حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ أَنَّ أُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ أَخْبَرَهُأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَكِبَ حِمَارًا عَلَيْهِ إِكَافٌ تَحْتَهُ قَطِيفَةٌ فَدَكِيَّةٌ وَأَرْدَفَ وَرَاءَهُ أُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ وَهُوَ يَعُودُ سَعْدَ بْنَ عُبَادَةَ فِي بَنِي الْحَارِثِ بْنِ الْخَزْرَجِ وَذَلِكَ قَبْلَ وَقْعَةِ بَدْرٍ حَتَّى مَرَّ بِمَجْلِسٍ فِيهِ أَخْلَاطٌ مِنْ الْمُسْلِمِينَ وَالْمُشْرِكِينَ عَبَدَةِ الْأَوْثَانِ وَالْيَهُودِ فِيهِمْ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَيٍّ وَفِي الْمَجْلِسِ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ رَوَاحَةَ فَلَمَّا غَشِيَتْ الْمَجْلِسَ عَجَاجَةُ الدَّابَّةِ خَمَّرَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَيٍّ أَنْفَهُ بِرِدَائِهِ ثُمَّ قَالَ لَا تُغَبِّرُوا عَلَيْنَا فَسَلَّمَ عَلَيْهِمْ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ وَقَفَ فَنَزَلَ فَدَعَاهُمْ إِلَى اللَّهِ وَقَرَأَ عَلَيْهِمْ الْقُرْآنَ فَقَالَ لَهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَيٍّ أَيُّهَا الْمَرْءُ لَا أَحْسَنَ مِنْ هَذَا إِنْ كَانَ مَا تَقُولُ حَقًّا فَلَا تُؤْذِينَا فِي مَجَالِسِنَا وَارْجِعْ إِلَى رَحْلِكَ فَمَنْ جَاءَكَ مِنَّا فَاقْصُصْ عَلَيْهِ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ رَوَاحَةَ اغْشَنَا فِي مَجَالِسِنَا فَإِنَّا نُحِبُّ ذَلِكَ قَالَ فَاسْتَبَّ الْمُسْلِمُونَ وَالْمُشْرِكُونَ وَالْيَهُودُ حَتَّى هَمُّوا أَنْ يَتَوَاثَبُوا فَلَمْ يَزَلْ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُخَفِّضُهُمْ ثُمَّ رَكِبَ دَابَّتَهُ حَتَّى دَخَلَ عَلَى سَعْدِ بْنِ عُبَادَةَ فَقَالَ أَيْ سَعْدُ أَلَمْ تَسْمَعْ مَا قَالَ أَبُو حُبَابٍ يُرِيدُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ أُبَيٍّ قَالَ كَذَا وَكَذَا فَقَالَ اعْفُ عَنْهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَاصْفَحْ
Usoma ibn Zayd (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ tagiga fadakiy gilam toʻshalgan, ustiga egar qoʻyilgan eshakka minib, Usomani ortlariga mindirib olgan holda Bani Horis ibn Xazraj mahallasidagi Saʼd ibn Ubodaning hol-ahvolini soʻrab borardilar. Bu Badr jangidan oldin edi. Yoʻlda musulmonlar, butparast mushriklar va yahudiylar aralashib oʻtirgan bir majlis yonidan oʻtdilar. Ular orasida Abdulloh ibn Ubay ham bor edi, majlisda Abdulloh ibn Ravoha ham bor edi. Hayvonning changi majlisni qoplaganda Abdulloh ibn Ubay ridosi bilan burnini berkitib, soʻng: «Bizning ustimizga chang sochmanglar», dedi. Nabiy ﷺ ularga salom berdilar, soʻng toʻxtab, eshakdan tushdilar va ularni Allohga chaqirdilar hamda ularga Qurʼon oʻqib berdilar. Shunda Abdulloh ibn Ubay: «Ey kishi! Bundan yaxshiroq narsa yoʻq. Agar aytayotganing haq boʻlsa, bizni majlislarimizda bezovta qilma, oʻz manzilingga qayt; bizdan kim oldingga kelsa, oʻshanga buni soʻzlab ber», dedi. Abdulloh ibn Ravoha esa: «Bizning majlislarimizga kelib turing, biz buni yaxshi koʻramiz», dedi. Roviy dedi: Shunda musulmonlar, mushriklar va yahudiylar bir-birlarini soʻkib, hatto bir-birlariga tashlanmoqchi boʻlib qoldilar. Nabiy ﷺ ularni tinchlantirishda davom etdilar, soʻng hayvonlariga minib, Saʼd ibn Ubodaning oldiga kirib bordilar va: «Ey Saʼd! Abu Hubob — yaʼni Abdulloh ibn Ubayni nazarda tutdilar — nima deganini eshitmadingmi? U mana bunday-mana bunday dedi», dedilar. Saʼd: «Yo Rasululloh! Uni avf eting va kechiring», dedi.Усома ибн Зайд (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ тагига фадакий гилам тўшалган, устига эгар қўйилган эшакка миниб, Усомани ортларига миндириб олган ҳолда Бани Ҳорис ибн Хазраж маҳалласидаги Саъд ибн Убоданинг ҳол-аҳволини сўраб борардилар. Бу Бадр жангидан олдин эди. Йўлда мусулмонлар, бутпараст мушриклар ва яҳудийлар аралашиб ўтирган бир мажлис ёнидан ўтдилар. Улар орасида Абдуллоҳ ибн Убай ҳам бор эди, мажлисда Абдуллоҳ ибн Равоҳа ҳам бор эди. Ҳайвоннинг чанги мажлисни қоплаганда Абдуллоҳ ибн Убай ридоси билан бурнини беркитиб, сўнг: «Бизнинг устимизга чанг сочманглар», деди. Набий ﷺ уларга салом бердилар, сўнг тўхтаб, эшакдан тушдилар ва уларни Аллоҳга чақирдилар ҳамда уларга Қуръон ўқиб бердилар. Шунда Абдуллоҳ ибн Убай: «Эй киши! Бундан яхшироқ нарса йўқ. Агар айтаётганинг ҳақ бўлса, бизни мажлисларимизда безовта қилма, ўз манзилингга қайт; биздан ким олдингга келса, ўшанга буни сўзлаб бер», деди. Абдуллоҳ ибн Равоҳа эса: «Бизнинг мажлисларимизга келиб туринг, биз буни яхши кўрамиз», деди. Ровий деди: Шунда мусулмонлар, мушриклар ва яҳудийлар бир-бирларини сўкиб, ҳатто бир-бирларига ташланмоқчи бўлиб қолдилар. Набий ﷺ уларни тинчлантиришда давом этдилар, сўнг ҳайвонларига миниб, Саъд ибн Убоданинг олдига кириб бордилар ва: «Эй Саъд! Абу Ҳубоб — яъни Абдуллоҳ ибн Убайни назарда тутдилар — нима деганини эшитмадингми? У мана бундай-мана бундай деди», дедилар. Саъд: «Ё Расулуллоҳ! Уни авф этинг ва кечиринг», деди.