قَالَ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ أَبِي الْعَبَّاسِ قَالَ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَرْبٍ الْخَوْلَانِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي عُمَرُ بْنُ رُؤْبَةَ التَّغْلِبِيُّ عَنْ عَبْدِ الْوَاحِدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ النَّصْرِيِّ عَنْ وَاثِلَةَ بْنِ الْأَسْقَعِ اللَّيْثِيِّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمَرْأَةُ تَحُوزُ ثَلَاثَ مَوَارِيثَ عَتِيقَهَا وَلَقِيطَهَا وَوَلَدَهَا الَّذِي لَاعَنَتْ عَلَيْهِ

Vosila ibn al-Asqaʼ (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Ayol uch merosni oladi: oʻzi ozod qilgan qulining, oʻzi topib olib tarbiyalagan bolaning va laʼnatlashib (undan tongan) bolasining (merosini)», dedilar.Восила ибн ал-Асқаъ (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аёл уч меросни олади: ўзи озод қилган қулининг, ўзи топиб олиб тарбиялаган боланинг ва лаънатлашиб (ундан тонган) боласининг (меросини)», дедилар.

قَالَ حَدَّثَنَا هَيْثَمُ بْنُ خَارِجَةَ قَالَ أَخْبَرَنَا أَبُو عَبْدِ الْمَلِكِ الْحَسَنُ بْنُ يَحْيَى الْخُشَنِيُّ عَنْ بِشْرِ بْنِ حَيَّانَ قَالَجَاءَ وَاثِلَةُ بْنُ الْأَسْقَعِ وَنَحْنُ نَبْنِي مَسْجِدَنَا قَالَ فَوَقَفَ عَلَيْنَا فَسَلَّمَ ثُمَّ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ بَنَى مَسْجِدًا يُصَلَّى فِيهِ بَنَى اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ لَهُ فِي الْجَنَّةِ أَفْضَلَ مِنْهُقَالَ أَبُو عَبْد الرَّحْمَنِ وَقَدْ سَمِعْتُهُ مِنْ هَيْثَمِ بْنِ خَارِجَةَ

Bishr ibn Hayyon aytdi: Biz masjidimizni qurayotganimizda Vosila ibn al-Asqaʼ (roziyallohu anhu) keldi. (Roviy) aytdi: U bizning oldimizda toʻxtab, salom berdi, soʻng: «Rasululloh ﷺning: ‹Kim ichida namoz oʻqiladigan bir masjid qursa, aziz va ulugʻ Alloh unga jannatda undan afzalini quradi›, deb aytganlarini eshitganman», dedi.Бишр ибн Ҳайён айтди: Биз масжидимизни қураётганимизда Восила ибн ал-Асқаъ (розияллоҳу анҳу) келди. (Ровий) айтди: У бизнинг олдимизда тўхтаб, салом берди, сўнг: «Расулуллоҳ ﷺнинг: ‹Ким ичида намоз ўқиладиган бир масжид қурса, азиз ва улуғ Аллоҳ унга жаннатда ундан афзалини қуради›, деб айтганларини эшитганман», деди.

قَالَ حَدَّثَنَا عَتَّابٌ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ قَالَ أَخْبَرَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ قَالَ حَدَّثَنِي يَزِيدُ يَعْنِي ابْنَ أَبِي حَبِيبٍ أَنَّ رَبِيعَةَ بْنَ يَزِيدَ الدِّمَشْقِيَّ أَخْبَرَهُ عَنْ وَاثِلَةَ يَعْنِي ابْنَ الْأَسْقَعِ قَالَكُنْتُ مِنْ أَهْلِ الصُّفَّةِ فَدَعَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمًا بِقُرْصٍ فَكَسَرَهُ فِي الْقَصْعَةِ وَصَنَعَ فِيهَا مَاءً سُخْنًا ثُمَّ صَنَعَ فِيهَا وَدَكًا ثُمَّ سَفْسَفَهَا ثُمَّ لَبَّقَهَا ثُمَّ صَعْنَبَهَا ثُمَّ قَالَ اذْهَبْ فَأْتِنِي بِعَشَرَةٍ أَنْتَ عَاشِرُهُمْ فَجِئْتُ بِهِمْ فَقَالَ كُلُوا وَكُلُوا مِنْ أَسْفَلِهَا وَلَا تَأْكُلُوا مِنْ أَعْلَاهَا فَإِنَّ الْبَرَكَةَ تَنْزِلُ مِنْ أَعْلَاهَا فَأَكَلُوا مِنْهَا حَتَّى شَبِعُوا

