حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ حَدَّثَنَا الْجُرَيْرِيُّ عَنْ أَبِي الْعَلَاءِ بْنِ الشِّخِّيرِ قَالَكُنْتُ مَعَ مُطَرِّفٍ فِي سُوقِ الْإِبِلِ فَجَاءَ أَعْرَابِيٌّ مَعَهُ قِطْعَةُ أَدِيمٍ أَوْ جِرَابٍ فَقَالَ مَنْ يَقْرَأُ أَوَفِيكُمْ مَنْ يَقْرَأُ قُلْتُ نَعَمْ فَأَخَذْتُهُ فَإِذَا فِيهِ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ مِنْ مُحَمَّدٍ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِبَنِي زُهَيْرِ بْنِ أُقَيْشٍ حَيٍّ مِنْ عُكْلٍ إِنَّهُمْ إِنْ شَهِدُوا أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَفَارَقُوا الْمُشْرِكِينَ وَأَقَرُّوا بِالْخُمُسِ فِي غَنَائِمِهِمْ وَسَهْمِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَصَفِيَّهُ فَإِنَّهُمْ آمِنُونَ بِأَمَانِ اللَّهِ وَرَسُولِهِ فَقَالَ لَهُ بَعْضُ الْقَوْمِ هَلْ سَمِعْتَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَيْئًا تُحَدِّثُنَاهُ قَالَ نَعَمْ قَالُوا فَحَدِّثْنَا رَحِمَكَ اللَّهُ قَالَ سَمِعْتُهُ يَقُولُ مَنْ سَرَّهُ أَنْ يَذْهَبَ كَثِيرٌ مِنْ وَحَرِ صَدْرِهِ فَلْيَصُمْ شَهْرَ الصَّبْرِ أَوْ ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ مِنْ كُلِّ شَهْرٍ فَقَالَ لَهُ الْقَوْمُ أَوْ بَعْضُهُمْ أَأَنْتَ سَمِعْتَ هَذَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَلَا أُرَاكُمْ تَتَّهِمُونِي أَنْ أَكْذِبَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ إِسْمَاعِيلُ مَرَّةً تَخَافُونَ وَاللَّهِ لَا حَدَّثْتُكُمْ حَدِيثًا سَائِرَ الْيَوْمِ ثُمَّ انْطَلَقَ

Abul-Aloʼ ibn ash-Shixxir aytdi: Men Mutarrif bilan tuya bozorida edim. Shu payt qoʻlida bir parcha teri yoki charm boʻlgan bir aʼrobiy kelib: «Kim oʻqiy oladi? Orangizda oʻqiy oladigan kishi bormi?» dedi. Men: «Ha», dedim va uni oldim. Qarasam, unda shunday deb yozilgan ekan: «Bismillahir Rohmanir Rohiym. Muhammad Rasululloh ﷺdan Ukl (qabilasi)ning bir tirmogʻi boʻlmish Banu Zuhayr ibn Uqayshga: agar ular Allohdan boshqa iloh yoʻqligiga va Muhammad Allohning Rasuli ekaniga guvohlik bersalar, mushriklardan ajralsalar, oʻljalaridan xumsni hamda Nabiy ﷺning ulushi va safiyyini ado etishga iqror boʻlsalar, ular Alloh va Uning Rasulining omonligida omondadirlar». Qavmdan baʼzilari unga: «Rasululloh ﷺdan biror narsa eshitganmisan, bizga aytib bersang?» dedilar. U: «Ha», dedi. Ular: «Bas, bizga aytib ber, Alloh senga rahm qilsin», dedilar. U: Men u zotning: «Kimni koʻksidagi kek-kuduratning koʻpi ketishi xursand qilsa, sabr oyini yoki har oydan uch kunni roʻza tutsin», deb aytayotganlarini eshitdim, dedi. Shunda qavm — yoki ulardan baʼzilari — unga: «Sen buni Rasululloh ﷺdan oʻzing eshitganmisan?» dedilar. U: «Sizlarni meni Rasululloh ﷺga yolgʻon toʻqidi deb ayblayapsizlar deb koʻryapman-ku!» — Ismoil bir safar: «qoʻrqyapsizlar», dedi — «Allohga qasamki, bugundan keyin sizlarga hech qanday hadis aytmayman», dedi. Soʻng joʻnab ketdi.Абул-Алў ибн аш-Шиххир айтди: Мен Мутарриф билан туя бозорида эдим. Шу пайт қўлида бир парча тери ёки чарм бўлган бир аъробий келиб: «Ким ўқий олади? Орангизда ўқий оладиган киши борми?» деди. Мен: «Ҳа», дедим ва уни олдим. Қарасам, унда шундай деб ёзилган экан: «Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм. Муҳаммад Расулуллоҳ ﷺдан Укл (қабиласи)нинг бир тирмоғи бўлмиш Бану Зуҳайр ибн Уқайшга: агар улар Аллоҳдан бошқа илоҳ йўқлигига ва Муҳаммад Аллоҳнинг Расули эканига гувоҳлик берсалар, мушриклардан ажралсалар, ўлжаларидан хумсни ҳамда Набий ﷺнинг улуши ва сафиййини адо этишга иқрор бўлсалар, улар Аллоҳ ва Унинг Расулининг омонлигида омондадирлар». Қавмдан баъзилари унга: «Расулуллоҳ ﷺдан бирор нарса эшитганмисан, бизга айтиб берсанг?» дедилар. У: «Ҳа», деди. Улар: «Бас, бизга айтиб бер, Аллоҳ сенга раҳм қилсин», дедилар. У: Мен у зотнинг: «Кимни кўксидаги кек-кудуратнинг кўпи кетиши хурсанд қилса, сабр ойини ёки ҳар ойдан уч кунни рўза тутсин», деб айтаётганларини эшитдим, деди. Шунда қавм — ёки улардан баъзилари — унга: «Сен буни Расулуллоҳ ﷺдан ўзинг эшитганмисан?» дедилар. У: «Сизларни мени Расулуллоҳ ﷺга ёлғон тўқиди деб айблаяпсизлар деб кўряпман-ку!» — Исмоил бир сафар: «қўрқяпсизлар», деди — «Аллоҳга қасамки, бугундан кейин сизларга ҳеч қандай ҳадис айтмайман», деди. Сўнг жўнаб кетди.

حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ هَارُونَ بْنِ رِئَابٍ عَنِ ابْنِ الشِّخِّيرِ عَنْ رَجُلٍ مَنْ بَنِي أُقَيْشٍ قَالَمَعَهُ كِتَابُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ صِيَامُ ثَلَاثَةِ أَيَّامٍ مِنْ الشَّهْرِ يُذْهِبُ وَحَرَ الصَّدْرِ

Ibn ash-Shixxir Uqaysh (qabilasi)dan boʻlgan bir kishidan rivoyat qiladi — uning qoʻlida Nabiy ﷺning maktubi bor edi: U zot: «Oydan uch kun roʻza tutish koʻkrakdagi kek-kuduratni ketkazadi», dedilar.Ибн аш-Шиххир Уқайш (қабиласи)дан бўлган бир кишидан ривоят қилади — унинг қўлида Набий ﷺнинг мактуби бор эди: У зот: «Ойдан уч кун рўза тутиш кўкракдаги кек-кудуратни кетказади», дедилар.

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ هِلَالٍ عَنْ أَبِي قَتَادَةَ وَأَبِي الدَّهْمَاءِ قَالَاكَانَا يُكْثِرَانِ السَّفَرَ نَحْوَ هَذَا الْبَيْتِ قَالَا أَتَيْنَا عَلَى رَجُلٍ مِنْ أَهْلِ الْبَادِيَةِ فَقَالَ الْبَدَوِيُّ أَخَذَ بِيَدِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَجَعَلَ يُعَلِّمُنِي مِمَّا عَلَّمَهُ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى وَقَالَ إِنَّكَ لَنْ تَدَعَ شَيْئًا اتِّقَاءَ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ إِلَّا أَعْطَاكَ اللَّهُ خَيْرًا مِنْهُحَدَّثَنَا رَوْحُ بْنُ عُبَادَةَ حَدَّثَنَا قُرَّةُ بْنُ خَالِدٍ قَالَ سَمِعْتُ يَزِيدَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الشِّخِّيرِ قَالَ كُنَّا بِالْمِرْبَدِ جُلُوسًا فَأَتَى عَلَيْنَا رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْبَادِيَةِ لَمَّا رَأَيْنَاهُ قُلْنَا هَذَا كَأَنَّ رَجُلٌ لَيْسَ مِنْ أَهْلِ الْبَلَدِ قَالَ أَجَلْ فَإِذَا مَعَهُ كِتَابٌ فِي قِطْعَةِ أَدِيمٍ قَالَ وَرُبَّمَا قَالَ فِي قِطْعَةِ جِرَابٍ فَقَالَ هَذَا كِتَابٌ كَتَبَهُ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِذَا فِيهِ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ هَذَا كِتَابٌ مِنْ مُحَمَّدٍ النَّبِيِّ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِبَنِي زُهَيْرِ بْنِ أُقَيْشٍ وَهُمْ حَيٌّ مِنْ عُكْلٍ إِنَّكُمْ إِنْ أَقَمْتُمْ الصَّلَاةَ وَآتَيْتُمْ الزَّكَاةَ وَفَارَقْتُمْ الْمُشْرِكِينَ وَأَعْطَيْتُمْ الْخُمُسَ مِنْ الْمَغْنَمِ ثُمَّ سَهْمَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالصَّفِيَّ وَرُبَّمَا قَالَ وَصَفِيَّهُ فَأَنْتُمْ آمِنُونَ بِأَمَانِ اللَّهِ تَبَارَكَ وَتَعَالَى وَأَمَانِ رَسُولِهِ فَذَكَرَ يَعْنِي حَدِيثَ الْجُرَيْرِىِّ

