قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ مُبَارَكٍ عَنْ مَعْمَرٍ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ مَحْمُودِ بْنِ رَبِيعٍ عَنْ عِتْبَانَ بْنِ مَالِكٍ قَالَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ضُحًى وَسَلَّمْنَا حِينَ سَلَّمَ وَأَنَّهُ يَعْنِي صَلَّى بِهِمْ فِي مَسْجِدٍ عِنْدَهُمْ

Itbon ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ zuho namozini oʻqidilar, u zot salom berganlarida biz ham salom berdik. U zot ularga oʻzlarining huzurlaridagi bir masjidda namoz oʻqib berdilar.Итбон ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ зуҳо намозини ўқидилар, у зот салом берганларида биз ҳам салом бердик. У зот уларга ўзларининг ҳузурларидаги бир масжидда намоз ўқиб бердилар.

قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنِ الزُّهْرِيِّ فَسُئِلَ سُفْيَانُ عَمَّنْ قَالَ هُوَ مَحْمُودٌ إِنْ شَاءَ اللَّهُأَنَّ عِتْبَانَ بْنَ مَالِكٍ كَانَ رَجُلًا مَحْجُوبَ الْبَصَرِ وَأَنَّهُ ذَكَرَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ التَّخَلُّفَ عَنْ الصَّلَاةِ قَالَ هَلْ تَسْمَعُ النِّدَاءَ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَلَمْ يُرَخِّصْ لَهُ

Itbon ibn Molik (roziyallohu anhu) koʻzi ojiz bir kishi edi. U Nabiy ﷺga (jamoat) namozidan qolib qolishini aytdi. U zot: «Sen azonni eshitasanmi?» dedilar. U: «Ha», dedi. Shunda u zot unga ruxsat bermadilar.Итбон ибн Молик (розияллоҳу анҳу) кўзи ожиз бир киши эди. У Набий ﷺга (жамоат) намозидан қолиб қолишини айтди. У зот: «Сен азонни эшитасанми?» дедилар. У: «Ҳа», деди. Шунда у зот унга рухсат бермадилар.

قَالَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ قَالَ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ بْنُ حُسَيْنٍ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ مَحْمُودِ بْنِ الرَّبِيعِ أَوْ الرَّبِيعِ بْنِ مَحْمُودٍ شَكَّ يَزِيدُ عَنْ عِتْبَانَ بْنِ مَالِكٍ قَالَأَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ إِنِّي رَجُلٌ ضَرِيرُ الْبَصَرِ وَبَيْنِي وَبَيْنَكَ هَذَا الْوَادِي وَالظُّلْمَةُ وَسَأَلْتُهُ أَنْ يَأْتِيَ فَيُصَلِّيَ فِي بَيْتِي فَأَتَّخِذَ مُصَلَّاهُ مُصَلًّى فَوَعَدَنِي أَنْ يَفْعَلَ فَجَاءَ هُوَ وَأَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ فَتَسَامَعَتْ بِهِ الْأَنْصَارُ فَأَتَوْهُ وَتَخَلَّفَ رَجُلٌ مِنْهُمْ يُقَالُ لَهُ مَالِكُ بْنُ الدُّخْشُنِ وَكَانَ يُزَنُّ بِالنِّفَاقِ فَاحْتَبَسُوا عَلَى طَعَامٍ فَتَذَاكَرُوا بَيْنَهُمْ فَقَالُوا مَا تَخَلَّفَ عَنَّا وَقَدْ عَلِمَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ زَارَنَا إِلَّا لِنِفَاقِهِ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي فَلَمَّا انْصَرَفَ قَالَ وَيْحَهُ أَمَا شَهِدَ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ بِهَا مُخْلِصًا فَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ حَرَّمَ النَّارَ عَلَى مَنْ شَهِدَ بِهَا

