حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ أَبِي سُلَيْمَانَ، قَالَ سَمِعْتُ سَعِيدَ بْنَ جُبَيْرٍ، يُحَدِّثُ عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يُصَلِّي عَلَى رَاحِلَتِهِ تَطَوُّعًا حَيْثُمَا تَوَجَّهَتْ بِهِ وَهُوَ جَاءٍ مِنْ مَكَّةَ إِلَى الْمَدِينَةِ ثُمَّ قَرَأَ ابْنُ عُمَرَ هَذِهِ الآيَةَ : (وَلِلَّهِ الْمَشْرِقُ وَالْمَغْرِبُ ) الآيَةَ . قَالَ ابْنُ عُمَرَ فَفِي هَذَا أُنْزِلَتْ هَذِهِ الآيَةُ . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ . وَيُرْوَى عَنْ قَتَادَةَ، أَنَّهُ قَالَ فِي هَذِهِ الآيَةِِ : ()ولله الْمَشْرِقُ وَالْمَغْرِبُ فَأَيْنَمَا تُوَلُّوا فَثَمَّ وَجْهُ اللَّهِ ) قَالَ قَتَادَةُ هِيَ مَنْسُوخَةٌ نَسَخَهَا قَوْلُهُ : (فَوَلِّ وَجْهَكَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ ) أَىْ تِلْقَاءَهُ . حَدَّثَنَا بِذَلِكَ مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبِي الشَّوَارِبِ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ عَنْ سَعِيدٍ عَنْ قَتَادَةَ . وَيُرْوَى عَنْ مُجَاهِدٍ، فِي هَذِهِ الآيَةِ : (أَيْنَمَا تُوَلُّوا فَثَمَّ وَجْهُ اللَّهِ ) قَالَ فَثَمَّ قِبْلَةُ اللَّهِ . حَدَّثَنَا بِذَلِكَ أَبُو كُرَيْبٍ مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنِ النَّضْرِ بْنِ عَرَبِيٍّ عَنْ مُجَاهِدٍ بِهَذَا .
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: U aytdi: Nabiy ﷺ Makkadan Madinaga kelayotganlarida ulovlari ustida, ulovi qaysi tomonga yuzlangan boʻlsa, oʻsha tomonga (qarab) nafl namoz oʻqirdilar. Soʻng Ibn Umar bu oyatni: {Mashriq ham, magʻrib ham Allohnikidir} (Baqara 115) oʻqib, «Ana shu haqda mana shu oyat nozil boʻlgan», dedi. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir. Qatodadan rivoyat qilinishicha, u bu oyat — {Mashriq ham, magʻrib ham Allohnikidir, qaysi tomonga yuzlansangiz, oʻsha tomonda Allohning yuzi bordir} haqida: «U mansuxdir (bekor qilingandir), uni Allohning {Yuzingni Masjidul-Harom tomon burgin} degan soʻzi nasx qildi», degan, yaʼni unga qarata (deganidir). Mujohiddan esa bu {Qaysi tomonga yuzlansangiz, oʻsha tomonda Allohning yuzi bordir} oyati haqida rivoyat qilinishicha, u: «Oʻsha (tomon) Allohning qiblasidir», degan.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: У айтди: Набий ﷺ Маккадан Мадинага келаётганларида уловлари устида, улови қайси томонга юзланган бўлса, ўша томонга (қараб) нафл намоз ўқирдилар. Сўнг Ибн Умар бу оятни: {Машриқ ҳам, мағриб ҳам Аллоҳникидир} (Бақара 115) ўқиб, «Ана шу ҳақда мана шу оят нозил бўлган», деди. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир. Қатодадан ривоят қилинишича, у бу оят — {Машриқ ҳам, мағриб ҳам Аллоҳникидир, қайси томонга юзлансангиз, ўша томонда Аллоҳнинг юзи бордир} ҳақида: «У мансухдир (бекор қилингандир), уни Аллоҳнинг {Юзингни Масжидул-Ҳаром томон бургин} деган сўзи насх қилди», деган, яъни унга қарата (деганидир). Мужоҳиддан эса бу {Қайси томонга юзлансангиз, ўша томонда Аллоҳнинг юзи бордир} ояти ҳақида ривоят қилинишича, у: «Ўша (томон) Аллоҳнинг қибласидир», деган.