حَدَّثَنَا هُشَيْمُ بْنُ بَشِيرٍ أَخْبَرَنَا مَنْصُورٌ يَعْنِي ابْنَ زَاذَانَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَعْبَدٍ الزِّمَّانِيِّ عَنْ أَبِي قَتَادَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سُئِلَ عَنْ صَوْمِ يَوْمِ عَرَفَةَ فَقَالَ كَفَّارَةُ سَنَتَيْنِ وَسُئِلَ عَنْ صَوْمِ يَوْمِ عَاشُورَاءَ فَقَالَ كَفَّارَةُ سَنَةٍ

Abu Qatoda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ dan Arafa kuni roʻzasi toʻgʻrisida soʻraldi, u zot: «(Bu) ikki yilning kafforatidir», dedilar. Oshuro kuni roʻzasi toʻgʻrisida soʻraldi, u zot: «(Bu) bir yilning kafforatidir», dedilar.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ дан Арафа куни рўзаси тўғрисида сўралди, у зот: «(Бу) икки йилнинг каффоратидир», дедилар. Ошуро куни рўзаси тўғрисида сўралди, у зот: «(Бу) бир йилнинг каффоратидир», дедилар.

حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ عُمَرَ بْنِ كَثِيرِ بْنِ أَفْلَحَ عَنْ أَبِي مُحَمَّدٍ جَلِيسٍ كَانَ لِأَبِي قَتَادَةَ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو قَتَادَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ أَقَامَ الْبَيِّنَةَ عَلَى قَتِيلٍ فَلَهُ سَلَبُهُ

Abu Qatoda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim oʻzi oʻldirgan (dushman) haqida dalil keltirsa, uning salabi (jangdagi buyumlari) unga (tegishli)dir», dedilar.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким ўзи ўлдирган (душман) ҳақида далил келтирса, унинг салаби (жангдаги буюмлари) унга (тегишли)дир», дедилар.

حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ أَبُو إِسْمَاعِيلَ عَنْ عَبْدُ الرَّحْمَنِ يَعْنِي ابْنَ إِسْحَاقَ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَبِي عَتَّابٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِي سُلَيْمٍ عَنْ أَبِي قَتَادَةَ قَالَرَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يُصَلِّي يَحْمِلُ أُمَامَةَ أَوْ أُمَيْمَةَ بِنْتَ أَبِي الْعَاصِ وَهِيَ بِنْتُ زَيْنَبَ يَحْمِلُهَا إِذَا قَامَ وَيَضَعُهَا إِذَا رَكَعَ حَتَّى فَرَغَ

Abu Qatoda (roziyallohu anhu) aytdi: Men Rasululloh ﷺ ni namoz oʻqiyotganlarida Abul-Osning qizi Umomani — yoki Umaymani — koʻtarib turganlarini koʻrdim; u Zaynabning qizi edi. U zot qiyomga turganlarida uni koʻtarar, rukuga egilganlarida uni qoʻyar edilar — toki namozni tugatgunlaricha.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺ ни намоз ўқиётганларида Абул-Оснинг қизи Умомани — ёки Умаймани — кўтариб турганларини кўрдим; у Зайнабнинг қизи эди. У зот қиёмга турганларида уни кўтарар, рукуга эгилганларида уни қўяр эдилар — токи намозни тугатгунларича.

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ الدَّسْتُوَائِيُّ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي قَتَادَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَؤُمُّنَا يَقْرَأُ بِنَا فِي الرَّكْعَتَيْنِ الْأُولَيَيْنِ مِنْ صَلَاةِ الظُّهْرِ وَيُسْمِعُنَا الْآيَةَ أَحْيَانًا وَيُطَوِّلُ فِي الْأُولَى وَيُقَصِّرُ فِي الثَّانِيَةِ وَكَانَ يَفْعَلُ ذَلِكَ فِي صَلَاةِ الصُّبْحِ يُطَوِّلُ فِي الْأُولَى وَيُقَصِّرُ فِي الثَّانِيَةِ وَكَانَ يَقْرَأُ بِنَا فِي الرَّكْعَتَيْنِ الْأُولَيَيْنِ مِنْ صَلَاةِ الْعَصْرِ

Abu Qatada (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bizga peshin namozining dastlabki ikki rakatida qiroat qilardilar va baʼzan bir oyatni bizga eshittirib qoʻyardilar. Birinchi rakatni uzun, ikkinchisini qisqa qilardilar. Bomdod namozida ham shunday qilardilar: birinchisini uzun, ikkinchisini qisqa qilardilar. Asr namozining dastlabki ikki rakatida ham bizga qiroat qilib, birinchi rakatni uzun, ikkinchisini qisqa qilardilar.Абу Қатада (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бизга пешин намозининг дастлабки икки ракатида қироат қилардилар ва баъзан бир оятни бизга эшиттириб қўярдилар. Биринчи ракатни узун, иккинчисини қисқа қилардилар. Бомдод намозида ҳам шундай қилардилар: биринчисини узун, иккинчисини қисқа қилардилар. Аср намозининг дастлабки икки ракатида ҳам бизга қироат қилиб, биринчи ракатни узун, иккинчисини қисқа қилардилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الْأَعْلَى عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي قَتَادَةَ عَنْ أَبِي قَتَادَةَأَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى أَنْ يُخْلَطَ شَيْءٌ مِنْهُ بِشَيْءٍ وَلَكِنْ لِيُنْتَبَذْ كُلُّ وَاحِدٍ مِنْهُمَا عَلَى حِدَةٍ

Abdulloh ibn Abu Qatoda otasidan rivoyat qiladi: Allohning Nabiysi ﷺ (ichimlik uchun) biror narsani boshqa narsa bilan aralashtirishdan qaytardilar va ularning har biri alohida damlansin, (dedilar).Абдуллоҳ ибн Абу Қатода отасидан ривоят қилади: Аллоҳнинг Набийси ﷺ (ичимлик учун) бирор нарсани бошқа нарса билан аралаштиришдан қайтардилар ва уларнинг ҳар бири алоҳида дамлансин, (дедилар).

حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيُّ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنِ ابْنِ أَبِي قَتَادَةَ عَنْ أَبِيهِأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى أَنْ يَتَنَفَّسَ فِي الْإِنَاءِ أَوْ يَمَسَّ ذَكَرَهُ بِيَمِينِهِ أَوْ يَسْتَطِيبَ بِيَمِينِهِ

Ibn Abu Qatoda otasidan rivoyat qiladi: Nabiy ﷺ idishga nafas chiqarishdan, zakarni oʻng qoʻl bilan ushlashdan va oʻng qoʻl bilan tozalanishdan qaytardilar.Ибн Абу Қатода отасидан ривоят қилади: Набий ﷺ идишга нафас чиқаришдан, закарни ўнг қўл билан ушлашдан ва ўнг қўл билан тозаланишдан қайтардилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا مَالِكٌ يَعْنِي ابْنَ أَنَسٍ عَنْ عَامِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ يَعْنِي ابْنَ الزُّبَيْرِ عَنْ عَمْرِو بْنِ سُلَيْمٍ عَنْ أَبِي قَتَادَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا دَخَلَ أَحَدُكُمْ الْمَسْجِدَ فَلْيَرْكَعْ رَكْعَتَيْنِ قَبْلَ أَنْ يَجْلِسَ

Abu Qatoda (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Biringiz masjidga kirsa, oʻtirishidan avval ikki rakat namoz oʻqisin», dedilar.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Бирингиз масжидга кирса, ўтиришидан аввал икки ракат намоз ўқисин», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ عَامِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ عَمْرِو بْنِ سُلَيْمٍ عَنْ أَبِي قَتَادَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُصَلِّي وَهُوَ حَامِلٌ أُمَامَةَ بِنْتَ زَيْنَبَ فَإِذَا رَكَعَ وَسَجَدَ وَضَعَهَا وَإِذَا قَامَ حَمَلَهَا

Abu Qatoda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Zaynabning qizi Umomani koʻtarib turib namoz oʻqir edilar. Rukuga egilib, sajda qilganlarida uni qoʻyar, qiyomga turganlarida esa uni koʻtarar edilar.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Зайнабнинг қизи Умомани кўтариб туриб намоз ўқир эдилар. Рукуга эгилиб, сажда қилганларида уни қўяр, қиёмга турганларида эса уни кўтарар эдилар.

حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ قَالَكُنْتُ أَرَى الرُّؤْيَا أُعْرَى مِنْهَا غَيْرَ أَنِّي لَا أُزَمَّلُ حَتَّى لَقِيتُ أَبَا قَتَادَةَ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لَهُ فَحَدَّثَنِي عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الرُّؤْيَا مِنْ اللَّهِ وَالْحُلْمُ مِنْ الشَّيْطَانِ فَمَنْ رَأَى رُؤْيَا يَكْرَهُهَا فَلَا يُخْبِرْ بِهَا وَلْيَتْفُلْ عَنْ يَسَارِهِ ثَلَاثًا وَلْيَسْتَعِذْ بِاللَّهِ مِنْ شَرِّهَا فَإِنَّهَا لَا تَضُرُّهُ قَالَ سُفْيَانُ مَرَّةً أُخْرَى فَإِنَّهُ لَنْ يَرَى شَيْئًا يَكْرَهُهُ

Abu Salama aytdi: Men shunday tushlar koʻrar edimki, ulardan (badanim) titrar, faqat ustimga (choyshab) yopilmas edi. Nihoyat Abu Qatoda bilan uchrashdim va buni unga aytdim. Shunda u menga Rasululloh ﷺ dan rivoyat qilib berdi. U zot: «Yaxshi tush (ruʼyo) Allohdan, yomon tush (hulm) esa shaytondandir. Bas, kim oʻziga yoqmaydigan tush koʻrsa, uni (hech kimga) aytmasin, chap tomoniga uch marta tupursin va uning yomonligidan Allohga panoh tilasin — shunda u unga zarar yetkazmaydi», dedilar. Sufyon boshqa bir safar: «Shunda u oʻziga yoqmaydigan narsani sira koʻrmaydi», dedi.Абу Салама айтди: Мен шундай тушлар кўрар эдимки, улардан (баданим) титрар, фақат устимга (чойшаб) ёпилмас эди. Ниҳоят Абу Қатода билан учрашдим ва буни унга айтдим. Шунда у менга Расулуллоҳ ﷺ дан ривоят қилиб берди. У зот: «Яхши туш (руъё) Аллоҳдан, ёмон туш (ҳулм) эса шайтондандир. Бас, ким ўзига ёқмайдиган туш кўрса, уни (ҳеч кимга) айтмасин, чап томонига уч марта тупурсин ва унинг ёмонлигидан Аллоҳга паноҳ тиласин — шунда у унга зарар етказмайди», дедилар. Суфён бошқа бир сафар: «Шунда у ўзига ёқмайдиган нарсани сира кўрмайди», деди.

حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ صَالِحِ بْنِ كَيْسَانَ سَمِعَهُ مِنْ أَبِي مُحَمَّدٍ سَمِعَهُ مِنْ أَبِي قَتَادَةَأَصَابَ حِمَارَ وَحْشٍ يَعْنِي وَهُوَ مُحِلٌّ وَهُمْ مُحْرِمُونَ فَسَأَلُوا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَمَرَهُمْ بِأَكْلِهِ

Abu Qatoda (roziyallohu anhu) ehromda boʻlmagan holida bir yovvoyi eshak ovladi, ular esa ehromda edilar. Ular Nabiy ﷺ dan soʻradilar, u zot esa ularga uni yeyishni buyurdilar.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу) эҳромда бўлмаган ҳолида бир ёввойи эшак овлади, улар эса эҳромда эдилар. Улар Набий ﷺ дан сўрадилар, у зот эса уларга уни ейишни буюрдилар.

حَدَّثَنَا سُفْيَانُ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ عُمَرَ بْنِ كَثِيرِ بْنِ أَفْلَحَ عَنْ أَبِي مُحَمَّدٍ جَلِيسُ أَبِي قَتَادَةَ عَنْ أَبِي قَتَادَةَ قَالَبَارَزْتُ رَجُلًا يَوْمَ حُنَيْنٍ فَنَفَّلَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَلَبَهُ

Abu Qatoda (roziyallohu anhu) aytdi: Hunayn kuni bir kishi bilan yakkama-yakka olishdim, shunda Rasululloh ﷺ menga uning salabini (jangdagi buyumlarini) nafl qilib berdilar.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу) айтди: Ҳунайн куни бир киши билан яккама-якка олишдим, шунда Расулуллоҳ ﷺ менга унинг салабини (жангдаги буюмларини) нафл қилиб бердилар.

حَدَّثَنَا سُفْيَانُ حَدَّثَنِي إِسْحَاقُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ حَدَّثَتْنِي امْرَأَةُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ أَنَّ أَبَا قَتَادَةَ كَانَ يُصْغِي الْإِنَاءَ لِلْهِرِّ فَيَشْرَبُوَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدَّثَنَا أَنَّهَا لَيْسَتْ بِنَجَسٍ إِنَّهَا مِنْ الطَّوَّافِينَ وَالطَّوَّافَاتِ عَلَيْكُمْ

Abdulloh ibn Abu Talhaning xotini hikoya qildiki, Abu Qatoda idishni mushukka engashtirib tutar, u esa undan ichar edi. U (Abu Qatoda) aytdi: «Albatta, Rasululloh ﷺ bizga: ‹U (mushuk) nopok emas; u sizlarning atrofingizda aylanib yuradigan erkak va urgʻochi (jonzot)lardandir›, deb hikoya qilib berdilar».Абдуллоҳ ибн Абу Талҳанинг хотини ҳикоя қилдики, Абу Қатода идишни мушукка энгаштириб тутар, у эса ундан ичар эди. У (Абу Қатода) айтди: «Албатта, Расулуллоҳ ﷺ бизга: ‹У (мушук) нопок эмас; у сизларнинг атрофингизда айланиб юрадиган эркак ва урғочи (жонзот)лардандир›, деб ҳикоя қилиб бердилар».

حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ أَبِي سُلَيْمَانَ وَابْنِ عَجْلَانَ عَنْ عَامِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَمْرِو بْنِ سُلَيْمٍ عَنْ أَبِي قَتَادَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا دَخَلَ أَحَدُكُمْ الْمَسْجِدَ فَلْيُصَلِّ رَكْعَتَيْنِ مِنْ قَبْلِ أَنْ يَجْلِسَ

Abu Qatoda (roziyallohu anhu) Nabiy ﷺ dan rivoyat qiladi. U zot: «Biringiz masjidga kirsa, oʻtirishidan avval ikki rakat namoz oʻqisin», dedilar.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу) Набий ﷺ дан ривоят қилади. У зот: «Бирингиз масжидга кирса, ўтиришидан аввал икки ракат намоз ўқисин», дедилар.

حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ سَمِعْنَاهُ مِنْ دَاوُدَ بْنِ شَابُورَ عَنْ أَبِي قَزْعَةَ عَنْ أَبِي الْخَلِيلِ عَنْ أَبِي حَرْمَلَةَ عَنْ أَبِي قَتَادَةَ قَالَصِيَامُ عَرَفَةَ يُكَفِّرُ السَّنَةَ وَالَّتِي تَلِيهَا وَصِيَامُ عَاشُورَاءَ يُكَفِّرُ سَنَةًلَمْ يَرْفَعْهُ لَنَا سُفْيَانُ وَهُوَ مَرْفُوعٌ حَدَّثَنَا عَبْد اللَّهِ حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ فَقَالَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

Abu Qatoda (roziyallohu anhu) aytdi: Arafa roʻzasi (oʻtgan) yil va undan keyingi yilning (gunohlariga) kafforat boʻladi; Oshuro roʻzasi esa bir yilning (gunohlariga) kafforat boʻladi. Sufyon buni bizga marfuʼ qilib rivoyat qilmadi, holbuki u marfuʼdir. Bizga Abdulloh, unga Nasr ibn Ali, unga Sufyon hikoya qildi va u: «Nabiy ﷺ dan (rivoyat qilinadi)», dedi.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу) айтди: Арафа рўзаси (ўтган) йил ва ундан кейинги йилнинг (гуноҳларига) каффорат бўлади; Ошуро рўзаси эса бир йилнинг (гуноҳларига) каффорат бўлади. Суфён буни бизга марфуъ қилиб ривоят қилмади, ҳолбуки у марфуъдир. Бизга Абдуллоҳ, унга Наср ибн Али, унга Суфён ҳикоя қилди ва у: «Набий ﷺ дан (ривоят қилинади)», деди.

حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ أَبِي سُلَيْمَانَ وَابْنِ عَجْلَانَ عَنْ عَامِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَمْرِو بْنِ سُلَيْمٍ عَنْ أَبِي قَتَادَةَ قَالَرَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَؤُمُّ النَّاسَ وَأُمَامَةُ بِنْتُ أَبِي الْعَاصِ يَعْنِي حَامِلُهَا فَإِذَا رَكَعَ وَضَعَهَا وَإِذَا فَرَغَ مِنْ السُّجُودِ رَفَعَهَا

Abu Qatoda (roziyallohu anhu) aytdi: Men Rasululloh ﷺ ni odamlarga imom boʻlib (namoz oʻqiyotganlarida) koʻrdim, Abul-Osning qizi Umoma esa u zotning (yelkalarida) edi. U zot rukuga egilganlarida uni (yerga) qoʻyar, sajdadan farogʻat topganlarida uni yana koʻtarar edilar.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺ ни одамларга имом бўлиб (намоз ўқиётганларида) кўрдим, Абул-Оснинг қизи Умома эса у зотнинг (елкаларида) эди. У зот рукуга эгилганларида уни (ерга) қўяр, саждадан фароғат топганларида уни яна кўтарар эдилар.

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ حَدَّثَنَا الْحَجَّاجُ بْنُ أَبِي عُثْمَانَ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي قَتَادَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا نُودِيَ لِلصَّلَاةِ فَلَا تَقُومُوا حَتَّى تَرَوْنِي

Abu Qatoda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Namozga chaqirilganda, meni koʻrmaguningizcha turmanglar», dedilar.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Намозга чақирилганда, мени кўрмагунингизча турманглар», дедилар.

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ حَدَّثَنَا الدَّسْتُوَائِيُّ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي قَتَادَةَ عَنْ أَبِي قَتَادَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا شَرِبَ أَحَدُكُمْ فَلَا يَتَنَفَّسْ فِي الْإِنَاءِ وَإِذَا أَتَى الْخَلَاءَ فَلَا يَمَسَّ ذَكَرَهُ بِيَمِينِهِ وَإِذَا تَمَسَّحَ فَلَا يَتَمَسَّحَنَّ بِيَمِينِهِ

Abu Qatoda (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Biringiz suv ichganda, idish ichiga nafas chiqarmasin; hojatxonaga borganda, zakarini oʻng qoʻli bilan ushlamasin; tozalanganda esa, oʻng qoʻli bilan tozalanmasin», dedilar.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Бирингиз сув ичганда, идиш ичига нафас чиқармасин; ҳожатхонага борганда, закарини ўнг қўли билан ушламасин; тозаланганда эса, ўнг қўли билан тозаланмасин», дедилар.

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ حَرْمَلَةَ بْنِ إِيَاسٍ عَنْ أَبِي قَتَادَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَوْمُ يَوْمِ عَرَفَةَ يُكَفِّرُ سَنَتَيْنِ مَاضِيَةً وَمُسْتَقْبَلَةً وَصَوْمُ عَاشُورَاءَ يُكَفِّرُ سَنَةً مَاضِيَةً

Abu Qatoda (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Arafa kuni roʻzasi oʻtgan va keladigan ikki yilning (gunohlariga) kafforat boʻladi; Oshuro roʻzasi esa oʻtgan bir yilning (gunohlariga) kafforat boʻladi», dedilar.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Арафа куни рўзаси ўтган ва келадиган икки йилнинг (гуноҳларига) каффорат бўлади; Ошуро рўзаси эса ўтган бир йилнинг (гуноҳларига) каффорат бўлади», дедилар.

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ يَعْنِي ابْنَ أَبِي هِنْدٍ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ حَلْحَلَةَ عَنِ ابْنٍ لِكَعْبِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ أَبِي قَتَادَةَ بْنِ رِبْعِيٍّ قَالَمُرَّ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِجِنَازَةٍ قَالَ مُسْتَرِيحٌ وَمُسْتَرَاحٌ مِنْهُ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْمُسْتَرِيحُ وَالْمُسْتَرَاحُ مِنْهُ قَالَ الْمُؤْمِنُ اسْتَرَاحَ مِنْ نَصَبِ الدُّنْيَا وَأَذَاهَا إِلَى رَحْمَةِ اللَّهِ تَعَالَى وَالْفَاجِرُ اسْتَرَاحَ مِنْهُ الْعِبَادُ وَالْبِلَادُ وَالشَّجَرُ وَالدَّوَابُّ

Abu Qatoda ibn Ribʼiy (roziyallohu anhu) aytdi: Nabiy ﷺ ning oldilaridan bir janoza olib oʻtildi. U zot: «Rohat topuvchi yoki undan rohat topiladigan (kishi)», dedilar. Ular: «Yo Rasululloh, ‹rohat topuvchi› va ‹undan rohat topiladigan› (kishi) nima?» dedilar. U zot: «Momin banda dunyo mashaqqati va aziyatidan Alloh taoloning rahmatiga (qarab) rohat topadi; fojir (banda)dan esa bandalar, shaharlar, daraxtlar va jonivorlar rohat topadi», dedilar.Абу Қатода ибн Рибъий (розияллоҳу анҳу) айтди: Набий ﷺ нинг олдиларидан бир жаноза олиб ўтилди. У зот: «Роҳат топувчи ёки ундан роҳат топиладиган (киши)», дедилар. Улар: «Ё Расулуллоҳ, ‹роҳат топувчи› ва ‹ундан роҳат топиладиган› (киши) нима?» дедилар. У зот: «Момин банда дунё машаққати ва азиятидан Аллоҳ таолонинг раҳматига (қараб) роҳат топади; фожир (банда)дан эса бандалар, шаҳарлар, дарахтлар ва жониворлар роҳат топади», дедилар.

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ حَدَّثَنَا غَيْلَانُ بْنُ جَرِيرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَعْبَدٍ الزِّمَّانِيِّ عَنْ أَبِي قَتَادَةَ قَالَ شُعْبَةُ قُلْتُ لِغَيْلَانَ الْأَنْصَارِيِّ فَقَالَ بِرَأْسِهِ أَيْ نَعَمْأَنَّ رَجُلًا سَأَلَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ صَوْمِهِ فَغَضِبَ فَقَالَ عُمَرُ رَضِيتُ أَوْ قَالَ رَضِينَا بِاللَّهِ رَبًّا وَبِالْإِسْلَامِ دِينًا قَالَ وَلَا أَعْلَمُهُ إِلَّا قَدْ قَالَ وَبِمُحَمَّدٍ رَسُولًا وَبِبَيْعَتِنَا بَيْعَةً قَالَ فَقَامَ عُمَرُ أَوْ رَجُلٌ آخَرُ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ رَجُلٌ صَامَ الْأَبَدَ قَالَ لَا صَامَ وَلَا أَفْطَرَ أَوْ مَا صَامَ وَمَا أَفْطَرَ قَالَ صَوْمُ يَوْمَيْنِ وَإِفْطَارُ يَوْمٍ قَالَ وَمَنْ يُطِيقُ ذَلِكَ قَالَ إِفْطَارُ يَوْمَيْنِ وَصَوْمُ يَوْمٍ قَالَ لَيْتَ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ قَوَّانَا لِذَلِكَ قَالَ صَوْمُ يَوْمٍ وَإِفْطَارُ يَوْمٍ قَالَ ذَاكَ صَوْمُ أَخِي دَاوُدَ قَالَ صَوْمُ الِاثْنَيْنِ وَالْخَمِيسِ قَالَ ذَاكَ يَوْمٌ وُلِدْتُ فِيهِ وَأُنْزِلَ عَلَيَّ فِيهِ قَالَ صَوْمُ ثَلَاثَةِ أَيَّامٍ مِنْ كُلِّ شَهْرٍ وَرَمَضَانَ إِلَى رَمَضَانَ صَوْمُ الدَّهْرِ وَإِفْطَارُهُ قَالَ صَوْمُ يَوْمِ عَرَفَةَ قَالَ يُكَفِّرُ السَّنَةَ الْمَاضِيَةَ وَالْبَاقِيَةَ قَالَ صَوْمُ يَوْمِ عَاشُورَاءَ قَالَ يُكَفِّرُ السَّنَةَ الْمَاضِيَةَ

Shuʼba aytdi: Men Gʻaylonga: ‹al-Ansoriymi?› dedim, u boshi bilan: ‹Ha›, (deb ishora qildi). Bir kishi Nabiy ﷺ dan u zotning roʻzalari toʻgʻrisida soʻradi, shunda u zot gʻazablandilar. Umar: «Allohni Rabb deb, Islomni din deb rozi boʻldim» — yoki: «rozi boʻldik» — dedi. (Rovi) dedi: Bilishimcha, u: «Muhammadni Rasul deb, oʻz bayʼatimizni bayʼat deb (rozi boʻldik)», ham degan. Soʻng Umar yoki boshqa bir kishi turib: «Yo Rasululloh, butun umr roʻza tutgan kishi (haqida nima deysiz)?» dedi. U zot: «Roʻza ham tutmadi, iftor ham qilmadi», yoki: «Roʻza ham tutgani yoʻq, iftor ham qilgani yoʻq», dedilar. U: «Ikki kun roʻza tutib, bir kun iftor qilish (haqida)?» dedi. U zot: «Bunga kimning kuchi yetadi?» dedilar. U: «Ikki kun iftor qilib, bir kun roʻza tutish (haqida)?» dedi. U zot: «Qaniydi, aziz va ulugʻ Alloh bizga buning uchun kuch-quvvat ato qilsa», dedilar. U: «Bir kun roʻza tutib, bir kun iftor qilish (haqida)?» dedi. U zot: «Bu — birodarim Dovudning roʻzasidir», dedilar. U: «Dushanba va payshanba roʻzasi (haqida)?» dedi. U zot: «Bu — men tugʻilgan va menga (vahiy) nozil qilingan kundir», dedilar. U: «Har oydan uch kun roʻza va Ramazondan Ramazongacha (roʻza)?» (dedi). U zot: «(Bu) butun yil roʻza tutish va iftor qilishdir», (dedilar). U: «Arafa kuni roʻzasi (haqida)?» dedi. U zot: «(Bu) oʻtgan va qolgan yilning (gunohlariga) kafforat boʻladi», dedilar. U: «Oshuro kuni roʻzasi (haqida)?» dedi. U zot: «(Bu) oʻtgan yilning (gunohlariga) kafforat boʻladi», dedilar.Шуъба айтди: Мен Ғайлонга: ‹ал-Ансорийми?› дедим, у боши билан: ‹Ҳа›, (деб ишора қилди). Бир киши Набий ﷺ дан у зотнинг рўзалари тўғрисида сўради, шунда у зот ғазабландилар. Умар: «Аллоҳни Рабб деб, Исломни дин деб рози бўлдим» — ёки: «рози бўлдик» — деди. (Рови) деди: Билишимча, у: «Муҳаммадни Расул деб, ўз байъатимизни байъат деб (рози бўлдик)», ҳам деган. Сўнг Умар ёки бошқа бир киши туриб: «Ё Расулуллоҳ, бутун умр рўза тутган киши (ҳақида нима дейсиз)?» деди. У зот: «Рўза ҳам тутмади, ифтор ҳам қилмади», ёки: «Рўза ҳам тутгани йўқ, ифтор ҳам қилгани йўқ», дедилар. У: «Икки кун рўза тутиб, бир кун ифтор қилиш (ҳақида)?» деди. У зот: «Бунга кимнинг кучи етади?» дедилар. У: «Икки кун ифтор қилиб, бир кун рўза тутиш (ҳақида)?» деди. У зот: «Қанийди, азиз ва улуғ Аллоҳ бизга бунинг учун куч-қувват ато қилса», дедилар. У: «Бир кун рўза тутиб, бир кун ифтор қилиш (ҳақида)?» деди. У зот: «Бу — биродарим Довуднинг рўзасидир», дедилар. У: «Душанба ва пайшанба рўзаси (ҳақида)?» деди. У зот: «Бу — мен туғилган ва менга (ваҳий) нозил қилинган кундир», дедилар. У: «Ҳар ойдан уч кун рўза ва Рамазондан Рамазонгача (рўза)?» (деди). У зот: «(Бу) бутун йил рўза тутиш ва ифтор қилишдир», (дедилар). У: «Арафа куни рўзаси (ҳақида)?» деди. У зот: «(Бу) ўтган ва қолган йилнинг (гуноҳларига) каффорат бўлади», дедилар. У: «Ошуро куни рўзаси (ҳақида)?» деди. У зот: «(Бу) ўтган йилнинг (гуноҳларига) каффорат бўлади», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ ابْنُ يَعْنِي ابْنَ إِسْحَاقَ حَدَّثَنِي ابْنٌ لِكَعْبِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ أَبِي قَتَادَةَ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ عَلَى هَذَا الْمِنْبَرِ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِيَّاكُمْ وَكَثْرَةَ الْحَدِيثِ عَنِّي مَنْ قَالَ عَلَيَّ فَلَا يَقُولَنَّ إِلَّا حَقًّا أَوْ صِدْقًا فَمَنْ قَالَ عَلَيَّ مَا لَمْ أَقُلْ فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ

Abu Qatoda (roziyallohu anhu) aytdi: Men Rasululloh ﷺ ning mana shu minbar ustida turib: «Ey odamlar! Mendan koʻp hadis rivoyat qilishdan ehtiyot boʻlinglar! Kim men haqimda gapirsa, faqat haq yoki rostni aytsin. Kim men aytmagan gapni menga nisbat bersa, doʻzaxdan joyini tayyorlab qoʻyaversin», deganlarini eshitdim.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺ нинг мана шу минбар устида туриб: «Эй одамлар! Мендан кўп ҳадис ривоят қилишдан эҳтиёт бўлинглар! Ким мен ҳақимда гапирса, фақат ҳақ ёки ростни айтсин. Ким мен айтмаган гапни менга нисбат берса, дўзахдан жойини тайёрлаб қўяверсин», деганларини эшитдим.