Itbon ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi: Men Rasululloh ﷺning oldilariga kelib: «Men koʻzi ojiz bir kishiman, men bilan sizning oraliqda mana shu vodiy va zulmat bor», dedim va u zotdan kelib, uyimda namoz oʻqib berishlarini — men u zot namoz oʻqigan joyni namozgoh qilib olishim uchun — soʻradim. U zot menga shuni qilishga vaʼda berdilar. Bas, u zot Abu Bakr va Umar bilan keldilar. Ansorlar buni eshitib, u zotning oldilariga kelishdi; ulardan Molik ibn ad-Duxshun deb ataladigan bir kishi qolib ketdi — u nifoqda gumon qilinar edi. Ular taom ustida (biroz) ushlanib qolishdi va oʻzaro gaplashib: «U bizdan faqat nifoqi sababli qoldi — holbuki Rasululloh ﷺ bizni ziyorat qilganlarini bilar edi», deyishdi. Rasululloh ﷺ esa namoz oʻqiyotgan edilar. Namozdan chiqqanlarida u zot: «Voy unga! U ixlos bilan ‹Lo ilaha illalloh› deb guvohlik bermadimi? Albatta, Alloh azza va jalla bunga guvohlik bergan kishiga doʻzaxni harom qilgan», dedilar.Итбон ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг олдиларига келиб: «Мен кўзи ожиз бир кишиман, мен билан сизнинг оралиқда мана шу водий ва зулмат бор», дедим ва у зотдан келиб, уйимда намоз ўқиб беришларини — мен у зот намоз ўқиган жойни намозгоҳ қилиб олишим учун — сўрадим. У зот менга шуни қилишга ваъда бердилар. Бас, у зот Абу Бакр ва Умар билан келдилар. Ансорлар буни эшитиб, у зотнинг олдиларига келишди; улардан Молик ибн ад-Духшун деб аталадиган бир киши қолиб кетди — у нифоқда гумон қилинар эди. Улар таом устида (бироз) ушланиб қолишди ва ўзаро гаплашиб: «У биздан фақат нифоқи сабабли қолди — ҳолбуки Расулуллоҳ ﷺ бизни зиёрат қилганларини билар эди», дейишди. Расулуллоҳ ﷺ эса намоз ўқиётган эдилар. Намоздан чиққанларида у зот: «Вой унга! У ихлос билан ‹Ло илаҳа иллаллоҳ› деб гувоҳлик бермадими? Албатта, Аллоҳ азза ва жалла бунга гувоҳлик берган кишига дўзахни ҳаром қилган», дедилар.

قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْأَعْلَى بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى عَنْ مَعْمَرٍ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ مَحْمُودِ بْنِ الرَّبِيعِ عَنْ عِتْبَانَ بْنِ مَالِكٍ أَنَّهُ قَالَيَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ السُّيُولَ تَحُولُ بَيْنِي وَبَيْنَ مَسْجِدِ قَوْمِي فَأُحِبُّ أَنْ تَأْتِيَنِي فَتُصَلِّيَ فِي مَكَانٍ فِي بَيْتِي أَتَّخِذُهُ مَسْجِدًا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَنَفْعَلُ قَالَ فَلَمَّا أَصْبَحَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَدَا عَلَى أَبِي بَكْرٍ فَاسْتَتْبَعَهُ فَلَمَّا دَخَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَيْنَ تُرِيدُ فَأَشَرْتُ لَهُ إِلَى نَاحِيَةٍ مِنْ الْبَيْتِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَصُفِفْنَا خَلْفَهُ فَصَلَّى بِنَا رَكْعَتَيْنِ وَحَبَسْنَاهُ عَلَى خَزِيرٍ صَنَعْنَاهُ فَسَمِعَ أَهْلُ الدَّارِ يَعْنِي أَهْلَ الْقَرْيَةِ فَجَعَلُوا يَثُوبُونَ فَامْتَلَأَ الْبَيْتُ فَقَالَ رَجُلٌ مِنْ الْقَوْمِ أَيْنَ مَالِكُ بْنُ الدُّخْشُمِ فَقَالَ رَجُلٌ ذَاكَ مِنْ الْمُنَافِقِينَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَقُولُهُ يَقُولُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ يَبْتَغِي بِهَا وَجْهَ اللَّهِ قَالَ أَمَّا نَحْنُ فَنَرَى وَجْهَهُ وَحَدِيثَهُ إِلَى الْمُنَافِقِينَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَقُولُهُ يَقُولُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ يَبْتَغِي بِذَلِكَ وَجْهَ اللَّهِ فَقَالَ رَجُلٌ مِنْ الْقَوْمِ بَلَى يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ

