حَدَّثَنَا أَسْبَاطُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا أَشْعَثُ عَنِ ابْنِ سِيرِينَ عَنْ أَبِي بَكْرَةَ قَالَخَطَبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ النَّحْرِ عَلَى نَاقَةٍ لَهُ قَالَ فَجَعَلَ يَتَكَلَّمُ هَاهُنَا مَرَّةً وَهَاهُنَا مَرَّةً عِنْدَ كُلِّ قَوْمٍ ثُمَّ قَالَ أَيُّ يَوْمٍ هَذَا قَالَ فَسَكَتْنَا حَتَّى ظَنَنَّا أَنَّهُ سَيُسَمِّيهِ غَيْرَ اسْمِهِ قَالَ أَلَيْسَ يَوْمَ النَّحْرِ قَالَ قُلْنَا بَلَى ثُمَّ قَالَ أَيُّ شَهْرٍ هَذَا قَالَ فَسَكَتْنَا حَتَّى ظَنَنَّا أَنَّهُ سَيُسَمِّيهِ غَيْرَ اسْمِهِ قَالَ ثُمَّ قَالَ أَلَيْسَ ذَا الْحِجَّةِ قَالَ قُلْنَا بَلَى ثُمَّ قَالَ أَيُّ بَلَدٍ هَذَا قَالَ فَسَكَتْنَا حَتَّى ظَنَنَّا أَنَّهُ سَيُسَمِّيهِ غَيْرَ اسْمِهِ قَالَ ثُمَّ قَالَ أَلَيْسَ الْبَلْدَةَ الْحَرَامَ قَالَ قُلْنَا بَلَى قَالَ فَإِنَّ دِمَاءَكُمْ وَأَمْوَالَكُمْ وَأَعْرَاضَكُمْ حَرَامٌ عَلَيْكُمْ إِلَى أَنْ تَلْقَوْا رَبَّكُمْ تَعَالَى كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا فِي شَهْرِكُمْ هَذَا فِي بَلَدِكُمْ هَذَا ثُمَّ قَالَ لِيُبَلِّغْ الشَّاهِدُ مِنْكُمْ الْغَائِبَ فَلَعَلَّ الْغَائِبَ أَنْ يَكُونَ أَوْعَى لَهُ مِنْ الشَّاهِدِ
Abu Bakra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Nahr kuni oʻz tuyalari ustida xutba qildilar. U zot goh u tomonga, goh bu tomonga — har bir qavmning oldida — gapirar edilar. Soʻng: «Bu qaysi kun?» dedilar. Biz, u zot unga oʻz nomidan boshqa nom qoʻysalar kerak, deb oʻylagunimizcha jim turdik. U zot: «Bu Nahr kuni emasmi?» dedilar. Biz: «Ha», dedik. Soʻng: «Bu qaysi oy?» dedilar. Biz yana, u zot unga oʻz nomidan boshqa nom qoʻysalar kerak, deb oʻylagunimizcha jim turdik. Soʻng u zot: «Bu Zulhijja emasmi?» dedilar. Biz: «Ha», dedik. Soʻng: «Bu qaysi shahar?» dedilar. Biz yana, u zot unga oʻz nomidan boshqa nom qoʻysalar kerak, deb oʻylagunimizcha jim turdik. Soʻng u zot: «Bu Baldatul-harom emasmi?» dedilar. Biz: «Ha», dedik. U zot: «Albatta, qonlaringiz, mollaringiz va obroʻlaringiz Robbingizga yoʻliqquningizgacha sizlarga mana shu kuningizning, mana shu oyingizdagi, mana shu shahringizdagi hurmati kabi haromdir», dedilar. Soʻng: «Sizlardan hozir boʻlgan gʻoyibga yetkazsin; boʻlishi mumkinki, gʻoyib uni hozir boʻlgandan koʻra yaxshiroq anglab oladi», dedilar.Абу Бакра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Наҳр куни ўз туялари устида хутба қилдилар. У зот гоҳ у томонга, гоҳ бу томонга — ҳар бир қавмнинг олдида — гапирар эдилар. Сўнг: «Бу қайси кун?» дедилар. Биз, у зот унга ўз номидан бошқа ном қўйсалар керак, деб ўйлагунимизча жим турдик. У зот: «Бу Наҳр куни эмасми?» дедилар. Биз: «Ҳа», дедик. Сўнг: «Бу қайси ой?» дедилар. Биз яна, у зот унга ўз номидан бошқа ном қўйсалар керак, деб ўйлагунимизча жим турдик. Сўнг у зот: «Бу Зулҳижжа эмасми?» дедилар. Биз: «Ҳа», дедик. Сўнг: «Бу қайси шаҳар?» дедилар. Биз яна, у зот унга ўз номидан бошқа ном қўйсалар керак, деб ўйлагунимизча жим турдик. Сўнг у зот: «Бу Балдатул-ҳаром эмасми?» дедилар. Биз: «Ҳа», дедик. У зот: «Албатта, қонларингиз, молларингиз ва обрўларингиз Роббингизга йўлиққунингизгача сизларга мана шу кунингизнинг, мана шу ойингиздаги, мана шу шаҳрингиздаги ҳурмати каби ҳаромдир», дедилар. Сўнг: «Сизлардан ҳозир бўлган ғойибга етказсин; бўлиши мумкинки, ғойиб уни ҳозир бўлгандан кўра яхшироқ англаб олади», дедилар.