حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ حَمَّادٍ الْمِصْرِيُّ، وَقُتَيْبَةُ، قَالَ قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ، أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ، يَقُولُ بَعَثَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم خَيْلاً قِبَلَ نَجْدٍ فَجَاءَتْ بِرَجُلٍ مِنْ بَنِي حَنِيفَةَ يُقَالُ لَهُ ثُمَامَةُ بْنُ أُثَالٍ سَيِّدُ أَهْلِ الْيَمَامَةِ فَرَبَطُوهُ بِسَارِيَةٍ مِنْ سَوَارِي الْمَسْجِدِ فَخَرَجَ إِلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " مَاذَا عِنْدَكَ يَا ثُمَامَةُ " . قَالَ عِنْدِي يَا مُحَمَّدُ خَيْرٌ إِنْ تَقْتُلْ تَقْتُلْ ذَا دَمٍ وَإِنْ تُنْعِمْ تُنْعِمْ عَلَى شَاكِرٍ وَإِنْ كُنْتَ تُرِيدُ الْمَالَ فَسَلْ تُعْطَ مِنْهُ مَا شِئْتَ . فَتَرَكَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى إِذَا كَانَ الْغَدُ ثُمَّ قَالَ لَهُ " مَا عِنْدَكَ يَا ثُمَامَةُ " . فَأَعَادَ مِثْلَ هَذَا الْكَلاَمِ فَتَرَكَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى كَانَ بَعْدَ الْغَدِ فَذَكَرَ مِثْلَ هَذَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَطْلِقُوا ثُمَامَةَ " . فَانْطَلَقَ إِلَى نَخْلٍ قَرِيبٍ مِنَ الْمَسْجِدِ فَاغْتَسَلَ فِيهِ ثُمَّ دَخَلَ الْمَسْجِدَ فَقَالَ أَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ . وَسَاقَ الْحَدِيثَ . قَالَ عِيسَى أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ وَقَالَ ذَا ذِمٍّ .
Iso ibn Hammod al-Misriy va Qutayba bizga aytib berishdi. Qutayba dedi: Lays ibn Saʼd bizga aytib berdi: Said ibn Abu Saiddan, u Abu Hurayraning shunday deyayotganini eshitdi: Rasululloh ﷺ Najd tomonga (bir guruh) suvoriylar joʻnatdilar. Ular Banu Hanifadan Sumoma ibn Usol deb atalgan, Yamoma ahlining sarvari boʻlmish bir kishini olib kelishdi va uni masjid ustunlaridan biriga bogʻlab qoʻyishdi. Rasululloh ﷺ uning oldiga chiqib: «Ey Sumoma, koʻnglingda nima bor?» dedilar. U: «Ey Muhammad, koʻnglimda yaxshilik bor. Agar oʻldirsang, qoni (oʻchi) bor kishini oʻldirgan boʻlasan; agar inʼom qilsang, shukr qiluvchiga inʼom qilgan boʻlasan; agar mol istasang, soʻra, undan xohlaganingcha beriladi», dedi. Rasululloh ﷺ uni (oʻz holiga) qoʻyib qoʻydilar. Nihoyat ertasi kun boʻlganda, unga yana: «Ey Sumoma, koʻnglingda nima bor?» dedilar. U yana shu gapni qaytardi. Rasululloh ﷺ uni yana qoʻyib qoʻydilar. Nihoyat indinga boʻlganda, u yana shuni aytdi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Sumomani qoʻyib yuboringlar», dedilar. U masjidga yaqin bir xurmozorga borib, oʻsha yerda gʻusl qildi, soʻng masjidga kirib: «Ashhadu an lo ilaha illalloh va ashhadu anna Muhammadan abduhu va rasuluhu (Guvohlik beramanki, Allohdan oʻzga iloh yoʻq va guvohlik beramanki, Muhammad Uning bandasi va elchisidir)», dedi. Soʻng (rovi) hadisni (toʻliq) aytib berdi. Iso: «Lays bizga xabar berdi va: ‹zimmasida (toʻlanadigan tovon) bor kishini›, dedi», dedi.Исо ибн Ҳаммод ал-Мисрий ва Қутайба бизга айтиб беришди. Қутайба деди: Лайс ибн Саъд бизга айтиб берди: Саид ибн Абу Саиддан, у Абу Ҳурайранинг шундай деяётганини эшитди: Расулуллоҳ ﷺ Нажд томонга (бир гуруҳ) суворийлар жўнатдилар. Улар Бану Ҳанифадан Сумома ибн Усол деб аталган, Ямома аҳлининг сарвари бўлмиш бир кишини олиб келишди ва уни масжид устунларидан бирига боғлаб қўйишди. Расулуллоҳ ﷺ унинг олдига чиқиб: «Эй Сумома, кўнглингда нима бор?» дедилар. У: «Эй Муҳаммад, кўнглимда яхшилик бор. Агар ўлдирсанг, қони (ўчи) бор кишини ўлдирган бўласан; агар инъом қилсанг, шукр қилувчига инъом қилган бўласан; агар мол истасанг, сўра, ундан хоҳлаганингча берилади», деди. Расулуллоҳ ﷺ уни (ўз ҳолига) қўйиб қўйдилар. Ниҳоят эртаси кун бўлганда, унга яна: «Эй Сумома, кўнглингда нима бор?» дедилар. У яна шу гапни қайтарди. Расулуллоҳ ﷺ уни яна қўйиб қўйдилар. Ниҳоят индинга бўлганда, у яна шуни айтди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Сумомани қўйиб юборинглар», дедилар. У масжидга яқин бир хурмозорга бориб, ўша ерда ғусл қилди, сўнг масжидга кириб: «Ашҳаду ан ло илаҳа иллаллоҳ ва ашҳаду анна Муҳаммадан абдуҳу ва расулуҳу (Гувоҳлик бераманки, Аллоҳдан ўзга илоҳ йўқ ва гувоҳлик бераманки, Муҳаммад Унинг бандаси ва элчисидир)», деди. Сўнг (рови) ҳадисни (тўлиқ) айтиб берди. Исо: «Лайс бизга хабар берди ва: ‹зиммасида (тўланадиган товон) бор кишини›, деди», деди.