Itbon ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi: «Yo Rasululloh, seloblar men bilan qavmimning masjidi orasini toʻsib qoʻyadi. Uyimga kelib, bir joyda namoz oʻqib berishingizni istardim, oʻsha joyni masjid qilib olsam», dedim. Rasululloh ﷺ: «Shunday qilamiz», dedilar. (Itbon) aytdi: Rasululloh ﷺ tongga chiqqanlarida Abu Bakrning oldilariga bordilar va uni oʻzlari bilan birga olib keldilar. Rasululloh ﷺ kirganlarida: «Qayerda (oʻqishimni) istaysan?» dedilar. Men u zotga uyning bir tomoniga ishora qildim. Rasululloh ﷺ (turdilar), biz u zotning ortlarida saf tortdik, u zot bizga ikki rakat namoz oʻqib berdilar. Biz u zotni oʻzimiz tayyorlagan xazira (taomi) ustida ushlab qoldik. Diyor ahli — yaʼni qishloq ahli — buni eshitib, yigʻila boshlashdi va uy toʻlib ketdi. Qavmdan bir kishi: «Molik ibn ad-Duxshum qayerda?» dedi. Bir kishi: «U munofiqlardan», dedi. Rasululloh ﷺ: «Bunday dema. U Allohning yuzini istab, ‹Lo ilaha illalloh› deydi-ku», dedilar. U: «Ammo biz uning yuzini ham, gapini ham munofiqlar tomonga (moyil) koʻramiz», dedi. Rasululloh ﷺ: «Bunday dema. U shu bilan Allohning yuzini istab, ‹Lo ilaha illalloh› deydi-ku», dedilar. Qavmdan bir kishi: «Ha, yo Rasululloh», dedi. Shunda Rasululloh...Итбон ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди: «Ё Расулуллоҳ, селоблар мен билан қавмимнинг масжиди орасини тўсиб қўяди. Уйимга келиб, бир жойда намоз ўқиб беришингизни истардим, ўша жойни масжид қилиб олсам», дедим. Расулуллоҳ ﷺ: «Шундай қиламиз», дедилар. (Итбон) айтди: Расулуллоҳ ﷺ тонгга чиққанларида Абу Бакрнинг олдиларига бордилар ва уни ўзлари билан бирга олиб келдилар. Расулуллоҳ ﷺ кирганларида: «Қаерда (ўқишимни) истайсан?» дедилар. Мен у зотга уйнинг бир томонига ишора қилдим. Расулуллоҳ ﷺ (турдилар), биз у зотнинг ортларида саф тортдик, у зот бизга икки ракат намоз ўқиб бердилар. Биз у зотни ўзимиз тайёрлаган хазира (таоми) устида ушлаб қолдик. Диёр аҳли — яъни қишлоқ аҳли — буни эшитиб, йиғила бошлашди ва уй тўлиб кетди. Қавмдан бир киши: «Молик ибн ад-Духшум қаерда?» деди. Бир киши: «У мунофиқлардан», деди. Расулуллоҳ ﷺ: «Бундай дема. У Аллоҳнинг юзини истаб, ‹Ло илаҳа иллаллоҳ› дейди-ку», дедилар. У: «Аммо биз унинг юзини ҳам, гапини ҳам мунофиқлар томонга (мойил) кўрамиз», деди. Расулуллоҳ ﷺ: «Бундай дема. У шу билан Аллоҳнинг юзини истаб, ‹Ло илаҳа иллаллоҳ› дейди-ку», дедилар. Қавмдан бир киши: «Ҳа, ё Расулуллоҳ», деди. Шунда Расулуллоҳ...