Vosila ibn al-Asqaʼ (roziyallohu anhu) aytdi: «Men Suffa ahlidan edim. Bir kuni Rasululloh ﷺ bir non soʻradilar va uni katta kosaga toʻgʻradilar, unga issiq suv soldilar, soʻng unga yogʻ soldilar, soʻng uni maydaladilar, soʻng uni qorishtirdilar, soʻng uni doʻppaytirib toʻpladilar. Keyin: ‹Bor, menga oʻzing oʻninchisi boʻlgan holda oʻn kishini olib kel›, dedilar. Men ularni olib keldim. U zot: ‹Yenglar, uning pastidan yenglar, tepasidan yemanglar, chunki baraka uning tepasidan tushadi›, dedilar. Bas, ular toʻygunlaricha undan yedilar».Восила ибн ал-Асқаъ (розияллоҳу анҳу) айтди: «Мен Суффа аҳлидан эдим. Бир куни Расулуллоҳ ﷺ бир нон сўрадилар ва уни катта косага тўғрадилар, унга иссиқ сув солдилар, сўнг унга ёғ солдилар, сўнг уни майдаладилар, сўнг уни қориштирдилар, сўнг уни дўппайтириб тўпладилар. Кейин: ‹Бор, менга ўзинг ўнинчиси бўлган ҳолда ўн кишини олиб кел›, дедилар. Мен уларни олиб келдим. У зот: ‹Енглар, унинг пастидан енглар, тепасидан еманглар, чунки барака унинг тепасидан тушади›, дедилар. Бас, улар тўйгунларича ундан едилар».

قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ قَالَ حَدَّثَنَا لَيْثٌ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مَلِيحِ بْنِ أُسَامَةَ عَنْ وَاثِلَةَ بْنِ الْأَسْقَعِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُمِرْتُ بِالسِّوَاكِ حَتَّى خَشِيتُ أَنْ يُكْتَبَ عَلَيَّ

Vosila ibn al-Asqaʼ (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Menga misvok (ishlatish) shu qadar buyurildiki, hatto menga farz qilib qoʻyilishidan qoʻrqdim», dedilar.Восила ибн ал-Асқаъ (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Менга мисвок (ишлатиш) шу қадар буюрилдики, ҳатто менга фарз қилиб қўйилишидан қўрқдим», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ قَالَ حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ صَالِحٍ عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ يَزِيدَ قَالَ سَمِعْتُ وَاثِلَةَ بْنَ الْأَسْقَعِ يَقُولُسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ أَعْظَمَ الْفِرَى ثَلَاثَةٌ أَنْ يَفْتَرِيَ الرَّجُلُ عَلَى عَيْنَيْهِ يَقُولُ رَأَيْتُ وَلَمْ يَرَ وَأَنْ يَفْتَرِيَ عَلَى وَالِدَيْهِ فَيُدْعَى إِلَى غَيْرِ أَبِيهِ أَوْ يَقُولُ سَمِعَنِي وَلَمْ يَسْمَعْ مِنِّي

Vosila ibn al-Asqaʼ (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺning shunday deganlarini eshitdim: «Albatta, eng katta uydirmalar uchtadir: kishining oʻz ikki koʻzi haqida uydirma qilib, koʻrmagan narsasini ‹koʻrdim› deyishi; ota-onasi haqida uydirma qilib, otasidan boʻlakka nisbat berilishi; yoki ‹u mendan eshitdi› deyishi, holbuki (u) mendan eshitmagan».Восила ибн ал-Асқаъ (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деганларини эшитдим: «Албатта, энг катта уйдирмалар учтадир: кишининг ўз икки кўзи ҳақида уйдирма қилиб, кўрмаган нарсасини ‹кўрдим› дейиши; ота-онаси ҳақида уйдирма қилиб, отасидан бўлакка нисбат берилиши; ёки ‹у мендан эшитди› дейиши, ҳолбуки (у) мендан эшитмаган».