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْمُبَارَكِ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي قَتَادَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُسْمِعُنَا الْآيَةَ فِي الظُّهْرِ وَالْعَصْرِ أَحْيَانًا

Abu Qatoda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ baʼzan peshin va asr (namoz)ida bizga bir oyatni eshittirib qoʻyar edilar.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ баъзан пешин ва аср (намоз)ида бизга бир оятни эшиттириб қўяр эдилар.

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا أَبُو الْعُمَيْسِ عَنْ عَامِرٍ يَعْنِي ابْنَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنِ الزُّرَقِيِّ عَنْ أَبِي قَتَادَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا جَلَسَ فِي الصَّلَاةِ وَضَعَ يَمِينَهُ عَلَى فَخِذِهِ الْيُمْنَى وَأَشَارَ بِإِصْبَعِهِحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ غَيْلَانَ بْنِ جَرِيرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَعْبَدٍ الزِّمَّانِيِّ عَنْ أَبِي قَتَادَةَ الْأَنْصَارِيِّ أَنَّ أَعْرَابِيًّا سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ صَوْمِهِ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ إِلَّا أَنَّهُ قَالَ صَوْمُ الِاثْنَيْنِ قَالَ ذَاكَ يَوْمٌ وُلِدْتُ فِيهِ وَأُنْزِلَ عَلَيَّ فِيهِ

Abu Qatoda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ namozda oʻtirganlarida oʻng qoʻllarini oʻng sonlari ustiga qoʻyar va barmoqlari bilan ishora qilar edilar. Bizga Muhammad ibn Jaʼfar, unga Saʼid, u Qatodadan, u Gʻaylon ibn Jariridan, u Abdulloh ibn Maʼbad az-Zimmoniydan, u Abu Qatoda al-Ansoriydan hikoya qildi: Bir aʼrobiy Rasululloh ﷺ dan u zotning roʻzalari toʻgʻrisida soʻradi — soʻng hadisni zikr qildi, faqat unda: «Dushanba roʻzasi (haqida)», (deyilgan); u zot: «Bu — men tugʻilgan va menga (vahiy) nozil qilingan kundir», dedilar.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ намозда ўтирганларида ўнг қўлларини ўнг сонлари устига қўяр ва бармоқлари билан ишора қилар эдилар. Бизга Муҳаммад ибн Жаъфар, унга Саъид, у Қатодадан, у Ғайлон ибн Жариридан, у Абдуллоҳ ибн Маъбад аз-Зиммонийдан, у Абу Қатода ал-Ансорийдан ҳикоя қилди: Бир аъробий Расулуллоҳ ﷺ дан у зотнинг рўзалари тўғрисида сўради — сўнг ҳадисни зикр қилди, фақат унда: «Душанба рўзаси (ҳақида)», (дейилган); у зот: «Бу — мен туғилган ва менга (ваҳий) нозил қилинган кундир», дедилар.

حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ أَنَّ سَعِيدَ بْنَ أَبِي سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيَّ أَخْبَرَهُ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ أَبِي قَتَادَةَ أَخْبَرَهُ أَنَّ أَبَاهُ كَانَ يُحَدِّثُأَنَّ رَجُلًا سَأَلَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ إِنْ قُتِلْتُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ صَابِرًا مُحْتَسِبًا مُقْبِلًا غَيْرَ مُدْبِرٍ كَفَّرَ اللَّهُ بِهِ خَطَايَايَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنْ قُتِلْتَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ صَابِرًا مُحْتَسِبًا مُقْبِلًا غَيْرَ مُدْبِرٍ كَفَّرَ اللَّهُ بِهِ خَطَايَاكَ ثُمَّ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَبِثَ مَا شَاءَ اللَّهُ ثُمَّ سَأَلَهُ الرَّجُلُ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنْ قُتِلْتُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ مُقْبِلًا غَيْرَ مُدْبِرٍ كَفَّرَ اللَّهُ عَنِّي خَطَايَايَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنْ قُتِلْتَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ مُقْبِلًا غَيْرَ مُدْبِرٍ كَفَّرَ اللَّهُ عَنْكَ خَطَايَاكَ إِلَّا الدَّيْنَ كَذَلِكَ قَالَ لِي جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام

Abu Qatoda (roziyallohu anhu) hikoya qilar edi: Bir kishi Nabiy ﷺ dan soʻrab: «Yo Rasululloh, agar men Alloh yoʻlida sabr qilib, (savob) umid qilib, (dushmanga) yuzlanib, orqa oʻgirmay oʻldirilsam, Alloh mening xatolarimni kechiradimi?» dedi. Rasululloh ﷺ: «Agar Alloh yoʻlida sabr qilib, (savob) umid qilib, yuzlanib, orqa oʻgirmay oʻldirilsang, Alloh buning bilan xatolaringni kechiradi», dedilar. Soʻng Rasululloh ﷺ Alloh xohlagancha (bir muddat) turdilar. Keyin oʻsha kishi u zotdan yana soʻrab: «Yo Rasululloh, agar Alloh yoʻlida yuzlanib, orqa oʻgirmay oʻldirilsam, Alloh mendan xatolarimni kechiradimi?» dedi. Rasululloh ﷺ: «Agar Alloh yoʻlida yuzlanib, orqa oʻgirmay oʻldirilsang, Alloh sendan xatolaringni kechiradi — qarzdan boshqa. Menga Jibril alayhissalom shunday dedi», dedilar.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу) ҳикоя қилар эди: Бир киши Набий ﷺ дан сўраб: «Ё Расулуллоҳ, агар мен Аллоҳ йўлида сабр қилиб, (савоб) умид қилиб, (душманга) юзланиб, орқа ўгирмай ўлдирилсам, Аллоҳ менинг хатоларимни кечирадими?» деди. Расулуллоҳ ﷺ: «Агар Аллоҳ йўлида сабр қилиб, (савоб) умид қилиб, юзланиб, орқа ўгирмай ўлдирилсанг, Аллоҳ бунинг билан хатоларингни кечиради», дедилар. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ Аллоҳ хоҳлаганча (бир муддат) турдилар. Кейин ўша киши у зотдан яна сўраб: «Ё Расулуллоҳ, агар Аллоҳ йўлида юзланиб, орқа ўгирмай ўлдирилсам, Аллоҳ мендан хатоларимни кечирадими?» деди. Расулуллоҳ ﷺ: «Агар Аллоҳ йўлида юзланиб, орқа ўгирмай ўлдирилсанг, Аллоҳ сендан хатоларингни кечиради — қарздан бошқа. Менга Жибрил алайҳиссалом шундай деди», дедилар.

حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرٍو عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي قَتَادَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَأُتِيَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِجِنَازَةٍ لِيُصَلِّيَ عَلَيْهَا فَقَالَ أَعَلَيْهِ دَيْنٌ قَالُوا نَعَمْ دِينَارَانِ قَالَ أَتَرَكَ لَهُمَا وَفَاءً قَالُوا لَا قَالَ صَلُّوا عَلَى صَاحِبِكُمْ قَالَ أَبُو قَتَادَةَ هُمَا عَلَيَّ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَصَلَّى عَلَيْهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

Abu Qatoda (roziyallohu anhu) aytdi: Nabiy ﷺ ning huzurlariga janoza namozi oʻqilishi uchun bir janoza keltirildi. U zot: «Uning zimmasida qarz bormi?» dedilar. Ular: «Ha, ikki dinor», dedilar. U zot: «U ikkisini qoplaydigan (mol) qoldirdimi?» dedilar. Ular: «Yoʻq», dedilar. U zot: «Sherigingizga (oʻzlaringiz) namoz oʻqinglar», dedilar. Abu Qatoda: «Yo Rasululloh, u ikkisi mening zimmamda», dedi. Shunda Nabiy ﷺ unga (janoza) namozini oʻqidilar.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу) айтди: Набий ﷺ нинг ҳузурларига жаноза намози ўқилиши учун бир жаноза келтирилди. У зот: «Унинг зиммасида қарз борми?» дедилар. Улар: «Ҳа, икки динор», дедилар. У зот: «У иккисини қоплайдиган (мол) қолдирдими?» дедилар. Улар: «Йўқ», дедилар. У зот: «Шеригингизга (ўзларингиз) намоз ўқинглар», дедилар. Абу Қатода: «Ё Расулуллоҳ, у иккиси менинг зиммамда», деди. Шунда Набий ﷺ унга (жаноза) намозини ўқидилар.

حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَاقَ عَنْ مَعْبَدِ بْنِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ أَبِي قَتَادَةَ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِيَّاكُمْ وَكَثْرَةَ الْحَلِفِ فِي الْبَيْعِ فَإِنَّهُ يُنَفِّقُ ثُمَّ يَمْحَقُ

Abu Qatoda al-Ansoriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: u Rasululloh ﷺ ni: «Sotuvda koʻp qasam ichishdan saqlaninglar, chunki u (molni) chaqqon sotdiradi, soʻng (barakani) yoʻq qiladi», deb aytayotganlarini eshitgan.Абу Қатода ал-Ансорий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: у Расулуллоҳ ﷺ ни: «Сотувда кўп қасам ичишдан сақланинглар, чунки у (молни) чаққон сотдиради, сўнг (баракани) йўқ қилади», деб айтаётганларини эшитган.

حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ حَدَّثَنِي مَعْبَدُ بْنُ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا قَتَادَةَ السَّلَمِيَّ يُحَدِّثُ أَنَّهُسَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِيَّاكُمْ وَكَثْرَةَ الْحَلِفِ فِي الْبَيْعِ فَإِنَّهُ يُنَفِّقُ ثُمَّ يَمْحَقُ

Abu Qatoda as-Salamiy (roziyallohu anhu) hikoya qilib aytdiki, u Rasululloh ﷺ ning: «Sotuvda koʻp qasam ichishdan saqlaninglar, chunki u (molni) chaqqon sotdiradi, soʻng (barakani) yoʻq qiladi», deb aytayotganlarini eshitgan.Абу Қатода ас-Саламий (розияллоҳу анҳу) ҳикоя қилиб айтдики, у Расулуллоҳ ﷺ нинг: «Сотувда кўп қасам ичишдан сақланинглар, чунки у (молни) чаққон сотдиради, сўнг (баракани) йўқ қилади», деб айтаётганларини эшитган.

حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ رَبَاحٍ عَنْ أَبِي قَتَادَةَ قَالَكُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ فَقَالَ إِنَّكُمْ إِنْ لَا تُدْرِكُوا الْمَاءَ غَدًا تَعْطَشُوا وَانْطَلَقَ سَرَعَانُ النَّاسِ يُرِيدُونَ الْمَاءَ وَلَزِمْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَمَالَتْ بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَاحِلَتُهُ فَنَعَسَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَدَعَمْتُهُ فَأَدْعَمَ ثُمَّ مَالَ فَدَعَمْتُهُ فَأَدْعَمَ ثُمَّ مَالَ حَتَّى كَادَ أَنْ يَنْجَفِلَ عَنْ رَاحِلَتِهِ فَدَعَمْتُهُ فَانْتَبَهَ فَقَالَ مَنْ الرَّجُلُ قُلْتُ أَبُو قَتَادَةَ قَالَ مُذْ كَمْ كَانَ مَسِيرُكَ قُلْتُ مُنْذُ اللَّيْلَةِ قَالَ حَفِظَكَ اللَّهُ كَمَا حَفِظْتَ رَسُولَهُ ثُمَّ قَالَ لَوْ عَرَّسْنَا فَمَالَ إِلَى شَجَرَةٍ فَنَزَلَ فَقَالَ انْظُرْ هَلْ تَرَى أَحَدًا قُلْتُ هَذَا رَاكِبٌ هَذَانِ رَاكِبَانِ حَتَّى بَلَغَ سَبْعَةً فَقَالَ احْفَظُوا عَلَيْنَا صَلَاتَنَا فَنِمْنَا فَمَا أَيْقَظَنَا إِلَّا حَرُّ الشَّمْسِ فَانْتَبَهْنَا فَرَكِبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَارَ وَسِرْنَا هُنَيْهَةً ثُمَّ نَزَلَ فَقَالَ أَمَعَكُمْ مَاءٌ قَالَ قُلْتُ نَعَمْ مَعِي مِيضَأَةٌ فِيهَا شَيْءٌ مِنْ مَاءٍ قَالَ ائْتِ بِهَا فَأَتَيْتُهُ بِهَا فَقَالَ مَسُّوا مِنْهَا مَسُّوا مِنْهَا فَتَوَضَّأَ الْقَوْمُ وَبَقِيَتْ جَرْعَةٌ فَقَالَ ازْدَهِرْ بِهَا يَا أَبَا قَتَادَةَ فَإِنَّهُ سَيَكُونُ لَهَا نَبَأٌ ثُمَّ أَذَّنَ بِلَالٌ وَصَلَّوْا الرَّكْعَتَيْنِ قَبْلَ الْفَجْرِ ثُمَّ صَلَّوْا الْفَجْرَ ثُمَّ رَكِبَ وَرَكِبْنَا فَقَالَ