قَالَ حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ يَعْنِي ابْنَ حَازِمٍ عَنْ عَلِيِّ بْنِ زَيْدِ بْنِ جُدْعَانَ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَقَدِمَ أَبِي مِنْ الشَّامِ وَافِدًا وَأَنَا مَعَهُ فَلَقِينَا مَحْمُودَ بْنَ الرَّبِيعِ فَحَدَّثَ أَبِي حَدِيثًا عَنْ عِتْبَانَ بْنِ مَالِكٍ قَالَ أَبِي أَيْ بُنَيَّ احْفَظْ هَذَا الْحَدِيثَ فَإِنَّهُ مِنْ كُنُوزِ الْحَدِيثِ فَلَمَّا قَفَلْنَا انْصَرَفْنَا إِلَى الْمَدِينَةِ فَسَأَلْنَا عَنْهُ فَإِذَا هُوَ حَيٌّ وَإِذَا شَيْخٌ أَعْمَى قَالَ فَسَأَلْنَاهُ عَنْ الْحَدِيثِ فَقَالَ نَعَمْ ذَهَبَ بَصَرِي عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ ذَهَبَ بَصَرِي وَلَا أَسْتَطِيعُ الصَّلَاةَ خَلْفَكَ فَلَوْ بَوَّأْتَ فِي دَارِي مَسْجِدًا فَصَلَّيْتُ فِيهِ فَأَتَّخِذُهُ مُصَلًّى قَالَ نَعَمْ فَإِنِّي غَادٍ عَلَيْكَ غَدًا قَالَ فَلَمَّا صَلَّى مِنْ الْغَدِ الْتَفَتَ إِلَيْهِ فَقَامَ حَتَّى أَتَاهُ فَقَالَ يَا عِتْبَانُ أَيْنَ تُحِبُّ أَنْ أُبَوِّئَ لَكَ فَوَصَفَ لَهُ مَكَانًا فَبَوَّأَ لَهُ وَصَلَّى فِيهِ ثُمَّ حَبَسَ أَوْ جَلَسَ وَبَلَغَ مَنْ حَوْلَنَا مِنْ الْأَنْصَارِ فَجَاءُوا حَتَّى مُلِئَتْ عَلَيْنَا الدَّارُ فَذَكَرُوا الْمُنَافِقِينَ وَمَا يَلْقُونَ مِنْ أَذَاهُمْ وَشَرِّهِمْ حَتَّى صَيَّرُوا أَمْرَهُمْ إِلَى رَجُلٍ مِنْهُمْ يُقَالُ لَهُ مَالِكُ بْنُ الدُّخْشُمِ وَقَالُوا مِنْ حَالِهِ وَمِنْ حَالِهِ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَاكِتٌ فَلَمَّا أَكْثَرُوا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَلَيْسَ يَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَلَمَّا كَانَ فِي الثَّالِثَةِ قَالُوا إِنَّهُ

