قَالَ قَرَأْتُ عَلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ مَالِكٍ وَحَدَّثَنِي إِسْحَاقُ قَالَ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ أَنَّهُ قَالَخَسَفَتْ الشَّمْسُ فَصَلَّى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالنَّاسُ مَعَهُ فَقَامَ قِيَامًا طَوِيلًا قَالَ نَحْوًا مِنْ سُورَةِ الْبَقَرَةِ قَالَ ثُمَّ رَكَعَ رُكُوعًا طَوِيلًا ثُمَّ رَفَعَ فَقَامَ قِيَامًا طَوِيلًا وَهُوَ دُونَ الْأَوَّلِ ثُمَّ رَكَعَ رُكُوعًا طَوِيلًا وَهُوَ دُونَ الرُّكُوعِ الْأَوَّلِ ثُمَّ سَجَدَ ثُمَّ قَامَ قِيَامًا طَوِيلًا وَهُوَ دُونَ الْقِيَامِ الْأَوَّلِ ثُمَّ رَكَعَ رُكُوعًا طَوِيلًا وَهُوَ دُونَ الرُّكُوعِ الْأَوَّلِ ثُمَّ قَامَ قِيَامًا طَوِيلًا وَهُوَ دُونَ الْقِيَامِ الْأَوَّلِ ثُمَّ رَكَعَ رُكُوعًا طَوِيلًا وَهُوَ دُونَ الرُّكُوعِ الْأَوَّلِ ثُمَّ سَجَدَ ثُمَّ انْصَرَفَ وَقَدْ تَجَلَّتْ الشَّمْسُ فَقَالَ إِنَّ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ آيَتَانِ مِنْ آيَاتِ اللَّهِ لَا يَخْسِفَانِ لِمَوْتِ أَحَدٍ وَلَا لِحَيَاتِهِ فَإِذَا رَأَيْتُمْ ذَلِكَ فَاذْكُرُوا اللَّهَ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ رَأَيْنَاكَ تَنَاوَلْتَ شَيْئًا فِي مَقَامِكَ هَذَا ثُمَّ رَأَيْنَاكَ تَكَعْكَعْتَ قَالَ إِنِّي رَأَيْتُ الْجَنَّةَ أَوْ أُرِيتُ الْجَنَّةَ وَلَمْ يَشُكَّ إِسْحَاقُ قَالَ رَأَيْتُ الْجَنَّةَ فَتَنَاوَلْتُ مِنْهَا عُنْقُودًا وَلَوْ أَخَذْتُهُ لَأَكَلْتُمْ مِنْهُ مَا بَقِيَتْ الدُّنْيَا وَرَأَيْتُ النَّارَ فَلَمْ أَرَ كَالْيَوْمِ مَنْظَرًا أَفْظَعَ وَرَأَيْتُ أَكْثَرَ أَهْلِهَا النِّسَاءَ قَالُوا لِمَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ بِكُفْرِهِنَّ قَالَ أَيَكْفُرْنَ بِاللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ قَالَ لَا وَلَكِنْ يَكْفُرْنَ الْعَشِيرَ وَيَكْفُرْنَ
Abdulloh ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytadilar: Quyosh tutildi. Shunda Nabiy ﷺ va u zot bilan birga odamlar namoz oʻqidilar. U zot uzoq qiyomda turdilar — Baqara surasiga yaqin miqdorda. Soʻng uzoq ruku qildilar, soʻng boshlarini koʻtarib, birinchi qiyomdan kamroq boʻlgan uzoq qiyomda turdilar, soʻng birinchi rukudan kamroq boʻlgan uzoq ruku qildilar, soʻng sajda qildilar. Soʻng birinchi qiyomdan kamroq uzoq qiyomda turdilar, soʻng birinchi rukudan kamroq uzoq ruku qildilar, soʻng birinchi qiyomdan kamroq uzoq qiyomda turdilar, soʻng birinchi rukudan kamroq uzoq ruku qildilar, soʻng sajda qildilar. Soʻng quyosh ochilgan holda namozdan chiqdilar va: «Albatta, quyosh va oy Allohning oyatlaridan ikki oyatdir. Ular biror kishining oʻlimi yoki hayoti uchun tutilmaydi. Bas, buni koʻrsanglar, Allohni zikr qilinglar», dedilar. Odamlar: «Yo Rasululloh, biz sizni mana shu maqomingizda bir narsani olishga urinayotganingizni, soʻng orqaga chekinganingizni koʻrdik», dedilar. U zot: «Men jannatni koʻrdim — yoki: menga jannat koʻrsatildi — va undan bir shingil (uzum) olishga urindim. Agar uni olganimda, dunyo turgunicha undan yer edingiz. Yana men doʻzaxni koʻrdim; bugungiday dahshatli manzarani hech koʻrmagan edim. Uning ahlining koʻpchiligini ayollar deb koʻrdim», dedilar. Ular: «Nima uchun, yo Rasululloh?» dedilar. U zot: «Kufrlari sababli», dedilar. «Ular Alloh azza va jallaga kufr keltiradilarmi?» deyildi. U zot: «Yoʻq, lekin ular erga noshukrlik qiladilar va (yaxshilikka) noshukrlik qiladilar», dedilar.Абдуллоҳ ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтадилар: Қуёш тутилди. Шунда Набий ﷺ ва у зот билан бирга одамлар намоз ўқидилар. У зот узоқ қиёмда турдилар — Бақара сурасига яқин миқдорда. Сўнг узоқ руку қилдилар, сўнг бошларини кўтариб, биринчи қиёмдан камроқ бўлган узоқ қиёмда турдилар, сўнг биринчи рукудан камроқ бўлган узоқ руку қилдилар, сўнг сажда қилдилар. Сўнг биринчи қиёмдан камроқ узоқ қиёмда турдилар, сўнг биринчи рукудан камроқ узоқ руку қилдилар, сўнг биринчи қиёмдан камроқ узоқ қиёмда турдилар, сўнг биринчи рукудан камроқ узоқ руку қилдилар, сўнг сажда қилдилар. Сўнг қуёш очилган ҳолда намоздан чиқдилар ва: «Албатта, қуёш ва ой Аллоҳнинг оятларидан икки оятдир. Улар бирор кишининг ўлими ёки ҳаёти учун тутилмайди. Бас, буни кўрсанглар, Аллоҳни зикр қилинглар», дедилар. Одамлар: «Ё Расулуллоҳ, биз сизни мана шу мақомингизда бир нарсани олишга уринаётганингизни, сўнг орқага чекинганингизни кўрдик», дедилар. У зот: «Мен жаннатни кўрдим — ёки: менга жаннат кўрсатилди — ва ундан бир шингил (узум) олишга уриндим. Агар уни олганимда, дунё тургунича ундан ер эдингиз. Яна мен дўзахни кўрдим; бугунгидай даҳшатли манзарани ҳеч кўрмаган эдим. Унинг аҳлининг кўпчилигини аёллар деб кўрдим», дедилар. Улар: «Нима учун, ё Расулуллоҳ?» дедилар. У зот: «Куфрлари сабабли», дедилар. «Улар Аллоҳ азза ва жаллага куфр келтирадиларми?» дейилди. У зот: «Йўқ, лекин улар эрга ношукрлик қиладилар ва (яхшиликка) ношукрлик қиладилар», дедилар.