Abu Qatoda (roziyallohu anhu) aytdi: Biz Rasululloh ﷺ bilan birga bir safarda edik. U zot: «Agar ertaga suvga yetib bormasangiz, chanqaysiz», dedilar. Odamlarning shoshqaloqlari suvni koʻzlab joʻnab ketishdi, men esa Rasululloh ﷺ ning yonlaridan ajralmadim. Rasululloh ﷺ ni ulovlari (bir tomonga) ogʻdirdi va u zot mudrab qoldilar; men u zotni suyab qoʻydim, u zot tik boʻldilar. Soʻng yana ogʻdilar, men suyab qoʻydim, u zot tik boʻldilar. Soʻng shunday ogʻdilarki, ulovlaridan qulab tushishlariga sal qoldi; men suyab qoʻydim, u zot uygʻonib: «Bu kishi kim?» dedilar. Men: «Abu Qatoda», dedim. U zot: «Qachondan beri yoʻl yuryapsan?» dedilar. Men: «Kechadan beri», dedim. U zot: «Sen Allohning Rasulini asraganingdek, Alloh ham seni asrasin», dedilar. Soʻng: «Toʻxtab dam olsak (boʻlmasmikan)», dedilar-da, bir daraxt tomon burilib tushdilar va: «Qara-chi, birortasini koʻryapsanmi?» dedilar. Men: «Mana bir otliq, mana ikki otliq», dedim — yettitaga yetguncha. U zot: «Namozimizni saqlanglar», dedilar. Biz uxlab qoldik va bizni faqat quyoshning issigʻi uygʻotdi. Uygʻonganimizdan soʻng Rasululloh ﷺ ulovlariga mindilar va yurdilar, biz ham ozgina yurdik. Soʻng u zot tushib: «Yoningizda suv bormi?» dedilar. Men: «Ha, menda ozgina suv boʻlgan bir tahorat idishi bor», dedim. U zot: «Uni keltir», dedilar. Men uni keltirdim. U zot: «Undan oz-ozdan olinglar, undan olinglar», dedilar. Qavm tahorat qildi va bir hoʻplam (suv) qoldi. U zot: «Ey Abu Qatoda, uni ehtiyot qilib saqla, chunki uning (haqida) bir xabar boʻladi», dedilar. Soʻng Bilol azon aytdi va ular bomdoddan avvalgi ikki rakatni oʻqidilar, keyin bomdodni oʻqidilar. Soʻng u zot mindilar, biz ham mindik va u zot aytdilar...Абу Қатода (розияллоҳу анҳу) айтди: Биз Расулуллоҳ ﷺ билан бирга бир сафарда эдик. У зот: «Агар эртага сувга етиб бормасангиз, чанқайсиз», дедилар. Одамларнинг шошқалоқлари сувни кўзлаб жўнаб кетишди, мен эса Расулуллоҳ ﷺ нинг ёнларидан ажралмадим. Расулуллоҳ ﷺ ни уловлари (бир томонга) оғдирди ва у зот мудраб қолдилар; мен у зотни суяб қўйдим, у зот тик бўлдилар. Сўнг яна оғдилар, мен суяб қўйдим, у зот тик бўлдилар. Сўнг шундай оғдиларки, уловларидан қулаб тушишларига сал қолди; мен суяб қўйдим, у зот уйғониб: «Бу киши ким?» дедилар. Мен: «Абу Қатода», дедим. У зот: «Қачондан бери йўл юряпсан?» дедилар. Мен: «Кечадан бери», дедим. У зот: «Сен Аллоҳнинг Расулини асраганингдек, Аллоҳ ҳам сени асрасин», дедилар. Сўнг: «Тўхтаб дам олсак (бўлмасмикан)», дедилар-да, бир дарахт томон бурилиб тушдилар ва: «Қара-чи, бирортасини кўряпсанми?» дедилар. Мен: «Мана бир отлиқ, мана икки отлиқ», дедим — еттитага етгунча. У зот: «Намозимизни сақланглар», дедилар. Биз ухлаб қолдик ва бизни фақат қуёшнинг иссиғи уйғотди. Уйғонганимиздан сўнг Расулуллоҳ ﷺ уловларига миндилар ва юрдилар, биз ҳам озгина юрдик. Сўнг у зот тушиб: «Ёнингизда сув борми?» дедилар. Мен: «Ҳа, менда озгина сув бўлган бир таҳорат идиши бор», дедим. У зот: «Уни келтир», дедилар. Мен уни келтирдим. У зот: «Ундан оз-оздан олинглар, ундан олинглар», дедилар. Қавм таҳорат қилди ва бир ҳўплам (сув) қолди. У зот: «Эй Абу Қатода, уни эҳтиёт қилиб сақла, чунки унинг (ҳақида) бир хабар бўлади», дедилар. Сўнг Билол азон айтди ва улар бомдоддан аввалги икки ракатни ўқидилар, кейин бомдодни ўқидилар. Сўнг у зот миндилар, биз ҳам миндик ва у зот айтдилар...

حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ مُحَمَّدٍ قَالَكُنَّا مَعَ أَبِي قَتَادَةَ عَلَى ظَهْرِ بَيْتِنَا فَرَأَى كَوْكَبًا انْقَضَّ فَنَظَرُوا إِلَيْهِ فَقَالَ أَبُو قَتَادَةَ إِنَّا قَدْ نُهِينَا أَنْ نُتْبِعَهُ أَبْصَارَنَا

Muhammad aytdi: Biz Abu Qatoda bilan birga uyimizning tomida edik. U bir yulduzning uchib ketganini koʻrdi va (odamlar) unga qarashdi. Shunda Abu Qatoda: «Biz koʻzimiz bilan uning ortidan ergashishdan qaytarilganmiz», dedi.Муҳаммад айтди: Биз Абу Қатода билан бирга уйимизнинг томида эдик. У бир юлдузнинг учиб кетганини кўрди ва (одамлар) унга қарашди. Шунда Абу Қатода: «Биз кўзимиз билан унинг ортидан эргашишдан қайтарилганмиз», деди.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا مَهْدِيُّ بْنُ مَيْمُونٍ عَنْ غَيْلَانَ بْنِ جَرِيرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَعْبَدٍ عَنْ أَبِي قَتَادَةَ قَالَسُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ صَوْمِ يَوْمِ الِاثْنَيْنِ فَقَالَ فِيهِ وُلِدْتُ وَفِيهِ أُنْزِلَ عَلَيَّ

Abu Qatoda (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ dan dushanba kuni roʻzasi toʻgʻrisida soʻraldi. U zot: «(Bu kunda) men tugʻilganman va (bu kunda) menga (vahiy) nozil qilingan», dedilar.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ дан душанба куни рўзаси тўғрисида сўралди. У зот: «(Бу кунда) мен туғилганман ва (бу кунда) менга (ваҳий) нозил қилинган», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا الْأَسْوَدُ بْنُ شَيْبَانَ عَنْ خَالِدِ بْنِ سُمَيْرٍ قَالَ قَدِمَ عَلَيْنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ رَبَاحٍ فَوَجَدْتُهُ قَدْ اجْتَمَعَ إِلَيْهِ نَاسٌ مِنْ النَّاسِ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو قَتَادَةَ فَارِسُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَبَعَثَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَيْشَ الْأُمَرَاءِ وَقَالَ عَلَيْكُمْ زَيْدُ بْنُ حَارِثَةَ فَإِنْ أُصِيبَ زَيْدٌ فجَعْفَرٌ فَإِنْ أُصِيبَ جَعْفَرٌ فعَبْدُ اللَّهِ بْنُ رَوَاحَةَ الْأَنْصَارِيُّ فَوَثَبَ جَعْفَرٌ فَقَالَ بِأَبِي أَنْتَ يَا نَبِيَّ اللَّهِ وَأُمِّي مَا كُنْتُ أَرْهَبُ أَنْ تَسْتَعْمِلَ عَلَيَّ زَيْدًا قَالَ امْضُوا فَإِنَّكَ لَا تَدْرِي أَيُّ ذَلِكَ خَيْرٌ قَالَ فَانْطَلَقَ الْجَيْشُ فَلَبِثُوا مَا شَاءَ اللَّهُ ثُمَّ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَعِدَ الْمِنْبَرَ وَأَمَرَ أَنْ يُنَادَى الصَّلَاةُ جَامِعَةٌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَابَ خَيْرٌ أَوْ ثَابَ خَيْرٌ شَكَّ عَبْدُ الرَّحْمَنِ أَلَا أُخْبِرُكُمْ عَنْ جَيْشِكُمْ هَذَا الْغَازِي إِنَّهُمْ انْطَلَقُوا حَتَّى لَقُوا الْعَدُوَّ فَأُصِيبَ زَيْدٌ شَهِيدًا فَاسْتَغْفِرُوا لَهُ فَاسْتَغْفَرَ لَهُ النَّاسُ ثُمَّ أَخَذَ اللِّوَاءَ جَعْفَرُ بْنُ أَبِي طَالِبٍ فَشَدَّ عَلَى الْقَوْمِ حَتَّى قُتِلَ شَهِيدًا أَشْهَدُ لَهُ بِالشَّهَادَةِ فَاسْتَغْفِرُوا لَهُ ثُمَّ أَخَذَ اللِّوَاءَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ رَوَاحَةَ فَأَثْبَتَ قَدَمَيْهِ حَتَّى أُصِيبَ شَهِيدًا فَاسْتَغْفِرُوا لَهُ ثُمَّ أَخَذَ اللِّوَاءَ خَالِدُ بْنُ الْوَلِيدِ وَلَمْ يَكُنْ مِنْ الْأُمَرَاءِ هُوَ أَمَّرَ نَفْسَهُ فَرَفَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى

Xolid ibn Sumayr aytdi: Bizning oldimizga Abdulloh ibn Roboh keldi; qarasam, uning atrofiga odamlardan bir jamoa yigʻilgan ekan. U aytdi: Bizga Rasululloh ﷺ ning otligʻi Abu Qatoda hikoya qilib aytdiki, Rasululloh ﷺ amirlar qoʻshinini joʻnatdilar va: «Sizlarga Zayd ibn Horisa (amir), agar Zayd (halok) boʻlsa — Jaʼfar, agar Jaʼfar (halok) boʻlsa — Abdulloh ibn Ravoha al-Ansoriy», dedilar. Shunda Jaʼfar sakrab turib: «Otam-onam sizga fido boʻlsin, ey Allohning Nabiysi! Men ustimga Zaydni amir qilib qoʻyishingizdan qoʻrqmagan edim», dedi. U zot: «Yuraveringlar, sen bularning qaysi biri yaxshiroq ekanini bilmaysan», dedilar. Qoʻshin joʻnab ketdi va ular Alloh xohlagancha (vaqt) turdilar. Soʻng Rasululloh ﷺ minbarga chiqdilar va: «As-solatu jomiʼa», deb nido qilishni buyurdilar. Rasululloh ﷺ: «Yaxshilik keldi» — yoki: «Yaxshilik qaytdi» — (Abdurrahmon shubha qildi) — «Sizlarga mana shu gʻoziy qoʻshiningiz haqida xabar bermayinmi? Ular joʻnadilar va dushmanga roʻbaroʻ boʻldilar. Zayd shahid boʻldi, unga magʻfirat soʻranglar», dedilar. Odamlar unga magʻfirat soʻradilar. «Soʻng bayroqni Jaʼfar ibn Abu Tolib oldi va qavmga hamla qildi, toki shahid boʻlib oʻldirilguncha. Men unga shahidlik bilan guvohlik beraman, unga magʻfirat soʻranglar. Soʻng bayroqni Abdulloh ibn Ravoha oldi va oyoqlarini mustahkam qoʻydi, toki shahid boʻlguncha, unga magʻfirat soʻranglar. Soʻng bayroqni Xolid ibn Valid oldi — u amirlardan emas edi, oʻzini oʻzi amir qildi», (dedilar). Shunda Rasululloh ﷺ (qoʻllarini) koʻtardilar...Холид ибн Сумайр айтди: Бизнинг олдимизга Абдуллоҳ ибн Робоҳ келди; қарасам, унинг атрофига одамлардан бир жамоа йиғилган экан. У айтди: Бизга Расулуллоҳ ﷺ нинг отлиғи Абу Қатода ҳикоя қилиб айтдики, Расулуллоҳ ﷺ амирлар қўшинини жўнатдилар ва: «Сизларга Зайд ибн Ҳориса (амир), агар Зайд (ҳалок) бўлса — Жаъфар, агар Жаъфар (ҳалок) бўлса — Абдуллоҳ ибн Равоҳа ал-Ансорий», дедилар. Шунда Жаъфар сакраб туриб: «Отам-онам сизга фидо бўлсин, эй Аллоҳнинг Набийси! Мен устимга Зайдни амир қилиб қўйишингиздан қўрқмаган эдим», деди. У зот: «Юраверинглар, сен буларнинг қайси бири яхшироқ эканини билмайсан», дедилар. Қўшин жўнаб кетди ва улар Аллоҳ хоҳлаганча (вақт) турдилар. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ минбарга чиқдилар ва: «Ас-солату жомиъа», деб нидо қилишни буюрдилар. Расулуллоҳ ﷺ: «Яхшилик келди» — ёки: «Яхшилик қайтди» — (Абдурраҳмон шубҳа қилди) — «Сизларга мана шу ғозий қўшинингиз ҳақида хабар бермайинми? Улар жўнадилар ва душманга рўбарў бўлдилар. Зайд шаҳид бўлди, унга мағфират сўранглар», дедилар. Одамлар унга мағфират сўрадилар. «Сўнг байроқни Жаъфар ибн Абу Толиб олди ва қавмга ҳамла қилди, токи шаҳид бўлиб ўлдирилгунча. Мен унга шаҳидлик билан гувоҳлик бераман, унга мағфират сўранглар. Сўнг байроқни Абдуллоҳ ибн Равоҳа олди ва оёқларини мустаҳкам қўйди, токи шаҳид бўлгунча, унга мағфират сўранглар. Сўнг байроқни Холид ибн Валид олди — у амирлардан эмас эди, ўзини ўзи амир қилди», (дедилар). Шунда Расулуллоҳ ﷺ (қўлларини) кўтардилар...

