Xuzayma ibn Sobit

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ مَسْرُوقٍ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ، عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ، عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ الْجَدَلِيِّ، عَنْ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ سُئِلَ عَنِ الْمَسْحِ عَلَى الْخُفَّيْنِ فَقَالَ ‏"‏ لِلْمُسَافِرِ ثَلاَثَةٌ وَلِلْمُقِيمِ يَوْمٌ ‏"‏ ‏.‏ وَذُكِرَ عَنْ يَحْيَى بْنِ مَعِينٍ أَنَّهُ صَحَّحَ حَدِيثَ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ فِي الْمَسْحِ ‏.‏ وَأَبُو عَبْدِ اللَّهِ الْجَدَلِيُّ اسْمُهُ عَبْدُ بْنُ عَبْدٍ وَيُقَالُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَبْدٍ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏ وَفِي الْبَابِ عَنْ عَلِيٍّ وَأَبِي بَكْرَةَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَصَفْوَانَ بْنِ عَسَّالٍ وَعَوْفِ بْنِ مَالِكٍ وَابْنِ عُمَرَ وَجَرِيرٍ ‏.‏

Xuzayma ibn Sobit (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺdan mahsilar ustiga mash tortish haqida soʻralganda, u zot: «Musofir uchun uch (kun), muqim uchun bir kun», dedilar. Yahyo ibn Maʼindan zikr qilinishicha, u mash (bobida) Xuzayma ibn Sobitning hadisini sahih deb belgilagan. Abu Abdulloh Jadaliyning ismi Abd ibn Abd, Abdurrahmon ibn Abd ham deyiladi. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir. Bu bobda Ali, Abu Bakra, Abu Hurayra, Safvon ibn Assol, Avf ibn Molik, Ibn Umar va Jarir (roziyallohu anhum)dan ham (rivoyatlar) bor.Хузайма ибн Собит (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺдан маҳсилар устига маш тортиш ҳақида сўралганда, у зот: «Мусофир учун уч (кун), муқим учун бир кун», дедилар. Яҳё ибн Маъиндан зикр қилинишича, у маш (бобида) Хузайма ибн Собитнинг ҳадисини саҳиҳ деб белгилаган. Абу Абдуллоҳ Жадалийнинг исми Абд ибн Абд, Абдурраҳмон ибн Абд ҳам дейилади. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир. Бу бобда Али, Абу Бакра, Абу Ҳурайра, Сафвон ибн Ассол, Авф ибн Молик, Ибн Умар ва Жарир (розияллоҳу анҳум)дан ҳам (ривоятлар) бор.

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ النُّفَيْلِيُّ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ عَمْرِو بْنِ خُزَيْمَةَ، عَنْ عُمَارَةَ بْنِ خُزَيْمَةَ، عَنْ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ، قَالَ سُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ الاِسْتِطَابَةِ فَقَالَ ‏"‏ بِثَلاَثَةِ أَحْجَارٍ لَيْسَ فِيهَا رَجِيعٌ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ كَذَا رَوَاهُ أَبُو أُسَامَةَ وَابْنُ نُمَيْرٍ عَنْ هِشَامٍ يَعْنِي ابْنَ عُرْوَةَ ‏.‏

Xuzayma ibn Sobit (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ dan istinjo (qilish) haqida soʻralganda, u zot: «Tezak (aralashmagan) uchta tosh bilan», — dedilar. Abu Dovud aytdi: Buni Abu Usoma va Ibn Numayr ham Hishom (ibn Urva)dan shunday rivoyat qilishgan.Хузайма ибн Собит (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ дан истинжо (қилиш) ҳақида сўралганда, у зот: «Тезак (аралашмаган) учта тош билан», — дедилар. Абу Довуд айтди: Буни Абу Усома ва Ибн Нумайр ҳам Ҳишом (ибн Урва)дан шундай ривоят қилишган.

حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ عُمَرَ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنِ الْحَكَمِ، وَحَمَّادٍ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ الْجَدَلِيِّ، عَنْ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ الْمَسْحُ عَلَى الْخُفَّيْنِ لِلْمُسَافِرِ ثَلاَثَةُ أَيَّامٍ وَلِلْمُقِيمِ يَوْمٌ وَلَيْلَةٌ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ رَوَاهُ مَنْصُورُ بْنُ الْمُعْتَمِرِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ بِإِسْنَادِهِ قَالَ فِيهِ وَلَوِ اسْتَزَدْنَاهُ لَزَادَنَا ‏.‏

Xuzayma ibn Sobit (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Maxsi ustiga mash tortish — musofir uchun uch kun, muqim uchun bir kecha-kunduzdir», — dedilar. Abu Dovud aytdi: Buni Mansur ibn al-Muʼtamir Ibrohim at-Tamimiydan oʻz sanadi bilan rivoyat qilib, unda: «Agar biz undan (muddatni) ziyoda qilishini soʻraganimizda, bizga ziyoda qilib berardilar», — degan.Хузайма ибн Собит (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Махси устига маш тортиш — мусофир учун уч кун, муқим учун бир кеча-кундуздир», — дедилар. Абу Довуд айтди: Буни Мансур ибн ал-Муътамир Иброҳим ат-Тамимийдан ўз санади билан ривоят қилиб, унда: «Агар биз ундан (муддатни) зиёда қилишини сўраганимизда, бизга зиёда қилиб берардилар», — деган.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الصَّبَّاحِ، أَنْبَأَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، ح وَحَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، جَمِيعًا عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِي خُزَيْمَةَ، عَنْ عُمَارَةَ بْنِ خُزَيْمَةَ، عَنْ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ فِي الاِسْتِنْجَاءِ ثَلاَثَةُ أَحْجَارٍ لَيْسَ فِيهَا رَجِيعٌ ‏"‏ ‏.‏

Xuzayma ibn Sobit (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Istinjoda ichida tezak boʻlmagan uchta tosh boʻlishi kerak», dedilar.Хузайма ибн Собит (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Истинжода ичида тезак бўлмаган учта тош бўлиши керак», дедилар.

