَ فِي أَذَانِهِ ‏.‏

Usmon ibn Abil-Os (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi, u dedi: Rasululloh ﷺ menga tayinlagan eng oxirgi narsalaridan biri shu boʻldiki, azoniga haq (ish haqi) olmaydigan muazzin tutishim (edi). Abu Iso aytdi: Usmonning hadisi hasandir. Ahli ilm huzurida shunga amal qilinadi: ular muazzinning azonga haq olishini makruh sanaganlar va muazzin azonida (faqat Allohdan) savob umid qilishini mustahab koʻrganlar.Усмон ибн Абил-Ос (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади, у деди: Расулуллоҳ ﷺ менга тайинлаган энг охирги нарсаларидан бири шу бўлдики, азонига ҳақ (иш ҳақи) олмайдиган муаззин тутишим (эди). Абу Исо айтди: Усмоннинг ҳадиси ҳасандир. Аҳли илм ҳузурида шунга амал қилинади: улар муаззиннинг азонга ҳақ олишини макруҳ санаганлар ва муаззин азонида (фақат Аллоҳдан) савоб умид қилишини мустаҳаб кўрганлар.

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ مُوسَى الأَنْصَارِيُّ، قال حَدَّثَنَا مَعْنٌ، قال حَدَّثَنَا مَالِكٌ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ خُصَيْفَةَ، عَنْ عَمْرِو بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ كَعْبٍ السُّلَمِيِّ، أَنَّ نَافِعَ بْنَ جُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ، أَخْبَرَهُ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ أَبِي الْعَاصِي، أَنَّهُ قَالَ أَتَانِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَبِي وَجَعٌ قَدْ كَانَ يُهْلِكُنِي فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ امْسَحْ بِيَمِينِكَ سَبْعَ مَرَّاتٍ وَقُلْ أَعُوذُ بِعِزَّةِ اللَّهِ وَقُوَّتِهِ مِنْ شَرِّ مَا أَجِدُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَفَعَلْتُ فَأَذْهَبَ اللَّهُ مَا كَانَ بِي فَلَمْ أَزَلْ آمُرُ بِهِ أَهْلِي وَغَيْرَهُمْ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏

Usmon ibn Abil-Os (roziyallohu anhu) aytdi: Menda meni halok qilay deb turgan bir ogʻriq bor edi, shu holatda Rasululloh ﷺ huzurimga keldilar. Rasululloh ﷺ: «Oʻng qoʻling bilan yetti marta silab, ‹Aʼuzu bi-izzatillohi va qudratihi min sharri mo ajid› (Men topayotgan (dardning) yomonligidan Allohning izzati va qudratiga sigʻinaman) deb ayt», dedilar. (Usmon) aytdi: Men shunday qildim, Alloh menda boʻlgan (dardni) ketkazdi. Shundan keyin men oʻz ahlimga ham, boshqalarga ham buni amr qilishdan toʻxtamadim. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir.Усмон ибн Абил-Ос (розияллоҳу анҳу) айтди: Менда мени ҳалок қилай деб турган бир оғриқ бор эди, шу ҳолатда Расулуллоҳ ﷺ ҳузуримга келдилар. Расулуллоҳ ﷺ: «Ўнг қўлинг билан етти марта силаб, ‹Аъузу би-иззатиллоҳи ва қудратиҳи мин шарри мо ажид› (Мен топаётган (дарднинг) ёмонлигидан Аллоҳнинг иззати ва қудратига сиғинаман) деб айт», дедилар. (Усмон) айтди: Мен шундай қилдим, Аллоҳ менда бўлган (дардни) кетказди. Шундан кейин мен ўз аҳлимга ҳам, бошқаларга ҳам буни амр қилишдан тўхтамадим. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.

حَدَّثَنَا رَجَاءُ بْنُ الْمُرَجَّى، حَدَّثَنَا أَبُو هَمَّامٍ الدَّلاَّلُ، مُحَمَّدُ بْنُ مُحَبَّبٍ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ السَّائِبِ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عِيَاضٍ، عَنْ عُثْمَانَ بْنِ أَبِي الْعَاصِ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم أَمَرَهُ أَنْ يَجْعَلَ مَسْجِدَ الطَّائِفِ حَيْثُ كَانَ طَوَاغِيتُهُمْ ‏.‏

Usmon ibn Abul Os (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ unga Toif masjidini ularning butlari turgan joyga qurishni buyurdilar.Усмон ибн Абул Ос (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ унга Тоиф масжидини уларнинг бутлари турган жойга қуришни буюрдилар.

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، أَخْبَرَنَا سَعِيدٌ الْجُرَيْرِيُّ، عَنْ أَبِي الْعَلاَءِ، عَنْ مُطَرِّفِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ عُثْمَانَ بْنِ أَبِي الْعَاصِ، قَالَ قُلْتُ وَقَالَ مُوسَى فِي مَوْضِعٍ آخَرَ إِنَّ عُثْمَانَ بْنَ أَبِي الْعَاصِ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ اجْعَلْنِي إِمَامَ قَوْمِي ‏.‏ قَالَ ‏"‏ أَنْتَ إِمَامُهُمْ وَاقْتَدِ بِأَضْعَفِهِمْ وَاتَّخِذْ مُؤَذِّنًا لاَ يَأْخُذُ عَلَى أَذَانِهِ أَجْرًا ‏"‏ ‏.‏

Usmon ibn Abul-Os (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Ey Allohning Rasuli, meni qavmimga imom qilib qoʻying», dedim. U zot ﷺ: «Sen ularning imomisan, ularning eng zaifiga qarab ish tut va azoniga haq olmaydigan muazzin tut», dedilar.Усмон ибн Абул-Ос (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Эй Аллоҳнинг Расули, мени қавмимга имом қилиб қўйинг», дедим. У зот ﷺ: «Сен уларнинг имомисан, уларнинг энг заифига қараб иш тут ва азонига ҳақ олмайдиган муаззин тут», дедилар.