قَالَ حَدَّثَنَا هَاشِمٌ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو فَضَالَةَ الْفَرَجُ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو سَعْدٍ قَالَرَأَيْتُ وَاثِلَةَ بْنَ الْأَسْقَعِ يُصَلِّي فِي مَسْجِدِ دِمَشْقَ فَبَزَقَ تَحْتَ رِجْلِهِ الْيُسْرَى ثُمَّ عَرَكَهَا بِرِجْلِهِ فَلَمَّا انْصَرَفَ قُلْتُ أَنْتَ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَبْزُقُ فِي الْمَسْجِدِ قَالَ هَكَذَا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَفْعَلُ

Abu Saʼd aytdi: Vosila ibn al-Asqaʼ (roziyallohu anhu)ni Dimashq masjidida namoz oʻqiyotganini koʻrdim. U chap oyogʻi ostiga tupurdi, soʻng uni oyogʻi bilan ishqaladi. Namozdan chiqqanida men: «Siz Rasululloh ﷺning sahobalaridan boʻla turib masjidga tupurasizmi?» dedim. U: «Rasululloh ﷺni shunday qilayotganlarini koʻrganman», dedi.Абу Саъд айтди: Восила ибн ал-Асқаъ (розияллоҳу анҳу)ни Димашқ масжидида намоз ўқиётганини кўрдим. У чап оёғи остига тупурди, сўнг уни оёғи билан ишқалади. Намоздан чиққанида мен: «Сиз Расулуллоҳ ﷺнинг саҳобаларидан бўла туриб масжидга тупурасизми?» дедим. У: «Расулуллоҳ ﷺни шундай қилаётганларини кўрганман», деди.

قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو النَّضْرِ هَاشِمٌ قَالَ أَخْبَرَنَا ابْنُ عُلَاثَةَ قَالَ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ أَبِي عَبْلَةَ عَنْ وَاثِلَةَ بْنِ الْأَسْقَعِ قَالَجَاءَ نَفَرٌ مِنْ بَنِي سُلَيْمٍ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ صَاحِبًا لَنَا قَدْ أَوْجَبَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِيَعْتِقْ رَقَبَةً مُسْلِمَةً يَفُكَّ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ بِكُلِّ عُضْوٍ مِنْهَا عُضْوًا مِنْهُ مِنْ النَّارِ

Vosila ibn al-Asqaʼ (roziyallohu anhu) aytdi: Bani Sulaymdan bir necha kishi Rasululloh ﷺning huzurlariga kelib: «Yo Rasululloh, bizning bir doʻstimiz (oʻziga doʻzaxni) vojib qilib qoʻydi», dedilar. Shunda Rasululloh ﷺ: «Musulmon bir qulni ozod qilsin, aziz va ulugʻ Alloh uning har bir aʼzosi evaziga uning bir aʼzosini doʻzaxdan ozod qiladi», dedilar.Восила ибн ал-Асқаъ (розияллоҳу анҳу) айтди: Бани Сулаймдан бир неча киши Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурларига келиб: «Ё Расулуллоҳ, бизнинг бир дўстимиз (ўзига дўзахни) вожиб қилиб қўйди», дедилар. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Мусулмон бир қулни озод қилсин, азиз ва улуғ Аллоҳ унинг ҳар бир аъзоси эвазига унинг бир аъзосини дўзахдан озод қилади», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو النَّضْرِ قَالَ حَدَّثَنَا بَقِيَّةُ بْنُ الْوَلِيدِ الْحِمْصِيُّ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ الْحِمْصِيِّ قَالَ حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ رُؤْبَةَ التَّغْلِبِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ النَّصْرِيُّ عَنْ وَاثِلَةَ بْنِ الْأَسْقَعِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمَرْأَةُ تَحُوزُ ثَلَاثَ مَوَارِيثَ عَتِيقَهَا وَلَقِيطَهَا وَوَلَدَهَا الَّذِي تُلَاعِنُ عَلَيْهِ

