حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ بْنُ عَبْدِ الْحَكَمِ الْوَرَّاقُ الْبَغْدَادِيُّ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سُلَيْمٍ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ سَافَرْتُ مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَأَبِي بَكْرٍ وَعُمَرَ وَعُثْمَانَ فَكَانُوا يُصَلُّونَ الظُّهْرَ وَالْعَصْرَ رَكْعَتَيْنِ رَكْعَتَيْنِ لاَ يُصَلُّونَ قَبْلَهَا وَلاَ بَعْدَهَا . وَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ لَوْ كُنْتُ مُصَلِّيًا قَبْلَهَا أَوْ بَعْدَهَا لأَتْمَمْتُهَا . قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ عُمَرَ وَعَلِيٍّ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَأَنَسٍ وَعِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ وَعَائِشَةَ . قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عُمَرَ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ لاَ نَعْرِفُهُ إِلاَّ مِنْ حَدِيثِ يَحْيَى بْنِ سُلَيْمٍ مِثْلَ هَذَا . قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ رَجُلٍ مِنْ آلِ سُرَاقَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ . قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رُوِيَ عَنْ عَطِيَّةَ الْعَوْفِيِّ عَنِ ابْنِ عُمَرَ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَتَطَوَّعُ فِي السَّفَرِ قَبْلَ الصَّلاَةِ وَبَعْدَهَا . وَقَدْ صَحَّ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ كَانَ يَقْصُرُ فِي السَّفَرِ وَأَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ وَعُثْمَانُ صَدْرًا مِنْ خِلاَفَتِهِ . وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَغَيْرِهِمْ . وَقَدْ رُوِيَ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَا كَانَتْ تُتِمُّ الصَّلاَةَ فِي السَّفَرِ . وَالْعَمَلُ عَلَى مَا رُوِيَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَأَصْحَابِهِ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَاقَ إِلاَّ أَنَّ الشَّافِعِيَّ يَقُولُ التَّقْصِيرُ رُخْصَةٌ لَهُ فِي السَّفَرِ فَإِنْ أَتَمَّ الصَّلاَةَ أَجْزَأَ عَنْهُ .
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: U: «Men Nabiy ﷺ, Abu Bakr, Umar va Usmon bilan birga safar qildim. Ular peshin va asrni ikki rakaatdan oʻqir, ulardan oldin ham, keyin ham (nafl) oʻqimas edilar», dedi. Abdulloh (ibn Umar): «Agar men ulardan oldin yoki keyin (nafl) oʻqiydigan boʻlsam, (safarda ham peshin va asrni) toʻliq oʻqigan boʻlardim», dedi. Abu Iso aytdi: Ibn Umarning hadisi hasan gʻaribdir, biz uni faqat Yahyo ibn Sulaymning shu kabi hadisidan bilamiz. Nabiy ﷺdan safarda namozni qasr qilganlari, Abu Bakr, Umar va Usmon ham xalifaliklarining boshida (shunday qilganlari) sahih (yoʻl bilan) kelgan. Nabiy ﷺ sahobalaridan va boshqalaridan boʻlgan koʻpchilik ilm ahlining amali shunga muvofiqdir. Bu Shofeiy, Ahmad va Ishoqning soʻzidir. Faqat Shofeiy: «Qasr qilish safarda unga berilgan ruxsatdir, agar namozni toʻliq oʻqisa, undan bu kifoya qiladi», deydi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: У: «Мен Набий ﷺ, Абу Бакр, Умар ва Усмон билан бирга сафар қилдим. Улар пешин ва асрни икки ракаатдан ўқир, улардан олдин ҳам, кейин ҳам (нафл) ўқимас эдилар», деди. Абдуллоҳ (ибн Умар): «Агар мен улардан олдин ёки кейин (нафл) ўқийдиган бўлсам, (сафарда ҳам пешин ва асрни) тўлиқ ўқиган бўлардим», деди. Абу Исо айтди: Ибн Умарнинг ҳадиси ҳасан ғарибдир, биз уни фақат Яҳё ибн Сулаймнинг шу каби ҳадисидан биламиз. Набий ﷺдан сафарда намозни қаср қилганлари, Абу Бакр, Умар ва Усмон ҳам халифаликларининг бошида (шундай қилганлари) саҳиҳ (йўл билан) келган. Набий ﷺ саҳобаларидан ва бошқаларидан бўлган кўпчилик илм аҳлининг амали шунга мувофиқдир. Бу Шофеий, Аҳмад ва Ишоқнинг сўзидир. Фақат Шофеий: «Қаср қилиш сафарда унга берилган рухсатдир, агар намозни тўлиқ ўқиса, ундан бу кифоя қилади», дейди.