حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ، وَسَعِيدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمَخْزُومِيُّ، وَغَيْرُ وَاحِدٍ، قَالُوا‏:‏ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُبَيْدِ اللهِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ، قَالَ‏:‏ قَالَ رَسُولُ اللهِ صلى الله عليه وسلم‏:‏ لا تُطْرُونِي كَمَا أَطْرَتِ النَّصَارَى ابْنَ مَرْيَمَ، إِنَّمَا أَنَا عَبْدٌ، فَقُولُوا‏:‏ عَبْدُ اللهِ وَرَسُولُهُ‏.‏

Umar ibn Xattob (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Nasorolar Maryam oʻgʻli (Iso)ni haddan oshirib maqtaganidek, meni maqtamanglar. Men faqatgina bir bandaman. Bas: ‹Allohning bandasi va Uning elchisi›, denglar», dedilar.Умар ибн Хаттоб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Насоролар Марям ўғли (Исо)ни ҳаддан ошириб мақтаганидек, мени мақтаманглар. Мен фақатгина бир бандаман. Бас: ‹Аллоҳнинг бандаси ва Унинг элчиси›, денглар», дедилар.

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا سُوَيْدُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ، عَنْ حُمَيْدٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّ امْرَأَةً جَاءَتْ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم، فَقَالَتْ لَهُ‏:‏ إِنَّ لِي إِلَيْكَ حَاجَةً، فَقَالَ‏:‏ اجْلِسِي فِي أَيِّ طَرِيقِ الْمَدِينَةِ شِئْتِ، أَجْلِسْ إِلَيْكِ‏.‏

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir ayol Nabiy ﷺning huzurlariga kelib, u zotga: «Sizdan bir hojatim bor», dedi. Shunda u zot: «Madinaning qaysi koʻchasini xohlasang, oʻsha yerda oʻtir, men sening oldingga borib oʻtiraman», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир аёл Набий ﷺнинг ҳузурларига келиб, у зотга: «Сиздан бир ҳожатим бор», деди. Шунда у зот: «Мадинанинг қайси кўчасини хоҳласанг, ўша ерда ўтир, мен сенинг олдингга бориб ўтираман», дедилар.

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ، عَنْ مُسْلِمٍ الأَعْوَرِ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ‏:‏ كَانَ رَسُولُ اللهِ صلى الله عليه وسلم يَعُودُ الْمَرِيضَ، وَيَشْهَدُ الْجَنَائِزَ، وَيَرْكَبُ الْحِمَارَ، وَيُجِيبُ دَعْوَةَ الْعَبْدِ، وَكَانَ يَوْمَ بَنِي قُرَيْظَةَ عَلَى حِمَارٍ مَخْطُومٍ بَحَبْلٍ مِنْ لِيفٍ، وَعَلَيْهِ إِكَافٌ مِنْ لِيفٍ‏.‏

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U: «Rasululloh ﷺ bemorni koʻrgani borardilar, janozada hozir boʻlardilar, eshakka minardilar va qulning daʼvatini qabul qilardilar. Banu Qurayza kuni u zot tolasimon arqon bilan jilovlangan, ustiga tola toʻqim solingan eshak ustida edilar», dedi. Abu Iso aytdi: Bu hadisni biz faqat Muslimning Anasdan rivoyatidan bilamiz. Muslim Aʼvar zaif sanaladi, u Muslim ibn Kayson al-Muloiy boʻlib, u haqida (tanqid) gapirilgan, undan Shuʼba va Sufyon rivoyat qilganlar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У: «Расулуллоҳ ﷺ беморни кўргани борардилар, жанозада ҳозир бўлардилар, эшакка минардилар ва қулнинг даъватини қабул қилардилар. Бану Қурайза куни у зот толасимон арқон билан жиловланган, устига тола тўқим солинган эшак устида эдилар», деди. Абу Исо айтди: Бу ҳадисни биз фақат Муслимнинг Анасдан ривоятидан биламиз. Муслим Аъвар заиф саналади, у Муслим ибн Кайсон ал-Мулоий бўлиб, у ҳақида (танқид) гапирилган, ундан Шуъба ва Суфён ривоят қилганлар.