Vosila ibn al-Asqaʼ (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Ayol uch merosni oladi: oʻzi ozod qilgan qulining, oʻzi topib olib tarbiyalagan bolaning va laʼnatlashib (undan tongan) bolasining (merosini)», dedilar.Восила ибн ал-Асқаъ (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аёл уч меросни олади: ўзи озод қилган қулининг, ўзи топиб олиб тарбиялаган боланинг ва лаънатлашиб (ундан тонган) боласининг (меросини)», дедилар.

قَالَ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ إِسْحَاقَ قَالَ حَدَّثَنَا ضَمْرَةُ بْنُ رَبِيعَةَ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ أَبِي عَبْلَةَ عَنِ الْغَرِيفِ الدَّيْلَمِيِّ قَالَأَتَيْنَا وَاثِلَةَ بْنَ الْأَسْقَعِ اللَّيْثِيَّ فَقُلْنَا حَدِّثْنَا بِحَدِيثٍ سَمِعْتَهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَتَيْنَا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي صَاحِبٍ لَنَا قَدْ أَوْجَبَ فَقَالَ أَعْتِقُوا عَنْهُ يُعْتِقْ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ بِكُلِّ عُضْوٍ عُضْوًا مِنْهُ مِنْ النَّارِ

Gʻarif ad-Daylamiy aytdi: Biz Vosila ibn al-Asqaʼ al-Laysiy (roziyallohu anhu)ning oldiga keldik va: «Bizga Rasululloh ﷺdan eshitgan bir hadisingizni aytib bering», dedik. U dedi: Biz Nabiy ﷺning huzurlariga (oʻziga doʻzaxni) vojib qilib qoʻygan bir doʻstimiz haqida keldik. Shunda u zot: «Uning nomidan (qul) ozod qilinglar, aziz va ulugʻ Alloh har bir aʼzo evaziga uning bir aʼzosini doʻzaxdan ozod qiladi», dedilar.Ғариф ад-Дайламий айтди: Биз Восила ибн ал-Асқаъ ал-Лайсий (розияллоҳу анҳу)нинг олдига келдик ва: «Бизга Расулуллоҳ ﷺдан эшитган бир ҳадисингизни айтиб беринг», дедик. У деди: Биз Набий ﷺнинг ҳузурларига (ўзига дўзахни) вожиб қилиб қўйган бир дўстимиз ҳақида келдик. Шунда у зот: «Унинг номидан (қул) озод қилинглар, азиз ва улуғ Аллоҳ ҳар бир аъзо эвазига унинг бир аъзосини дўзахдан озод қилади», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو النَّضْرِ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو جَعْفَرٍ يَعْنِي الرَّازِيَّ عَنْ يَزِيْدَ بْنِ أَبِي مَالِكٍ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو سِبَاعٍ قَالَاشْتَرَيْتُ نَاقَةً مِنْ دَارِ وَاثِلَةَ بْنِ الْأَسْقَعِ فَلَمَّا خَرَجْتُ بِهَا أَدْرَكَنَا وَاثِلَةُ وَهُوَ يَجُرُّ رِدَاءَهُ فَقَالَ يَا عَبَد اللَّهِ اشْتَرَيْتَ قُلْتُ نَعَمْ قَالَ هَلْ بَيَّنَ لَكَ مَا فِيهَا قُلْتُ وَمَا فِيهَا قَالَ إِنَّهَا لَسَمِينَةٌ ظَاهِرَةُ الصِّحَّةِ قَالَ فَقَالَ أَرَدْتَ بِهَا سَفَرًا أَمْ أَرَدْتَ بِهَا لَحْمًا قُلْتُ بَلْ أَرَدْتُ عَلَيْهَا الْحَجَّ قَالَ فَإِنَّ بِخُفِّهَا نَقْبًا قَالَ فَقَالَ صَاحِبُهَا أَصْلَحَكَ اللَّهُ أَيْ هَذَا تُفْسِدُ عَلَيَّ قَالَ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا يَحِلُّ لِأَحَدٍ يَبِيعُ شَيْئًا إِلَّا يُبَيِّنُ مَا فِيهِ وَلَا يَحِلُّ لِمَنْ يَعْلَمُ ذَلِكَ إِلَّا يُبَيِّنُهُ