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ سُوَيْدٍ، - يَعْنِي ابْنَ مَنْجُوفٍ - حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ، عَنْ حَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ، عَنْ حُمَيْدٍ، عَنِ الْحَسَنِ، عَنْ عُثْمَانَ بْنِ أَبِي الْعَاصِ، أَنَّ وَفْدَ، ثَقِيفٍ لَمَّا قَدِمُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْزَلَهُمُ الْمَسْجِدَ لِيَكُونَ أَرَقَّ لِقُلُوبِهِمْ فَاشْتَرَطُوا عَلَيْهِ أَنْ لاَ يُحْشَرُوا وَلاَ يُعْشَرُوا وَلاَ يُجَبُّوا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ لَكُمْ أَنْ لاَ تُحْشَرُوا وَلاَ تُعْشَرُوا وَلاَ خَيْرَ فِي دِينٍ لَيْسَ فِيهِ رُكُوعٌ ‏"‏ ‏.‏

Usmon ibn Abul Os (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Saqif elchilari Rasululloh ﷺ huzurlariga kelganlarida, u zot ularning qalblari yumshasin deb, ularni masjidga tushirdilar. Ular Rasululloh ﷺdan: jihodga chaqirilmasliklarini, ulardan ushr (zakot) olinmasligini va namozda ruku qilmasliklarini shart qilib soʻradilar. Shunda Rasululloh ﷺ: «Jihodga chaqirilmaslik va ushr (zakot) olinmaslik sizlarniki. Ammo ichida ruku boʻlmagan dinda hech qanday yaxshilik yoʻq», dedilar.Усмон ибн Абул Ос (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Сақиф элчилари Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларига келганларида, у зот уларнинг қалблари юмшасин деб, уларни масжидга туширдилар. Улар Расулуллоҳ ﷺдан: жиҳодга чақирилмасликларини, улардан ушр (закот) олинмаслигини ва намозда руку қилмасликларини шарт қилиб сўрадилар. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Жиҳодга чақирилмаслик ва ушр (закот) олинмаслик сизларники. Аммо ичида руку бўлмаган динда ҳеч қандай яхшилик йўқ», дедилар.

أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي هِنْدٍ، أَنَّ مُطَرِّفًا، حَدَّثَهُ أَنَّ عُثْمَانَ بْنَ أَبِي الْعَاصِ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏"‏ صِيَامٌ حَسَنٌ ثَلاَثَةُ أَيَّامٍ مِنَ الشَّهْرِ ‏"‏ ‏.‏

Usmon ibn Abul-Os (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, u shunday dedi: Rasululloh ﷺ: «Oyning uch kunini roʻza tutish yaxshi roʻzadir», deganlarini eshitdim.Усмон ибн Абул-Ос (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, у шундай деди: Расулуллоҳ ﷺ: «Ойнинг уч кунини рўза тутиш яхши рўзадир», деганларини эшитдим.

أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ مَسْعَدَةَ، عَنْ هَارُونَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ مُحَمَّدٍ، عَنْ عُثْمَانَ بْنِ أَبِي الْعَاصِ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَدْعُو بِهَذِهِ الدَّعَوَاتِ ‏"‏ اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنَ الْكَسَلِ وَالْهَرَمِ وَالْجُبْنِ وَالْعَجْزِ وَمِنْ فِتْنَةِ الْمَحْيَا وَالْمَمَاتِ ‏"‏ ‏.‏

Usmon ibn Abul-Os (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ mana bu duolar bilan duo qilar edilar: «Allohumma inniy aʼuzu bika minal-kasali val-harami val-jubni val-ajzi va min fitnatil-mahyo val-mamot (Ey Alloh, men Sendan dangasalikdan, keksalikdan, qoʻrqoqlikdan va ojizlikdan, hamda hayot va mamot fitnasidan panoh soʻrayman)».Усмон ибн Абул-Ос (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ мана бу дуолар билан дуо қилар эдилар: «Аллоҳумма инний аъузу бика минал-касали вал-ҳарами вал-жубни вал-ажзи ва мин фитнатил-маҳё вал-мамот (Эй Аллоҳ, мен Сендан дангасаликдан, кексаликдан, қўрқоқликдан ва ожизликдан, ҳамда ҳаёт ва мамот фитнасидан паноҳ сўрайман)».

أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ سُلَيْمَانَ، قَالَ حَدَّثَنَا عَفَّانُ، قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ الْجُرَيْرِيُّ، عَنْ أَبِي الْعَلاَءِ، عَنْ مُطَرِّفٍ، عَنْ عُثْمَانَ بْنِ أَبِي الْعَاصِ، قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ اجْعَلْنِي إِمَامَ قَوْمِي ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ أَنْتَ إِمَامُهُمْ وَاقْتَدِ بِأَضْعَفِهِمْ وَاتَّخِذْ مُؤَذِّنًا لاَ يَأْخُذُ عَلَى أَذَانِهِ أَجْرًا ‏"‏ ‏.‏

Usmon ibn Abul-Os (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Yo Rasululloh, meni qavmimga imom qiling», dedim. U zot: «Sen ularning imomisan, ularning eng kuchsizini eʼtiborga ol va azoni uchun haq olmaydigan muazzin tayinla», dedilar.Усмон ибн Абул-Ос (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Ё Расулуллоҳ, мени қавмимга имом қилинг», дедим. У зот: «Сен уларнинг имомисан, уларнинг энг кучсизини эътиборга ол ва азони учун ҳақ олмайдиган муаззин тайинла», дедилар.