حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ نَصْرِ بْنِ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ، حَدَّثَنَا سَهْلُ بْنُ حَمَّادٍ، حَدَّثَنَا هَمَّامٌ، قَالَ حَدَّثَنِي قَتَادَةُ، عَنِ الْحَسَنِ، عَنْ حُرَيْثِ بْنِ قَبِيصَةَ، قَالَ قَدِمْتُ الْمَدِينَةَ فَقُلْتُ اللَّهُمَّ يَسِّرْ لِي جَلِيسًا صَالِحًا . قَالَ فَجَلَسْتُ إِلَى أَبِي هُرَيْرَةَ فَقُلْتُ إِنِّي سَأَلْتُ اللَّهَ أَنْ يَرْزُقَنِي جَلِيسًا صَالِحًا فَحَدِّثْنِي بِحَدِيثٍ سَمِعْتَهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَعَلَّ اللَّهَ أَنْ يَنْفَعَنِي بِهِ فَقَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " إِنَّ أَوَّلَ مَا يُحَاسَبُ بِهِ الْعَبْدُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ مِنْ عَمَلِهِ صَلاَتُهُ فَإِنْ صَلُحَتْ فَقَدْ أَفْلَحَ وَأَنْجَحَ وَإِنْ فَسَدَتْ فَقَدْ خَابَ وَخَسِرَ فَإِنِ انْتَقَصَ مِنْ فَرِيضَتِهِ شَيْءٌ قَالَ الرَّبُّ عَزَّ وَجَلَّ انْظُرُوا هَلْ لِعَبْدِي مِنْ تَطَوُّعٍ فَيُكَمَّلَ بِهَا مَا انْتَقَصَ مِنَ الْفَرِيضَةِ ثُمَّ يَكُونُ سَائِرُ عَمَلِهِ عَلَى ذَلِكَ " . قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ تَمِيمٍ الدَّارِيِّ . قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ . وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ هَذَا الْوَجْهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَقَدْ رَوَى بَعْضُ أَصْحَابِ الْحَسَنِ عَنِ الْحَسَنِ عَنْ قَبِيصَةَ بْنِ حُرَيْثٍ غَيْرَ هَذَا الْحَدِيثِ وَالْمَشْهُورُ هُوَ قَبِيصَةُ بْنُ حُرَيْثٍ . وَرُوِيَ عَنْ أَنَسِ بْنِ حَكِيمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم نَحْوُ هَذَا .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺning shunday deganlarini eshitdim: «Qiyomat kunida bandaning amallaridan birinchi boʻlib hisob soʻraladigani — uning namozidir. Agar u (namozi) durust boʻlsa, banda najot topdi va yutdi; agar buzuq boʻlsa, ziyon koʻrdi va xor boʻldi. Agar uning farzidan biror narsa kamaygan boʻlsa, Robb azza va jalla: ‹Bandamning nafl (namozi) bormi, qarab koʻringlar; farzdan kamaygan narsa shu bilan toʻldirilsin›, deydi. Soʻng uning boshqa barcha amallari ham shunga koʻra (hisob qilinadi)». (Abu Iso) aytdi: Bu bobda Tamim ad-Doriydan ham (rivoyat) bor. Abu Iso aytdi: Abu Hurayraning hadisi shu yoʻldan hasan gʻarib hadisdir. Bu hadis Abu Hurayradan boshqa yoʻldan ham rivoyat qilingan. Hasanning baʼzi shogirdlari Hasandan, u Qabisa ibn Huraysdan boshqa bir hadisni rivoyat qilganlar; mashhuri esa Qabisa ibn Huraysdir. Anas ibn Hakimdan, u Abu Hurayradan, u Nabiy ﷺdan shunga oʻxshashini rivoyat qilingan.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деганларини эшитдим: «Қиёмат кунида банданинг амалларидан биринчи бўлиб ҳисоб сўраладигани — унинг намозидир. Агар у (намози) дуруст бўлса, банда нажот топди ва ютди; агар бузуқ бўлса, зиён кўрди ва хор бўлди. Агар унинг фарзидан бирор нарса камайган бўлса, Робб азза ва жалла: ‹Бандамнинг нафл (намози) борми, қараб кўринглар; фарздан камайган нарса шу билан тўлдирилсин›, дейди. Сўнг унинг бошқа барча амаллари ҳам шунга кўра (ҳисоб қилинади)». (Абу Исо) айтди: Бу бобда Тамим ад-Дорийдан ҳам (ривоят) бор. Абу Исо айтди: Абу Ҳурайранинг ҳадиси шу йўлдан ҳасан ғариб ҳадисдир. Бу ҳадис Абу Ҳурайрадан бошқа йўлдан ҳам ривоят қилинган. Ҳасаннинг баъзи шогирдлари Ҳасандан, у Қабиса ибн Ҳурайсдан бошқа бир ҳадисни ривоят қилганлар; машҳури эса Қабиса ибн Ҳурайсдир. Анас ибн Ҳакимдан, у Абу Ҳурайрадан, у Набий ﷺдан шунга ўхшашини ривоят қилинган.