قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ بْنُ عَبْدِ الْوَارِثِ قَالَ حَدَّثَنَا أَبَانُ هُوَ الْعَطَّارُ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى يَعْنِي ابْنَ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ أَنَّ أَبَاهُ حَدَّثَهُأَنَّهُ شَهِدَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى الْمَنْحَرِ وَرَجُلًا مِنْ قُرَيْشٍ وَهُوَ يَقْسِمُ أَضَاحِيَّ فَلَمْ يُصِبْهُ مِنْهَا شَيْءٌ وَلَا صَاحِبَهُ فَحَلَقَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَأْسَهُ فِي ثَوْبِهِ فَأَعْطَاهُ فَقَسَمَ مِنْهُ عَلَى رِجَالٍ وَقَلَّمَ أَظْفَارَهُ فَأَعْطَاهُ صَاحِبَهُ قَالَ فَإِنَّهُ لَعِنْدَنَا مَخْضُوبٌ بِالْحِنَّاءِ وَالْكَتَمِ يَعْنِي شَعْرَهُ

Muhammad ibn Abdulloh ibn Zayd otasidan rivoyat qiladiki, otasi Nabiy ﷺni soʻyish joyida — u zot qurbonliklarni taqsimlayotganlarida — koʻrgan; oʻzi va Qurayshdan bir kishi (bor edilar), ammo undan na unga, na hamrohiga hech narsa tegdi. Shunda Rasululloh ﷺ boshlarini uning kiyimiga qirdirdilar va uni unga berdilar, u esa undan kishilarga taqsimladi. Tirnoqlarini ham oldirdilar va uni hamrohiga berdilar. U aytdi: U — yaʼni sochlari — bizning huzurimizda xino va katam bilan boʻyalgan holdadir.Муҳаммад ибн Абдуллоҳ ибн Зайд отасидан ривоят қиладики, отаси Набий ﷺни сўйиш жойида — у зот қурбонликларни тақсимлаётганларида — кўрган; ўзи ва Қурайшдан бир киши (бор эдилар), аммо ундан на унга, на ҳамроҳига ҳеч нарса тегди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ бошларини унинг кийимига қирдирдилар ва уни унга бердилар, у эса ундан кишиларга тақсимлади. Тирноқларини ҳам олдирдилар ва уни ҳамроҳига бердилар. У айтди: У — яъни сочлари — бизнинг ҳузуримизда хино ва катам билан бўялган ҳолдадир.

قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ الطَّيَالِسِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا أَبَانُ الْعَطَّارُ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ أَنَّ أَبَا سَلَمَةَ حَدَّثَهُ أَنَّ مُحَمَّدَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ أَخْبَرَهُ عَنْ أَبِيهِأَنَّهُ شَهِدَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عِنْدَ الْمَنْحَرِ هُوَ وَرَجُلٌ مِنْ الْأَنْصَارِ فَقَسَمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ضَحَايَا فَلَمْ يُصِبْهُ وَلَا صَاحِبَهُ شَيْءٌ فَحَلَقَ رَأْسَهُ فِي ثَوْبِهِ فَأَعْطَاهُ وَقَسَمَ مِنْهُ عَلَى رِجَالٍ وَقَلَّمَ أَظْفَارَهُ فَأَعْطَاهُ صَاحِبَهُ فَإِنَّ شَعْرَهُ عِنْدَنَا مَخْضُوبٌ بِالْحِنَّاءِ وَالْكَتَمِ

Muhammad ibn Abdulloh ibn Zayd otasidan xabar berdiki, u Nabiy ﷺni soʻyish joyida koʻrgan — oʻzi va ansorlardan bir kishi (bor edilar). Rasululloh ﷺ qurbonliklarni taqsimladilar, ammo na unga, na hamrohiga hech narsa tegdi. Shunda u zot boshlarini uning kiyimiga qirdirib, uni unga berdilar, u esa undan kishilarga taqsimladi; tirnoqlarini ham oldirib, uni hamrohiga berdilar. Uning sochlari bizning huzurimizda xino va katam bilan boʻyalgan holdadir.Муҳаммад ибн Абдуллоҳ ибн Зайд отасидан хабар бердики, у Набий ﷺни сўйиш жойида кўрган — ўзи ва ансорлардан бир киши (бор эдилар). Расулуллоҳ ﷺ қурбонликларни тақсимладилар, аммо на унга, на ҳамроҳига ҳеч нарса тегди. Шунда у зот бошларини унинг кийимига қирдириб, уни унга бердилар, у эса ундан кишиларга тақсимлади; тирноқларини ҳам олдириб, уни ҳамроҳига бердилар. Унинг сочлари бизнинг ҳузуримизда хино ва катам билан бўялган ҳолдадир.