Abu Qatoda va Abud-Dahmoʼ aytdilar — ular mana shu Bayt (Kaʼba) tomon koʻp safar qilishardi: Biz badiya ahlidan boʻlgan bir kishining oldiga bordik. Shunda u badaviy: «Rasululloh ﷺ qoʻlimdan ushlab, Alloh tabaraka va taolo oʻzlariga oʻrgatgan narsalardan menga oʻrgata boshladilar va: ‹Albatta, sen Alloh azza va jalladan qoʻrqib biror narsani tark etsang, Alloh senga undan yaxshirogʻini beradi›, dedilar», dedi. Yana Yazid ibn Abdulloh ibn ash-Shixxir aytdi: Biz al-Mirbadda oʻtirgan edik, oldimizga badiya ahlidan bir kishi keldi. Uni koʻrganimizda: «Bu goʻyo shahar ahlidan boʻlmagan bir kishiga oʻxshaydi», dedik. U: «Shundoq», dedi. Qarasak, uning qoʻlida bir parcha teriga — baʼzan: bir parcha charmga, dedi — yozilgan maktub bor ekan. U: «Bu Rasululloh ﷺ menga yozib bergan maktubdir», dedi. Unda shunday yozilgan edi: «Bismillahir Rohmanir Rohiym. Bu — Alloh Rasuli Muhammad Nabiy ﷺdan Ukl (qabilasi)ning bir tirmogʻi boʻlmish Banu Zuhayr ibn Uqayshga (yozilgan) maktubdir: agar sizlar namozni toʻkis ado etsangiz, zakotni bersangiz, mushriklardan ajralsangiz, oʻljadan xumsni, soʻng Nabiy ﷺning ulushi va safiyni — baʼzan: va uning safiyyini, dedi — bersangiz, sizlar Alloh tabaraka va taoloning va Uning Rasulining omonligida omondadirsizlar». Soʻng al-Jurayriyning hadisini zikr qildi.Абу Қатода ва Абуд-Даҳмў айтдилар — улар мана шу Байт (Каъба) томон кўп сафар қилишарди: Биз бадия аҳлидан бўлган бир кишининг олдига бордик. Шунда у бадавий: «Расулуллоҳ ﷺ қўлимдан ушлаб, Аллоҳ табарака ва таоло ўзларига ўргатган нарсалардан менга ўргата бошладилар ва: ‹Албатта, сен Аллоҳ азза ва жалладан қўрқиб бирор нарсани тарк этсанг, Аллоҳ сенга ундан яхшироғини беради›, дедилар», деди. Яна Язид ибн Абдуллоҳ ибн аш-Шиххир айтди: Биз ал-Мирбадда ўтирган эдик, олдимизга бадия аҳлидан бир киши келди. Уни кўрганимизда: «Бу гўё шаҳар аҳлидан бўлмаган бир кишига ўхшайди», дедик. У: «Шундоқ», деди. Қарасак, унинг қўлида бир парча терига — баъзан: бир парча чармга, деди — ёзилган мактуб бор экан. У: «Бу Расулуллоҳ ﷺ менга ёзиб берган мактубдир», деди. Унда шундай ёзилган эди: «Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм. Бу — Аллоҳ Расули Муҳаммад Набий ﷺдан Укл (қабиласи)нинг бир тирмоғи бўлмиш Бану Зуҳайр ибн Уқайшга (ёзилган) мактубдир: агар сизлар намозни тўкис адо этсангиз, закотни берсангиз, мушриклардан ажралсангиз, ўлжадан хумсни, сўнг Набий ﷺнинг улуши ва сафийни — баъзан: ва унинг сафиййини, деди — берсангиз, сизлар Аллоҳ табарака ва таолонинг ва Унинг Расулининг омонлигида омондадирсизлар». Сўнг ал-Журайрийнинг ҳадисини зикр қилди.