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ، عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ، عَنْ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ، قَالَ جَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ لِلْمُسَافِرِ ثَلاَثًا وَلَوْ مَضَى السَّائِلُ عَلَى مَسْأَلَتِهِ لَجَعَلَهَا خَمْسًا ‏.‏

Xuzayma ibn Sobit (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi. U shunday dedi: Rasululloh ﷺ musofirga uch kun belgilab berdilar. Agar soʻrovchi soʻrashda davom etganida, uni besh kun qilib berardilar.Хузайма ибн Собит (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади. У шундай деди: Расулуллоҳ ﷺ мусофирга уч кун белгилаб бердилар. Агар сўровчи сўрашда давом этганида, уни беш кун қилиб берардилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ، قَالَ سَمِعْتُ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيَّ، يُحَدِّثُ عَنِ الْحَارِثِ بْنِ سُوَيْدٍ، عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ، عَنْ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ، عَنِ النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ ‏"‏ ثَلاَثَةُ أَيَّامٍ - أَحْسِبُهُ قَالَ - وَلَيَالِيهِنَّ لِلْمُسَافِرِ فِي الْمَسْحِ عَلَى الْخُفَّيْنِ ‏"‏ ‏.‏

Xuzayma ibn Sobit (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Musofir uchun maxsilar ustiga masih tortish uch kun — oʻylashimcha, u zot ‹va ularning kechalari› dedilar», dedilar.Хузайма ибн Собит (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Мусофир учун махсилар устига масиҳ тортиш уч кун — ўйлашимча, у зот ‹ва уларнинг кечалари› дедилар», дедилар.

وَعَنْ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ ‏- رضى الله عنه ‏- { أَنَّ اَلنَّبِيَّ ‏- صلى الله عليه وسلم ‏-كَانَ إِذَا فَرَغَ مِنْ تَلْبِيَتِهِ فِي حَجٍّ أَوْ عُمْرَةٍ سَأَلَ اَللَّهَ رِضْوَانَهُ وَالْجَنَّةَ وَاسْتَعَاذَ 1‏ بِرَحْمَتِهِ مِنَ اَلنَّارِ } رَوَاهُ اَلشَّافِعِيُّ بِإِسْنَادٍ ضَعِيفٍ 2‏ .‏

(Abu Umoma (roziyallohu anhu) rivoyat qildi)ki, Paygʻambar ﷺ — taomini tugatganda (yoki bir marta: dasturxonini koʻ targan paytda) — (shunday) der edilar: «Alhamdu lillahillazi kafana va arvana, gʻ ayra makfiyyin va la makfur» — (yaʼni:) «Bizni kifoyalagan (toʻ ydirgan) va qondirgan (suvga qondirgan) Allohga hamdlar boʻ lsin; (Uning neʼmati) kam (kifoyasiz) emas, inkor (noshukrlik) qilinadigan emas» — (yoki bir marta:) «Alhamdu lillahi Robbana, gʻ ayra makfiyyin va la muvaddaʼin va la mustagʻ nan, Robbana» (deb aytar edilar).(Абу Умома (розияллоҳу анҳу) ривоят қилди)ки, Пайғамбар ﷺ — таомини тугатганда (ёки бир марта: дастурхонини кў тарган пайтда) — (шундай) дер эдилар: «Алҳамду лиллаҳиллази кафана ва арвана, ғ айра макфиййин ва ла макфур» — (яъни:) «Бизни кифоялаган (тў йдирган) ва қондирган (сувга қондирган) Аллоҳга ҳамдлар бў лсин; (Унинг неъмати) кам (кифоясиз) эмас, инкор (ношукрлик) қилинадиган эмас» — (ёки бир марта:) «Алҳамду лиллаҳи Роббана, ғ айра макфиййин ва ла муваддаъин ва ла мустағ нан, Роббана» (деб айтар эдилар).

وَعَنْ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ: أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «إِنَّ اللَّهَ لَا يستحيي مِنَ الْحَقِّ لَا تَأْتُوا النِّسَاءَ فِي أَدْبَارِهِنَّ» . رَوَاهُ أَحْمد وَالتِّرْمِذِيّ وَابْن مَاجَه. والدارمي

Xuzayma ibn Sobit (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Albatta, Alloh haqiqatdan uyalmaydi. Ayollarga orqa (dubur)laridan yaqinlik qilmanglar», dedilar. Ahmad, Termiziy, Ibn Moja va Dorimiy rivoyat qilgan.Хузайма ибн Собит (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Албатта, Аллоҳ ҳақиқатдан уялмайди. Аёлларга орқа (дубур)ларидан яқинлик қилманглар», дедилар. Аҳмад, Термизий, Ибн Можа ва Доримий ривоят қилган.

وَعَنْ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «مَنْ أَصَابَ ذَنْبًا أُقِيمَ عَلَيْهِ حَدُّ ذَلِكَ الذَّنْبِ فَهُوَ كفارتُه» رَوَاهُ فِي شرح السّنة

Xuzayma ibn Sobit (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, Alloh haqni aytishdan uyalmaydi», deb uch marta aytdilar. Soʻng: «Ayollarga orqasidan yaqinlik qilmanglar», dedilar.Хузайма ибн Собит (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, Аллоҳ ҳақни айтишдан уялмайди», деб уч марта айтдилар. Сўнг: «Аёлларга орқасидан яқинлик қилманглар», дедилар.