حَدَّثَنَا وَاصِلُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى الْكُوفِيُّ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ‏:‏ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم، يُدْعَى إِلَى خُبْزِ الشَّعِيرِ، وَالإِهَالَةِ السَّنِخَةِ، فَيُجِيبُ وَلَقَدْ كَانَ لَهُ دِرْعٌ عِنْدَ يَهُودِيٍّ، فَمَا وَجَدَ مَا يَفُكُّهَا حَتَّى مَاتَ‏.‏

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ arpa noni va sassigan yogʻ (taomi)ga chaqirilsalar, taklifni qabul qilar edilar. Darhaqiqat, u zotning sovutlari bir yahudiyning huzurida garovda edi, u zot uni garovdan qaytarib olishga (biror narsa) topolmay turib vafot etdilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ арпа нони ва сассиган ёғ (таоми)га чақирилсалар, таклифни қабул қилар эдилар. Дарҳақиқат, у зотнинг совутлари бир яҳудийнинг ҳузурида гаровда эди, у зот уни гаровдан қайтариб олишга (бирор нарса) тополмай туриб вафот этдилар.

حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلانَ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ الْحَفَرِيُّ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنِ الرَّبِيعِ بْنِ صَبِيحٍ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبَانَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ‏:‏ حَجَّ رَسُولُ اللهِ صلى الله عليه وسلم، عَلَى رَحْلٍ رَثٍّ، وَعَلَيْهِ قَطِيفَةٌ، لا تُسَاوِي أَرْبَعَةَ دَرَاهِمَ، فَقَالَ‏:‏ اللَّهُمَّ اجْعَلْهُ حَجًّا، لا رِيَاءَ فِيهِ، وَلا سُمْعَةَ‏.‏

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Nabiy ﷺ eski egar ustida, toʻrt dirham turadigan yoki turmaydigan gilamda haj qildilar. Soʻng: ‹Allohim, bu shunday hajki, unda riyo ham, shuhratparastlik ham yoʻqdir›, dedilar.»Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Набий ﷺ эски эгар устида, тўрт дирҳам турадиган ёки турмайдиган гиламда ҳаж қилдилар. Сўнг: ‹Аллоҳим, бу шундай ҳажки, унда риё ҳам, шуҳратпарастлик ҳам йўқдир›, дедилар.»

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا عَفَّانُ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، عَنْ حُمَيْدٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ‏:‏ لَمْ يَكُنْ شَخْصٌ أَحَبَّ إِلَيْهِمْ مِنْ رَسُولِ اللهِ صلى الله عليه وسلم، قَالَ‏:‏ وَكَانُوا إِذَا رَأَوْهُ لَمْ يَقُومُوا، لِمَا يَعْلَمُونَ مِنْ كَرَاهَتِهِ لِذَلِكَ‏.‏

Anas (roziyallohu anhu) aytdi: Ularga Rasulullohﷺdan koʻra mahbubroq zot yoʻq edi. Shunday boʻlsa-da, ular u zotni koʻrganlarida oʻrinlaridan turmasdilar, chunki u zotning buni yoqtirmasliklarini bilardilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis bu jihatdan hasan sahih gʻaribdir.Анас (розияллоҳу анҳу) айтди: Уларга Расулуллоҳﷺдан кўра маҳбуброқ зот йўқ эди. Шундай бўлса-да, улар у зотни кўрганларида ўринларидан турмасдилар, чунки у зотнинг буни ёқтирмасликларини билардилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис бу жиҳатдан ҳасан саҳиҳ ғарибдир.

حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ وَكِيعٍ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا جُمَيْعُ بْنُ عُمَرَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْعِجْلِيُّ، قَالَ‏:‏ أَنْبَأَنَا رَجُلٌ مِنْ بَنِي تَمِيمٍ مِنْ وَلَدِ أَبِي هَالَةَ زَوْجِ خَدِيجَةَ، يُكْنَى أَبَا عَبْدِ اللهِ، عَنِ ابْنٍ لأَبِي هَالَةَ، عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عَلِيٍّ، قَالَ‏:‏ سَأَلْتُ خَالِي هِنْدَ بْنَ أَبِي هَالَةَ، وَكَانَ وَصَّافًا عَنْ حِلْيَةِ رَسُولِ اللهِ صلى الله عليه وسلم، وَأَنَا أَشْتَهِي أَنْ يَصِفَ لِي مِنْهَا شَيْئًا، فَقَالَ‏:‏ كَانَ رَسُولُ اللهِ صلى الله عليه وسلم،‏:‏ -‏.‏ قَالَ‏:‏ فَسَأَلْتُهُ عَنْ مَخْرَجِهِ كَيْفَ يَصْنَعُ فِيهِ‏؟‏ قَالَ‏:‏ كَانَ رَسُولُ اللهِ صلى الله عليه وسلم يَخْرِنُ لِسَانُهُ إِلا فِيمَا يَعْنِيهِ، وَيُؤَلِّفُهُمْ وَلا يُنَفِّرُهُمْ، وَيُكْرِمُ كَرَيمَ كُلِّ قَوْمٍ وَيُوَلِّيهِ عَلَيْهِمْ، وَيُحَذِّرُ النَّاسَ وَيَحْتَرِسُ مِنْهُمْ مِنْ غَيْرِ أَنْ يَطْوِيَ عَنْ أَحَدٍ مِنْهُمْ بِشْرَهُ وَخُلُقَهُ، وَيَتَفَقَّدُ أَصْحَابَهُ، وَيَسْأَلُ النَّاسَ عَمَّا فِي النَّاسِ، وَيُحَسِّنُ الْحَسَنَ وَيُقَوِّيهِ، وَيُقَبِّحُ الْقَبِيحَ وَيُوَهِّيهِ، مُعْتَدِلُ الأَمْرِ غَيْرُ مُخْتَلِفٍ، لا يَغْفُلُ مَخَافَةَ أَنْ يَغْفُلُوا أَوْ يَمِيلُوا، لِكُلِّ حَالٍ عِنْدَهُ عَتَادٌ، لا يُقَصِّرُ عَنِ الْحَقِّ وَلا يُجَاوِزُهُ الَّذِينَ يَلُونَهُ مِنَ النَّاسِ خِيَارُهُمْ، أَفْضَلُهُمْ عِنْدَهُ أَعَمُّهُمْ نَصِيحَةً، وَأَعْظَمُهُمْ عِنْدَهُ مَنْزِلَةً أَحْسَنُهُمْ مُوَاسَاةً وَمُؤَازَرَةً قَالَ‏:‏ فَسَأَلْتُهُ عَنْ مَجْلِسِهِ، فَقَالَ‏:‏ كَانَ رَسُولُ اللهِ صلى الله عليه وسلم لا يَقُومُ وَلا يَجَلِسُ، إِلا عَلَى ذِكْرٍ، وَإِذَا انْتَهَى إِلَى قَوْمٍ، جَلَسَ حَيْثُ يَنْتَهِي بِهِ الْمَجْلِسُ، وَيَأْمُرُ بِذَلِكَ، يُعْطِي كُلَّ جُلَسَائِهِ بِنَصِيبِهِ، لا يَحْسَبُ جَلِيسُهُ أَنَّ أَحَدًا أَكْرَمُ عَلَيْهِ مِنْهُ، مَنْ جَالَسَهُ أَوْ فَاوَضَهُ فِي حَاجَةٍ، صَابَرَهُ حَتَّى يَكُونَ هُوَ الْمُنْصَرِفُ عَنْهُ، وَمَنْ سَأَلَهُ حَاجَةً لَمْ يَرُدَّهُ إِلا بِهَا، أَوْ بِمَيْسُورٍ مِنَ الْقَوْلِ، قَدْ وَسِعَ النَّاسَ بَسْطُهُ وَخُلُقُهُ، فَصَارَ لَهُمْ أَبًا وَصَارُوا عِنْدَهُ فِي الْحَقِّ سَوَاءً، مَجْلِسُهُ مَجْلِسُ عِلْمٍ وَحِلْمٍ وَحَيَاءٍ وَأَمَانَةٍ وَصَبْرٍ، لا تُرْفَعُ فِيهِ الأَصْوَاتُ، وَلا تُؤْبَنُ فِيهِ الْحُرَمُ، وَلا تُثَنَّى فَلَتَاتُهُ، مُتَعَادِلِينَ، بَلْ كَانُوا يَتَفَاضَلُونَ فِيهِ بِالتَّقْوَى، مُتَوَاضِعِينَ يُوقِّرُونَ فِيهِ الْكَبِيرَ، وَيَرْحَمُونَ فِيهِ الصَّغِيرَ، وَيُؤْثِرُونَ ذَا الْحَاجَةِ، وَيَحْفَظُونَ الْغَرِيبَ‏.‏

