حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ وَأَبُو النَّضْرِ قَالَا حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا أَبُو الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ رَضِيَ اللَّهُ تَعَالَى عَنْهُمَا قَالَخَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُهِلِّينَ بِالْحَجِّ مَعَنَا النِّسَاءُ وَالْوِلْدَانُ فَلَمَّا قَدِمْنَا مَكَّةَ طُفْنَا بِالْبَيْتِ وَبِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ فَقَالَ لَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ لَمْ يَكُنْ مَعَهُ هَدْيٌ فَلْيَحْلِلْ قُلْنَا أَيُّ الْحِلِّ قَالَ الْحِلُّ كُلُّهُ قَالَ فَأَتَيْنَا النِّسَاءَ وَلَبِسْنَا الثِّيَابَ وَمَسِسْنَا الطِّيبَ فَلَمَّا كَانَ يَوْمُ التَّرْوِيَةِ أَهْلَلْنَا بِالْحَجِّ وَكَفَانَا الطَّوَافُ الْأَوَّلُ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ وَأَمَرَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ نَشْتَرِكَ فِي الْإِبِلِ وَالْبَقَرِ كُلُّ سَبْعَةٍ مِنَّا فِي بَدَنَةٍ فَجَاءَ سُرَاقَةُ بْنُ مَالِكِ بْنِ جُعْشُمٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ بَيِّنْ لَنَا دِينَنَا كَأَنَّا خُلِقْنَا الْآنَ أَرَأَيْتَ عُمْرَتَنَا هَذِهِ لِعَامِنَا هَذَا أَمْ لِلْأَبَدِ فَقَالَ لَا بَلْ لِلْأَبَدِ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ بَيِّنْ لَنَا دِينَنَا كَأَنَّا خُلِقْنَا الْآنَ فِيمَا الْعَمَلُ الْيَوْمَ أَفِيمَا جَفَّتْ بِهِ الْأَقْلَامُ وَجَرَتْ بِهِ الْمَقَادِيرُ أَوْ فِيمَا نَسْتَقْبِلُ قَالَ لَا بَلْ فِيمَا جَفَّتْ بِهِ الْأَقْلَامُ وَجَرَتْ بِهِ الْمَقَادِيرُ قَالَ فَفِيمَ الْعَمَلُ قَالَ أَبُو النَّضْرِ فِي حَدِيثِهِ فَسَمِعْتُ مَنْ سَمِعَ مِنْ أَبِي الزُّبَيْرِ يَقُولُ قَالَ اعْمَلُوا فَكُلٌّ مُيَسَّرٌقَالَ حَسَنٌ قَالَ زُهَيْرٌ فَسَأَلْتُ يَاسِينَ مَا قَالَ قَالَ ثُمَّ لَمْ أَفْهَمْ كَلَامًا تَكَلَّمَ
Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Biz Rasululloh ﷺ bilan birga hajga ehrom bogʻlab chiqdik, biz bilan ayollar va bolalar ham bor edi. Makkaga kelganimizda Baytni va Safo bilan Marvani tavof qildik. Shunda Rasululloh ﷺ bizga: «Kim bilan qurbonlik (hadyi) boʻlmasa, ehromdan chiqsin», dedilar. Biz: «Qaysi chiqish?» dedik. U zot: «Toʻla ehromdan chiqish», dedilar. Shunday qilib biz ayollarimizga keldik, kiyimlarimizni kiydik va atir surtdik. Tarviya kuni boʻlganida hajga ehrom bogʻladik. Safo va Marva orasidagi avvalgi tavof bizga kifoya qildi. Soʻng Rasululloh ﷺ bizga tuya va sigirda — har yettovimiz bir qurbonlikda — sherik boʻlishimizni buyurdilar. Shunda Suroqa ibn Molik ibn Juʼshum kelib: «Yo Rasululloh, bizga dinimizni bayon qiling, goʻyo biz endi yaratilgandekmiz. Aytingchi, bu umramiz shu yilimiz uchunmi yoki abadiymi?» dedi. U zot: «Yoʻq, balki abadiydir», dedilar. U: «Yo Rasululloh, bizga dinimizni bayon qiling, goʻyo biz endi yaratilgandekmiz. Bugun amal nima uchun: qalamlar qurib, taqdirlar oʻtib boʻlgan narsa uchunmi yoki oldinda keladigan narsa uchunmi?» dedi. U zot: «Yoʻq, balki qalamlar qurib, taqdirlar oʻtib boʻlgan narsa uchundir», dedilar. U: «Unda amal nima uchun?» dedi. Abu Nazr oʻz hadisida dedi: Men Abu Zubayrdan eshitgan kishidan eshitdim, u: U zot: «Amal qilinglar, har kimga (oʻzi uchun yaratilgan narsa) osonlashtiriladi», dedilar, der edi.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Биз Расулуллоҳ ﷺ билан бирга ҳажга эҳром боғлаб чиқдик, биз билан аёллар ва болалар ҳам бор эди. Маккага келганимизда Байтни ва Сафо билан Марвани тавоф қилдик. Шунда Расулуллоҳ ﷺ бизга: «Ким билан қурбонлик (ҳадйи) бўлмаса, эҳромдан чиқсин», дедилар. Биз: «Қайси чиқиш?» дедик. У зот: «Тўла эҳромдан чиқиш», дедилар. Шундай қилиб биз аёлларимизга келдик, кийимларимизни кийдик ва атир суртдик. Тарвия куни бўлганида ҳажга эҳром боғладик. Сафо ва Марва орасидаги аввалги тавоф бизга кифоя қилди. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ бизга туя ва сигирда — ҳар еттовимиз бир қурбонликда — шерик бўлишимизни буюрдилар. Шунда Суроқа ибн Молик ибн Жуъшум келиб: «Ё Расулуллоҳ, бизга динимизни баён қилинг, гўё биз энди яратилгандекмиз. Айтингчи, бу умрамиз шу йилимиз учунми ёки абадийми?» деди. У зот: «Йўқ, балки абадийдир», дедилар. У: «Ё Расулуллоҳ, бизга динимизни баён қилинг, гўё биз энди яратилгандекмиз. Бугун амал нима учун: қаламлар қуриб, тақдирлар ўтиб бўлган нарса учунми ёки олдинда келадиган нарса учунми?» деди. У зот: «Йўқ, балки қаламлар қуриб, тақдирлар ўтиб бўлган нарса учундир», дедилар. У: «Унда амал нима учун?» деди. Абу Назр ўз ҳадисида деди: Мен Абу Зубайрдан эшитган кишидан эшитдим, у: У зот: «Амал қилинглар, ҳар кимга (ўзи учун яратилган нарса) осонлаштирилади», дедилар, дер эди.