Abu Sibo aytdi: «Vosila ibn al-Asqaʼ (roziyallohu anhu)ning uyidan bir tuya sotib oldim. Uni yetaklab chiqqanimda, Vosila ridosini sudragan holda bizga yetib keldi va: ‹Ey Allohning bandasi, sotib oldingmi?› dedi. Men: ‹Ha›, dedim. U: ‹U senga undagi (ayb)ni bayon qildimi?› dedi. Men: ‹Unda nima bor?› dedim. U: ‹Bu (tuya) semiz, sogʻligi zohiran (yaxshi koʻrinadi)›, dedi. Soʻng: ‹Uni safar uchun oldingmi yoki goʻsht uchunmi?› dedi. Men: ‹Yoʻq, men uning ustida haj qilmoqchi edim›, dedim. U: ‹Uning tuyogʻida yoriq bor›, dedi. Shunda uning egasi: ‹Alloh ishingizni oʻnglasin, ey (falonchi), nega mening (savdoyimni) buzasiz?› dedi. U: ‹Men Rasululloh ﷺning: Hech kimga bir narsani, undagi (ayb)ni bayon qilmasdan sotish halol emas va uni biladigan kishiga uni bayon qilmaslik halol emas, deb aytganlarini eshitganman›, dedi».Абу Сибо айтди: «Восила ибн ал-Асқаъ (розияллоҳу анҳу)нинг уйидан бир туя сотиб олдим. Уни етаклаб чиққанимда, Восила ридосини судраган ҳолда бизга етиб келди ва: ‹Эй Аллоҳнинг бандаси, сотиб олдингми?› деди. Мен: ‹Ҳа›, дедим. У: ‹У сенга ундаги (айб)ни баён қилдими?› деди. Мен: ‹Унда нима бор?› дедим. У: ‹Бу (туя) семиз, соғлиги зоҳиран (яхши кўринади)›, деди. Сўнг: ‹Уни сафар учун олдингми ёки гўшт учунми?› деди. Мен: ‹Йўқ, мен унинг устида ҳаж қилмоқчи эдим›, дедим. У: ‹Унинг туёғида ёриқ бор›, деди. Шунда унинг эгаси: ‹Аллоҳ ишингизни ўнгласин, эй (фалончи), нега менинг (савдойимни) бузасиз?› деди. У: ‹Мен Расулуллоҳ ﷺнинг: Ҳеч кимга бир нарсани, ундаги (айб)ни баён қилмасдан сотиш ҳалол эмас ва уни биладиган кишига уни баён қилмаслик ҳалол эмас, деб айтганларини эшитганман›, деди».

قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو النَّضْرِ قَالَ حَدَّثَنَا شَيْبَانُ عَنْ لَيْثٍ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ بْنِ أَبِي مُوسَى عَنْ أَبِي مَلِيحِ بْنِ أُسَامَةَ عَنْ وَاثِلَةَ بْنِ الْأَسْقَعِ قَالَشَهِدْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ يَوْمٍ وَأَتَاهُ رَجُلٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي أَصَبْتُ حَدًّا مِنْ حُدُودِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ فَأَقِمْ فِيَّ حَدَّ اللَّهِ فَأَعْرَضَ ثُمَّ أَتَاهُ الثَّانِيَةَ فَأَعْرَضَ عَنْهُ ثُمَّ قَالَهَا الثَّالِثَةَ فَأَعْرَضَ عَنْهُ ثُمَّ أُقِيمَتْ الصَّلَاةُ فَلَمَّا قَضَى الصَّلَاةَ أَتَاهُ الرَّابِعَةَ فَقَالَ إِنِّي أَصَبْتُ حَدًّا مِنْ حُدُودِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ فَأَقِمْ فِيَّ حَدَّ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ قَالَ فَدَعَاهُ فَقَالَ أَلَمْ تُحْسِنْ الطُّهُورَ أَوْ الْوُضُوءَ ثُمَّ شَهِدْتَ الصَّلَاةَ مَعَنَا آنِفًا قَالَ بَلَى قَالَ اذْهَبْ فَهِيَ كَفَّارَتُكَ