Abu Bakr ibn Anas ibn Molik aytdi: Otam Shomdan elchi boʻlib keldi, men ham u bilan birga edim. Biz Mahmud ibn ar-Rabiʼni uchratdik, u otamga Itbon ibn Molikdan bir hadisni soʻzlab berdi. Otam: «Ey oʻgʻilcham, bu hadisni yod ol, chunki u hadis xazinalaridandir», dedi. Qaytganimizda Madinaga bordik va undan soʻradik — u tirik ekan, koʻzi ojiz bir keksa kishi ekan. (Abu Bakr) aytdi: Biz undan hadis haqida soʻradik. U: «Ha», dedi (va shunday dedi): Rasululloh ﷺ zamonlarida koʻzim ketdi. Men: «Yo Rasululloh, koʻzim ketdi, men sizning ortingizda namoz oʻqiy olmayman. Uyimda menga bir masjid (joy) belgilab bersangiz va unda namoz oʻqisangiz, men uni namozgoh qilib olsam», dedim. U zot: «Ha, men ertaga sening oldingga boraman», dedilar. (Itbon) aytdi: Ertasiga namozni oʻqiganlaridan keyin u zot unga qarab, turdilar va uning oldiga keldilar. Soʻng: «Ey Itbon, senga qayerni belgilab berishimni yoqtirasan?» dedilar. U zotga bir joyni koʻrsatdi, u zot unga oʻsha joyni belgilab berdilar va unda namoz oʻqidilar, soʻng (biroz) ushlanib qoldilar — yoki: oʻtirdilar. Atrofimizdagi ansorlarga xabar yetib, ular kelishdi, hatto uy bizga toʻlib ketdi. Ular munofiqlarni va ulardan koʻrayotgan aziyat va yomonliklarini eslashdi, hatto ularning ishini ulardan Molik ibn ad-Duxshum deb ataladigan bir kishiga burishdi va uning holidan, ahvolidan gapirishdi. Rasululloh ﷺ esa jim edilar. Ular (gapni) koʻpaytirishganda, Rasululloh ﷺ: «U ‹Lo ilaha illalloh› deb guvohlik bermaydimi?» dedilar. Uchinchisiga kelganda ular: «Albatta u...» dedilar.Абу Бакр ибн Анас ибн Молик айтди: Отам Шомдан элчи бўлиб келди, мен ҳам у билан бирга эдим. Биз Маҳмуд ибн ар-Рабиъни учратдик, у отамга Итбон ибн Моликдан бир ҳадисни сўзлаб берди. Отам: «Эй ўғилчам, бу ҳадисни ёд ол, чунки у ҳадис хазиналаридандир», деди. Қайтганимизда Мадинага бордик ва ундан сўрадик — у тирик экан, кўзи ожиз бир кекса киши экан. (Абу Бакр) айтди: Биз ундан ҳадис ҳақида сўрадик. У: «Ҳа», деди (ва шундай деди): Расулуллоҳ ﷺ замонларида кўзим кетди. Мен: «Ё Расулуллоҳ, кўзим кетди, мен сизнинг ортингизда намоз ўқий олмайман. Уйимда менга бир масжид (жой) белгилаб берсангиз ва унда намоз ўқисангиз, мен уни намозгоҳ қилиб олсам», дедим. У зот: «Ҳа, мен эртага сенинг олдингга бораман», дедилар. (Итбон) айтди: Эртасига намозни ўқиганларидан кейин у зот унга қараб, турдилар ва унинг олдига келдилар. Сўнг: «Эй Итбон, сенга қаерни белгилаб беришимни ёқтирасан?» дедилар. У зотга бир жойни кўрсатди, у зот унга ўша жойни белгилаб бердилар ва унда намоз ўқидилар, сўнг (бироз) ушланиб қолдилар — ёки: ўтирдилар. Атрофимиздаги ансорларга хабар етиб, улар келишди, ҳатто уй бизга тўлиб кетди. Улар мунофиқларни ва улардан кўраётган азият ва ёмонликларини эслашди, ҳатто уларнинг ишини улардан Молик ибн ад-Духшум деб аталадиган бир кишига буришди ва унинг ҳолидан, аҳволидан гапиришди. Расулуллоҳ ﷺ эса жим эдилар. Улар (гапни) кўпайтиришганда, Расулуллоҳ ﷺ: «У ‹Ло илаҳа иллаллоҳ› деб гувоҳлик бермайдими?» дедилар. Учинчисига келганда улар: «Албатта у...» дедилар.

قَالَ حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ وحُجَيْنٌ قَالَا حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنِ الْبَرَاءِ عَنْ خَالِهِ أَبِي بُرْدَةَ أَنَّهُ قَالَيَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا عَجَّلْنَا شَاةَ لَحْمٍ لَنَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَقَبْلَ الصَّلَاةِ قُلْتُ نَعَمْ قَالَ تِلْكَ شَاةُ لَحْمٍ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ عِنْدَنَا عَنَاقًا جَذَعَةً هِيَ أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْ مُسِنَّةٍ قَالَ تُجْزِئُ عَنْهُ وَلَا تُجْزِئُ عَنْ أَحَدٍ بَعْدَهُ