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ يَعْنِي ابْنَ رُفَيْعٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي قَتَادَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَسُبُّوا الدَّهْرَ فَإِنَّ اللَّهَ هُوَ الدَّهْرُ

Abu Qatoda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Dahrni (zamonni) soʻkmanglar, chunki Alloh — Oʻzi dahrdir», dedilar.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Даҳрни (замонни) сўкманглар, чунки Аллоҳ — Ўзи даҳрдир», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمُقْرِي حَدَّثَنَا حَيْوَةُ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو الصَّخْرِ حُمَيْدُ بْنُ زِيَادٍ أَنَّ يَحْيَى بْنَ النَّضْرِ حَدَّثَهُ عَنْ أَبِي قَتَادَةَ أَنَّهُ حَضَرَ ذَلِكَ قَالَأَتَى عَمْرُو بْنُ الْجَمُوحِ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ إِنْ قَاتَلْتُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ حَتَّى أُقْتَلَ أَمْشِي بِرِجْلِي هَذِهِ صَحِيحَةً فِي الْجَنَّةِ وَكَانَتْ رِجْلُهُ عَرْجَاءَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَعَمْ فَقُتِلُوا يَوْمَ أُحُدٍ هُوَ وَابْنُ أَخِيهِ وَمَوْلًى لَهُمْ فَمَرَّ عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ كَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَيْكَ تَمْشِي بِرِجْلِكَ هَذِهِ صَحِيحَةً فِي الْجَنَّةِ فَأَمَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِهِمَا وَبِمَوْلَاهُمَا فَجُعِلُوا فِي قَبْرٍ وَاحِدٍ

Abu Qatoda (roziyallohu anhu)dan — u bunga oʻzi hozir boʻlgan edi — rivoyat qilinadi: Amr ibn al-Jamuh Rasululloh ﷺ huzurlariga kelib: «Yo Rasululloh, aytingchi, agar men Alloh yoʻlida oʻldirilgunimcha jang qilsam, jannatda mana shu oyogʻim sogʻ holda yuramanmi?» dedi — uning oyogʻi oqsoq edi. Rasululloh ﷺ: «Ha», dedilar. Uhud kuni u ham, jiyani ham, ularning ozod qilingan quli ham oʻldirildi. Rasululloh ﷺ uning yonidan oʻtib: «Goʻyo men seni jannatda mana shu oyogʻing sogʻ holda yurayotganingni koʻrib turgandayman», dedilar. Soʻng Rasululloh ﷺ u ikkisi va ularning ozod qilingan quli haqida buyruq berdilar va ular bitta qabrga qoʻyildi.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу)дан — у бунга ўзи ҳозир бўлган эди — ривоят қилинади: Амр ибн ал-Жамуҳ Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларига келиб: «Ё Расулуллоҳ, айтингчи, агар мен Аллоҳ йўлида ўлдирилгунимча жанг қилсам, жаннатда мана шу оёғим соғ ҳолда юраманми?» деди — унинг оёғи оқсоқ эди. Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳа», дедилар. Уҳуд куни у ҳам, жияни ҳам, уларнинг озод қилинган қули ҳам ўлдирилди. Расулуллоҳ ﷺ унинг ёнидан ўтиб: «Гўё мен сени жаннатда мана шу оёғинг соғ ҳолда юраётганингни кўриб тургандайман», дедилар. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ у иккиси ва уларнинг озод қилинган қули ҳақида буйруқ бердилар ва улар битта қабрга қўйилди.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي قَتَادَةَ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُشَهِدَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى عَلَى مَيِّتٍ فَسَمِعْتُهُ يَقُولُ اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِحَيِّنَا وَمَيِّتِنَا وَشَاهِدِنَا وَغَائِبِنَا وَصَغِيرِنَا وَكَبِيرِنَا وَذَكَرِنَا وَأُنْثَانَاقَالَ يَحْيَى وَزَادَ فِيهِ أَبُو سَلَمَةَ اللَّهُمَّ مَنْ أَحْيَيْتَهُ مِنَّا فَأَحْيِهِ عَلَى الْإِسْلَامِ وَمَنْ تَوَفَّيْتَهُ مِنَّا فَتَوَفَّهُ عَلَى الْإِيمَانِ

Abu Qatoda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U Nabiy ﷺ ning bir mayyitga janoza namozi oʻqiganlarida hozir boʻldi va u zotning: «Allohumma, tiriklarimizni ham, oʻliklarimizni ham, hozir boʻlganlarimizni ham, gʻoyiblarimizni ham, kichiklarimizni ham, kattalarimizni ham, erkaklarimizni ham, ayollarimizni ham magʻfirat qilgil», deyayotganlarini eshitdi. Yahyo aytdi: Abu Salama unga: «Allohumma, bizdan kimni tirik qoldirsang, uni Islom uzra tirik qoldirgil; bizdan kimni vafot ettirsang, uni iymon uzra vafot ettirgil», (soʻzlarini) qoʻshdi.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У Набий ﷺ нинг бир маййитга жаноза намози ўқиганларида ҳозир бўлди ва у зотнинг: «Аллоҳумма, тирикларимизни ҳам, ўликларимизни ҳам, ҳозир бўлганларимизни ҳам, ғойибларимизни ҳам, кичикларимизни ҳам, катталаримизни ҳам, эркакларимизни ҳам, аёлларимизни ҳам мағфират қилгил», деяётганларини эшитди. Яҳё айтди: Абу Салама унга: «Аллоҳумма, биздан кимни тирик қолдирсанг, уни Ислом узра тирик қолдиргил; биздан кимни вафот эттирсанг, уни иймон узра вафот эттиргил», (сўзларини) қўшди.

حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ أَبِيهِ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي قَتَادَةَ عَنْ أَبِيهِكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا دُعِيَ لِجِنَازَةٍ سَأَلَ عَنْهَا فَإِنْ أُثْنِيَ عَلَيْهَا خَيْرٌ قَامَ فَصَلَّى عَلَيْهَا وَإِنْ أُثْنِيَ عَلَيْهَا غَيْرُ ذَلِكَ قَالَ لِأَهْلِهَا شَأْنُكُمْ بِهَا وَلَمْ يُصَلِّ عَلَيْهَاحَدَّثَنَا أَبُو النَّضْرِ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي قَتَادَةَ عَنْ أَبِيهِ فَذَكَرَ نَحْوَهُ

Abu Qatoda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bir janozaga chaqirilsalar, u haqda soʻrar edilar. Agar u yaxshilik bilan tilga olinsa, turib unga (janoza) namozini oʻqirdilar; agar undan boshqacha tilga olinsa, uning ahliga: «(Bu) ish oʻzlaringizga (havola)», deb aytar va unga namoz oʻqimas edilar. Bizga Abu Nazr, unga Ibrohim ibn Saʼd, unga otasi, u Abdulloh ibn Abu Qatodadan, u otasidan hikoya qildi — soʻng shunga oʻxshashini zikr qildi.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бир жанозага чақирилсалар, у ҳақда сўрар эдилар. Агар у яхшилик билан тилга олинса, туриб унга (жаноза) намозини ўқирдилар; агар ундан бошқача тилга олинса, унинг аҳлига: «(Бу) иш ўзларингизга (ҳавола)», деб айтар ва унга намоз ўқимас эдилар. Бизга Абу Назр, унга Иброҳим ибн Саъд, унга отаси, у Абдуллоҳ ибн Абу Қатодадан, у отасидан ҳикоя қилди — сўнг шунга ўхшашини зикр қилди.

حَدَّثَنَا سَعِيدٌ مَوْلَى بَنِي هَاشِمٍ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي جَعْفَرٍ عَنِ ابْنِ أَبِي قَتَادَةَ عَنْ أَبِيهِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ قَعَدَ عَلَى فِرَاشِ مُغِيبَةٍ قَيَّضَ اللَّهُ لَهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ ثُعْبَانًا

Abu Qatoda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim eri gʻoyib boʻlgan (ayol)ning toʻshagida oʻtirsa, Alloh unga qiyomat kuni bir ilonni tayyorlab qoʻyadi», dedilar.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким эри ғойиб бўлган (аёл)нинг тўшагида ўтирса, Аллоҳ унга қиёмат куни бир илонни тайёрлаб қўяди», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ أَسِيدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي قَتَادَةَ عَنْ أَبِيهِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ تَرَكَ الْجُمُعَةَ ثَلَاثَ مِرَارٍ مِنْ غَيْرِ ضَرُورَةٍ طُبِعَ عَلَى قَلْبِهِ

Abu Qatoda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim biror zaruratsiz jumani uch marta tark etsa, uning qalbiga muhr uriladi», dedilar.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким бирор заруратсиз жумани уч марта тарк этса, унинг қалбига муҳр урилади», дедилар.

حَدَّثَنَا يُونُسُ وَعَفَّانُ قَالَا حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ قَالَ عَفَّانُ فِي حَدِيثِهِ أَخْبَرَنَا أَبُو جَعْفَرٍ الْخَطْمِيُّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ كَعْبٍ الْقُرَظِيِّ عَنْ أَبِي قَتَادَةَ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ نَفَّسَ عَنْ غَرِيمِهِ أَوْ مَحَا عَنْهُ كَانَ فِي ظِلِّ الْعَرْشِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ

Abu Qatoda (roziyallohu anhu) aytadi: Rasululloh ﷺ shunday deganlarini eshitdim: «Kim qarzdoriga yengillik bersa yoki uning qarzini oʻchirib yuborsa, qiyomat kuni Arsh soyasida boʻladi».Абу Қатода (розияллоҳу анҳу) айтади: Расулуллоҳ ﷺ шундай деганларини эшитдим: «Ким қарздорига енгиллик берса ёки унинг қарзини ўчириб юборса, қиёмат куни Арш соясида бўлади».

حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ مُوسَى وَمُوسَى بْنُ دَاوُدَ قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ حَدَّثَنَا أَبُو الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ عَنْ أَبِي قَتَادَةَ أَنَّهُرَأَى رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَبُولُ مُسْتَقْبِلَ الْقِبْلَةِقَالَ أَبُو عَبْد الرَّحْمَنِ قَالَ أَبِي حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ يَعْنِي ابْنَ الطَّبَّاعِ مِثْلَهُ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو قَتَادَةَ

Abu Qatoda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U Rasululloh ﷺ ni qiblaga qarab bavl qilayotgan holda koʻrgan. Abu Abdurrahmon aytdi: Otam aytdi: Bizga Ishoq — yaʼni Ibnut-Tabboʼ — shunga oʻxshashini hikoya qildi. U: «Menga Abu Qatoda xabar berdi», dedi.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У Расулуллоҳ ﷺ ни қиблага қараб бавл қилаётган ҳолда кўрган. Абу Абдурраҳмон айтди: Отам айтди: Бизга Ишоқ — яъни Ибнут-Таббў — шунга ўхшашини ҳикоя қилди. У: «Менга Абу Қатода хабар берди», деди.

حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ وَيَحْيَى بْنُ إِسْحَاقَ قَالَ أَخْبَرَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ قَالَ حَسَنٌ فِي حَدِيثِهِ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ عَلِيِّ بْنِ رَبَاحٍ عَنْ أَبِي قَتَادَةَعَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ خَيْرُ الْخَيْلِ الْأَدْهَمُ الْأَقْرَحُ الْأَرْثَمُ مُحَجَّلُ الثَّلَاثِ مُطْلَقُ الْيَمِينِ فَإِنْ لَمْ يَكُنْ أَدْهَمَ فَكُمَيْتٌ عَلَى هَذِهِ الشِّيَةِ

Abu Qatoda (roziyallohu anhu) Rasululloh ﷺ dan rivoyat qiladi. U zot: «Otlarning eng yaxshisi — peshonasi oq, ustki labi oq, uch oyogʻi oq, oʻng (oyogʻi) esa oqliksiz boʻlgan qora otdir. Agar qora boʻlmasa, mana shu belgilardagi kumayt (ot)dir», dedilar.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу) Расулуллоҳ ﷺ дан ривоят қилади. У зот: «Отларнинг энг яхшиси — пешонаси оқ, устки лаби оқ, уч оёғи оқ, ўнг (оёғи) эса оқликсиз бўлган қора отдир. Агар қора бўлмаса, мана шу белгилардаги кумайт (от)дир», дедилар.

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ إِسْحَاقَ أَخْبَرَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي جَعْفَرٍ عَنِ ابْنِ أَبِي قَتَادَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ قَعَدَ عَلَى فِرَاشِ مُغِيبَةٍ بُعِثَ لَهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ ثُعْبَانٌ

Abu Qatoda (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Kim eri gʻoyib boʻlgan (ayol)ning toʻshagida oʻtirsa, qiyomat kuni unga bir ilon yuboriladi», dedilar.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким эри ғойиб бўлган (аёл)нинг тўшагида ўтирса, қиёмат куни унга бир илон юборилади», дедилар.

حَدَّثَنَا يُونُسُ حَدَّثَنَا أَبَانُ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي قَتَادَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي بِنَا فَيَقْرَأُ فِي الْعَصْرِ وَالظُّهْرِ فِي الرَّكْعَتَيْنِ الْأُولَيَيْنِ بِسُورَتَيْنِ وَأُمِّ الْكِتَابِ وَكَانَ يُسْمِعُنَا الْأَحْيَانَ الْآيَةَ وَيَقْرَأُ فِي الرَّكْعَتَيْنِ الْأَخِيرَتَيْنِ بِأُمِّ الْكِتَابِ وَكَانَ يُطِيلُ أَوَّلَ رَكْعَةٍ مِنْ صَلَاةِ الْفَجْرِ وَأَوَّلَ رَكْعَةٍ مِنْ صَلَاةِ الظُّهْرِ

Abu Qatoda (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ bizga namoz oʻqib berardilar: asr va peshin (namozlari)ning dastlabki ikki rakatida Ummul kitob va ikkita sura oʻqirdilar, baʼzan bizga bir oyatni eshittirib qoʻyardilar; oxirgi ikki rakatda esa Ummul kitobni oʻqirdilar. Bomdod namozining birinchi rakatini va peshin namozining birinchi rakatini uzun qilardilar.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ бизга намоз ўқиб берардилар: аср ва пешин (намозлари)нинг дастлабки икки ракатида Уммул китоб ва иккита сура ўқирдилар, баъзан бизга бир оятни эшиттириб қўярдилар; охирги икки ракатда эса Уммул китобни ўқирдилар. Бомдод намозининг биринчи ракатини ва пешин намозининг биринчи ракатини узун қилардилар.

حَدَّثَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ وَمُحَمَّدُ بْنُ مُصْعَبٍ قَالَا حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ حَدَّثَنِي يَحْيَى عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي قَتَادَةَ عَنْ أَبِيهِأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ الرُّؤْيَا الصَّالِحَةَ مِنْ اللَّهِ وَالْحُلْمَ مِنْ الشَّيْطَانِ فَإِذَا حَلَمَ أَحَدُكُمْ حُلْمًا يَخَافُهُ فَلْيَبْصُقْ عَنْ شِمَالِهِ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ وَلْيَتَعَوَّذْ بِاللَّهِ مِنْ الشَّيْطَانِ فَإِنَّهُ لَا يَضُرُّهُ

Abu Qatoda (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Yaxshi tush — Allohdandir; yomon tush — shaytondandir. Bas, agar biringiz oʻzi qoʻrqqan yomon tush koʻrsa, chap tomoniga uch marta tupursin va shaytondan Allohga panoh tilasin — shunda u unga zarar yetkazmaydi», dedilar.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Яхши туш — Аллоҳдандир; ёмон туш — шайтондандир. Бас, агар бирингиз ўзи қўрққан ёмон туш кўрса, чап томонига уч марта тупурсин ва шайтондан Аллоҳга паноҳ тиласин — шунда у унга зарар етказмайди», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ حَدَّثَنِي ابْنُ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي قَتَادَةَ الْأَنْصَارِيِّ حَدَّثَنِي أَبِي أَنَّهُسَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِذَا بَالَ أَحَدُكُمْ فَلَا يَمَسُّ ذَكَرَهُ بِيَمِينِهِ وَلَا يَسْتَنْجِي بِيَمِينِهِ وَلَا يَتَنَفَّسُ فِي الْإِنَاءِ

Abu Qatoda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, u Nabiy ﷺning shunday deyayotganlarini eshitdi: «Biringiz bavl qilsa, avratini oʻng qoʻli bilan ushlamasin, oʻng qoʻli bilan istinjo qilmasin va idishga nafas chiqarmasin».Абу Қатода (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, у Набий ﷺнинг шундай деяётганларини эшитди: «Бирингиз бавл қилса, авратини ўнг қўли билан ушламасин, ўнг қўли билан истинжо қилмасин ва идишга нафас чиқармасин».

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا الْأَسْوَدُ بْنُ شَيْبَانَ عَنْ خَالِدِ بْنِ سُمَيْرٍ قَالَقَدِمَ عَلَيْنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ رَبَاحٍ الْأَنْصَارِيُّ وَكَانَتْ الْأَنْصَارُ تُفَقِّهُهُ فَأَتَيْتُهُ وَهُوَ فِي حِوَاءِ شَرِيكِ بْنِ الْأَعْوَرِ الشَّارِعِ عَلَى الْمِرْبَدِ وَقَدْ اجْتَمَعَ عَلَيْهِ نَاسٌ مِنْ النَّاسِ فَقَالَ حَدَّثَنَا أَبُو قَتَادَةَ الْأَنْصَارِيُّ فَارِسُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بَعَثَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَيْشَ الْأُمَرَاءِ فَقَالَ عَلَيْكُمْ زَيْدُ بْنُ حَارِثَةَ فَإِنْ أُصِيبَ زَيْدٌ فَجَعْفَرُ بْنُ أَبِي طَالِبٍ فَإِنْ أُصِيبَ جَعْفَرٌ فعَبْدُ اللَّهِ بْنُ رَوَاحَةَ الْأَنْصَارِيُّ فَوَثَبَ جَعْفَرٌ فَقَالَ بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا كُنْتُ أَرْهَبُ أَنْ تَسْتَعْمِلَ عَلَيَّ زَيْدًا قَالَ امْضِهْ فَإِنَّكَ لَا تَدْرِي أَيُّ ذَلِكَ خَيْرٌ فَانْطَلَقُوا فَلَبِثُوا مَا شَاءَ اللَّهُ ثُمَّ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَعِدَ الْمِنْبَرَ وَأَمَرَ أَنْ يُنَادَى الصَّلَاةُ جَامِعَةٌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَابَ خَيْرٌ أَوْ بَاتَ خَيْرٌ أَوْ ثَابَ خَيْرٌ شَكَّ عَبْدُ الرَّحْمَنِ أَلَا أُخْبِرُكُمْ عَنْ جَيْشِكُمْ هَذَا الْغَازِي إِنَّهُمْ انْطَلَقُوا فَلَقَوْا الْعَدُوَّ فَأُصِيبَ زَيْدٌ شَهِيدًا فَاسْتَغْفِرُوا لَهُ فَاسْتَغْفَرَ لَهُ النَّاسُ ثُمَّ أَخَذَ اللِّوَاءَ جَعْفَرُ بْنُ أَبِي طَالِبٍ فَشَدَّ عَلَى الْقَوْمِ حَتَّى قُتِلَ شَهِيدًا أَشْهَدُ لَهُ بِالشَّهَادَةِ فَاسْتَغْفِرُوا لَهُ ثُمَّ أَخَذَ اللِّوَاءَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ رَوَاحَةَ فَأَثْبَتَ قَدَمَيْهِ حَتَّى قُتِلَ

Xolid ibn Sumayr aytdi: Bizning oldimizga Abdulloh ibn Roboh al-Ansoriy keldi — ansorlar uni fiqhga oʻrgatishardi. Men uning oldiga bordim; u Mirbadga chiqadigan Sharik ibn al-Aʼvarning qoʻrasida edi va uning atrofiga odamlardan bir jamoa yigʻilgan edi. U aytdi: Bizga Rasululloh ﷺ ning otligʻi Abu Qatoda al-Ansoriy hikoya qilib aytdi: Rasululloh ﷺ amirlar qoʻshinini joʻnatdilar va: «Sizlarga Zayd ibn Horisa (amir), agar Zayd (halok) boʻlsa — Jaʼfar ibn Abu Tolib, agar Jaʼfar (halok) boʻlsa — Abdulloh ibn Ravoha al-Ansoriy», dedilar. Shunda Jaʼfar sakrab turib: «Otam-onam sizga fido boʻlsin, yo Rasululloh! Men ustimga Zaydni amir qilib qoʻyishingizdan qoʻrqmagan edim», dedi. U zot: «Yuraver, sen bularning qaysi biri yaxshiroq ekanini bilmaysan», dedilar. Ular joʻnab ketdilar va Alloh xohlagancha (vaqt) turdilar. Soʻng Rasululloh ﷺ minbarga chiqdilar va: «As-solatu jomiʼa», deb nido qilishni buyurdilar. Rasululloh ﷺ: «Yaxshilik keldi» — yoki: «Yaxshilik tunab qoldi» — yoki: «Yaxshilik qaytdi» — (Abdurrahmon shubha qildi) — «Sizlarga mana shu gʻoziy qoʻshiningiz haqida xabar bermayinmi? Ular joʻnadilar va dushmanga roʻbaroʻ boʻldilar. Zayd shahid boʻldi, unga magʻfirat soʻranglar», dedilar. Odamlar unga magʻfirat soʻradilar. «Soʻng bayroqni Jaʼfar ibn Abu Tolib oldi va qavmga hamla qildi, toki shahid boʻlib oʻldirilguncha. Men unga shahidlik bilan guvohlik beraman, unga magʻfirat soʻranglar. Soʻng bayroqni Abdulloh ibn Ravoha oldi va oyoqlarini mustahkam qoʻydi, toki oʻldirilguncha...»Холид ибн Сумайр айтди: Бизнинг олдимизга Абдуллоҳ ибн Робоҳ ал-Ансорий келди — ансорлар уни фиқҳга ўргатишарди. Мен унинг олдига бордим; у Мирбадга чиқадиган Шарик ибн ал-Аъварнинг қўрасида эди ва унинг атрофига одамлардан бир жамоа йиғилган эди. У айтди: Бизга Расулуллоҳ ﷺ нинг отлиғи Абу Қатода ал-Ансорий ҳикоя қилиб айтди: Расулуллоҳ ﷺ амирлар қўшинини жўнатдилар ва: «Сизларга Зайд ибн Ҳориса (амир), агар Зайд (ҳалок) бўлса — Жаъфар ибн Абу Толиб, агар Жаъфар (ҳалок) бўлса — Абдуллоҳ ибн Равоҳа ал-Ансорий», дедилар. Шунда Жаъфар сакраб туриб: «Отам-онам сизга фидо бўлсин, ё Расулуллоҳ! Мен устимга Зайдни амир қилиб қўйишингиздан қўрқмаган эдим», деди. У зот: «Юравер, сен буларнинг қайси бири яхшироқ эканини билмайсан», дедилар. Улар жўнаб кетдилар ва Аллоҳ хоҳлаганча (вақт) турдилар. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ минбарга чиқдилар ва: «Ас-солату жомиъа», деб нидо қилишни буюрдилар. Расулуллоҳ ﷺ: «Яхшилик келди» — ёки: «Яхшилик тунаб қолди» — ёки: «Яхшилик қайтди» — (Абдурраҳмон шубҳа қилди) — «Сизларга мана шу ғозий қўшинингиз ҳақида хабар бермайинми? Улар жўнадилар ва душманга рўбарў бўлдилар. Зайд шаҳид бўлди, унга мағфират сўранглар», дедилар. Одамлар унга мағфират сўрадилар. «Сўнг байроқни Жаъфар ибн Абу Толиб олди ва қавмга ҳамла қилди, токи шаҳид бўлиб ўлдирилгунча. Мен унга шаҳидлик билан гувоҳлик бераман, унга мағфират сўранглар. Сўнг байроқни Абдуллоҳ ибн Равоҳа олди ва оёқларини мустаҳкам қўйди, токи ўлдирилгунча...»

قَالَ قَرَأْتُ عَلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ مَهْدِيٍّ: مَالِكٌ عَنْ أَبِي النَّضْرِ مَوْلَى عُمَرَ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ مَوْلَى أَبِي قَتَادَةَ الْأَنْصَارِيِّ عَنْ أَبِي قَتَادَةَ أَنَّهُكَانَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى إِذَا كَانَ بِبَعْضِ طُرُقِ مَكَّةَ تَخَلَّفَ مَعَ أَصْحَابٍ لَهُ مُحْرِمِينَ وَهُوَ غَيْرُ مُحْرِمٍ فَرَأَى حِمَارًا وَحْشِيًّا فَاسْتَوَى عَلَى فَرَسِهِ وَسَأَلَ أَصْحَابَهُ أَنْ يُنَاوِلُوهُ سَوْطَهُ فَأَبَوْا فَسَأَلَهُمْ رُمْحَهُ فَأَبَوْا وَأَخَذَهُ ثُمَّ شَدَّ عَلَى الْحِمَارِ فَقَتَلَهُ فَأَكَلَ بَعْضُ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبَى بَعْضُهُمْ فَلَمَّا أَدْرَكُوا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَأَلُوهُ عَنْ ذَلِكَ فَقَالَ إِنَّمَا هِيَ طُعْمَةٌ أَطْعَمَكُمُوهَا اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّقَالَ قَرَأْتُ عَلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ مَهْدِيٍّ: مَالِكٌ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي قَتَادَةَ فِي الْحِمَارِ الْوَحْشِيِّ مِثْلَ ذَلِكَ إِلَّا أَنَّ فِي حَدِيثِ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ هَلْ مَعَكَ مِنْ لَحْمِهِ شَيْءٌ

Abu Qatoda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U Allohning Rasuli ﷺ bilan birga edi va ular Makka yoʻlining bir qismini bosib oʻtganda, u va baʼzi sheriklari orqada qoldi. Bular (sheriklar) ehrom holatida, u esa ehrom holatida emas edi. U bir yovvoyi eshak (qulon)ni koʻrib, otiga mindi va sheriklaridan — qamchisini berishni — soʻradi, lekin ular rad etdi. Soʻng u ulardan — nayzasini berishni — soʻradi, lekin ular rad etdi; bas, u uni oʻzi olib, qulonga hujum qildi va uni oʻldirdi. Paygʻambar ﷺ ning sheriklaridan baʼzilari uning (goʻshtidan) yedi, baʼzilari esa yeyishdan bosh tortdi. Ular Allohning Rasuli ﷺ ga yetib olgach, undan bu haqda soʻradi va u zot: «Bu — Alloh sizlarga (rizq qilib) bergan bir taom edi», — dedi (Yana: Allohning Rasuli ﷺ: «Uning goʻshtidan biror (qismi) sizlarda bormi?» — deb soʻradi, deyiladi).Абу Қатода (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У Аллоҳнинг Расули ﷺ билан бирга эди ва улар Макка йўлининг бир қисмини босиб ўтганда, у ва баъзи шериклари орқада қолди. Булар (шериклар) эҳром ҳолатида, у эса эҳром ҳолатида эмас эди. У бир ёввойи эшак (қулон)ни кўриб, отига минди ва шерикларидан — қамчисини беришни — сўради, лекин улар рад этди. Сўнг у улардан — найзасини беришни — сўради, лекин улар рад этди; бас, у уни ўзи олиб, қулонга ҳужум қилди ва уни ўлдирди. Пайғамбар ﷺ нинг шерикларидан баъзилари унинг (гўштидан) еди, баъзилари эса ейишдан бош тортди. Улар Аллоҳнинг Расули ﷺ га етиб олгач, ундан бу ҳақда сўради ва у зот: «Бу — Аллоҳ сизларга (ризқ қилиб) берган бир таом эди», — деди (Яна: Аллоҳнинг Расули ﷺ: «Унинг гўштидан бирор (қисми) сизларда борми?» — деб сўради, дейилади).