Vosila ibn al-Asqaʼ (roziyallohu anhu) aytdi: «Bir kuni Rasululloh ﷺning huzurlarida hozir edim. U zotning oldilariga bir kishi kelib: ‹Yo Rasululloh, men aziz va ulugʻ Allohning hadlaridan bir hadga (sazovor ish) qildim, menda Allohning haddini bajaring›, dedi. U zot yuz oʻgirdilar. Soʻng u ikkinchi marta keldi, u zot undan yuz oʻgirdilar. Soʻng uni uchinchi marta aytdi, u zot yana undan yuz oʻgirdilar. Keyin namozga iqomat aytildi. U zot namozni tugatganlarida, u toʻrtinchi marta kelib: ‹Men aziz va ulugʻ Allohning hadlaridan bir hadga (sazovor ish) qildim, menda aziz va ulugʻ Allohning haddini bajaring›, dedi. Shunda u zot uni chaqirib: ‹Sen tahoratni — yoki: vuzuni — chiroyli qilib olib, hozirgina biz bilan namozda hozir boʻlmadingmi?› dedilar. U: ‹Ha›, dedi. U zot: ‹Bor, u sening kafforatingdir›, dedilar».Восила ибн ал-Асқаъ (розияллоҳу анҳу) айтди: «Бир куни Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурларида ҳозир эдим. У зотнинг олдиларига бир киши келиб: ‹Ё Расулуллоҳ, мен азиз ва улуғ Аллоҳнинг ҳадларидан бир ҳадга (сазовор иш) қилдим, менда Аллоҳнинг ҳаддини бажаринг›, деди. У зот юз ўгирдилар. Сўнг у иккинчи марта келди, у зот ундан юз ўгирдилар. Сўнг уни учинчи марта айтди, у зот яна ундан юз ўгирдилар. Кейин намозга иқомат айтилди. У зот намозни тугатганларида, у тўртинчи марта келиб: ‹Мен азиз ва улуғ Аллоҳнинг ҳадларидан бир ҳадга (сазовор иш) қилдим, менда азиз ва улуғ Аллоҳнинг ҳаддини бажаринг›, деди. Шунда у зот уни чақириб: ‹Сен таҳоратни — ёки: вузуни — чиройли қилиб олиб, ҳозиргина биз билан намозда ҳозир бўлмадингми?› дедилар. У: ‹Ҳа›, деди. У зот: ‹Бор, у сенинг каффоратингдир›, дедилар».

قَالَ حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ الْحُبَابِ قَالَ حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ صَالِحٍ قَالَ حَدَّثَنِي رَبِيعَةُ بْنُ يَزِيدَ الدِّمَشْقِيُّ قَالَ سَمِعْتُ وَاثِلَةَ بْنَ الْأَسْقَعِ يَقُولُسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ أَعْظَمَ الْفِرْيَةِ ثَلَاثٌ أَنْ يَفْتَرِيَ الرَّجُلُ عَلَى عَيْنَيْهِ يَقُولُ رَأَيْتُ وَلَمْ يَرَ وَأَنْ يَفْتَرِيَ عَلَى وَالِدَيْهِ يُدْعَى إِلَى غَيْرِ أَبِيهِ وَأَنْ يَقُولَ قَدْ سَمِعْتُ وَلَمْ يَسْمَعْ

Vosila ibn al-Asqaʼ (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺning shunday deganlarini eshitdim: «Albatta, eng katta uydirma uchtadir: kishining oʻz ikki koʻzi haqida uydirma qilib, koʻrmagan narsasini ‹koʻrdim› deyishi; ota-onasi haqida uydirma qilib, otasidan boʻlakka nisbat berilishi; va eshitmagan narsasini ‹eshitdim› deyishi».Восила ибн ал-Асқаъ (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деганларини эшитдим: «Албатта, энг катта уйдирма учтадир: кишининг ўз икки кўзи ҳақида уйдирма қилиб, кўрмаган нарсасини ‹кўрдим› дейиши; ота-онаси ҳақида уйдирма қилиб, отасидан бўлакка нисбат берилиши; ва эшитмаган нарсасини ‹эшитдим› дейиши».

