وَحَدَّثَنِي عَنْ مَالِكٍ، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّهُ قَالَ خَسَفَتِ الشَّمْسُ فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَالنَّاسُ مَعَهُ فَقَامَ قِيَامًا طَوِيلاً نَحْوًا مِنْ سُورَةِ الْبَقَرَةِ - قَالَ - ثُمَّ رَكَعَ رُكُوعًا طَوِيلاً ثُمَّ رَفَعَ فَقَامَ قِيَامًا طَوِيلاً وَهُوَ دُونَ الْقِيَامِ الأَوَّلِ ثُمَّ رَكَعَ رُكُوعًا طَوِيلاً وَهُوَ دُونَ الرُّكُوعِ الأَوَّلِ ثُمَّ سَجَدَ ثُمَّ قَامَ قِيَامًا طَوِيلاً وَهُوَ دُونَ الْقِيَامِ الأَوَّلِ ثُمَّ رَكَعَ رُكُوعًا طَوِيلاً وَهُوَ دُونَ الرُّكُوعِ الأَوَّلِ ثُمَّ رَفَعَ فَقَامَ قِيَامًا طَوِيلاً وَهُوَ دُونَ الْقِيَامِ الأَوَّلِ ثُمَّ رَكَعَ رُكُوعًا طَوِيلاً وَهُو دُونَ الرُّكُوعِ الأَوَّلِ ثُمَّ سَجَدَ ثُمَّ انْصَرَفَ وَقَدْ تَجَلَّتِ الشَّمْسُ فَقَالَ " إِنَّ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ آيَتَانِ مِنْ آيَاتِ اللَّهِ لاَ يَخْسِفَانِ لِمَوْتِ أَحَدٍ وَلاَ لِحَيَاتِهِ فَإِذَا رَأَيْتُمْ ذَلِكَ فَاذْكُرُوا اللَّهَ " . قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ رَأَيْنَاكَ تَنَاوَلْتَ شَيْئًا فِي مَقَامِكَ هَذَا ثُمَّ رَأَيْنَاكَ تَكَعْكَعْتَ . فَقَالَ " إِنِّي رَأَيْتُ الْجَنَّةَ فَتَنَاوَلْتُ مِنْهَا عُنْقُودًا وَلَوْ أَخَذْتُهُ لأَكَلْتُمْ مِنْهُ مَا بَقِيَتِ الدُّنْيَا وَرَأَيْتُ النَّارَ فَلَمْ أَرَ كَالْيَوْمِ مَنْظَرًا قَطُّ أَفْظَعَ وَرَأَيْتُ أَكْثَرَ أَهْلِهَا النِّسَاءَ " . قَالُوا لِمَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ " لِكُفْرِهِنَّ " . قِيلَ أَيَكْفُرْنَ بِاللَّهِ . قَالَ " وَيَكْفُرْنَ الْعَشِيرَ وَيَكْفُرْنَ الإِحْسَانَ لَوْ أَحْسَنْتَ إِلَى إِحْدَاهُنَّ الدَّهْرَ كُلَّهُ ثُمَّ رَأَتْ مِنْكَ شَيْئًا قَالَتْ مَا رَأَيْتُ مِنْكَ خَيْرًا قَطُّ " .