Abu Burda ibn Niyor (roziyallohu anhu) aytdi: Men: «Yo Rasululloh, biz oʻzimizning goʻsht qoʻyimizni (namozdan) oldin shoshib soʻydik», dedim. Rasululloh ﷺ: «Namozdan oldinmi?» dedilar. Men: «Ha», dedim. U zot: «U goʻsht qoʻyidir», dedilar. (Abu Burda) aytdi: «Yo Rasululloh, bizda bir yashar echki bor, u menga musinnadan (yoshi toʻlgan moldan) koʻra sevimliroq», dedim. U zot: «U sendan ado boʻladi, lekin sendan keyin hech kimdan ado boʻlmaydi», dedilar.Абу Бурда ибн Ниёр (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен: «Ё Расулуллоҳ, биз ўзимизнинг гўшт қўйимизни (намоздан) олдин шошиб сўйдик», дедим. Расулуллоҳ ﷺ: «Намоздан олдинми?» дедилар. Мен: «Ҳа», дедим. У зот: «У гўшт қўйидир», дедилар. (Абу Бурда) айтди: «Ё Расулуллоҳ, бизда бир яшар эчки бор, у менга мусиннадан (ёши тўлган молдан) кўра севимлироқ», дедим. У зот: «У сендан адо бўлади, лекин сендан кейин ҳеч кимдан адо бўлмайди», дедилар.

قَالَ حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ قَالَ حَدَّثَنَا لَيْثٌ يَعْنِي ابْنَ سَعْدٍ قَالَ حَدَّثَنِي يَزِيدُ بْنُ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ بُكَيْرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْأَشَجِّ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِي بُرْدَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقُولُ لَا يُجْلَدُ فَوْقَ عَشْرِ جَلَدَاتٍ إِلَّا فِي حَدٍّ مِنْ حُدُودِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ

Abu Burda ibn Niyor (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Azza va jalla Allohning hadlaridan birortasida boʻlmasa, oʻn darradan ortiq urilmaydi», deb aytar edilar.Абу Бурда ибн Ниёр (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Азза ва жалла Аллоҳнинг ҳадларидан бирортасида бўлмаса, ўн даррадан ортиқ урилмайди», деб айтар эдилар.

قَالَ حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ عَمْرٍو قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ عَنْ عَمْرٍو أَنَّ بُكَيْرًا حَدَّثَهُ قَالَ بَيْنَمَا أَنَا جَالِسٌ عِنْدَ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ إِذْ جَاءَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ يُحَدِّثُ سُلَيْمَانَ ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَيْنَا سُلَيْمَانُ فَقَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ جَابِرٍ أَنَّ أَبَاهُ حَدَّثَهُ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا بُرْدَةَ يَقُولُسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا تَجْلِدُوا فَوْقَ عَشَرَةَ أَسْوَاطٍ إِلَّا فِي حَدٍّ مِنْ حُدُودِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّكَذَا قَالَ لَنَا فِيهِ قَالَ أَبِي وَأَنَا أَذْهَبُ إِلَيْهِ يَعْنِي الْحَدِيثَ يَعْنِي حَدِيثَ أَبِي بُرْدَةَ بْنِ نِيَارٍ

Bukayr aytdi: Men Sulaymon ibn Yasorning oldida oʻtirgan edim, birdan Abdurrahmon kelib, Sulaymonga (bir hadis) aytdi. Soʻng Sulaymon bizga yuzlanib: «Menga Abdurrahmon ibn Jobir aytdiki, otasi unga aytibdi — u (otasi) Abu Burdani: ‹Men Rasululloh ﷺning: ‹Aziz va jalil Allohning hadlaridan bir haddan boshqa (narsada) oʻn darradan ortiq urmanglar›, deb aytayotganlarini eshitdim›, deganini eshitgan», dedi. Bizga shu tarzda aytdi. Otam aytdi: Men ham shunga boraman, yaʼni bu hadisga — Abu Burda ibn Niyorning hadisiga.Букайр айтди: Мен Сулаймон ибн Ясорнинг олдида ўтирган эдим, бирдан Абдурраҳмон келиб, Сулаймонга (бир ҳадис) айтди. Сўнг Сулаймон бизга юзланиб: «Менга Абдурраҳмон ибн Жобир айтдики, отаси унга айтибди — у (отаси) Абу Бурдани: ‹Мен Расулуллоҳ ﷺнинг: ‹Азиз ва жалил Аллоҳнинг ҳадларидан бир ҳаддан бошқа (нарсада) ўн даррадан ортиқ урманглар›, деб айтаётганларини эшитдим›, деганини эшитган», деди. Бизга шу тарзда айтди. Отам айтди: Мен ҳам шунга бораман, яъни бу ҳадисга — Абу Бурда ибн Ниёрнинг ҳадисига.