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ عَنْ هِشَامٍ الدَّسْتُوَائِيِّ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي قَتَادَةَ قَالَأَحْرَمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَامَ الْحُدَيْبِيَةِ وَلَمْ يُحْرِمْ أَبُو قَتَادَةَ قَالَ وَحُدِّثَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ عَدُوًّا بِفِيقَةَ فَانْطَلَقَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَبَيْنَمَا أَنَا مَعَ أَصْحَابِي فَضَحِكَ بَعْضُهُمْ إِلَى بَعْضٍ فَنَظَرْتُ فَإِذَا أَنَا بِحِمَارِ وَحْشٍ فَاسْتَعَنْتُهُمْ فَأَبَوْا أَنْ يُعِينُونِي فَحَمَلْتُ عَلَيْهِ فَأَثْبَتُّهُ فَأَكَلْنَا مِنْ لَحْمِهِ وَخَشِينَا أَنْ نُقْتَطَعَ فَانْطَلَقْتُ أَطْلُبُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَجَعَلْتُ أَرْفَعُ فَرَسِي شَأْوًا وَأَسِيرُ شَأْوًا وَلَقِيتُ رَجُلًا مِنْ بَنِي غِفَارٍ فِي جَوْفِ اللَّيْلِ فَقُلْتُ أَيْنَ تَرَكْتَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ تَرَكْتُهُ وَهُوَ بِتِعْهِنَ وَهُوَ مِمَّا يَلِي السُّقْيَا فَأَدْرَكْتُهُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أَصْحَابَكَ يُقْرِئُونَكَ السَّلَامَ وَرَحْمَةَ اللَّهِ وَقَدْ خَشُوا أَنْ يُقْتَطَعُوا دُونَكَ فَانْتَظِرْهُمْ قَالَ فَانْتَظَرَهُمْ قُلْتُ وَقَدْ أَصَبْتُ حِمَارَ وَحْشٍ وَعِنْدِي مِنْهُ فَاضِلَةٌ فَقَالَ لِلْقَوْمِ كُلُوا وَهُمْ مُحْرِمُونَ

Abdulloh ibn Abu Qatoda aytdi: Rasululloh ﷺ Hudaybiya yili ehromga kirdilar, Abu Qatoda esa ehromga kirmadi. Rasululloh ﷺ ga Gʻiyqada dushman borligi xabar qilindi va Rasululloh ﷺ (u tomon) joʻnadilar. (Abu Qatoda aytdi:) Men sheriklarim bilan turganimda, ularning baʼzilari bir-birlariga kulishdi. Men qarasam, bir yovvoyi eshak (turibdi). Men ulardan yordam soʻradim, ular menga yordam berishdan bosh tortdilar. Shunda men unga hamla qilib, uni yiqitdim va biz uning goʻshtidan yedik. (Dushman tomonidan) ajratib qoʻyilishimizdan qoʻrqdik va men Rasululloh ﷺ ni izlab joʻnadim; gohida otimni choptirar, gohida oddiy yurar edim. Kechaning oʻrtasida Banu Gʻifordan bir kishini uchratdim va: «Rasululloh ﷺ ni qayerda qoldirding?» dedim. U: «Men u zotni Tiʼhinda qoldirdim, u Suqyoga yaqin (joy)», dedi. Men u zotga yetib olib: «Yo Rasululloh, sheriklaringiz sizga salom va Allohning rahmatini yoʻllayaptilar; ular sizdan ajratib qoʻyilishdan qoʻrqdilar, ularni kutib turing», dedim. U zot ularni kutdilar. Men: «Men bir yovvoyi eshak ovladim, undan yonimda ortiqchasi bor», dedim. Shunda u zot qavmga: «Yenglar», dedilar — holbuki ular ehromda edilar.Абдуллоҳ ибн Абу Қатода айтди: Расулуллоҳ ﷺ Ҳудайбия йили эҳромга кирдилар, Абу Қатода эса эҳромга кирмади. Расулуллоҳ ﷺ га Ғийқада душман борлиги хабар қилинди ва Расулуллоҳ ﷺ (у томон) жўнадилар. (Абу Қатода айтди:) Мен шерикларим билан турганимда, уларнинг баъзилари бир-бирларига кулишди. Мен қарасам, бир ёввойи эшак (турибди). Мен улардан ёрдам сўрадим, улар менга ёрдам беришдан бош тортдилар. Шунда мен унга ҳамла қилиб, уни йиқитдим ва биз унинг гўштидан едик. (Душман томонидан) ажратиб қўйилишимиздан қўрқдик ва мен Расулуллоҳ ﷺ ни излаб жўнадим; гоҳида отимни чоптирар, гоҳида оддий юрар эдим. Кечанинг ўртасида Бану Ғифордан бир кишини учратдим ва: «Расулуллоҳ ﷺ ни қаерда қолдирдинг?» дедим. У: «Мен у зотни Тиъҳинда қолдирдим, у Суқёга яқин (жой)», деди. Мен у зотга етиб олиб: «Ё Расулуллоҳ, шерикларингиз сизга салом ва Аллоҳнинг раҳматини йўллаяптилар; улар сиздан ажратиб қўйилишдан қўрқдилар, уларни кутиб туринг», дедим. У зот уларни кутдилар. Мен: «Мен бир ёввойи эшак овладим, ундан ёнимда ортиқчаси бор», дедим. Шунда у зот қавмга: «Енглар», дедилар — ҳолбуки улар эҳромда эдилар.

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ أَخْبَرَنَا هِشَامٌ الدَّسْتُوَائِيُّ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي قَتَادَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقْرَأُ بِنَا فِي الرَّكْعَتَيْنِ الْأُولَيَيْنِ مِنْ صَلَاةِ الظُّهْرِ وَيُسْمِعُنَا الْآيَةَ أَحْيَانًا وَيُطَوِّلُ فِي الْأُولَى وَيُقَصِّرُ فِي الثَّانِيَةِ وَكَانَ يَفْعَلُ ذَلِكَ فِي صَلَاةِ الصُّبْحِ يُطَوِّلُ فِي الْأُولَى وَيُقَصِّرُ فِي الثَّانِيَةِ وَكَانَ يَقْرَأُ بِنَا فِي الرَّكْعَتَيْنِ الْأُولَيَيْنِ مِنْ صَلَاةِ الْعَصْرِ

Abu Qatada (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bizga peshin namozining dastlabki ikki rakatida qiroat qilardilar va baʼzan bir oyatni bizga eshittirib qoʻyardilar. Birinchi rakatni uzun, ikkinchisini qisqa qilardilar. Bomdod namozida ham shunday qilardilar: birinchisini uzun, ikkinchisini qisqa qilardilar. Asr namozining dastlabki ikki rakatida ham bizga qiroat qilib, birinchi rakatni uzun, ikkinchisini qisqa qilardilar.Абу Қатада (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бизга пешин намозининг дастлабки икки ракатида қироат қилардилар ва баъзан бир оятни бизга эшиттириб қўярдилар. Биринчи ракатни узун, иккинчисини қисқа қилардилар. Бомдод намозида ҳам шундай қилардилар: биринчисини узун, иккинчисини қисқа қилардилар. Аср намозининг дастлабки икки ракатида ҳам бизга қироат қилиб, биринчи ракатни узун, иккинчисини қисқа қилардилар.

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَاقَ حَدَّثَنِي مَعْبَدُ بْنُ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ أَبِي قَتَادَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِيَّاكُمْ وَكَثْرَةَ الْحَلِفِ فِي الْبَيْعِ فَإِنَّهُ يُنَفِّقُ ثُمَّ يَمْحَقُ

Abu Qatoda (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Sotuvda koʻp qasam ichishdan saqlaninglar, chunki u (molni) chaqqon sotdiradi, soʻng (barakani) yoʻq qiladi», dedilar.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Сотувда кўп қасам ичишдан сақланинглар, чунки у (молни) чаққон сотдиради, сўнг (баракани) йўқ қилади», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ سَمِعْتُ عُثْمَانَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَوْهَبٍ يُحَدِّثُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي قَتَادَةَ عَنْ أَبِيهِأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُتِيَ بِرَجُلٍ مِنْ الْأَنْصَارِ لِيُصَلِّيَ عَلَيْهِ فَقَالَ صَلُّوا عَلَى صَاحِبِكُمْ فَإِنَّ عَلَيْهِ دَيْنًا قَالَ فَقَالَ أَبُو قَتَادَةَ هُوَ عَلَيَّ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ بِالْوَفَاءِ قَالَ بِالْوَفَاءِ قَالَ فَصَلَّى عَلَيْهِ وَإِنَّمَا كَانَ عَلَيْهِ ثَمَانِيَةَ عَشَرَ أَوْ تِسْعَةَ عَشَرَ دِرْهَمًاحَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ أَخْبَرَنِي عُثْمَانُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَوْهَبٍ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ أَبِي قَتَادَةَ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِيهِ فَذَكَرَ مِثْلَهُ إِلَّا أَنَّهُ قَالَ فَقَالَ أَبُو قَتَادَةَ أَنَا أَكْفُلُ بِهِ قَالَ قَالَ بِالْوَفَاءِ و قَالَ حَجَّاجٌ أَيْضًا أَنَا أَكْفُلُ بِهِ وَقَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ أَبِي قَتَادَةَ

Abu Qatoda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ ning huzurlariga ansorlardan bir kishi (janozasi) namoz oʻqilishi uchun keltirildi. U zot: «Sherigingizga (oʻzlaringiz) namoz oʻqinglar, chunki uning zimmasida qarz bor», dedilar. Abu Qatoda: «U mening zimmamda, yo Rasululloh», dedi. U zot: «Toʻliq toʻlaysanmi?» dedilar. U: «Toʻliq toʻlayman», dedi. Shundan soʻng u zot unga namoz oʻqidilar. Uning zimmasida bor-yoʻgʻi oʻn sakkiz yoki oʻn toʻqqiz dirham (qarz) bor edi. Bizga Bahz, unga Shuʼba hikoya qildi; menga Usmon ibn Abdulloh ibn Mavhab xabar berib: «Abdulloh ibn Abu Qatodani otasidan hikoya qilayotganini eshitdim», dedi — soʻng shunga oʻxshashini zikr qildi, faqat unda Abu Qatoda: «Men unga kafil boʻlaman», dedi, (deyilgan). U zot: «Toʻliq toʻlaysanmi?» dedilar. Hajjoj ham: «Men unga kafil boʻlaman», (deb) va: «Abdulloh ibn Abu Qatodani eshitdim», deb aytdi.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ нинг ҳузурларига ансорлардан бир киши (жанозаси) намоз ўқилиши учун келтирилди. У зот: «Шеригингизга (ўзларингиз) намоз ўқинглар, чунки унинг зиммасида қарз бор», дедилар. Абу Қатода: «У менинг зиммамда, ё Расулуллоҳ», деди. У зот: «Тўлиқ тўлайсанми?» дедилар. У: «Тўлиқ тўлайман», деди. Шундан сўнг у зот унга намоз ўқидилар. Унинг зиммасида бор-йўғи ўн саккиз ёки ўн тўққиз дирҳам (қарз) бор эди. Бизга Баҳз, унга Шуъба ҳикоя қилди; менга Усмон ибн Абдуллоҳ ибн Мавҳаб хабар бериб: «Абдуллоҳ ибн Абу Қатодани отасидан ҳикоя қилаётганини эшитдим», деди — сўнг шунга ўхшашини зикр қилди, фақат унда Абу Қатода: «Мен унга кафил бўламан», деди, (дейилган). У зот: «Тўлиқ тўлайсанми?» дедилар. Ҳажжож ҳам: «Мен унга кафил бўламан», (деб) ва: «Абдуллоҳ ибн Абу Қатодани эшитдим», деб айтди.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ سَمِعْتُ عُثْمَانَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَوْهَبٍ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ أَبِي قَتَادَةَ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِيهِ أَبِي قَتَادَةَ أَنَّهُمْكَانُوا فِي مَسِيرٍ لَهُمْ فَرَأَيْتُ حِمَارَ وَحْشٍ فَرَكِبْتُ فَرَسًا وَأَخَذْتُ الرُّمْحَ فَقَتَلْتُهُ قَالَ وَفِينَا الْمُحْرِمُ قَالَ فَأَكَلُوا مِنْهُ قَالَ فَأَشْفَقُوا قَالَ فَسَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْ قَالَ فَسُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَشَرْتُمْ أَوْ أَعَنْتُمْ أَوْ أَصِدْتُمْ قَالَ شُعْبَةُ لَا أَدْرِي قَالَ أَعَنْتُمْ أَوْ أَصِدْتُمْ ثُمَّ قَالُوا لَا فَأَمَرَهُمْ بِأَكْلِهِ

Abu Qatoda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Ular bir safarda edilar. (U aytdi:) Men bir yovvoyi eshakni koʻrdim, otga minib, nayzani oldim va uni oʻldirdim. Bizning ichimizda ehromdagilar bor edi. Ular undan yedilar, soʻng (gunohdan) qoʻrqdilar. Men Rasululloh ﷺ dan soʻradim — yoki: Rasululloh ﷺ dan soʻraldi. U zot: «(Unga) ishora qildingizmi, yoki yordam berdingizmi, yoki ov qildingizmi?» dedilar. Shuʼba: «U ‹yordam berdingizmi› yoki ‹ov qildingizmi› deganini bilmadim», dedi. Soʻng ular: «Yoʻq», dedilar. Shunda u zot ularga uni yeyishni buyurdilar.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Улар бир сафарда эдилар. (У айтди:) Мен бир ёввойи эшакни кўрдим, отга миниб, найзани олдим ва уни ўлдирдим. Бизнинг ичимизда эҳромдагилар бор эди. Улар ундан едилар, сўнг (гуноҳдан) қўрқдилар. Мен Расулуллоҳ ﷺ дан сўрадим — ёки: Расулуллоҳ ﷺ дан сўралди. У зот: «(Унга) ишора қилдингизми, ёки ёрдам бердингизми, ёки ов қилдингизми?» дедилар. Шуъба: «У ‹ёрдам бердингизми› ёки ‹ов қилдингизми› деганини билмадим», деди. Сўнг улар: «Йўқ», дедилар. Шунда у зот уларга уни ейишни буюрдилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ رَبَاحٍ عَنْ أَبِي قَتَادَةَ الْأَنْصَارِيِّ قَالَبَيْنَا نَحْنُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي بَعْضِ أَسْفَارِهِ إِذْ مَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْ قَالَ حَادَ عَنْ رَاحِلَتِهِ فَدَعَمْتُهُ بِيَدَيَّ قَالَ فَاسْتَيْقَظَ قَالَ ثُمَّ سِرْنَا قَالَ فَمَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَدَعَمْتُهُ بِيَدَيَّ فَاسْتَيْقَظَ فَقَالَ أَبُو قَتَادَةَ فَقُلْتُ نَعَمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ حَفِظَكَ اللَّهُ كَمَا حَفِظْتَنَا مُنْذُ اللَّيْلَةِ ثُمَّ قَالَ لَا أُرَانَا إِلَّا قَدْ شَقَقْنَا عَلَيْكَ نَحِّ بِنَا عَنْ الطَّرِيقِ أَوْ مِلْ بِنَا عَنْ الطَّرِيقِ قَالَ فَعَدَلْنَا عَنْ الطَّرِيقِ فَأَنَاخَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَاحِلَتَهُ فَتَوَسَّدَ كُلُّ رَجُلٍ مِنَّا ذِرَاعَ رَاحِلَتِهِ فَمَا اسْتَيْقَظْنَا حَتَّى أَشْرَقَتْ الشَّمْسُ وَذَكَرَ صَوْتَ الصُّرَدِ قَالَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلَكْنَا فَاتَتْنَا الصَّلَاةُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ تَهْلِكُوا وَلَمْ تَفُتْكُمْ الصَّلَاةُ إِنَّمَا تَفُوتُ الْيَقْظَانَ وَلَا تَفُوتُ النَّائِمَ هَلْ مِنْ مَاءٍ قَالَ فَأَتَيْتُهُ بِسَطِيحَةٍ أَوْ قَالَ مَيْضَأَةٍ فِيهَا مَاءٌ فَتَوَضَّأَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ دَفَعَهَا إِلَيَّ وَفِيهَا بَقِيَّةٌ مِنْ مَاءٍ قَالَ احْتَفِظْ بِهَا فَإِنَّهُ كَائِنٌ لَهَا نَبَأٌ وَأَمَرَ بِلَالًا فَأَذَّنَ فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ تَحَوَّلَ فِي مَكَانِهِ فَأَمَرَهُ فَأَقَامَ الصَّلَاةَ فَصَلَّى صَلَاةَ الصُّبْحِ ثُمَّ

