حَدَّثَنَا أَبُو النَّضْرِ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْحَمِيدِ حَدَّثَنَا شَهْرٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبَّاسٍ قَالَبَيْنَمَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِفِنَاءِ بَيْتِهِ بِمَكَّةَ جَالِسٌ إِذْ مَرَّ بِهِ عُثْمَانُ بْنُ مَظْعُونٍ فَكَشَرَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَلَا تَجْلِسُ قَالَ بَلَى قَالَ فَجَلَسَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُسْتَقْبِلَهُ فَبَيْنَمَا هُوَ يُحَدِّثُهُ إِذْ شَخَصَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِبَصَرِهِ إِلَى السَّمَاءِ فَنَظَرَ سَاعَةً إِلَى السَّمَاءِ فَأَخَذَ يَضَعُ بَصَرَهُ حَتَّى وَضَعَهُ عَلَى يَمِينِهِ فِي الْأَرْضِ فَتَحَرَّفَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ جَلِيسِهِ عُثْمَانَ إِلَى حَيْثُ وَضَعَ بَصَرَهُ وَأَخَذَ يُنْغِضُ رَأْسَهُ كَأَنَّهُ يَسْتَفْقِهُ مَا يُقَالُ لَهُ وَابْنُ مَظْعُونٍ يَنْظُرُ فَلَمَّا قَضَى حَاجَتَهُ وَاسْتَفْقَهَ مَا يُقَالُ لَهُ شَخَصَ بَصَرُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى السَّمَاءِ كَمَا شَخَصَ أَوَّلَ مَرَّةٍ فَأَتْبَعَهُ بَصَرَهُ حَتَّى تَوَارَى فِي السَّمَاءِ فَأَقْبَلَ إِلَى عُثْمَانَ بِجِلْسَتِهِ الْأُولَى قَالَ يَا مُحَمَّدُ فِيمَ كُنْتُ أُجَالِسُكَ وَآتِيكَ مَا رَأَيْتُكَ تَفْعَلُ كَفِعْلِكَ الْغَدَاةَ قَالَ وَمَا رَأَيْتَنِي فَعَلْتُ قَالَ رَأَيْتُكَ تَشْخَصُ بِبَصَرِكَ إِلَى السَّمَاءِ ثُمَّ وَضَعْتَهُ حَيْثُ وَضَعْتَهُ عَلَى يَمِينِكَ فَتَحَرَّفْتَ إِلَيْهِ وَتَرَكْتَنِي فَأَخَذْتَ تُنْغِضُ رَأْسَكَ كَأَنَّكَ تَسْتَفْقِهُ شَيْئًا يُقَالُ لَكَ قَالَ وَفَطِنْتَ لِذَاكَ قَالَ عُثْمَانُ
Abdulloh ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ Makkada uylarining hovlisida oʻtirgan edilar. Shu asnoda yonlaridan Usmon ibn Mazʼun oʻtib qoldi va Rasululloh ﷺ ga jilmayib qoʻydi. Rasululloh ﷺ unga: «Oʻtirmaysanmi?» dedilar. U: «Ha», dedi. Rasululloh ﷺ unga roʻbaroʻ oʻtirdilar. U zot u bilan gaplashib turganlarida, birdan Rasululloh ﷺ nigohlarini osmonga tikdilar va bir muddat osmonga qaradilar. Soʻng nigohlarini pastga tushira boshladilar, hatto uni yerdagi oʻng tomonlariga qoʻydilar. Rasululloh ﷺ hamsuhbatlari Usmondan burilib, nigohlarini qoʻygan tomonga yuzlandilar va oʻzlariga aytilayotgan narsani anglashga urinayotgandek boshlarini qimirlata boshladilar. Ibn Mazʼun esa qarab turar edi. U zot hojatlarini bitirib, oʻzlariga aytilayotganini anglab olgach, Rasululloh ﷺ ning nigohlari birinchi martadagidek yana osmonga tikildi va u zot nigohlari bilan uni kuzatib bordilar, toki u osmonda gʻoyib boʻlgunicha. Soʻng avvalgi oʻtirishlaricha Usmonga yuzlandilar. U: «Ey Muhammad! Men suhbatingizda boʻlib, huzuringizga kelib turardim, ammo bugungi ertalabki qilganingizdek qilganingizni koʻrmagan edim», dedi. U zot: «Nima qilayotganimni koʻrding?» dedilar. U: «Nigohingizni osmonga tikkaningizni, soʻng uni oʻng tomoningizga qoʻyganingizni, soʻng oʻsha tomonga burilib, meni tark etganingizni va sizga aytilayotgan bir narsani anglayotgandek boshingizni qimirlata boshlaganingizni koʻrdim», dedi. U zot: «Buni sezdingmi?» dedilar. Usmon aytdi.Абдуллоҳ ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ Маккада уйларининг ҳовлисида ўтирган эдилар. Шу аснода ёнларидан Усмон ибн Мазъун ўтиб қолди ва Расулуллоҳ ﷺ га жилмайиб қўйди. Расулуллоҳ ﷺ унга: «Ўтирмайсанми?» дедилар. У: «Ҳа», деди. Расулуллоҳ ﷺ унга рўбарў ўтирдилар. У зот у билан гаплашиб турганларида, бирдан Расулуллоҳ ﷺ нигоҳларини осмонга тикдилар ва бир муддат осмонга қарадилар. Сўнг нигоҳларини пастга тушира бошладилар, ҳатто уни ердаги ўнг томонларига қўйдилар. Расулуллоҳ ﷺ ҳамсуҳбатлари Усмондан бурилиб, нигоҳларини қўйган томонга юзландилар ва ўзларига айтилаётган нарсани англашга уринаётгандек бошларини қимирлата бошладилар. Ибн Мазъун эса қараб турар эди. У зот ҳожатларини битириб, ўзларига айтилаётганини англаб олгач, Расулуллоҳ ﷺ нинг нигоҳлари биринчи мартадагидек яна осмонга тикилди ва у зот нигоҳлари билан уни кузатиб бордилар, токи у осмонда ғойиб бўлгунича. Сўнг аввалги ўтиришларича Усмонга юзландилар. У: «Эй Муҳаммад! Мен суҳбатингизда бўлиб, ҳузурингизга келиб турардим, аммо бугунги эрталабки қилганингиздек қилганингизни кўрмаган эдим», деди. У зот: «Нима қилаётганимни кўрдинг?» дедилар. У: «Нигоҳингизни осмонга тикканингизни, сўнг уни ўнг томонингизга қўйганингизни, сўнг ўша томонга бурилиб, мени тарк этганингизни ва сизга айтилаётган бир нарсани англаётгандек бошингизни қимирлата бошлаганингизни кўрдим», деди. У зот: «Буни сездингми?» дедилар. Усмон айтди.