حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، قَالَ سَمِعْتُ الزُّهْرِيَّ، يُحَدِّثُ عَنْ عُرْوَةَ، قَالَ قُلْتُ لِعَائِشَةَ مَا أَرَى عَلَى أَحَدٍ لَمْ يَطُفْ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ شَيْئًا وَمَا أُبَالِي أَنْ لاَ أَطَّوَّفَ بَيْنَهُمَا . فَقَالَتْ بِئْسَمَا قُلْتَ يَا ابْنَ أُخْتِي طَافَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَطَافَ الْمُسْلِمُونَ وَإِنَّمَا كَانَ مَنْ أَهَلَّ لِمَنَاةَ الطَّاغِيَةِ الَّتِي بِالْمُشَلَّلِ لاَ يَطُوفُونَ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ فَأَنْزَلَ اللَّهُ : (فَمَنْ حَجَّ الْبَيْتَ أَوِ اعْتَمَرَ فَلاَ جُنَاحَ عَلَيْهِ أَنْ يَطَّوَّفَ بِهِمَا ) وَلَوْ كَانَتْ كَمَا تَقُولُ لَكَانَتْ فَلاَ جُنَاحَ عَلَيْهِ أَنْ لاَ يَطَّوَّفَ بِهِمَا قَالَ الزُّهْرِيُّ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لأَبِي بَكْرِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ هِشَامٍ فَأَعْجَبَهُ ذَلِكَ وَقَالَ إِنَّ هَذَا لَعِلْمٌ وَلَقَدْ سَمِعْتُ رِجَالاً مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ يَقُولُونَ إِنَّمَا كَانَ مَنْ لاَ يَطَّوَّفُ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ مِنَ الْعَرَبِ يَقُولُونَ إِنَّ طَوَافَنَا بَيْنَ هَذَيْنِ الْحَجَرَيْنِ مِنْ أَمْرِ الْجَاهِلِيَّةِ وَقَالَ آخَرُونَ مِنَ الأَنْصَارِ إِنَّمَا أُمِرْنَا بِالطَّوَافِ بِالْبَيْتِ وَلَمْ نُؤْمَرْ بِهِ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى (إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ ) قَالَ أَبُو بَكْرِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ فَأُرَاهَا قَدْ نَزَلَتْ فِي هَؤُلاَءِ وَهَؤُلاَءِ . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ .
Urva (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadiki, u: «Men Oisha (roziyallohu anho)ga: ‹Safo bilan Marva orasida saʼy qilmagan kishiga men hech bir gunoh deb bilmayman va men ular orasida saʼy qilmasam ham parvo qilmayman›, dedim. Shunda u: ‹Ey jiyanim, naqadar yomon gap aytding! Rasululloh ﷺ ular orasida saʼy qildilar, musulmonlar ham saʼy qildilar. Faqatgina Mushallaldagi Manot deb atalgan but uchun ehrom bogʻlaganlar Safo bilan Marva orasida saʼy qilmas edilar. Shunda Alloh: {Kim Baytni hajj qilsa yoki umra qilsa, ular orasida saʼy qilishida unga gunoh yoʻq} oyatini nozil qildi. Agar sen aytganingdek boʻlganida, ‹ular orasida saʼy qilmasa, unga gunoh yoʻq› boʻlardi›, dedi», dedi. Zuhriy aytdi: «Men buni Abu Bakr ibn Abdurrahmon ibn Horis ibn Hishomga aytib berdim. Bu unga juda yoqdi va u: ‹Bu, albatta, ilmdir. Men ilm ahlidan boʻlgan kishilarning shunday deganlarini eshitganman: Safo bilan Marva orasida saʼy qilmaganlar arablardan boʻlib, ular: ‹Bu ikki tosh orasida saʼy qilishimiz johiliyat ishidandir›, derdilar. Ansorlardan boshqalar esa: ‹Bizga faqat Baytni tavof qilish buyurilgan, Safo bilan Marva orasida saʼy qilish buyurilmagan›, derdilar. Shunda Alloh taolo: {Albatta, Safo bilan Marva Allohning belgilaridandir} oyatini nozil qildi›, dedi». Abu Bakr ibn Abdurrahmon aytdi: «Men bu oyat ana shular va anavilar haqida nozil boʻlgan deb bilaman». Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahih hadisdir.Урва (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинадики, у: «Мен Оиша (розияллоҳу анҳо)га: ‹Сафо билан Марва орасида саъй қилмаган кишига мен ҳеч бир гуноҳ деб билмайман ва мен улар орасида саъй қилмасам ҳам парво қилмайман›, дедим. Шунда у: ‹Эй жияним, нақадар ёмон гап айтдинг! Расулуллоҳ ﷺ улар орасида саъй қилдилар, мусулмонлар ҳам саъй қилдилар. Фақатгина Мушаллалдаги Манот деб аталган бут учун эҳром боғлаганлар Сафо билан Марва орасида саъй қилмас эдилар. Шунда Аллоҳ: {Ким Байтни ҳажж қилса ёки умра қилса, улар орасида саъй қилишида унга гуноҳ йўқ} оятини нозил қилди. Агар сен айтганингдек бўлганида, ‹улар орасида саъй қилмаса, унга гуноҳ йўқ› бўларди›, деди», деди. Зуҳрий айтди: «Мен буни Абу Бакр ибн Абдурраҳмон ибн Ҳорис ибн Ҳишомга айтиб бердим. Бу унга жуда ёқди ва у: ‹Бу, албатта, илмдир. Мен илм аҳлидан бўлган кишиларнинг шундай деганларини эшитганман: Сафо билан Марва орасида саъй қилмаганлар араблардан бўлиб, улар: ‹Бу икки тош орасида саъй қилишимиз жоҳилият ишидандир›, дердилар. Ансорлардан бошқалар эса: ‹Бизга фақат Байтни тавоф қилиш буюрилган, Сафо билан Марва орасида саъй қилиш буюрилмаган›, дердилар. Шунда Аллоҳ таоло: {Албатта, Сафо билан Марва Аллоҳнинг белгиларидандир} оятини нозил қилди›, деди». Абу Бакр ибн Абдурраҳмон айтди: «Мен бу оят ана шулар ва анавилар ҳақида нозил бўлган деб биламан». Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳ ҳадисдир.