حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ سَالِمٍ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِنَّ بِلاَلاً يُؤَذِّنُ بِلَيْلٍ فَكُلُوا وَاشْرَبُوا حَتَّى تَسْمَعُوا تَأْذِينَ ابْنِ أُمِّ مَكْتُومٍ " . قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَابِ عَنِ ابْنِ مَسْعُودٍ وَعَائِشَةَ وَأُنَيْسَةَ وَأَنَسٍ وَأَبِي ذَرٍّ وَسَمُرَةَ . قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عُمَرَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ . وَقَدِ اخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي الأَذَانِ بِاللَّيْلِ فَقَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِذَا أَذَّنَ الْمُؤَذِّنُ بِاللَّيْلِ أَجْزَأَهُ وَلاَ يُعِيدُ . وَهُوَ قَوْلُ مَالِكٍ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَاقَ . وَقَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِذَا أَذَّنَ بِلَيْلٍ أَعَادَ . وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ . وَرَوَى حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ أَنَّ بِلاَلاً أَذَّنَ بِلَيْلٍ فَأَمَرَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أَنْ يُنَادِيَ " إِنَّ الْعَبْدَ نَامَ " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَيْرُ مَحْفُوظٍ . قَالَ عَلِيُّ بْنُ الْمَدِينِيِّ حَدِيثُ حَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم هُوَ غَيْرُ مَحْفُوظٍ وَأَخْطَأَ فِيهِ حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ .
Qutayba bizga, al-Lays bizga Ibn Shihobdan, u Solim (rahimahulloh)dan, u otasi (Ibn Umar roziyallohu anhumo)dan rivoyat qildiki, Nabiy ﷺ: «Albatta, Bilol tunda azon aytadi, shuning uchun Ibn Ummi Maktumning azonini eshitguningizcha yeb-iching», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu bobda Ibn Masʼud, Oisha, Unaysa, Anas, Abu Zar va Samura (roziyallohu anhum)dan ham (rivoyat) bor. Abu Iso aytdi: Ibn Umarning hadisi hasan sahih hadisdir. Ilm ahli tunda azon aytish haqida ixtilof qilganlar. Baʼzi ilm ahli: «Muazzin tunda azon aytsa, kifoya qiladi va qaytarmaydi», dedilar. Bu Molik, Ibn al-Muborak, Shofeʼiy, Ahmad va Ishoqning soʻzidir. Baʼzi ilm ahli esa: «Tunda azon aytsa, qaytaradi», dedilar. Sufyon as-Savriy ham shuni aytadi. Hammod ibn Salama Ayyubdan, u Nofeʼdan, u Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilishicha, Bilol tunda azon aytdi, shunda Nabiy ﷺ unga: «Albatta, banda uxlab qoldi», deb nido qilishni buyurdilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis mahfuz (saqlangan, ishonchli) emas. Ali ibn al-Madiniy aytdi: Hammod ibn Salamaning Ayyubdan, u Nofeʼdan, u Ibn Umardan, u Nabiy ﷺdan (qilgan) hadisi mahfuz emas, unda Hammod ibn Salama xato qilgan.Қутайба бизга, ал-Лайс бизга Ибн Шиҳобдан, у Солим (раҳимаҳуллоҳ)дан, у отаси (Ибн Умар розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилдики, Набий ﷺ: «Албатта, Билол тунда азон айтади, шунинг учун Ибн Умми Мактумнинг азонини эшитгунингизча еб-ичинг», дедилар. Абу Исо айтди: Бу бобда Ибн Масъуд, Оиша, Унайса, Анас, Абу Зар ва Самура (розияллоҳу анҳум)дан ҳам (ривоят) бор. Абу Исо айтди: Ибн Умарнинг ҳадиси ҳасан саҳиҳ ҳадисдир. Илм аҳли тунда азон айтиш ҳақида ихтилоф қилганлар. Баъзи илм аҳли: «Муаззин тунда азон айтса, кифоя қилади ва қайтармайди», дедилар. Бу Молик, Ибн ал-Муборак, Шофеъий, Аҳмад ва Ишоқнинг сўзидир. Баъзи илм аҳли эса: «Тунда азон айтса, қайтаради», дедилар. Суфён ас-Саврий ҳам шуни айтади. Ҳаммод ибн Салама Айюбдан, у Нофеъдан, у Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилишича, Билол тунда азон айтди, шунда Набий ﷺ унга: «Албатта, банда ухлаб қолди», деб нидо қилишни буюрдилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис маҳфуз (сақланган, ишончли) эмас. Али ибн ал-Мадиний айтди: Ҳаммод ибн Саламанинг Айюбдан, у Нофеъдан, у Ибн Умардан, у Набий ﷺдан (қилган) ҳадиси маҳфуз эмас, унда Ҳаммод ибн Салама хато қилган.