قَالَ حَدَّثَنَا سُرَيْجٌ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ عَنْ بُكَيْرٍ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ أَبَاهُ حَدَّثَهُ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا بُرْدَةَ بْنَ نِيَارٍ الْأَنْصَارِيَّ يَقُولُسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا تَجْلِدُوا فَوْقَ عَشَرَةَ أَسْوَاطٍ إِلَّا فِي حَدٍّ مِنْ حُدُودِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ

Abu Burda ibn Niyor al-Ansoriy (roziyallohu anhu) aytdi: Men Rasululloh ﷺni: «Aziz va jalil Allohning hadlaridan bir had (uchun) boʻlmasa, oʻn darradan ortiq urmanglar», deb aytayotganlarini eshitdim.Абу Бурда ибн Ниёр ал-Ансорий (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺни: «Азиз ва жалил Аллоҳнинг ҳадларидан бир ҳад (учун) бўлмаса, ўн даррадан ортиқ урманглар», деб айтаётганларини эшитдим.

قَالَ حَدَّثَنَا سُوَيْدُ بْنُ عَمْرٍو الْكَلْبِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عِيسَى عَنْ جُمَيْعٍ أَوْ أَبِي جُمَيْعٍ عَنْ خَالِهِ أَبِي بُرْدَةَ بْنِ نِيَارٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَأَى طَعَامًا فَأَدْخَلَ يَدَهُ فِيهِ فَرَأَى غَيْرَ ذَلِكَ فَقَالَ لَيْسَ مِنَّا مَنْ غَشَّنَا

Abu Burda ibn Niyor (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ bir taomni koʻrib, qoʻllarini uning ichiga suqdilar va (ustidagidan) boshqasini koʻrdilar. Shunda: «Kim bizni aldasa, u bizdan emas», dedilar.Абу Бурда ибн Ниёр (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ бир таомни кўриб, қўлларини унинг ичига суқдилар ва (устидагидан) бошқасини кўрдилар. Шунда: «Ким бизни алдаса, у биздан эмас», дедилар.

قَالَ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ قَالَ حَدَّثَنِي بُشَيْرُ بْنُ يَسَارٍ مَوْلَى بَنِي حَارِثَةَ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ بْنِ نِيَارٍ قَالَشَهِدْتُ الْعِيدَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَخَالَفَتْ امْرَأَتِي حَيْثُ غَدَوْتُ إِلَى الصَّلَاةِ إِلَى أُضْحِيَّتِي فَذَبَحَتْهَا وَصَنَعَتْ مِنْهَا طَعَامًا قَالَ فَلَمَّا صَلَّى بِنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَانْصَرَفْتُ إِلَيْهَا جَاءَتْنِي بِطَعَامٍ قَدْ فُرِغَ مِنْهُ فَقُلْتُ أَنَّى هَذَا قَالَتْ أُضْحِيَّتُكَ ذَبَحْنَاهَا وَصَنَعْنَا لَكَ مِنْهَا طَعَامًا لِتَغَدَّى إِذَا جِئْتَ قَالَ فَقُلْتُ لَهَا وَاللَّهِ لَقَدْ خَشِيتُ أَنْ يَكُونَ هَذَا لَا يَنْبَغِي قَالَ فَجِئْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لَهُ فَقَالَ لَيْسَتْ بِشَيْءٍ مَنْ ذَبَحَ قَبْلَ أَنْ نَفْرُغَ مِنْ نُسُكِنَا فَلَيْسَ بِشَيْءٍ فَضَحِّ قَالَ فَالْتَمَسْتُ مُسِنَّةً فَلَمْ أَجِدْهَا قَالَ فَجِئْتُهُ فَقُلْتُ وَاللَّهِ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَقَدْ الْتَمَسْتُ مُسِنَّةً فَمَا وَجَدْتُهَا قَالَ فَالْتَمِسْ جَذَعًا مِنْ الضَّأْنِ فَضَحِّ بِهِ قَالَ فَرَخَّصَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْجَذَعِ مِنْ الضَّأْنِ فَضَحَّى بِهِ حَيْثُ لَمْ يَجِدْ الْمُسِنَّةَ