قَالَ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنِ مُسْلِمٍ قَالَ حَدَّثَنِي الْوَلِيدُ بْنُ سُلَيْمَانَ يَعْنِي ابْنَ أَبِي السَّائِبِ قَالَ حَدَّثَنِي حَيَّانُ أَبُو النَّضْرِ قَالَدَخَلْتُ مَعَ وَاثِلَةَ بْنِ الْأَسْقَعِ عَلَى أَبِي الْأَسْوَدِ الْجُرَشِيِّ فِي مَرَضِهِ الَّذِي مَاتَ فِيهِ فَسَلَّمَ عَلَيْهِ وَجَلَسَ قَالَ فَأَخَذَ أَبُو الْأَسْوَدِ يَمِينَ وَاثِلَةَ فَمَسَحَ بِهَا عَلَى عَيْنَيْهِ وَوَجْهِهِ لِبَيْعَتِهِ بِهَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لَهُ وَاثِلَةُ وَاحِدَةٌ أَسْأَلُكَ عَنْهَا قَالَ وَمَا هِيَ قَالَ كَيْفَ ظَنُّكَ بِرَبِّكَ قَالَ فَقَالَ أَبُو الْأَسْوَدِ وَأَشَارَ بِرَأْسِهِ أَيْ حَسَنٌ قَالَ وَاثِلَةُ أَبْشِرْ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ أَنَا عِنْدَ ظَنِّ عَبْدِي بِي فَلْيَظُنَّ بِي مَا شَاءَ قَالَحَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ قَالَ حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ وَهِشَامُ بْنُ الْغَازِ أَنَّهُمَا سَمِعَاهُ مِنْ حَيَّانَ أَبِي النَّضْرِ يُحَدِّثُ بِهِ وَلَا يَأْتِيَانِ عَلَى حِفْظِ الْوَلِيدِ بْنِ سُلَيْمَانَ

Hayyon Abu Nazr aytdi: «Vosila ibn al-Asqaʼ (roziyallohu anhu) bilan birga Abul Asvad al-Jurashiyning huzuriga u vafot etgan kasalligida kirdim. U unga salom berdi va oʻtirdi. (Roviy) aytdi: Abul Asvad Vosilaning oʻng qoʻlini olib, uni koʻzlariga va yuziga surtdi — chunki u shu (qoʻl) bilan Rasululloh ﷺga bayʼat qilgan edi. Vosila unga: ‹Sendan bir narsa soʻrayman›, dedi. U: ‹U nima?› dedi. U: ‹Robbing haqidagi gumoning qanday?› dedi. Abul Asvad boshi bilan ishora qilib, yaʼni ‹yaxshi›, dedi. Vosila: ‹Suyunchi boʻlsin! Men Rasululloh ﷺning shunday deganlarini eshitganman: aziz va ulugʻ Alloh aytdi: Men bandamning Men haqimdagi gumoni huzuridaman, bas, u Men haqimda xohlaganini gumon qilsin›, dedi».Ҳайён Абу Назр айтди: «Восила ибн ал-Асқаъ (розияллоҳу анҳу) билан бирга Абул Асвад ал-Журашийнинг ҳузурига у вафот этган касаллигида кирдим. У унга салом берди ва ўтирди. (Ровий) айтди: Абул Асвад Восиланинг ўнг қўлини олиб, уни кўзларига ва юзига суртди — чунки у шу (қўл) билан Расулуллоҳ ﷺга байъат қилган эди. Восила унга: ‹Сендан бир нарса сўрайман›, деди. У: ‹У нима?› деди. У: ‹Роббинг ҳақидаги гумонинг қандай?› деди. Абул Асвад боши билан ишора қилиб, яъни ‹яхши›, деди. Восила: ‹Суюнчи бўлсин! Мен Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деганларини эшитганман: азиз ва улуғ Аллоҳ айтди: Мен бандамнинг Мен ҳақимдаги гумони ҳузуридаман, бас, у Мен ҳақимда хоҳлаганини гумон қилсин›, деди».

قَالَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ بَحْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ قَالَ حَدَّثَنَا مَرْوَانُ بْنُ جَنَاحٍ عَنْ يُونُسَ بْنِ مَيْسَرَةَ بْنِ حَلْبَسٍ عَنْ وَاثِلَةَ بْنِ الْأَسْقَعِ أَنَّهُسَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ أَلَا إِنَّ فُلَانَ بْنَ فُلَانٍ فِي ذِمَّتِكَ وَحَبْلِ جِوَارِكَ فَقِهِ فِتْنَةَ الْقَبْرِ وَعَذَابَ النَّارِ أَنْتَ أَهْلُ الْوَفَاءِ وَالْحَقِّ اللَّهُمَّ فَاغْفِرْ لَهُ وَارْحَمْهُ فَإِنَّكَ أَنْتَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ

Vosila ibn al-Asqaʼ (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, u Rasululloh ﷺning shunday deganlarini eshitdi: «Ogoh boʻl, albatta falonchining oʻgʻli falonchi Sening zimmangda va qoʻshnilik himoyang ipidadir. Bas, uni qabr fitnasidan va doʻzax azobidan saqla. Sen vafo va haq egasisan. Ey Alloh, uni magʻfirat qil va unga rahm qil, albatta Sen magʻfiratli va rahmlisan».Восила ибн ал-Асқаъ (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, у Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деганларини эшитди: «Огоҳ бўл, албатта фалончининг ўғли фалончи Сенинг зиммангда ва қўшнилик ҳимоянг ипидадир. Бас, уни қабр фитнасидан ва дўзах азобидан сақла. Сен вафо ва ҳақ эгасисан. Эй Аллоҳ, уни мағфират қил ва унга раҳм қил, албатта Сен мағфиратли ва раҳмлисан».

قَالَ حَدَّثَنَا الْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَيَّاشٍ عَنْ أَبِي شَيْبَةَ يَحْيَى بْنِ يَزِيدَ عَنْ عَبْدِ الْوَهَّابِ الْمَكِّيِّ عَنْ عَبْدِ الْوَاحِدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ النَّصْرِيِّ عَنْ وَاثِلَةَ بْنِ الْأَسْقَعِ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ الْمُسْلِمُ عَلَى الْمُسْلِمِ حَرَامٌ دَمُهُ وَعِرْضُهُ وَمَالُهُ الْمُسْلِمُ أَخُو الْمُسْلِمِ لَا يَظْلِمُهُ وَلَا يَخْذُلُهُ وَالتَّقْوَى هَاهُنَا وَأَوْمَأَ بِيَدِهِ إِلَى الْقَلْبِ قَالَ وَحَسْبُ امْرِئٍ مِنْ الشَّرِّ أَنْ يَحْقِرَ أَخَاهُ الْمُسْلِمَ

Vosila ibn al-Asqaʼ (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺning shunday deganlarini eshitdim: «Musulmonga musulmonning qoni, obroʻyi va moli haromdir. Musulmon musulmonning birodaridir: unga zulm qilmaydi va uni yolgʻiz tashlab qoʻymaydi. Taqvo mana bu yerda», — deb qoʻllari bilan qalbga ishora qildilar. Va: «Kishiga musulmon birodarini haqir sanashi yomonlik uchun kifoyadir», dedilar.Восила ибн ал-Асқаъ (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деганларини эшитдим: «Мусулмонга мусулмоннинг қони, обрўйи ва моли ҳаромдир. Мусулмон мусулмоннинг биродаридир: унга зулм қилмайди ва уни ёлғиз ташлаб қўймайди. Тақво мана бу ерда», — деб қўллари билан қалбга ишора қилдилар. Ва: «Кишига мусулмон биродарини ҳақир санаши ёмонлик учун кифоядир», дедилар.