حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، وَالْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَاقَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ عَطَاءٍ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ سَلَمَةَ بْنِ صَخْرٍ الأَنْصَارِيِّ، قَالَ كُنْتُ رَجُلاً قَدْ أُوتِيتُ مِنْ جِمَاعِ النِّسَاءِ مَا لَمْ يُؤْتَ غَيْرِي فَلَمَّا دَخَلَ رَمَضَانُ تَظَاهَرْتُ مِنَ امْرَأَتِي حَتَّى يَنْسَلِخَ رَمَضَانُ فَرَقًا مِنْ أَنْ أُصِيبَ مِنْهَا فِي لَيْلَتِي فَأَتَتَابَعَ فِي ذَلِكَ إِلَى أَنْ يُدْرِكَنِي النَّهَارُ وَأَنَا لاَ أَقْدِرُ أَنْ أَنْزِعَ فَبَيْنَمَا هِيَ تَخْدُمُنِي ذَاتَ لَيْلَةٍ إِذْ تَكَشَّفَ لِي مِنْهَا شَيْءٌ فَوَثَبْتُ عَلَيْهَا فَلَمَّا أَصْبَحْتُ غَدَوْتُ عَلَى قَوْمِي فَأَخْبَرْتُهُمْ خَبَرِي فَقُلْتُ انْطَلِقُوا مَعِي إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأُخْبِرُهُ بِأَمْرِي . فَقَالُوا لاَ وَاللَّهِ لاَ نَفْعَلُ نَتَخَوَّفُ أَنْ يَنْزِلَ فِينَا قُرْآنٌ أَوْ يَقُولَ فِينَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَقَالَةً يَبْقَى عَلَيْنَا عَارُهَا وَلَكِنِ اذْهَبْ أَنْتَ فَاصْنَعْ مَا بَدَا لَكَ . قَالَ فَخَرَجْتُ فَأَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَخْبَرْتُهُ خَبَرِي . فَقَالَ " أَنْتَ بِذَاكَ " . قُلْتُ أَنَا بِذَاكَ . قَالَ " أَنْتَ بِذَاكَ " . قُلْتُ أَنَا بِذَاكَ . قَالَ " أَنْتَ بِذَاكَ " . قُلْتُ أَنَا بِذَاكَ وَهَا أَنَا ذَا فَأَمْضِ فِيَّ حُكْمَ اللَّهِ فَإِنِّي صَابِرٌ لِذَلِكَ . قَالَ " أَعْتِقْ رَقَبَةً " . قَالَ فَضَرَبْتُ صَفْحَةَ عُنُقِي بِيَدِي فَقُلْتُ لاَ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ مَا أَصْبَحْتُ أَمْلِكُ غَيْرَهَا . قَالَ " صُمْ شَهْرَيْنِ " . قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَهَلْ أَصَابَنِي مَا أَصَابَنِي إِلاَّ فِي الصِّيَامِ . قَالَ " فَأَطْعِمْ سِتِّينَ مِسْكِينًا " . قُلْتُ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ لَقَدْ بِتْنَا لَيْلَتَنَا هَذِهِ وَحْشَى مَا لَنَا عَشَاءٌ . قَالَ " اذْهَبْ إِلَى صَاحِبِ صَدَقَةِ بَنِي زُرَيْقٍ فَقُلْ لَهُ فَلْيَدْفَعْهَا إِلَيْكَ فَأَطْعِمْ عَنْكَ مِنْهَا وَسْقًا سِتِّينَ مِسْكِينًا ثُمَّ اسْتَعِنْ بِسَائِرِهِ عَلَيْكَ وَعَلَى عِيَالِكَ " . قَالَ فَرَجَعْتُ إِلَى قَوْمِي فَقُلْتُ وَجَدْتُ عِنْدَكُمُ الضِّيقَ وَسُوءَ الرَّأْىِ وَوَجَدْتُ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم السَّعَةَ وَالْبَرَكَةَ أَمَرَ لِي بِصَدَقَتِكُمْ فَادْفَعُوهَا إِلَىَّ فَدَفَعُوهَا إِلَىَّ . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ . قَالَ مُحَمَّدٌ سُلَيْمَانُ بْنُ يَسَارٍ لَمْ يَسْمَعْ عِنْدِي مِنْ سَلَمَةَ بْنِ صَخْرٍ . قَالَ وَيُقَالُ سَلَمَةُ بْنُ صَخْرٍ وَسَلْمَانُ بْنُ صَخْرٍ . وَفِي الْبَابِ عَنْ خَوْلَةَ بِنْتِ ثَعْلَبَةَ وَهِيَ امْرَأَةُ أَوْسِ بْنِ الصَّامِتِ .