Hasan ibn Ali (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺni yaxshi tavsiflovchi boʻlgan togʻam Hind ibn Abu Holadan Rasululloh ﷺning sifatlari haqida soʻradim va u zotning sifatlaridan bir narsani menga bayon qilib berishini istardim. Men undan u zotning (uydan) chiqishlari va oʻzlarini qanday tutishlari haqida soʻradim. U dedi: «Rasululloh ﷺ oʻziga aloqador boʻlmagan narsada tillarini tiyar edilar. Odamlarni oʻzaro yaqinlashtirar, ulardan (kishilarni) nafratlantirmas edilar. Har bir qavmning ulugʻini izzat qilar va uni oʻsha qavmga boshliq qilib qoʻyar edilar. Odamlarni ogohlantirar va ulardan ehtiyot boʻlar, biroq hech biridan xushroʻyligi va yaxshi xulqini ayamas edilar. Ashoblarini holidan soʻrab turar, odamlardan el orasidagi ahvol haqida soʻrar edilar. Yaxshini yaxshi sanab uni quvvatlantirar, yomonni yomon sanab uni zaiflashtirar edilar. Ishlarida moʻʼtadil boʻlib, oʻzgaruvchan emas edilar. Odamlar gʻofil boʻlib qolishidan yoki haqdan ogʻishidan qoʻrqib, oʻzlari gʻofil boʻlmas edilar. Har bir holat uchun u zotda tayyorgarlik bor edi. Haqdan qusur ham qilmas, undan oshib ham ketmas edilar. Odamlardan u zotga eng yaqinlari ularning eng yaxshilari edi. U zotning nazdida eng afzallari — nasihati eng keng qamrovli boʻlganlari, eng ulugʻ martabalilari esa odamlarga eng yaxshi gʻamxoʻrlik va yordam koʻrsatuvchilari edi.» Men undan u zotning majlislari haqida soʻradim. U dedi: «Rasululloh ﷺ faqat Allohni zikr qilgan holdagina oʻrinlaridan turar va oʻtirar edilar. Bir qavmning oldiga borganlarida, majlis qayerda tugagan boʻlsa, oʻsha joyda oʻtirar va shunga buyurar edilar. Har bir majlisdoshiga oʻz nasibasini berar, majlisdoshi u zot nazdida oʻzidan koʻra boshqa birov hurmatliroq deb oʻylamas edi. U zot bilan oʻtirgan yoki biror hojatda suhbatlashgan kishiga, oʻsha kishi oʻzi ketguncha, sabr qilar edilar. Kim u zotdan bir hojat soʻrasa, uni yo oʻsha hojati bilan, yo yumshoq soʻz bilan qaytarar edilar. U zotning xushmuomalaligi va yaxshi xulqi odamlarni qamrab olgan, shu bois u zot ularga ota boʻlib qolgan, ular esa u zot nazdida haqda teng edilar. U zotning majlisi ilm, hilm, hayo, omonat va sabr majlisi edi. Unda ovozlar koʻtarilmas, kishilarning obroʻlari toʻkilmas, xatolari takrorlanmas edi. Ular teng boʻlib, faqat taqvo bilan bir-birlaridan ustun kelar edilar. Kamtar boʻlib, unda kattani hurmat qilar, kichikka rahm qilar, hojatmandni oʻzlaridan afzal koʻrar va musofirni asrar edilar.»Ҳасан ибн Али (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺни яхши тавсифловчи бўлган тоғам Ҳинд ибн Абу Ҳоладан Расулуллоҳ ﷺнинг сифатлари ҳақида сўрадим ва у зотнинг сифатларидан бир нарсани менга баён қилиб беришини истардим. Мен ундан у зотнинг (уйдан) чиқишлари ва ўзларини қандай тутишлари ҳақида сўрадим. У деди: «Расулуллоҳ ﷺ ўзига алоқадор бўлмаган нарсада тилларини тияр эдилар. Одамларни ўзаро яқинлаштирар, улардан (кишиларни) нафратлантирмас эдилар. Ҳар бир қавмнинг улуғини иззат қилар ва уни ўша қавмга бошлиқ қилиб қўяр эдилар. Одамларни огоҳлантирар ва улардан эҳтиёт бўлар, бироқ ҳеч биридан хушрўйлиги ва яхши хулқини аямас эдилар. Ашобларини ҳолидан сўраб турар, одамлардан эл орасидаги аҳвол ҳақида сўрар эдилар. Яхшини яхши санаб уни қувватлантирар, ёмонни ёмон санаб уни заифлаштирар эдилар. Ишларида мўътадил бўлиб, ўзгарувчан эмас эдилар. Одамлар ғофил бўлиб қолишидан ёки ҳақдан оғишидан қўрқиб, ўзлари ғофил бўлмас эдилар. Ҳар бир ҳолат учун у зотда тайёргарлик бор эди. Ҳақдан қусур ҳам қилмас, ундан ошиб ҳам кетмас эдилар. Одамлардан у зотга энг яқинлари уларнинг энг яхшилари эди. У зотнинг наздида энг афзаллари — насиҳати энг кенг қамровли бўлганлари, энг улуғ мартабалилари эса одамларга энг яхши ғамхўрлик ва ёрдам кўрсатувчилари эди.» Мен ундан у зотнинг мажлислари ҳақида сўрадим. У деди: «Расулуллоҳ ﷺ фақат Аллоҳни зикр қилган ҳолдагина ўринларидан турар ва ўтирар эдилар. Бир қавмнинг олдига борганларида, мажлис қаерда тугаган бўлса, ўша жойда ўтирар ва шунга буюрар эдилар. Ҳар бир мажлисдошига ўз насибасини берар, мажлисдоши у зот наздида ўзидан кўра бошқа биров ҳурматлироқ деб ўйламас эди. У зот билан ўтирган ёки бирор ҳожатда суҳбатлашган кишига, ўша киши ўзи кетгунча, сабр қилар эдилар. Ким у зотдан бир ҳожат сўраса, уни ё ўша ҳожати билан, ё юмшоқ сўз билан қайтарар эдилар. У зотнинг хушмуомалалиги ва яхши хулқи одамларни қамраб олган, шу боис у зот уларга ота бўлиб қолган, улар эса у зот наздида ҳақда тенг эдилар. У зотнинг мажлиси илм, ҳилм, ҳаё, омонат ва сабр мажлиси эди. Унда овозлар кўтарилмас, кишиларнинг обрўлари тўкилмас, хатолари такрорланмас эди. Улар тенг бўлиб, фақат тақво билан бир-бирларидан устун келар эдилар. Камтар бўлиб, унда каттани ҳурмат қилар, кичикка раҳм қилар, ҳожатмандни ўзларидан афзал кўрар ва мусофирни асрар эдилар.»

