حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ، أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ، عَنْ يَحْيَى بْنِ عَلِيِّ بْنِ يَحْيَى بْنِ خَلاَّدِ بْنِ رَافِعٍ الزُّرَقِيِّ، عَنْ جَدِّهِ، عَنْ رِفَاعَةَ بْنِ رَافِعٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَيْنَمَا هُوَ جَالِسٌ فِي الْمَسْجِدِ يَوْمًا قَالَ رِفَاعَةُ وَنَحْنُ مَعَهُ إِذْ جَاءَهُ رَجُلٌ كَالْبَدَوِيِّ فَصَلَّى فَأَخَفَّ صَلاَتَهُ ثُمَّ انْصَرَفَ فَسَلَّمَ عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " وَعَلَيْكَ فَارْجِعْ فَصَلِّ فَإِنَّكَ لَمْ تُصَلِّ " . فَرَجَعَ فَصَلَّى ثُمَّ جَاءَ فَسَلَّمَ عَلَيْهِ فَقَالَ " وَعَلَيْكَ فَارْجِعْ فَصَلِّ فَإِنَّكَ لَمْ تُصَلِّ " . فَفَعَلَ ذَلِكَ مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلاَثًا كُلُّ ذَلِكَ يَأْتِي النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَيُسَلِّمُ عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَيَقُولُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " وَعَلَيْكَ فَارْجِعْ فَصَلِّ فَإِنَّكَ لَمْ تُصَلِّ " . فَخَافَ النَّاسُ وَكَبُرَ عَلَيْهِمْ أَنْ يَكُونَ مَنْ أَخَفَّ صَلاَتَهُ لَمْ يُصَلِّ فَقَالَ الرَّجُلُ فِي آخِرِ ذَلِكَ فَأَرِنِي وَعَلِّمْنِي فَإِنَّمَا أَنَا بَشَرٌ أُصِيبُ وَأُخْطِئُ . فَقَالَ " أَجَلْ إِذَا قُمْتَ إِلَى الصَّلاَةِ فَتَوَضَّأْ كَمَا أَمَرَكَ اللَّهُ ثُمَّ تَشَهَّدْ وَأَقِمْ فَإِنْ كَانَ مَعَكَ قُرْآنٌ فَاقْرَأْ وَإِلاَّ فَاحْمَدِ اللَّهَ وَكَبِّرْهُ وَهَلِّلْهُ ثُمَّ ارْكَعْ فَاطْمَئِنَّ رَاكِعًا ثُمَّ اعْتَدِلْ قَائِمًا ثُمَّ اسْجُدْ فَاعْتَدِلْ سَاجِدًا ثُمَّ اجْلِسْ فَاطْمَئِنَّ جَالِسًا ثُمَّ قُمْ فَإِذَا فَعَلْتَ ذَلِكَ فَقَدْ تَمَّتْ صَلاَتُكَ وَإِنِ انْتَقَصْتَ مِنْهُ شَيْئًا انْتَقَصْتَ مِنْ صَلاَتِكَ " . قَالَ وَكَانَ هَذَا أَهْوَنَ عَلَيْهِمْ مِنَ الأَوَّلِ أَنَّهُ مَنِ انْتَقَصَ مِنْ ذَلِكَ شَيْئًا انْتَقَصَ مِنْ صَلاَتِهِ وَلَمْ تَذْهَبْ كُلُّهَا . قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَعَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ . قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ رِفَاعَةَ بْنِ رَافِعٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ . وَقَدْ رُوِيَ عَنْ رِفَاعَةَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ .
Rifoa ibn Rofiʼ (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, bir kuni Rasululloh ﷺ masjidda oʻtirgan edilar — Rifoa: «Biz ham u zot bilan birga edik», dedi — shu payt u zotning oldilariga badaviyga oʻxshagan bir kishi keldi va namoz oʻqib, namozini juda yengil (qisqa) qildi, soʻng burilib, Nabiy ﷺga salom berdi. Shunda Nabiy ﷺ: «Va alayka (senga ham salom boʻlsin). Qaytib bor va namoz oʻqi, chunki sen namoz oʻqimading», dedilar. U qaytib borib namoz oʻqidi, soʻng kelib u zotga salom berdi. U zot (yana): «Va alayka. Qaytib bor va namoz oʻqi, chunki sen namoz oʻqimading», dedilar. U buni ikki yoki uch marta qildi; har safar Nabiy ﷺning oldilariga kelib, Nabiy ﷺga salom berar, Nabiy ﷺ esa: «Va alayka. Qaytib bor va namoz oʻqi, chunki sen namoz oʻqimading», derdilar. Odamlar qoʻrqib ketishdi va namozini yengil qilgan kishi (aslida) namoz oʻqimagan boʻlishi ularga ogʻir botdi. Oxirida haligi kishi: «Menga koʻrsating va oʻrgating, chunki men bir bashar (inson)man, xato ham qilaman, toʻgʻri ham qilaman», dedi. Shunda u zot: «Mayli. Namozga turganingda, Alloh senga buyurganidek tahorat ol, soʻng tashahhud (kalimasini) ayt va iqomat (ayt). Agar sening (yodingda) Qurʼon boʻlsa, oʻqi; agar boʻlmasa, Allohga hamd ayt, Uni ulugʻla (takbir ayt) va tahlil (laa ilaaha illalloh) ayt. Soʻng rukuʼ qil va rukuʼda taʼdil bilan tinchlan, soʻng tik turib rost tur, soʻng sajda qil va sajdada taʼdil bilan turgʻin, soʻng oʻtir va oʻtirgan holda tinchlan, soʻng (oʻrningdan) tur. Mana shuni qilsang, namozing toʻla boʻladi; agar undan biror narsani kamaytirsang, namozingdan kamaytirgan boʻlasan», dedilar. (Roviy) dedi: Bu (gap) ularga avvalgisidan yengilroq boʻldi, chunki kim undan biror narsani kamaytirsa, namozidan (faqat) shuncha kamaytirgan boʻladi, (namozi) butunlay ketmaydi. (Roviy) dedi: Bu bobda Abu Hurayra va Ammor ibn Yosirdan ham (rivoyatlar) bor. Abu Iso aytdi: Rifoa ibn Rofiʼning hadisi hasan hadisdir. Bu hadis Rifoadan bir necha yoʻl bilan rivoyat qilingan.Рифоа ибн Рофиъ (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, бир куни Расулуллоҳ ﷺ масжидда ўтирган эдилар — Рифоа: «Биз ҳам у зот билан бирга эдик», деди — шу пайт у зотнинг олдиларига бадавийга ўхшаган бир киши келди ва намоз ўқиб, намозини жуда енгил (қисқа) қилди, сўнг бурилиб, Набий ﷺга салом берди. Шунда Набий ﷺ: «Ва алайка (сенга ҳам салом бўлсин). Қайтиб бор ва намоз ўқи, чунки сен намоз ўқимадинг», дедилар. У қайтиб бориб намоз ўқиди, сўнг келиб у зотга салом берди. У зот (яна): «Ва алайка. Қайтиб бор ва намоз ўқи, чунки сен намоз ўқимадинг», дедилар. У буни икки ёки уч марта қилди; ҳар сафар Набий ﷺнинг олдиларига келиб, Набий ﷺга салом берар, Набий ﷺ эса: «Ва алайка. Қайтиб бор ва намоз ўқи, чунки сен намоз ўқимадинг», дердилар. Одамлар қўрқиб кетишди ва намозини енгил қилган киши (аслида) намоз ўқимаган бўлиши уларга оғир ботди. Охирида ҳалиги киши: «Менга кўрсатинг ва ўргатинг, чунки мен бир башар (инсон)ман, хато ҳам қиламан, тўғри ҳам қиламан», деди. Шунда у зот: «Майли. Намозга турганингда, Аллоҳ сенга буюрганидек таҳорат ол, сўнг ташаҳҳуд (калимасини) айт ва иқомат (айт). Агар сенинг (ёдингда) Қуръон бўлса, ўқи; агар бўлмаса, Аллоҳга ҳамд айт, Уни улуғла (такбир айт) ва таҳлил (лаа илааҳа иллаллоҳ) айт. Сўнг рукуъ қил ва рукуъда таъдил билан тинчлан, сўнг тик туриб рост тур, сўнг сажда қил ва саждада таъдил билан турғин, сўнг ўтир ва ўтирган ҳолда тинчлан, сўнг (ўрнингдан) тур. Мана шуни қилсанг, намозинг тўла бўлади; агар ундан бирор нарсани камайтирсанг, намозингдан камайтирган бўласан», дедилар. (Ровий) деди: Бу (гап) уларга аввалгисидан енгилроқ бўлди, чунки ким ундан бирор нарсани камайтирса, намозидан (фақат) шунча камайтирган бўлади, (намози) бутунлай кетмайди. (Ровий) деди: Бу бобда Абу Ҳурайра ва Аммор ибн Ёсирдан ҳам (ривоятлар) бор. Абу Исо айтди: Рифоа ибн Рофиънинг ҳадиси ҳасан ҳадисдир. Бу ҳадис Рифоадан бир неча йўл билан ривоят қилинган.