Salama ibn Saxr al-Ansoriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Men ayollar bilan qoʻshilishda menga oʻzgaga berilmagan narsa berilgan kishi edim. Ramazon kirgach, tunda unga yaqinlik qilib qoʻyishimdan, soʻng buni ramazon tugaguncha ketma-ket davom ettirib yuborishimdan va kunduz yetib kelganida ham toʻxtay olmasligimdan qoʻrqib, ramazon chiqquncha xotinimdan zihor qildim. Bir kechasi u menga xizmat qilib turganida undan bir narsa ochilib qoldi-yu, men unga tashlandim. Tongga chiqqach, qavmimning oldiga borib, voqeani ularga aytib berdim va dedim: ‹Men bilan Rasululloh ﷺning huzurlariga boringlar, men u zotga ishimni aytib beray›. Ular: ‹Yoʻq, Alloh haqqi, biz buni qilmaymiz. Bizning haqqimizda Qurʼon nozil boʻlishidan yoki Rasululloh ﷺ biz haqimizda ori bizga qoladigan bir gap aytib qoʻyishlaridan qoʻrqamiz. Lekin oʻzing borib, oʻzingga koʻringan ishni qil›, dedilar. U dedi: Shunda men chiqib, Rasululloh ﷺning huzurlariga keldim va voqeani u zotga aytib berdim. U zot: «Sen shu (ishni) qildingmi?», dedilar. Men: ‹Men shuni qildim›, dedim. U zot yana: «Sen shuni qildingmi?», dedilar. Men: ‹Men shuni qildim›, dedim. U zot yana: «Sen shuni qildingmi?», dedilar. Men: ‹Men shuni qildim, mana men oldingizdaman, mendagi Allohning hukmini joriy qiling, men bunga sabr qiluvchiman›, dedim. U zot: «Bir qul ozod qil», dedilar. U dedi: Shunda men qoʻlim bilan boʻynimning yon tomoniga urib: ‹Yoʻq, sizni haq bilan yuborgan Zotga qasamki, men bundan boshqasiga ega boʻlmagan holda tongga chiqqanman›, dedim. U zot: «Ikki oy roʻza tut», dedilar. Men: ‹Ey Rasululloh, menga yetgan bu balo roʻza sababli yetgan boʻlsa-ya?›, dedim. U zot: «Unday boʻlsa, oltmish miskinni taomlantir», dedilar. Men: ‹Sizni haq bilan yuborgan Zotga qasamki, biz bu kechamizni ovqatsiz, och oʻtkazdik›, dedim. U zot: «Banu Zurayqning sadaqasi sohibining oldiga borib, unga ayt, u sadaqani senga bersin. Undan oltmish miskinga oʻzing uchun bir vasq taom bergin, qolganidan oʻzingga va oilangga foydalan», dedilar. U dedi: Shunda men qavmimning oldiga qaytib: ‹Sizlarning huzuringizdan tanglik va yomon fikrni topdim, Rasululloh ﷺning huzurlaridan esa kenglik va barakani topdim. U zot menga sizlarning sadaqangizni buyurdilar, uni menga beringlar›, dedim. Ular ham uni menga berdilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasandir. Muhammad aytdi: Sulaymon ibn Yasor menimcha Salama ibn Saxrdan eshitmagan. U yana aytdi: Salama ibn Saxr ham, Salmon ibn Saxr ham deyiladi. Bu bobda Avs ibn Somitning xotini Xavla bint Saʼlabadan ham (rivoyat) bor.