Abu Burda ibn Niyor (roziyallohu anhu) aytdi: Men Rasululloh ﷺ bilan birga iydda hozir boʻldim. Men namozga chiqqanimda, xotinim qurbonligimga (borib) menga muxolif ish qildi: uni soʻyib, undan taom tayyorladi. Rasululloh ﷺ bizga namoz oʻqiganlaridan soʻng, men uning oldiga qaytganimda, u menga tayyorlangan taom keltirdi. Men: «Bu qayerdan?» dedim. U: «Qurbonliging — uni soʻydik va sen kelganingda tushlik qilishing uchun undan senga taom tayyorladik», dedi. Men unga: «Vallohi, bu joiz boʻlmasligidan qoʻrqdim», dedim. Soʻng Rasululloh ﷺning huzurlariga kelib, buni u zotga aytdim. U zot: «U hech narsa emas. Kim biz nusukimizni (qurbonligimizni) tugatmasimizdan oldin soʻysa, u hech narsa emas; bas, qurbonlik qil», dedilar. Men musinna (yoshi toʻlgan mol) qidirdim, lekin uni topmadim. Soʻng u zotning huzurlariga kelib: «Vallohi, yo Rasululloh, men musinna qidirdim, lekin uni topmadim», dedim. U zot: «Qoʻydan bir yasharini qidir va uni qurbonlik qil», dedilar. Shunday qilib Rasululloh ﷺ unga qoʻyning bir yasharligida ruxsat berdilar; u musinnani topmagani uchun oʻshani qurbonlik qildi.Абу Бурда ибн Ниёр (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺ билан бирга ийдда ҳозир бўлдим. Мен намозга чиққанимда, хотиним қурбонлигимга (бориб) менга мухолиф иш қилди: уни сўйиб, ундан таом тайёрлади. Расулуллоҳ ﷺ бизга намоз ўқиганларидан сўнг, мен унинг олдига қайтганимда, у менга тайёрланган таом келтирди. Мен: «Бу қаердан?» дедим. У: «Қурбонлигинг — уни сўйдик ва сен келганингда тушлик қилишинг учун ундан сенга таом тайёрладик», деди. Мен унга: «Валлоҳи, бу жоиз бўлмаслигидан қўрқдим», дедим. Сўнг Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурларига келиб, буни у зотга айтдим. У зот: «У ҳеч нарса эмас. Ким биз нусукимизни (қурбонлигимизни) тугатмасимиздан олдин сўйса, у ҳеч нарса эмас; бас, қурбонлик қил», дедилар. Мен мусинна (ёши тўлган мол) қидирдим, лекин уни топмадим. Сўнг у зотнинг ҳузурларига келиб: «Валлоҳи, ё Расулуллоҳ, мен мусинна қидирдим, лекин уни топмадим», дедим. У зот: «Қўйдан бир яшарини қидир ва уни қурбонлик қил», дедилар. Шундай қилиб Расулуллоҳ ﷺ унга қўйнинг бир яшарлигида рухсат бердилар; у мусиннани топмагани учун ўшани қурбонлик қилди.

قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ الْمُقْرِئُ قَالَ أَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي أَيُّوبَ قَالَ حَدَّثَنِي يَزِيدُ بْنُ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ بُكَيْرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْأَشَجِّ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ بْنِ نِيَارٍ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا يُجْلَدُ فَوْقَ عَشَرَةِ أَسْوَاطٍ فِيمَا دُونَ حَدٍّ مِنْ حُدُودِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّكَذَا قَالَ لَنَا لَمْ يَقُلْ عَنْ أَبِيهِ

Abu Burda ibn Niyor (roziyallohu anhu) aytdi: Men Rasululloh ﷺni: «Aziz va jalil Allohning hadlaridan boʻlgan bir haddan pastida oʻn darradan ortiq urilmaydi», deb aytayotganlarini eshitdim. Bizga shu tarzda aytdi, «otasidan» demadi.Абу Бурда ибн Ниёр (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺни: «Азиз ва жалил Аллоҳнинг ҳадларидан бўлган бир ҳаддан пастида ўн даррадан ортиқ урилмайди», деб айтаётганларини эшитдим. Бизга шу тарзда айтди, «отасидан» демади.