Ato ibn Yasordan, u Abdulloh ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qiladiki, u: «Quyosh tutildi, Rasululloh ﷺ va odamlar u zot bilan birga namoz oʻqidilar. U zot uzoq — Baqara surasi (miqdoricha) tik turdilar, soʻng uzoq rukuʼ qildilar, soʻng (boshlarini) koʻtarib uzoq tik turdilar — bu avvalgi qiyomdan qisqaroq edi, soʻng uzoq rukuʼ qildilar — bu avvalgi rukuʼdan qisqaroq edi, soʻng sajda qildilar. Soʻng uzoq tik turdilar — bu avvalgi qiyomdan qisqaroq edi, soʻng uzoq rukuʼ qildilar — bu avvalgi rukuʼdan qisqaroq edi, soʻng (boshlarini) koʻtarib uzoq tik turdilar — bu avvalgi qiyomdan qisqaroq edi, soʻng uzoq rukuʼ qildilar — bu avvalgi rukuʼdan qisqaroq edi, soʻng sajda qildilar. Soʻng quyosh ochilgan holda (namozdan) chiqdilar va: ‹Albatta, quyosh va oy — Allohning belgilaridan ikki belgidir; ular birov oʻlgani yoki tirilgani uchun tutilmaydi. Bas, buni koʻrsangiz, Allohni zikr qilinglar›, dedilar. Ular: ‹Yo Rasululloh, biz sizning shu turgan joyingizda bir narsaga qoʻl choʻzganingizni, soʻng orqaga chekinganingizni koʻrdik›, dedi. U zot: ‹Men jannatni koʻrdim va undan bir shingil (uzum) olmoqchi boʻldim; agar uni olganimda edi, dunyo turguncha undan yer edingiz. Va men doʻzaxni koʻrdim — bugungidek dahshatli manzarani sira koʻrmaganman — va uning ahlining koʻpchiligi ayollar ekanini koʻrdim›, dedilar. Ular: ‹Nega, yo Rasululloh?› dedi. U zot: ‹Kufrlari (noshukrligi) sababli›, dedilar. ‹Ular Allohga kufr keltiradilarmi?› deb soʻraldi. U zot: ‹Ular erga (noshukrlik qilib) kufr keltiradi va yaxshilikka (ihsonga) noshukrlik qiladi. Agar sen ulardan biriga butun umr yaxshilik qilsang-u, soʻng u sendan bir (yoqmagan) narsani koʻrsa: ‹Sendan hech qachon yaxshilik koʻrmadim›, deb qoʻyadi›, dedilar».Ато ибн Ясордан, у Абдуллоҳ ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қиладики, у: «Қуёш тутилди, Расулуллоҳ ﷺ ва одамлар у зот билан бирга намоз ўқидилар. У зот узоқ — Бақара сураси (миқдорича) тик турдилар, сўнг узоқ рукуъ қилдилар, сўнг (бошларини) кўтариб узоқ тик турдилар — бу аввалги қиёмдан қисқароқ эди, сўнг узоқ рукуъ қилдилар — бу аввалги рукуъдан қисқароқ эди, сўнг сажда қилдилар. Сўнг узоқ тик турдилар — бу аввалги қиёмдан қисқароқ эди, сўнг узоқ рукуъ қилдилар — бу аввалги рукуъдан қисқароқ эди, сўнг (бошларини) кўтариб узоқ тик турдилар — бу аввалги қиёмдан қисқароқ эди, сўнг узоқ рукуъ қилдилар — бу аввалги рукуъдан қисқароқ эди, сўнг сажда қилдилар. Сўнг қуёш очилган ҳолда (намоздан) чиқдилар ва: ‹Албатта, қуёш ва ой — Аллоҳнинг белгиларидан икки белгидир; улар биров ўлгани ёки тирилгани учун тутилмайди. Бас, буни кўрсангиз, Аллоҳни зикр қилинглар›, дедилар. Улар: ‹Ё Расулуллоҳ, биз сизнинг шу турган жойингизда бир нарсага қўл чўзганингизни, сўнг орқага чекинганингизни кўрдик›, деди. У зот: ‹Мен жаннатни кўрдим ва ундан бир шингил (узум) олмоқчи бўлдим; агар уни олганимда эди, дунё тургунча ундан ер эдингиз. Ва мен дўзахни кўрдим — бугунгидек даҳшатли манзарани сира кўрмаганман — ва унинг аҳлининг кўпчилиги аёллар эканини кўрдим›, дедилар. Улар: ‹Нега, ё Расулуллоҳ?› деди. У зот: ‹Куфрлари (ношукрлиги) сабабли›, дедилар. ‹Улар Аллоҳга куфр келтирадиларми?› деб сўралди. У зот: ‹Улар эрга (ношукрлик қилиб) куфр келтиради ва яхшиликка (иҳсонга) ношукрлик қилади. Агар сен улардан бирига бутун умр яхшилик қилсанг-у, сўнг у сендан бир (ёқмаган) нарсани кўрса: ‹Сендан ҳеч қачон яхшилик кўрмадим›, деб қўяди›, дедилар».