حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ حَدَّثَنَا شُعَيْبٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ حَدَّثَنِي عُمَارَةُ بْنُ خُزَيْمَةَ الْأَنْصَارِيُّ أَنَّ عَمَّهُ حَدَّثَهُ وَهُوَ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ابْتَاعَ فَرَسًا مِنْ أَعْرَابِيٍّ فَاسْتَتْبَعَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِيَقْضِيَهُ ثَمَنَ فَرَسِهِ فَأَسْرَعَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمَشْيَ وَأَبْطَأَ الْأَعْرَابِيُّ فَطَفِقَ رِجَالٌ يَعْتَرِضُونَ الْأَعْرَابِيَّ فَيُسَاوِمُونَ بِالْفَرَسِ لَا يَشْعُرُونَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ابْتَاعَهُ حَتَّى زَادَ بَعْضُهُمْ الْأَعْرَابِيَّ فِي السَّوْمِ عَلَى ثَمَنِ الْفَرَسِ الَّذِي ابْتَاعَهُ بِهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَنَادَى الْأَعْرَابِيُّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ إِنْ كُنْتَ مُبْتَاعَا هَذَا الْفَرَسَ فَابْتَعْهُ وَإِلَّا بِعْتُهُ فَقَامَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ سَمِعَ نِدَاءَ الْأَعْرَابِيِّ فَقَالَ أَوَلَيْسَ قَدْ ابْتَعْتُهُ مِنْكَ قَالَ الْأَعْرَابِيُّ لَا وَاللَّهِ مَا بِعْتُكَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَلَى قَدْ ابْتَعْتُهُ مِنْكَ فَطَفِقَ النَّاسُ يَلُوذُونَ بِالنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالْأَعْرَابِيِّ وَهُمَا يَتَرَاجَعَانِ فَطَفِقَ الْأَعْرَابِيُّ يَقُولُ هَلُمَّ شَهِيدًا يَشْهَدُ أَنِّي بَايَعْتُكَ فَمَنْ جَاءَ مِنْ الْمُسْلِمِينَ قَالَ لِلْأَعْرَابِيِّ وَيْلَكَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ يَكُنْ لِيَقُولَ إِلَّا حَقًّا حَتَّى جَاءَ خُزَيْمَةُ فَاسْتَمَعَ لِمُرَاجَعَةِ النَّبِيِّ
Umora ibn Xuzayma al-Ansoriy aytdi: Menga amakim — u Nabiy ﷺning ashoblaridan edi — aytib berdiki, Nabiy ﷺ bir aʼrobiydan ot sotib oldilar. Nabiy ﷺ oti puli toʻlanishi uchun uni oʻzlari bilan birga ergashtirdilar. Nabiy ﷺ tez yurdilar, aʼrobiy esa sekinlashdi. Shunda odamlar aʼrobiyning yoʻlini toʻsib, ot uchun u bilan savdolasha boshlashdi va Nabiy ﷺ uni sotib olganlarini sezishmadi; hattoki ulardan baʼzilari aʼrobiyga Nabiy ﷺ sotib olgan narxdan ortiq narx aytdi. Shunda aʼrobiy Nabiy ﷺni chaqirib: «Agar shu otni sotib oladigan boʻlsang, sotib ol, boʻlmasa, men uni sotaman», dedi. Nabiy ﷺ aʼrobiyning chaqirganini eshitib turdilar-da: «Men uni sendan sotib olmaganmidim?», dedilar. Aʼrobiy: «Yoʻq, Allohga qasamki, men senga sotmadim», dedi. Nabiy ﷺ: «Yoʻq, men uni sendan sotib oldim», dedilar. Odamlar Nabiy ﷺ bilan aʼrobiyning atrofiga toʻplana boshladilar, ikkovlari esa tortishar edilar. Aʼrobiy: «Men senga sotganimga guvohlik beradigan guvoh keltir», deyaverdi. Musulmonlardan kim kelsa, aʼrobiyga: «Voy senga, Nabiy ﷺ haqdan boshqasini aytmaydilar», derdi. Nihoyat Xuzayma keldi va Nabiy ﷺ bilan (aʼrobiyning) tortishuvini tingladi.Умора ибн Хузайма ал-Ансорий айтди: Менга амаким — у Набий ﷺнинг ашобларидан эди — айтиб бердики, Набий ﷺ бир аъробийдан от сотиб олдилар. Набий ﷺ оти пули тўланиши учун уни ўзлари билан бирга эргаштирдилар. Набий ﷺ тез юрдилар, аъробий эса секинлашди. Шунда одамлар аъробийнинг йўлини тўсиб, от учун у билан савдолаша бошлашди ва Набий ﷺ уни сотиб олганларини сезишмади; ҳаттоки улардан баъзилари аъробийга Набий ﷺ сотиб олган нархдан ортиқ нарх айтди. Шунда аъробий Набий ﷺни чақириб: «Агар шу отни сотиб оладиган бўлсанг, сотиб ол, бўлмаса, мен уни сотаман», деди. Набий ﷺ аъробийнинг чақирганини эшитиб турдилар-да: «Мен уни сендан сотиб олмаганмидим?», дедилар. Аъробий: «Йўқ, Аллоҳга қасамки, мен сенга сотмадим», деди. Набий ﷺ: «Йўқ, мен уни сендан сотиб олдим», дедилар. Одамлар Набий ﷺ билан аъробийнинг атрофига тўплана бошладилар, икковлари эса тортишар эдилар. Аъробий: «Мен сенга сотганимга гувоҳлик берадиган гувоҳ келтир», деяверди. Мусулмонлардан ким келса, аъробийга: «Вой сенга, Набий ﷺ ҳақдан бошқасини айтмайдилар», дерди. Ниҳоят Хузайма келди ва Набий ﷺ билан (аъробийнинг) тортишувини тинглади.