Zayd ibn Xolid al-Juhaniy

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ حَدَّثَنِي سُلَيْمَانُ، عَنْ يَحْيَى، عَنْ يَزِيدَ، مَوْلَى الْمُنْبَعِثِ أَنَّهُ سَمِعَ زَيْدَ بْنَ خَالِدٍ ـ رضى الله عنه ـ يَقُولُ سُئِلَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم عَنِ اللُّقَطَةِ فَزَعَمَ أَنَّهُ قَالَ ‏"‏ اعْرِفْ عِفَاصَهَا وَوِكَاءَهَا، ثُمَّ عَرِّفْهَا سَنَةً ‏"‏‏.‏ يَقُولُ يَزِيدُ إِنْ لَمْ تُعْتَرَفِ اسْتَنْفَقَ بِهَا صَاحِبُهَا وَكَانَتْ وَدِيعَةً، عِنْدَهُ‏.‏ قَالَ يَحْيَى فَهَذَا الَّذِي لاَ أَدْرِي أَفِي حَدِيثِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم هُوَ أَمْ شَىْءٌ مِنْ عِنْدِهِ ـ ثُمَّ قَالَ كَيْفَ تَرَى فِي ضَالَّةِ الْغَنَمِ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ خُذْهَا فَإِنَّمَا هِيَ لَكَ أَوْ لأَخِيكَ أَوْ لِلذِّئْبِ ‏"‏‏.‏ قَالَ يَزِيدُ وَهْىَ تُعَرَّفُ أَيْضًا‏.‏ ثُمَّ قَالَ كَيْفَ تَرَى فِي ضَالَّةِ الإِبِلِ قَالَ فَقَالَ ‏"‏ دَعْهَا فَإِنَّ مَعَهَا حِذَاءَهَا وَسِقَاءَهَا، تَرِدُ الْمَاءَ وَتَأْكُلُ الشَّجَرَ، حَتَّى يَجِدَهَا رَبُّهَا ‏"‏‏.‏

Sulaymon ibn Bilol (Yahyodan) rivoyat qiladi: Yazid (Munbais)ning ozodlangan quli, Zayd ibn Xolid al-Juhaniyning shunday deganini eshitdi: «Paygʻambar ﷺ dan luqta haqida soʻraldi. U zot: ‹Uning idishi va — u bilan bogʻlangan — ipning tavsifini eslab qol va uni bir yil davomida (elga) eʼlon qil›, — dedilar». Yazid qoʻshdi: «Agar hech kim (uni) talab qilmasa, uni topgan kishi uni ishlatsa (boʻladi) va u — unga topshirilgan omonat (sifatida) hisoblanadi». Yahyo: «Men — Zayd buni (oxiri)ni (ham) aytdimi — bilmayman», — dedi.Сулаймон ибн Билол (Яҳёдан) ривоят қилади: Язид (Мунбаис)нинг озодланган қули, Зайд ибн Холид ал-Жуҳанийнинг шундай деганини эшитди: «Пайғамбар ﷺ дан луқта ҳақида сўралди. У зот: ‹Унинг идиши ва — у билан боғланган — ипнинг тавсифини эслаб қол ва уни бир йил давомида (элга) эълон қил›, — дедилар». Язид қўшди: «Агар ҳеч ким (уни) талаб қилмаса, уни топган киши уни ишлаца (бўлади) ва у — унга топширилган омонат (сифатида) ҳисобланади». Яҳё: «Мен — Зайд буни (охири)ни (ҳам) айтдими — билмайман», — деди.

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ، حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنَا عَمْرٌو، أَنَّ بُكَيْرَ بْنَ الأَشَجِّ، حَدَّثَهُ أَنَّ بُسْرَ بْنَ سَعِيدٍ حَدَّثَهُ أَنَّ زَيْدَ بْنَ خَالِدٍ الْجُهَنِيَّ ـ رضى الله عنه ـ حَدَّثَهُ وَمَعَ، بُسْرِ بْنِ سَعِيدٍ عُبَيْدُ اللَّهِ الْخَوْلاَنِيُّ الَّذِي كَانَ فِي حَجْرِ مَيْمُونَةَ ـ رضى الله عنها ـ زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم حَدَّثَهُمَا زَيْدُ بْنُ خَالِدٍ أَنَّ أَبَا طَلْحَةَ حَدَّثَهُ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ لاَ تَدْخُلُ الْمَلاَئِكَةُ بَيْتًا فِيهِ صُورَةٌ ‏"‏‏.‏ قَالَ بُسْرٌ فَمَرِضَ زَيْدُ بْنُ خَالِدٍ، فَعُدْنَاهُ فَإِذَا نَحْنُ فِي بَيْتِهِ بِسِتْرٍ فِيهِ تَصَاوِيرُ، فَقُلْتُ لِعُبَيْدِ اللَّهِ الْخَوْلاَنِيِّ أَلَمْ يُحَدِّثْنَا فِي التَّصَاوِيرِ فَقَالَ إِنَّهُ قَالَ ‏"‏ إِلاَّ رَقْمٌ فِي ثَوْبٍ ‏"‏‏.‏ أَلاَ سَمِعْتَهُ قُلْتُ لاَ‏.‏ قَالَ بَلَى قَدْ ذَكَرَهُ‏.‏