Салама ибн Сахр ал-Ансорий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Мен аёллар билан қўшилишда менга ўзгага берилмаган нарса берилган киши эдим. Рамазон киргач, тунда унга яқинлик қилиб қўйишимдан, сўнг буни рамазон тугагунча кетма-кет давом эттириб юборишимдан ва кундуз етиб келганида ҳам тўхтай олмаслигимдан қўрқиб, рамазон чиққунча хотинимдан зиҳор қилдим. Бир кечаси у менга хизмат қилиб турганида ундан бир нарса очилиб қолди-ю, мен унга ташландим. Тонгга чиққач, қавмимнинг олдига бориб, воқеани уларга айтиб бердим ва дедим: ‹Мен билан Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурларига боринглар, мен у зотга ишимни айтиб берай›. Улар: ‹Йўқ, Аллоҳ ҳаққи, биз буни қилмаймиз. Бизнинг ҳаққимизда Қуръон нозил бўлишидан ёки Расулуллоҳ ﷺ биз ҳақимизда ори бизга қоладиган бир гап айтиб қўйишларидан қўрқамиз. Лекин ўзинг бориб, ўзингга кўринган ишни қил›, дедилар. У деди: Шунда мен чиқиб, Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурларига келдим ва воқеани у зотга айтиб бердим. У зот: «Сен шу (ишни) қилдингми?», дедилар. Мен: ‹Мен шуни қилдим›, дедим. У зот яна: «Сен шуни қилдингми?», дедилар. Мен: ‹Мен шуни қилдим›, дедим. У зот яна: «Сен шуни қилдингми?», дедилар. Мен: ‹Мен шуни қилдим, мана мен олдингиздаман, мендаги Аллоҳнинг ҳукмини жорий қилинг, мен бунга сабр қилувчиман›, дедим. У зот: «Бир қул озод қил», дедилар. У деди: Шунда мен қўлим билан бўйнимнинг ён томонига уриб: ‹Йўқ, сизни ҳақ билан юборган Зотга қасамки, мен бундан бошқасига эга бўлмаган ҳолда тонгга чиққанман›, дедим. У зот: «Икки ой рўза тут», дедилар. Мен: ‹Эй Расулуллоҳ, менга етган бу бало рўза сабабли етган бўлса-я?›, дедим. У зот: «Ундай бўлса, олтмиш мискинни таомлантир», дедилар. Мен: ‹Сизни ҳақ билан юборган Зотга қасамки, биз бу кечамизни овқатсиз, оч ўтказдик›, дедим. У зот: «Бану Зурайқнинг садақаси соҳибининг олдига бориб, унга айт, у садақани сенга берсин. Ундан олтмиш мискинга ўзинг учун бир васқ таом бергин, қолганидан ўзингга ва оилангга фойдалан», дедилар. У деди: Шунда мен қавмимнинг олдига қайтиб: ‹Сизларнинг ҳузурингиздан танглик ва ёмон фикрни топдим, Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурларидан эса кенглик ва баракани топдим. У зот менга сизларнинг садақангизни буюрдилар, уни менга беринглар›, дедим. Улар ҳам уни менга бердилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасандир. Муҳаммад айтди: Сулаймон ибн Ясор менимча Салама ибн Сахрдан эшитмаган. У яна айтди: Салама ибн Сахр ҳам, Салмон ибн Сахр ҳам дейилади. Бу бобда Авс ибн Сомитнинг хотини Хавла бинт Саълабадан ҳам (ривоят) бор.