حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ يَعْقُوبَ الطَّالْقَانِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ، أَخْبَرَنَا عُتْبَةُ بْنُ أَبِي حَكِيمٍ، حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ جَارِيَةَ اللَّخْمِيُّ، عَنْ أَبِي أُمَيَّةَ الشَّعْبَانِيِّ، قَالَ أَتَيْتُ أَبَا ثَعْلَبَةَ الْخُشَنِيَّ فَقُلْتُ لَهُ كَيْفَ تَصْنَعُ فِي هَذِهِ الآيَةِ قَالَ أَيَّةُ آيَةٍ قُلْتُ قَوْلُهُ : ( يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا عَلَيْكُمْ أَنْفُسَكُمْ لاَ يَضُرُّكُمْ مَنْ ضَلَّ إِذَا اهْتَدَيْتُمْ ) قَالَ أَمَا وَاللَّهِ لَقَدْ سَأَلْتَ عَنْهَا خَبِيرًا سَأَلْتُ عَنْهَا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " بَلِ ائْتَمِرُوا بِالْمَعْرُوفِ وَتَنَاهَوْا عَنِ الْمُنْكَرِ حَتَّى إِذَا رَأَيْتَ شُحًّا مُطَاعًا وَهَوًى مُتَّبَعًا وَدُنْيَا مُؤْثَرَةً وَإِعْجَابَ كُلِّ ذِي رَأْىٍ بِرَأْيِهِ فَعَلَيْكَ بِخَاصَّةِ نَفْسِكَ وَدَعِ الْعَوَامَّ فَإِنَّ مِنْ وَرَائِكُمْ أَيَّامًا الصَّبْرُ فِيهِنَّ مِثْلُ الْقَبْضِ عَلَى الْجَمْرِ لِلْعَامِلِ فِيهِنَّ مِثْلُ أَجْرِ خَمْسِينَ رَجُلاً يَعْمَلُونَ مِثْلَ عَمَلِكُمْ " . قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ وَزَادَنِي غَيْرُ عُتْبَةَ قِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَجْرُ خَمْسِينَ رَجُلاً مِنَّا أَوْ مِنْهُمْ قَالَ " لاَ بَلْ أَجْرُ خَمْسِينَ مِنْكُمْ " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ .
Abu Umayya ash-Shaʼboniy (rahimahulloh) aytdi: Men Abu Saʼlaba al-Xushaniy (roziyallohu anhu)ning oldilariga kelib, unga: «Bu oyatga qanday amal qilasiz?» dedim. U: «Qaysi oyatga?» dedi. Men: «Allohning: {Ey imon keltirganlar! Oʻzingizni (asranglar). Agar siz hidoyat topgan boʻlsangiz, adashganlar sizga zarar yetkaza olmas} (Moida 105) degan soʻziga», dedim. U: «Ogoh boʻl! Allohga qasamki, sen bu haqda bilagʻon kishidan soʻrading. Men bu haqda Rasululloh ﷺdan soʻradim. U zot: ‹Balki maʼrufga (yaxshilikka) buyuringlar va munkardan (yomonlikdan) qaytaringlar. Toki itoat qilinayotgan baxillikni, ergashilayotgan havoyi nafsni, afzal koʻrilayotgan dunyoni va har bir fikr egasining oʻz fikriga mahliyo boʻlishini koʻrsang, oʻzingni asra va ommani tark et. Chunki ortingizda shunday kunlar borki, ularda sabr qilish choʻgʻni qoʻlda ushlab turish kabidir. Ularda amal qiluvchiga sizning amalingiz kabi amal qiluvchi ellik kishining ajri (beriladi)›, dedilar», dedi. Abdulloh ibn al-Muborak aytdi: Utbadan boshqasi menga ziyoda qildi: «‹Ey Allohning Rasuli, ellik kishining ajri bizdanmi yoki ulardanmi?› deyildi. U zot: ‹Yoʻq, balki sizlardan ellik kishining ajri›, dedilar». Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan gʻaribdir.Абу Умайя аш-Шаъбоний (раҳимаҳуллоҳ) айтди: Мен Абу Саълаба ал-Хушаний (розияллоҳу анҳу)нинг олдиларига келиб, унга: «Бу оятга қандай амал қиласиз?» дедим. У: «Қайси оятга?» деди. Мен: «Аллоҳнинг: {Эй имон келтирганлар! Ўзингизни (асранглар). Агар сиз ҳидоят топган бўлсангиз, адашганлар сизга зарар етказа олмас} (Моида 105) деган сўзига», дедим. У: «Огоҳ бўл! Аллоҳга қасамки, сен бу ҳақда билағон кишидан сўрадинг. Мен бу ҳақда Расулуллоҳ ﷺдан сўрадим. У зот: ‹Балки маъруфга (яхшиликка) буюринглар ва мункардан (ёмонликдан) қайтаринглар. Токи итоат қилинаётган бахилликни, эргашилаётган ҳавойи нафсни, афзал кўрилаётган дунёни ва ҳар бир фикр эгасининг ўз фикрига маҳлиё бўлишини кўрсанг, ўзингни асра ва оммани тарк эт. Чунки ортингизда шундай кунлар борки, уларда сабр қилиш чўғни қўлда ушлаб туриш кабидир. Уларда амал қилувчига сизнинг амалингиз каби амал қилувчи эллик кишининг ажри (берилади)›, дедилар», деди. Абдуллоҳ ибн ал-Муборак айтди: Утбадан бошқаси менга зиёда қилди: «‹Эй Аллоҳнинг Расули, эллик кишининг ажри бизданми ёки уларданми?› дейилди. У зот: ‹Йўқ, балки сизлардан эллик кишининг ажри›, дедилар». Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан ғарибдир.