Busr ibn Said (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: Zayd ibn Xolid al-Juhaniy unga — Paygʻambar ﷺ ning xotini Maymunaning uyida tarbiyalangan Said ibn Ubaydulloh al-Xavloniy huzurida — bir narsani rivoyat qildi. Zayd ularga aytdiki, Abu Talha (shunday) degan: Paygʻambar ﷺ: «Rahmat farishtalari — ichida rasm boʻlgan uyga kirmaydi», — dedi. Busr: «Keyinroq Zayd ibn Xolid kasal boʻldi va biz uni (koʻrgani) bordik. Hayratimizga koʻra, uning uyida — rasmlar bilan bezatilgan bir parda — koʻrdik. Men Ubaydulloh al-Xavloniyga: ‹U (yaʼni Zayd) bizga rasmlar (man qilingani) haqida aytmaganmidi?› — dedim. U: ‹Lekin u — kiyimlardagi naqsh (kashtachilik)ni istisno qilgan edi. Sen uni eshitmaganmiding?› — dedi. Men: ‹Yoʻq›, — dedim. U: ‹Ha, u (shunday) degan›, — dedi», — dedi.Буср ибн Саид (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: Зайд ибн Холид ал-Жуҳаний унга — Пайғамбар ﷺ нинг хотини Маймунанинг уйида тарбияланган Саид ибн Убайдуллоҳ ал-Хавлоний ҳузурида — бир нарсани ривоят қилди. Зайд уларга айтдики, Абу Талҳа (шундай) деган: Пайғамбар ﷺ: «Раҳмат фаришталари — ичида расм бўлган уйга кирмайди», — деди. Буср: «Кейинроқ Зайд ибн Холид касал бўлди ва биз уни (кўргани) бордик. Ҳайратимизга кўра, унинг уйида — расмлар билан безатилган бир парда — кўрдик. Мен Убайдуллоҳ ал-Хавлонийга: ‹У (яъни Зайд) бизга расмлар (ман қилингани) ҳақида айтмаганмиди?› — дедим. У: ‹Лекин у — кийимлардаги нақш (каштачилик)ни истисно қилган эди. Сен уни эшитмаганмидинг?› — деди. Мен: ‹Йўқ›, — дедим. У: ‹Ҳа, у (шундай) деган›, — деди», — деди.

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنْ أَبِي النَّضْرِ، مَوْلَى عُمَرَ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ بُسْرِ بْنِ سَعِيدٍ، أَنَّ زَيْدَ بْنَ خَالِدٍ، أَرْسَلَهُ إِلَى أَبِي جُهَيْمٍ يَسْأَلُهُ مَاذَا سَمِعَ مِنْ، رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي الْمَارِّ بَيْنَ يَدَىِ الْمُصَلِّي فَقَالَ أَبُو جُهَيْمٍ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ لَوْ يَعْلَمُ الْمَارُّ بَيْنَ يَدَىِ الْمُصَلِّي مَاذَا عَلَيْهِ لَكَانَ أَنْ يَقِفَ أَرْبَعِينَ خَيْرًا لَهُ مِنْ أَنْ يَمُرَّ بَيْنَ يَدَيْهِ ‏"‏‏.‏ قَالَ أَبُو النَّضْرِ لاَ أَدْرِي أَقَالَ أَرْبَعِينَ يَوْمًا أَوْ شَهْرًا أَوْ سَنَةً‏.‏

Busr ibn Said (Abu Juhaymdan) rivoyat qiladi: Zayd ibn Xolid uni Abu Juhaymning oldiga — Rasululloh ﷺ dan namoz oʻquvchining oldidan oʻtgan kishi haqida nima eshitganini soʻrash uchun — yubordi. Abu Juhaym: «Rasululloh ﷺ: ‹Namozda (turgan) kishining oldidan oʻtgan kishi oʻz gunohining qancha katta ekanligini bilganida, uning oldidan oʻtishdan koʻra qirq (kun, oy yoki yil) kutishni afzal koʻrar edi›, — dedilar», — dedi. Abu Nazr: «Qirq kunmi, oymi yoki yilmi deganini aniq eslay olmayman», — dedi.Буср ибн Саид (Абу Жуҳаймдан) ривоят қилади: Зайд ибн Холид уни Абу Жуҳаймнинг олдига — Расулуллоҳ ﷺ дан намоз ўқувчининг олдидан ўтган киши ҳақида нима эшитганини сўраш учун — юборди. Абу Жуҳайм: «Расулуллоҳ ﷺ: ‹Намозда (турган) кишининг олдидан ўтган киши ўз гуноҳининг қанча катта эканлигини билганида, унинг олдидан ўтишдан кўра қирқ (кун, ой ёки йил) кутишни афзал кўрар эди›, — дедилар», — деди. Абу Назр: «Қирқ кунми, ойми ёки йилми деганини аниқ эслай олмайман», — деди.