حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا الْأَسْوَدُ بْنُ شَيْبَانَ عَنْ خَالِدِ بْنِ سُمَيْرٍ قَالَ قَدِمَ عَلَيْنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ رَبَاحٍ فَوَجَدْتُهُ قَدْ اجْتَمَعَ إِلَيْهِ نَاسٌ مِنْ النَّاسِ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو قَتَادَةَ فَارِسُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَبَعَثَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَيْشَ الْأُمَرَاءِ وَقَالَ عَلَيْكُمْ زَيْدُ بْنُ حَارِثَةَ فَإِنْ أُصِيبَ زَيْدٌ فجَعْفَرٌ فَإِنْ أُصِيبَ جَعْفَرٌ فعَبْدُ اللَّهِ بْنُ رَوَاحَةَ الْأَنْصَارِيُّ فَوَثَبَ جَعْفَرٌ فَقَالَ بِأَبِي أَنْتَ يَا نَبِيَّ اللَّهِ وَأُمِّي مَا كُنْتُ أَرْهَبُ أَنْ تَسْتَعْمِلَ عَلَيَّ زَيْدًا قَالَ امْضُوا فَإِنَّكَ لَا تَدْرِي أَيُّ ذَلِكَ خَيْرٌ قَالَ فَانْطَلَقَ الْجَيْشُ فَلَبِثُوا مَا شَاءَ اللَّهُ ثُمَّ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَعِدَ الْمِنْبَرَ وَأَمَرَ أَنْ يُنَادَى الصَّلَاةُ جَامِعَةٌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَابَ خَيْرٌ أَوْ ثَابَ خَيْرٌ شَكَّ عَبْدُ الرَّحْمَنِ أَلَا أُخْبِرُكُمْ عَنْ جَيْشِكُمْ هَذَا الْغَازِي إِنَّهُمْ انْطَلَقُوا حَتَّى لَقُوا الْعَدُوَّ فَأُصِيبَ زَيْدٌ شَهِيدًا فَاسْتَغْفِرُوا لَهُ فَاسْتَغْفَرَ لَهُ النَّاسُ ثُمَّ أَخَذَ اللِّوَاءَ جَعْفَرُ بْنُ أَبِي طَالِبٍ فَشَدَّ عَلَى الْقَوْمِ حَتَّى قُتِلَ شَهِيدًا أَشْهَدُ لَهُ بِالشَّهَادَةِ فَاسْتَغْفِرُوا لَهُ ثُمَّ أَخَذَ اللِّوَاءَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ رَوَاحَةَ فَأَثْبَتَ قَدَمَيْهِ حَتَّى أُصِيبَ شَهِيدًا فَاسْتَغْفِرُوا لَهُ ثُمَّ أَخَذَ اللِّوَاءَ خَالِدُ بْنُ الْوَلِيدِ وَلَمْ يَكُنْ مِنْ الْأُمَرَاءِ هُوَ أَمَّرَ نَفْسَهُ فَرَفَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى
Xolid ibn Sumayr aytdi: Bizning oldimizga Abdulloh ibn Roboh keldi; qarasam, uning atrofiga odamlardan bir jamoa yigʻilgan ekan. U aytdi: Bizga Rasululloh ﷺ ning otligʻi Abu Qatoda hikoya qilib aytdiki, Rasululloh ﷺ amirlar qoʻshinini joʻnatdilar va: «Sizlarga Zayd ibn Horisa (amir), agar Zayd (halok) boʻlsa — Jaʼfar, agar Jaʼfar (halok) boʻlsa — Abdulloh ibn Ravoha al-Ansoriy», dedilar. Shunda Jaʼfar sakrab turib: «Otam-onam sizga fido boʻlsin, ey Allohning Nabiysi! Men ustimga Zaydni amir qilib qoʻyishingizdan qoʻrqmagan edim», dedi. U zot: «Yuraveringlar, sen bularning qaysi biri yaxshiroq ekanini bilmaysan», dedilar. Qoʻshin joʻnab ketdi va ular Alloh xohlagancha (vaqt) turdilar. Soʻng Rasululloh ﷺ minbarga chiqdilar va: «As-solatu jomiʼa», deb nido qilishni buyurdilar. Rasululloh ﷺ: «Yaxshilik keldi» — yoki: «Yaxshilik qaytdi» — (Abdurrahmon shubha qildi) — «Sizlarga mana shu gʻoziy qoʻshiningiz haqida xabar bermayinmi? Ular joʻnadilar va dushmanga roʻbaroʻ boʻldilar. Zayd shahid boʻldi, unga magʻfirat soʻranglar», dedilar. Odamlar unga magʻfirat soʻradilar. «Soʻng bayroqni Jaʼfar ibn Abu Tolib oldi va qavmga hamla qildi, toki shahid boʻlib oʻldirilguncha. Men unga shahidlik bilan guvohlik beraman, unga magʻfirat soʻranglar. Soʻng bayroqni Abdulloh ibn Ravoha oldi va oyoqlarini mustahkam qoʻydi, toki shahid boʻlguncha, unga magʻfirat soʻranglar. Soʻng bayroqni Xolid ibn Valid oldi — u amirlardan emas edi, oʻzini oʻzi amir qildi», (dedilar). Shunda Rasululloh ﷺ (qoʻllarini) koʻtardilar...Холид ибн Сумайр айтди: Бизнинг олдимизга Абдуллоҳ ибн Робоҳ келди; қарасам, унинг атрофига одамлардан бир жамоа йиғилган экан. У айтди: Бизга Расулуллоҳ ﷺ нинг отлиғи Абу Қатода ҳикоя қилиб айтдики, Расулуллоҳ ﷺ амирлар қўшинини жўнатдилар ва: «Сизларга Зайд ибн Ҳориса (амир), агар Зайд (ҳалок) бўлса — Жаъфар, агар Жаъфар (ҳалок) бўлса — Абдуллоҳ ибн Равоҳа ал-Ансорий», дедилар. Шунда Жаъфар сакраб туриб: «Отам-онам сизга фидо бўлсин, эй Аллоҳнинг Набийси! Мен устимга Зайдни амир қилиб қўйишингиздан қўрқмаган эдим», деди. У зот: «Юраверинглар, сен буларнинг қайси бири яхшироқ эканини билмайсан», дедилар. Қўшин жўнаб кетди ва улар Аллоҳ хоҳлаганча (вақт) турдилар. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ минбарга чиқдилар ва: «Ас-солату жомиъа», деб нидо қилишни буюрдилар. Расулуллоҳ ﷺ: «Яхшилик келди» — ёки: «Яхшилик қайтди» — (Абдурраҳмон шубҳа қилди) — «Сизларга мана шу ғозий қўшинингиз ҳақида хабар бермайинми? Улар жўнадилар ва душманга рўбарў бўлдилар. Зайд шаҳид бўлди, унга мағфират сўранглар», дедилар. Одамлар унга мағфират сўрадилар. «Сўнг байроқни Жаъфар ибн Абу Толиб олди ва қавмга ҳамла қилди, токи шаҳид бўлиб ўлдирилгунча. Мен унга шаҳидлик билан гувоҳлик бераман, унга мағфират сўранглар. Сўнг байроқни Абдуллоҳ ибн Равоҳа олди ва оёқларини мустаҳкам қўйди, токи шаҳид бўлгунча, унга мағфират сўранглар. Сўнг байроқни Холид ибн Валид олди — у амирлардан эмас эди, ўзини ўзи амир қилди», (дедилар). Шунда Расулуллоҳ ﷺ (қўлларини) кўтардилар...