قَالَ حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ الْحُبَابِ أَبُو الْحُسَيْنِ الْعُكْلِيُّ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو سَهْلٍ مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرٍو قَالَ أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ زَيْدٍ عَنْ عَمِّهِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ أَنَّهُ أُرِيَ الْأَذَانَ قَالَفَجِئْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَخْبَرْتُهُ فَقَالَ أَلْقِهِ عَلَى بِلَالٍ فَأَلْقَيْتُهُ فَأَذَّنَ قَالَ فَأَرَادَ أَنْ يُقِيمَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنَا رَأَيْتُ أُرِيدُ أَنْ أُقِيمَ قَالَ فَأَقِمْ أَنْتَ فَأَقَامَ هُوَ وَأَذَّنَ بِلَالٌ

Abdulloh ibn Zayd (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, unga azon (tushida) koʻrsatilgan. U aytdi: Men Rasululloh ﷺning oldilariga kelib, u zotga xabar berdim. U zot: «Uni Bilolga oʻrgat», dedilar. Men uni unga oʻrgatdim, u azon aytdi. (Abdulloh) aytdi: Soʻng u iqomat aytmoqchi boʻldi. Men: «Yo Rasululloh, uni men koʻrgan edim, iqomatni men aytishni istayman», dedim. U zot: «Bas, iqomatni sen ayt», dedilar. Shunday qilib, iqomatni u aytdi, azonni esa Bilol aytdi.Абдуллоҳ ибн Зайд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, унга азон (тушида) кўрсатилган. У айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг олдиларига келиб, у зотга хабар бердим. У зот: «Уни Билолга ўргат», дедилар. Мен уни унга ўргатдим, у азон айтди. (Абдуллоҳ) айтди: Сўнг у иқомат айтмоқчи бўлди. Мен: «Ё Расулуллоҳ, уни мен кўрган эдим, иқоматни мен айтишни истайман», дедим. У зот: «Бас, иқоматни сен айт», дедилар. Шундай қилиб, иқоматни у айтди, азонни эса Билол айтди.

قَالَ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ قَالَ أَخْبَرَنَا أَبِي عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ قَالَ وَذَكَرَ مُحَمَّدُ بْنُ مُسْلِمٍ الزُّهْرِيُّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدِ بْنِ عَبْدِ رَبِّهِ قَالَلَمَّا أَجْمَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يَضْرِبَ بِالنَّاقُوسِ يَجْمَعُ لِلصَّلَاةِ النَّاسَ وَهُوَ لَهُ كَارِهٌ لِمُوَافَقَتِهِ النَّصَارَى طَافَ بِي مِنْ اللَّيْلِ طَائِفٌ وَأَنَا نَائِمٌ رَجُلٌ عَلَيْهِ ثَوْبَانِ أَخْضَرَانِ وَفِي يَدِهِ نَاقُوسٌ يَحْمِلُهُ قَالَ فَقُلْتُ لَهُ يَا عَبْدَ اللَّهِ أَتَبِيعُ النَّاقُوسَ قَالَ وَمَا تَصْنَعُ بِهِ قُلْتُ نَدْعُو بِهِ إِلَى الصَّلَاةِ قَالَ أَفَلَا أَدُلُّكَ عَلَى خَيْرٍ مِنْ ذَلِكَ قَالَ فَقُلْتُ بَلَى قَالَ تَقُولُ اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ حَيَّ عَلَى الصَّلَاةِ حَيَّ عَلَى الصَّلَاةِ حَيَّ عَلَى الْفَلَاحِ حَيَّ عَلَى الْفَلَاحِ اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ قَالَ ثُمَّ اسْتَأْخَرْتُ غَيْرَ بَعِيدٍ قَالَ ثُمَّ تَقُولُ إِذَا أَقَمْتَ الصَّلَاةَ اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ حَيَّ عَلَى الصَّلَاةِ حَيَّ عَلَى الْفَلَاحِ قَدْ قَامَتْ الصَّلَاةُ قَدْ قَامَتْ الصَّلَاةُ اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ قَالَ فَلَمَّا أَصْبَحْتُ أَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَخْبَرْتُهُ بِمَا رَأَيْتُ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ

Abdulloh ibn Zayd ibn Abdu Rabbihi (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ odamlarni namozga yigʻish uchun qoʻngʻiroq chalishga qaror qilganlarida — u zot bunga nasorolarga muvofiq kelgani uchun karohat bilan qarar edilar — men uxlab yotganimda tunda atrofimda bir aylanuvchi aylandi: ustida ikkita yashil kiyim boʻlgan, qoʻlida qoʻngʻiroq koʻtarib yurgan bir kishi. (Abdulloh) aytdi: Men unga: «Ey Abdulloh, qoʻngʻiroqni sotasanmi?» dedim. U: «Uni nima qilasan?» dedi. Men: «Uning bilan namozga chaqiramiz», dedim. U: «Senga bundan koʻra yaxshiroq narsani koʻrsatmaymi?» dedi. Men: «Ha», dedim. U aytdi: «Sen ‹Allohu akbar, Allohu akbar, Allohu akbar, Allohu akbar. Ashhadu an lo ilaha illalloh, ashhadu an lo ilaha illalloh. Ashhadu anna Muhammadan rasululloh, ashhadu anna Muhammadan rasululloh. Hayya alas-salah, hayya alas-salah. Hayya alal-falah, hayya alal-falah. Allohu akbar, Allohu akbar. Lo ilaha illalloh›, deysan». (Abdulloh) aytdi: Soʻng men uzoq boʻlmagan (masofaga) chetlashdim. U aytdi: «Soʻng namozga iqomat aytganingda ‹Allohu akbar, Allohu akbar. Ashhadu an lo ilaha illalloh. Ashhadu anna Muhammadan rasululloh. Hayya alas-salah. Hayya alal-falah. Qad qomatis-salah, qad qomatis-salah. Allohu akbar, Allohu akbar. Lo ilaha illalloh›, deysan». (Abdulloh) aytdi: Tongga chiqqanimda Rasululloh ﷺning oldilariga kelib, koʻrgan narsamni u zotga xabar berdim. Shunda Rasululloh...Абдуллоҳ ибн Зайд ибн Абду Раббиҳи (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ одамларни намозга йиғиш учун қўнғироқ чалишга қарор қилганларида — у зот бунга насороларга мувофиқ келгани учун кароҳат билан қарар эдилар — мен ухлаб ётганимда тунда атрофимда бир айланувчи айланди: устида иккита яшил кийим бўлган, қўлида қўнғироқ кўтариб юрган бир киши. (Абдуллоҳ) айтди: Мен унга: «Эй Абдуллоҳ, қўнғироқни сотасанми?» дедим. У: «Уни нима қиласан?» деди. Мен: «Унинг билан намозга чақирамиз», дедим. У: «Сенга бундан кўра яхшироқ нарсани кўрсатмайми?» деди. Мен: «Ҳа», дедим. У айтди: «Сен ‹Аллоҳу акбар, Аллоҳу акбар, Аллоҳу акбар, Аллоҳу акбар. Ашҳаду ан ло илаҳа иллаллоҳ, ашҳаду ан ло илаҳа иллаллоҳ. Ашҳаду анна Муҳаммадан расулуллоҳ, ашҳаду анна Муҳаммадан расулуллоҳ. Ҳайя алас-салаҳ, ҳайя алас-салаҳ. Ҳайя алал-фалаҳ, ҳайя алал-фалаҳ. Аллоҳу акбар, Аллоҳу акбар. Ло илаҳа иллаллоҳ›, дейсан». (Абдуллоҳ) айтди: Сўнг мен узоқ бўлмаган (масофага) четлашдим. У айтди: «Сўнг намозга иқомат айтганингда ‹Аллоҳу акбар, Аллоҳу акбар. Ашҳаду ан ло илаҳа иллаллоҳ. Ашҳаду анна Муҳаммадан расулуллоҳ. Ҳайя алас-салаҳ. Ҳайя алал-фалаҳ. Қад қоматис-салаҳ, қад қоматис-салаҳ. Аллоҳу акбар, Аллоҳу акбар. Ло илаҳа иллаллоҳ›, дейсан». (Абдуллоҳ) айтди: Тонгга чиққанимда Расулуллоҳ ﷺнинг олдиларига келиб, кўрган нарсамни у зотга хабар бердим. Шунда Расулуллоҳ...

قَالَ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ قَالَ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ الْحَارِثِ التَّيْمِيُّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدِ بْنِ عَبْدِ رَبِّهِ قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ زَيْدٍ قَالَلَمَّا أَمَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالنَّاقُوسِ لِيُضْرَبَ بِهِ لِلنَّاسِ فِي الْجَمْعِ لِلصَّلَاةِ طَافَ بِي وَأَنَا نَائِمٌ رَجُلٌ يَحْمِلُ نَاقُوسًا فِي يَدِهِ فَقُلْتُ لَهُ يَا عَبْدَ اللَّهِ أَتَبِيعُ النَّاقُوسَ قَالَ مَا تَصْنَعُ بِهِ قَالَ فَقُلْتُ نَدْعُو بِهِ إِلَى الصَّلَاةِ قَالَ أَفَلَا أَدُلُّكَ عَلَى مَا هُوَ خَيْرٌ مِنْ ذَلِكَ قَالَ فَقُلْتُ لَهُ بَلَى قَالَ تَقُولُ اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ حَيَّ عَلَى الصَّلَاةِ حَيَّ عَلَى الصَّلَاةِ حَيَّ عَلَى الْفَلَاحِ حَيَّ عَلَى الْفَلَاحِ اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ ثُمَّ اسْتَأْخَرَ غَيْرَ بَعِيدٍ ثُمَّ قَالَ تَقُولُ إِذَا أُقِيمَتْ الصَّلَاةُ اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ حَيَّ عَلَى الصَّلَاةِ حَيَّ عَلَى الْفَلَاحِ قَدْ قَامَتْ الصَّلَاةُ قَدْ قَامَتْ الصَّلَاةُ اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَلَمَّا أَصْبَحْتُ أَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَخْبَرْتُهُ بِمَا رَأَيْتُ فَقَالَ إِنَّهَا لَرُؤْيَا حَقٌّ إِنْ شَاءَ اللَّهُ فَقُمْ مَعَ

Abdulloh ibn Zayd (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ odamlarni namozga yigʻish uchun qoʻngʻiroq yasalib, u bilan urilishini buyurganlarida, men uxlab yotganimda qoʻlida qoʻngʻiroq koʻtargan bir kishi atrofimda aylandi. Men unga: «Ey Abdulloh, qoʻngʻiroqni sotasanmi?» dedim. U: «Uni nima qilasan?» dedi. (Abdulloh) aytdi: Men: «Uning bilan namozga chaqiramiz», dedim. U: «Senga bundan koʻra yaxshiroq narsani koʻrsatmaymi?» dedi. (Abdulloh) aytdi: Men unga: «Ha», dedim. U aytdi: «Sen ‹Allohu akbar, Allohu akbar, Allohu akbar, Allohu akbar. Ashhadu an lo ilaha illalloh, ashhadu an lo ilaha illalloh. Ashhadu anna Muhammadan rasululloh, ashhadu anna Muhammadan rasululloh. Hayya alas-salah, hayya alas-salah. Hayya alal-falah, hayya alal-falah. Allohu akbar, Allohu akbar. Lo ilaha illalloh›, deysan». Soʻng u uzoq boʻlmagan (masofaga) chetlashdi, keyin: «Namozga iqomat aytilganda esa ‹Allohu akbar, Allohu akbar. Ashhadu an lo ilaha illalloh. Ashhadu anna Muhammadan rasululloh. Hayya alas-salah. Hayya alal-falah. Qad qomatis-salah, qad qomatis-salah. Allohu akbar, Allohu akbar. Lo ilaha illalloh›, deysan», dedi. Tongga chiqqanimda Rasululloh ﷺning oldilariga kelib, koʻrgan narsamni u zotga xabar berdim. Shunda u zot: «Albatta, bu — chin tush, inshaalloh. Bas, tur...», dedilar.Абдуллоҳ ибн Зайд (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ одамларни намозга йиғиш учун қўнғироқ ясалиб, у билан урилишини буюрганларида, мен ухлаб ётганимда қўлида қўнғироқ кўтарган бир киши атрофимда айланди. Мен унга: «Эй Абдуллоҳ, қўнғироқни сотасанми?» дедим. У: «Уни нима қиласан?» деди. (Абдуллоҳ) айтди: Мен: «Унинг билан намозга чақирамиз», дедим. У: «Сенга бундан кўра яхшироқ нарсани кўрсатмайми?» деди. (Абдуллоҳ) айтди: Мен унга: «Ҳа», дедим. У айтди: «Сен ‹Аллоҳу акбар, Аллоҳу акбар, Аллоҳу акбар, Аллоҳу акбар. Ашҳаду ан ло илаҳа иллаллоҳ, ашҳаду ан ло илаҳа иллаллоҳ. Ашҳаду анна Муҳаммадан расулуллоҳ, ашҳаду анна Муҳаммадан расулуллоҳ. Ҳайя алас-салаҳ, ҳайя алас-салаҳ. Ҳайя алал-фалаҳ, ҳайя алал-фалаҳ. Аллоҳу акбар, Аллоҳу акбар. Ло илаҳа иллаллоҳ›, дейсан». Сўнг у узоқ бўлмаган (масофага) четлашди, кейин: «Намозга иқомат айтилганда эса ‹Аллоҳу акбар, Аллоҳу акбар. Ашҳаду ан ло илаҳа иллаллоҳ. Ашҳаду анна Муҳаммадан расулуллоҳ. Ҳайя алас-салаҳ. Ҳайя алал-фалаҳ. Қад қоматис-салаҳ, қад қоматис-салаҳ. Аллоҳу акбар, Аллоҳу акбар. Ло илаҳа иллаллоҳ›, дейсан», деди. Тонгга чиққанимда Расулуллоҳ ﷺнинг олдиларига келиб, кўрган нарсамни у зотга хабар бердим. Шунда у зот: «Албатта, бу — чин туш, иншааллоҳ. Бас, тур...», дедилар.