حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ، عَنْ صَفْوَانَ بْنِ سُلَيْمٍ، عَنْ أَبِي بُسْرَةَ الْغِفَارِيِّ، عَنِ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ، قَالَ صَحِبْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثَمَانِيَةَ عَشَرَ سَفَرًا فَمَا رَأَيْتُهُ تَرَكَ الرَّكْعَتَيْنِ إِذَا زَاغَتِ الشَّمْسُ قَبْلَ الظُّهْرِ . وَفِي الْبَابِ عَنِ ابْنِ عُمَرَ . قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ الْبَرَاءِ حَدِيثٌ غَرِيبٌ . قَالَ وَسَأَلْتُ مُحَمَّدًا عَنْهُ فَلَمْ يَعْرِفْهُ إِلاَّ مِنْ حَدِيثِ اللَّيْثِ بْنِ سَعْدٍ وَلَمْ يَعْرِفِ اسْمَ أَبِي بُسْرَةَ الْغِفَارِيِّ وَرَآهُ حَسَنًا . وَرُوِيَ عَنِ ابْنِ عُمَرَ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ لاَ يَتَطَوَّعُ فِي السَّفَرِ قَبْلَ الصَّلاَةِ وَلاَ بَعْدَهَا . وَرُوِيَ عَنْهُ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ كَانَ يَتَطَوَّعُ فِي السَّفَرِ . ثُمَّ اخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ بَعْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَرَأَى بَعْضُ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنْ يَتَطَوَّعَ الرَّجُلُ فِي السَّفَرِ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَاقُ . وَلَمْ تَرَ طَائِفَةٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنْ يُصَلَّى قَبْلَهَا وَلاَ بَعْدَهَا . وَمَعْنَى مَنْ لَمْ يَتَطَوَّعْ فِي السَّفَرِ قَبُولُ الرُّخْصَةِ وَمَنْ تَطَوَّعَ فَلَهُ فِي ذَلِكَ فَضْلٌ كَثِيرٌ . وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ يَخْتَارُونَ التَّطَوُّعَ فِي السَّفَرِ .
Baro ibn Ozib (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U: «Men Rasululloh ﷺga oʻn sakkiz safarda hamroh boʻldim, quyosh ogʻgan paytda, peshindan oldingi ikki rakaatni (oʻqishni) u zot tark qilganlarini koʻrmadim», dedi. Abu Iso aytdi: Baroning hadisi gʻaribdir. (Roviy) aytdi: Men Muhammaddan bu haqda soʻradim, u buni faqat Lays ibn Saʼdning hadisidan bildi va Abu Busra al-Gʻiforiyning ismini bilmadi, uni hasan deb koʻrdi. Ibn Umardan Nabiy ﷺning safarda namozdan oldin ham, keyin ham nafl oʻqimaganlari rivoyat qilingan. Undan Nabiy ﷺning safarda nafl oʻqiganlari ham rivoyat qilingan. Soʻng Nabiy ﷺdan keyin ilm ahli ixtilof qildi: Nabiy ﷺning baʼzi sahobalari kishi safarda nafl oʻqishini (joiz) deb koʻrdilar, Ahmad va Ishoq ham shuni aytadilar. Ilm ahlidan bir toifa esa (peshindan) oldin ham, keyin ham oʻqishni (lozim) deb koʻrmadilar. Safarda nafl oʻqimaganning maʼnosi — ruxsatni qabul qilishdir, kim nafl oʻqisa, unga bunda katta fazl bordir. Bu ilm ahlining koʻpchiligining soʻzi boʻlib, ular safarda nafl oʻqishni ixtiyor qiladilar.Баро ибн Озиб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У: «Мен Расулуллоҳ ﷺга ўн саккиз сафарда ҳамроҳ бўлдим, қуёш оғган пайтда, пешиндан олдинги икки ракаатни (ўқишни) у зот тарк қилганларини кўрмадим», деди. Абу Исо айтди: Баронинг ҳадиси ғарибдир. (Ровий) айтди: Мен Муҳаммаддан бу ҳақда сўрадим, у буни фақат Лайс ибн Саъднинг ҳадисидан билди ва Абу Бусра ал-Ғифорийнинг исмини билмади, уни ҳасан деб кўрди. Ибн Умардан Набий ﷺнинг сафарда намоздан олдин ҳам, кейин ҳам нафл ўқимаганлари ривоят қилинган. Ундан Набий ﷺнинг сафарда нафл ўқиганлари ҳам ривоят қилинган. Сўнг Набий ﷺдан кейин илм аҳли ихтилоф қилди: Набий ﷺнинг баъзи саҳобалари киши сафарда нафл ўқишини (жоиз) деб кўрдилар, Аҳмад ва Ишоқ ҳам шуни айтадилар. Илм аҳлидан бир тоифа эса (пешиндан) олдин ҳам, кейин ҳам ўқишни (лозим) деб кўрмадилар. Сафарда нафл ўқимаганнинг маъноси — рухсатни қабул қилишдир, ким нафл ўқиса, унга бунда катта фазл бордир. Бу илм аҳлининг кўпчилигининг сўзи бўлиб, улар сафарда нафл ўқишни ихтиёр қиладилар.