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللهِ بْنِ بَزِيعٍ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ‏:‏ قَالَ رَسُولُ اللهِ صلى الله عليه وسلم‏:‏ لوْ أُهْدِيَ إِلَيَّ كُرَاعٌ لَقَبِلتُ، وَلوْ دُعِيتُ عَلَيْهِ لأَجَبْتُ‏.‏

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Agar menga (goʻshtsiz) jonliq oyogʻi hadya qilinsa ham, qabul qilardim. Agar (shunday taom)ga chaqirilsam ham, ijobat qilardim», dedilar. Abu Iso aytdi: Anasning hadisi hasan sahihdir.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Агар менга (гўштсиз) жонлиқ оёғи ҳадя қилинса ҳам, қабул қилардим. Агар (шундай таом)га чақирилсам ҳам, ижобат қилардим», дедилар. Абу Исо айтди: Анаснинг ҳадиси ҳасан саҳиҳдир.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ، عَنْ جَابِرٍ، قَالَ‏:‏ جَاءَنِي رَسُولُ اللهِ صلى الله عليه وسلم لَيْسَ برَاكِبِ بَغْلٍ وَلا بِرْذَوْنٍ‏.‏

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: U: «Rasululloh ﷺ menga, na xachirga va na (turkiy ot) birzavnga minmagan holda keldilar», dedi. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: У: «Расулуллоҳ ﷺ менга, на хачирга ва на (туркий от) бирзавнга минмаган ҳолда келдилар», деди. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، قَالَ‏:‏ أَنْبَأَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي الْهَيْثَمِ الْعَطَّارُ، قَالَ‏:‏ سَمِعْتُ يُوسُفَ بْنَ عَبْدِ اللهِ بْنِ سَلامٍ، قَالَ‏:‏ سَمَّانِي رَسُولُ اللهِ صلى الله عليه وسلم يُوسُفَ، وَأَقْعَدَنِي فِي حِجْرِهِ، وَمَسَحَ عَلَى رَأْسِي‏.‏

Yusuf ibn Abdulloh ibn Salom (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ menga Yusuf deb ism qoʻydilar, meni tizzalariga oʻtqazdilar va boshimni siladilar.Юсуф ибн Абдуллоҳ ибн Салом (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ менга Юсуф деб исм қўйдилар, мени тиззаларига ўтқаздилар ва бошимни силадилар.

