حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ أَخْبَرَنَا أَيُّوبُ عَنِ الْقَاسِمِ التَّمِيمِيِّ عَنْ زَهْدَمٍ الْجَرْمِيِّ قَالَكُنَّا عِنْدَ أَبِي مُوسَى فَقَدَّمَ فِي طَعَامِهِ لَحْمَ دَجَاجٍ وَفِي الْقَوْمِ رَجُلٌ مِنْ بَنِي تَيْمِ اللَّهِ أَحْمَرُ كَأَنَّهُ مَوْلًى فَلَمْ يَدْنُ قَالَ لَهُ أَبُو مُوسَى ادْنُ فَإِنِّي قَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَأْكُلُ مِنْهُ قَالَ إِنِّي رَأَيْتُهُ يَأْكُلُ شَيْئًا فَقَذِرْتُهُ فَحَلَفْتُ أَنْ لَا أَطْعَمَهُ أَبَدًا فَقَالَ ادْنُ أُخْبِرْكَ عَنْ ذَلِكَ إِنِّي أَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي رَهْطٍ مِنْ الْأَشْعَرِيِّينَ نَسْتَحْمِلُهُ وَهُوَ يَقْسِمُ نَعَمًا مِنْ نَعَمْ الصَّدَقَةِ قَالَ أَيُّوبُ أَحْسِبُهُ وَهُوَ غَضْبَانُ فَقَالَ لَا وَاللَّهِ مَا أَحْمِلُكُمْ وَمَا عِنْدِي مَا أَحْمِلُكُمْ فَانْطَلَقْنَا فَأُتِيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِنَهْبِ إِبِلٍ فَقَالَ أَيْنَ هَؤُلَاءِ الْأَشْعَرِيُّونَ فَأَتَيْنَا فَأَمَرَ لَنَا بِخَمْسِ ذَوْدٍ غُرِّ الذُّرَى فَانْدَفَعْنَا فَقُلْتُ لِأَصْحَابِي أَتَيْنَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَسْتَحْمِلُهُ فَحَلَفَ أَنْ لَا يَحْمِلَنَا ثُمَّ أَرْسَلَ إِلَيْنَا فَحَمَلَنَا فَقُلْتُ نَسِيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَمِينَهُ وَاللَّهِ لَئِنْ تَغَفَّلْنَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَمِينَهُ لَا نُفْلِحُ أَبَدًا ارْجِعُوا بِنَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلْنُذَكِّرْهُ يَمِينَهُ فَرَجَعْنَا إِلَيْهِ فَقُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَتَيْنَاكَ نَسْتَحْمِلُكَ فَحَلَفْتَ أَنْ لَا تَحْمِلَنَا ثُمَّ حَمَلْتَنَا فَعَرَفْنَا أَوْ ظَنَنَّا
(Zahdam al-Jarmiy aytdi:) Biz Abu Musoning oldida edik; (bizga) taom keltirildi, uning taomida tovuq goʻshti (ham) bor edi. Qavm ichida Banu Taymulloh(dan) bir kishi — qizgʻish (yuzli), goʻyo mavlo(dek) — bor edi; u (taomga) yaqinlashmadi. Abu Muso unga: «Yaqinlash; men Rasululloh ﷺning undan yeyayotganlarini koʻrganman», dedi. U: «Men uning bir narsani yeyayotganini koʻrib, undan jirkangan edim va uni hech qachon yemaslikka qasam ichgan edim», dedi. (Abu Muso): «Yaqinlash, men senga bu haqda xabar beray. Men Ashʼariylardan bir guruh (kishi) bilan Nabiy ﷺning oldilariga — u zotdan ulov soʻrab — keldim; u zot sadaqa chorvasidan (chorvani) taqsimlab turardilar (Ayyub: oʻylaymanki, u: ‹u zot gʻazabli edilar› dedi). U zot: ‹Yoʻq, Allohga qasamki, men sizlarni mindirmayman; menda sizlarni mindiradigan (narsa) ham yoʻq›, dedilar. Biz joʻnab ketdik; soʻng Rasululloh ﷺga (oʻljadan) tuyalar keltirildi va u zot: ‹Anavi Ashʼariylar qani?› dedilar. Biz keldik; u zot bizga oʻrkachlari oppoq beshta tuya (berishni) buyurdilar. Biz yoʻlga tushdik; men sahobalarimga: ‹Biz Rasululloh ﷺning oldilariga ulov soʻrab keldik, u zot bizni mindirmaslikka qasam ichdilar, soʻng bizga (odam) yuborib, bizni mindirdilar. Rasululloh ﷺ qasamlarini unutdilar. Allohga qasamki, agar biz Rasululloh ﷺni qasamlaridan gʻofil qoldirsak, hech qachon najot topmaymiz. Bizni Rasululloh ﷺning oldilariga qaytaringlar, u zotga qasamlarini eslataylik›, dedim. Biz u zotning oldilariga qaytib: ‹Yo Rasululloh, biz sizning oldingizga ulov soʻrab keldik, siz bizni mindirmaslikka qasam ichdingiz, soʻng bizni mindirdingiz›, dedik — biz (buni) bildik yoki (shunday) oʻyladik», dedi.(Заҳдам ал-Жармий айтди:) Биз Абу Мусонинг олдида эдик; (бизга) таом келтирилди, унинг таомида товуқ гўшти (ҳам) бор эди. Қавм ичида Бану Таймуллоҳ(дан) бир киши — қизғиш (юзли), гўё мавло(дек) — бор эди; у (таомга) яқинлашмади. Абу Мусо унга: «Яқинлаш; мен Расулуллоҳ ﷺнинг ундан еяётганларини кўрганман», деди. У: «Мен унинг бир нарсани еяётганини кўриб, ундан жирканган эдим ва уни ҳеч қачон емасликка қасам ичган эдим», деди. (Абу Мусо): «Яқинлаш, мен сенга бу ҳақда хабар берай. Мен Ашъарийлардан бир гуруҳ (киши) билан Набий ﷺнинг олдиларига — у зотдан улов сўраб — келдим; у зот садақа чорвасидан (чорвани) тақсимлаб турардилар (Айюб: ўйлайманки, у: ‹у зот ғазабли эдилар› деди). У зот: ‹Йўқ, Аллоҳга қасамки, мен сизларни миндирмайман; менда сизларни миндирадиган (нарса) ҳам йўқ›, дедилар. Биз жўнаб кетдик; сўнг Расулуллоҳ ﷺга (ўлжадан) туялар келтирилди ва у зот: ‹Анави Ашъарийлар қани?› дедилар. Биз келдик; у зот бизга ўркачлари оппоқ бешта туя (беришни) буюрдилар. Биз йўлга тушдик; мен саҳобаларимга: ‹Биз Расулуллоҳ ﷺнинг олдиларига улов сўраб келдик, у зот бизни миндирмасликка қасам ичдилар, сўнг бизга (одам) юбориб, бизни миндирдилар. Расулуллоҳ ﷺ қасамларини унутдилар. Аллоҳга қасамки, агар биз Расулуллоҳ ﷺни қасамларидан ғофил қолдирсак, ҳеч қачон нажот топмаймиз. Бизни Расулуллоҳ ﷺнинг олдиларига қайтаринглар, у зотга қасамларини эслатайлик›, дедим. Биз у зотнинг олдиларига қайтиб: ‹Ё Расулуллоҳ, биз сизнинг олдингизга улов сўраб келдик, сиз бизни миндирмасликка қасам ичдингиз, сўнг бизни миндирдингиз›, дедик — биз (буни) билдик ёки (шундай) ўйладик», деди.