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ الطَّيَالِسِيُّ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا الرَّبِيعُ وَهُوَ ابْنُ صَبِيحٍ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا يَزِيدُ الرَّقَاشِيُّ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّ رَسُولَ اللهِ صلى الله عليه وسلم، حَجَّ عَلَى رَحْلٍ رَثٍّ وَقَطِيفَةٍ، كُنَّا نَرَى ثَمَنَهَا أَرْبَعَةَ دَرَاهِمَ، فَلَمَّا اسْتَوَتْ بِهِ رَاحِلَتُهُ، قَالَ‏:‏ لَبَّيْكَ بِحَجَّةٍ لا سُمْعَةَ فِيهَا وَلا رِيَاءَ‏.‏

Sumoma ibn Abdulloh ibn Anas (Anasdan) rivoyat qiladi: Anas hajni yuk egarida qildi va u baxil emas edi. Anas dedi: «Rasululloh ﷺ hajni yuk egarida qildilar va oʻsha ulov u zotning yukini ham koʻtarib ketdi».Сумома ибн Абдуллоҳ ибн Анас (Анасдан) ривоят қилади: Анас ҳажни юк эгарида қилди ва у бахил эмас эди. Анас деди: «Расулуллоҳ ﷺ ҳажни юк эгарида қилдилар ва ўша улов у зотнинг юкини ҳам кўтариб кетди».

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ، عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ، وَعَاصِمٍ الأَحْوَلِ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّ رَجُلا خَيَّاطًا دَعَا رَسُولَ اللهِ صلى الله عليه وسلم، فَقَرَّبَ مِنْهُ ثَرِيدًا عَلَيْهِ دُبَّاءُ، قَالَ‏:‏ فَكَانَ رَسُولُ اللهِ صلى الله عليه وسلم، يَأْخُذُ الدُّبَّاءَ، وَكَانَ يُحِبُّ الدُّبَّاءَ، قَالَ ثَابِتٌ‏:‏ فَسَمِعْتُ أَنَسًا، يَقُولُ‏:‏ فَمَا صُنِعَ لِي طَعَامٌ، أَقْدَرُ عَلَى أَنْ يُصْنَعَ فِيهِ دُبَّاءُ، إِلا صُنِعَ‏.‏

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: bir kishi — tikuvchi — Rasululloh ﷺ ni (taomga) taklif qildi. Va (rivoyatga) shu ziyoda qilindi: «Men Anasning shunday deganini eshitdim: Shundan keyin men uchun ichiga qovoq solishga imkon boʻlgan biror taom tayyorlansa, albatta unga (qovoq) solinar edi».Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: бир киши — тикувчи — Расулуллоҳ ﷺ ни (таомга) таклиф қилди. Ва (ривоятга) шу зиёда қилинди: «Мен Анаснинг шундай деганини эшитдим: Шундан кейин мен учун ичига қовоқ солишга имкон бўлган бирор таом тайёрланса, албатта унга (қовоқ) солинар эди».

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ بْنُ صَالِحٍ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ صَالِحٍ، عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ عَمْرَةَ، قَالَتْ‏:‏ قِيلَ لِعَائِشَةَ‏:‏ مَاذَا كَانَ يَعْمَلُ رَسُولُ اللهِ صلى الله عليه وسلم فِي بَيْتِهِ‏؟‏ قَالَتْ‏:‏ كَانَ بَشَرًا مِنَ الْبَشَرِ، يَفْلِي ثَوْبَهُ، وَيَحْلُبُ شَاتَهُ، وَيَخْدُمُ نَفْسَهُ‏.‏

Saʼid ibn al-Musayyab (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: U kishi: «Qaynatilgan uzum sharbati uchdan bir qismigacha qaynatilsa, unda hech qanday zarar yoʻq», dedilar.Саъид ибн ал-Мусайяб (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: У киши: «Қайнатилган узум шарбати учдан бир қисмигача қайнатилса, унда ҳеч қандай зарар йўқ», дедилар.