Abu Qatoda al-Ansoriy (roziyallohu anhu) aytdi: Biz Rasululloh ﷺ bilan birga u zotning safarlaridan birida ketayotgan edik, birdan Rasululloh ﷺ ulovlaridan (bir tomonga) ogʻdilar — yoki: ogʻib ketdilar. Men u zotni ikki qoʻlim bilan suyab qoʻydim, u zot uygʻondilar. Soʻng yoʻlda davom etdik. Rasululloh ﷺ yana ogʻdilar, men u zotni ikki qoʻlim bilan suyab qoʻydim, u zot uygʻondilar va: «Abu Qatodami?» dedilar. Men: «Ha, yo Rasululloh», dedim. U zot: «Sen bizni kechadan beri asraganingdek, Alloh ham seni asrasin», dedilar. Soʻng: «Koʻryapmanki, biz senga mashaqqat solibmiz. Bizni yoʻldan chetga olib chiq — yoki: bizni yoʻldan burib olib bor», dedilar. Biz yoʻldan chetga chiqdik. Rasululloh ﷺ ulovlarini choʻktirdilar va har birimiz ulovimizning bilagini yostiq qildik. Quyosh koʻtarilgunicha uygʻonmadik — (rovi) surad (qushi)ning ovozini ham zikr qildi. Men: «Yo Rasululloh, halok boʻldik, namozimiz qazo boʻldi», dedim. Rasululloh ﷺ: «Halok boʻlmadingiz, namozingiz ham qazo boʻlmadi. Namoz faqat uygʻoq kishidan qazo boʻladi, uxlab qolgandan qazo boʻlmaydi. Suv bormi?» dedilar. Men u zotga ichida suv boʻlgan bir meshcha — yoki: tahorat idishi — keltirdim. Rasululloh ﷺ tahorat qildilar, soʻng uni menga qaytardilar; unda hali suv qolgan edi. U zot: «Buni ehtiyot qilib saqla, chunki uning (haqida) bir xabar boʻladi», dedilar. Soʻng Bilolga buyurdilar, u azon aytdi va u zot ikki rakat oʻqidilar. Keyin oʻz oʻrinlaridan (boshqa joyga) koʻchdilar va unga buyurdilar, u iqomat aytdi; u zot bomdod namozini oʻqidilar. Soʻng...Абу Қатода ал-Ансорий (розияллоҳу анҳу) айтди: Биз Расулуллоҳ ﷺ билан бирга у зотнинг сафарларидан бирида кетаётган эдик, бирдан Расулуллоҳ ﷺ уловларидан (бир томонга) оғдилар — ёки: оғиб кетдилар. Мен у зотни икки қўлим билан суяб қўйдим, у зот уйғондилар. Сўнг йўлда давом этдик. Расулуллоҳ ﷺ яна оғдилар, мен у зотни икки қўлим билан суяб қўйдим, у зот уйғондилар ва: «Абу Қатодами?» дедилар. Мен: «Ҳа, ё Расулуллоҳ», дедим. У зот: «Сен бизни кечадан бери асраганингдек, Аллоҳ ҳам сени асрасин», дедилар. Сўнг: «Кўряпманки, биз сенга машаққат солибмиз. Бизни йўлдан четга олиб чиқ — ёки: бизни йўлдан буриб олиб бор», дедилар. Биз йўлдан четга чиқдик. Расулуллоҳ ﷺ уловларини чўктирдилар ва ҳар биримиз уловимизнинг билагини ёстиқ қилдик. Қуёш кўтарилгунича уйғонмадик — (рови) сурад (қуши)нинг овозини ҳам зикр қилди. Мен: «Ё Расулуллоҳ, ҳалок бўлдик, намозимиз қазо бўлди», дедим. Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳалок бўлмадингиз, намозингиз ҳам қазо бўлмади. Намоз фақат уйғоқ кишидан қазо бўлади, ухлаб қолгандан қазо бўлмайди. Сув борми?» дедилар. Мен у зотга ичида сув бўлган бир мешча — ёки: таҳорат идиши — келтирдим. Расулуллоҳ ﷺ таҳорат қилдилар, сўнг уни менга қайтардилар; унда ҳали сув қолган эди. У зот: «Буни эҳтиёт қилиб сақла, чунки унинг (ҳақида) бир хабар бўлади», дедилар. Сўнг Билолга буюрдилар, у азон айтди ва у зот икки ракат ўқидилар. Кейин ўз ўринларидан (бошқа жойга) кўчдилар ва унга буюрдилар, у иқомат айтди; у зот бомдод намозини ўқидилар. Сўнг...

حَدَّثَنَا ابْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ حَلْحَلَةَ عَنْ مَعْبَدِ بْنِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّ أَبَا قَتَادَةَ قَالَ أَبِي أَخْبَرَهُ وَيَزِيدُ بْنُ هَارُونَ قَالَ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَاقَ عَنْ مَعْبَدِ بْنِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ أَبِي قَتَادَةَ الْمَعْنَى قَالَكُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جُلُوسًا فِي مَجْلِسٍ إِذْ مُرَّ بِجِنَازَةٍ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُسْتَرِيحٌ وَمُسْتَرَاحٌ مِنْهُ قَالَ فَقُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْمُسْتَرِيحُ قَالَ الْعَبْدُ الْمُؤْمِنُ يَسْتَرِيحُ مِنْ نَصَبِ الدُّنْيَا وَأَذَاهَا إِلَى رَحْمَةِ اللَّهِ قُلْنَا فَمَا الْمُسْتَرَاحُ مِنْهُ قَالَ الْعَبْدُ الْفَاجِرُ يَسْتَرِيحُ مِنْهُ الْعِبَادُ وَالْبِلَادُ وَالشَّجَرُ وَالدَّوَابُّقَالَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ وَقَرَأْتُهُ عَلَى مَالِكٍ يَعْنِي هَذَا الْحَدِيثَ

Abu Qatoda (roziyallohu anhu) aytdi: Biz Rasululloh ﷺ bilan bir majlisda oʻtirgan edik. Shu payt bir janoza olib oʻtildi. Rasululloh ﷺ: «Rohat topuvchi va (undan) rohat topiladigan», dedilar. Biz: «Yo Rasululloh, ‹rohat topuvchi› nima (degani)?» dedik. U zot: «Momin banda — dunyo mashaqqati va aziyatidan Allohning rahmatiga (qarab) rohat topadi», dedilar. Biz: «‹Undan rohat topiladigan› kim?» dedik. U zot: «Fojir banda — undan bandalar, shaharlar, daraxtlar va jonivorlar rohat topadi», dedilar. Abdurrahmon aytdi: Men buni, yaʼni shu hadisni, Molikka oʻqib berdim.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу) айтди: Биз Расулуллоҳ ﷺ билан бир мажлисда ўтирган эдик. Шу пайт бир жаноза олиб ўтилди. Расулуллоҳ ﷺ: «Роҳат топувчи ва (ундан) роҳат топиладиган», дедилар. Биз: «Ё Расулуллоҳ, ‹роҳат топувчи› нима (дегани)?» дедик. У зот: «Момин банда — дунё машаққати ва азиятидан Аллоҳнинг раҳматига (қараб) роҳат топади», дедилар. Биз: «‹Ундан роҳат топиладиган› ким?» дедик. У зот: «Фожир банда — ундан бандалар, шаҳарлар, дарахтлар ва жониворлар роҳат топади», дедилар. Абдурраҳмон айтди: Мен буни, яъни шу ҳадисни, Моликка ўқиб бердим.

حَدَّثَنَا ابْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ رَبَاحٍ عَنْ أَبِي قَتَادَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ سَاقِي الْقَوْمِ آخِرُهُمْ

Abu Qatoda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Qavmni suv bilan taʼminlovchi ulardan eng oxiri boʻlib ichadi», dedilar.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Қавмни сув билан таъминловчи улардан энг охири бўлиб ичади», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ وَعَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَا حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ عَامِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَمْرِو بْنِ سُلَيْمٍ عَنْ أَبِي قَتَادَةَ قَالَ عَبْدُ الرَّزَّاقِ فِي حَدِيثِهِ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا قَتَادَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا دَخَلَ أَحَدُكُمْ الْمَسْجِدَ فَلْيَرْكَعْ رَكْعَتَيْنِ قَبْلَ أَنْ يَجْلِسَ

Abu Qatoda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Biringiz masjidga kirsa, oʻtirishdan avval ikki rakat namoz oʻqisin», dedilar.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бирингиз масжидга кирса, ўтиришдан аввал икки ракат намоз ўқисин», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ وَعَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَا حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ عَامِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ عَمْرِو بْنِ سُلَيْمٍ عَنْ أَبِي قَتَادَةَ قَالَ عَبْدُ الرَّزَّاقِ فِي حَدِيثِهِ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا قَتَادَةَ قَالَرَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ حَامِلٌ أُمَامَةَ ابْنَةَ زَيْنَبَ قَالَ عَبْدُ الرَّزَّاقِ عَلَى عَاتِقِهِ فَإِذَا رَكَعَ وَسَجَدَ وَضَعَهَا وَإِذَا قَامَ حَمَلَهَا

Abu Qatoda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasulullohni ﷺ Zaynabning qizi Umomani koʻtargan holda koʻrdim — Abdurrazzoq (rivoyatida): yelkalarida (deb keldi). Rukuʼ va sajda qilganlarida uni qoʻyar, qiyomga turganlarida esa uni koʻtarar edilar.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳни ﷺ Зайнабнинг қизи Умомани кўтарган ҳолда кўрдим — Абдурраззоқ (ривоятида): елкаларида (деб келди). Рукуъ ва сажда қилганларида уни қўяр, қиёмга турганларида эса уни кўтарар эдилар.

قَالَ قَرَأْتُ عَلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ: مَالِكٌ وَحَدَّثَنَا إِسْحَاقُ يَعْنِي ابْنَ عِيسَى أَخْبَرَنِي مَالِكٌ عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ حُمَيْدَةَ ابْنَةِ عُبَيْدِ بْنِ رِفَاعَةَ عَنْ كَبْشَةَ بِنْتِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ إِسْحَاقُ فِي حَدِيثِهِ وَكَانَتْ تَحْتَ ابْنِ أَبِي قَتَادَةَأَنَّ أَبَا قَتَادَةَ دَخَلَ عَلَيْهَا فَسَكَبَتْ لَهُ وَضُوءَهُ فَجَاءَتْ هِرَّةٌ تَشْرَبُ مِنْهُ فَأَصْغَى لَهَا الْإِنَاءَ حَتَّى شَرِبَتْ قَالَتْ كَبْشَةُ فَرَآنِي أَنْظُرُ إِلَيْهِ فَقَالَ أَتَعْجَبِينَ يَا بِنْتَ أَخِي قَالَتْ نَعَمْ فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّهَا لَيْسَتْ بِنَجَسٍ إِنَّهَا مِنْ الطَّوَّافِينَ عَلَيْكُمْ وَالطَّوَّافَاتِ وَقَالَ إِسْحَاقُ أَوْ الطَّوَّافَاتِ

Abu Qatoda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi — Kabsha binti Kaʼb ibn Molik (Ibn Abu Qatodaning xotini) shunday dedi: Abu Qatoda (uyga) kirdi va men unga tahorat (uchun) suv quydim. Shunda bir mushuk kelib, undan (suvdan) ichdi; u (Abu Qatoda) idishni mushuk ichib boʻlguncha unga (engashtirib) tutib turdi. Kabsha dedi: U meni oʻziga qarab turganimni koʻrib: «Hayron boʻlyapsanmi, ey jiyanim?» — dedi. Men: «Ha», — dedim. U: «Albatta, Rasululloh ﷺ: ‹U (mushuk) nopok emas; u sizlarning atrofingizda aylanib yuruvchilardan va aylanib yuruvchi (urgʻochi)lardandir›, — dedilar», — dedi. Isʼhoq (rivoyatida): «yoki aylanib yuruvchi (urgʻochi)lardandir», dedi.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади — Кабша бинти Каъб ибн Молик (Ибн Абу Қатоданинг хотини) шундай деди: Абу Қатода (уйга) кирди ва мен унга таҳорат (учун) сув қуйдим. Шунда бир мушук келиб, ундан (сувдан) ичди; у (Абу Қатода) идишни мушук ичиб бўлгунча унга (энгаштириб) тутиб турди. Кабша деди: У мени ўзига қараб турганимни кўриб: «Ҳайрон бўляпсанми, эй жияним?» — деди. Мен: «Ҳа», — дедим. У: «Албатта, Расулуллоҳ ﷺ: ‹У (мушук) нопок эмас; у сизларнинг атрофингизда айланиб юрувчилардан ва айланиб юрувчи (урғочи)лардандир›, — дедилар», — деди. Исъҳоқ (ривоятида): «ёки айланиб юрувчи (урғочи)лардандир», деди.

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ حَدَّثَنَا الْحَجَّاجُ بْنُ أَبِي عُثْمَانَ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي قَتَادَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا نُودِيَ لِلصَّلَاةِ فَلَا تَقُومُوا حَتَّى تَرَوْنِيحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ غَيْلَانَ بْنِ جَرِيرٍ أَنَّهُ سَمِعَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ مَعْبَدٍ الزِّمَّانِيَّ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي قَتَادَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سُئِلَ عَنْ صَوْمِهِ فَغَضِبَ فَقَالَ عُمَرُ رَضِينَا بِاللَّهِ رَبًّا وَبِالْإِسْلَامِ دِينًا وَبِمُحَمَّدٍ رَسُولًا فَذَكَرَ الْحَدِيثَ

Abu Qatoda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Namozga nido qilinsa, meni koʻrmaguningizcha turmanglar», dedilar. Yana Abu Qatodadan (roziyallohu anhu) rivoyat qilinadiki, Rasulullohdan ﷺ u zotning roʻzalari haqida soʻralganda, u zot gʻazablandilar. Shunda Umar: «Biz Allohni Robb, Islomni din, Muhammadni Rasul deb rozi boʻldik», dedi. Soʻng (roviy) hadisni zikr qildi.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Намозга нидо қилинса, мени кўрмагунингизча турманглар», дедилар. Яна Абу Қатодадан (розияллоҳу анҳу) ривоят қилинадики, Расулуллоҳдан ﷺ у зотнинг рўзалари ҳақида сўралганда, у зот ғазабландилар. Шунда Умар: «Биз Аллоҳни Робб, Исломни дин, Муҳаммадни Расул деб рози бўлдик», деди. Сўнг (ровий) ҳадисни зикр қилди.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ وَحَجَّاجٌ قَالَا حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَبْدِ رَبٍّ وَقَالَ حَجَّاجٌ عَنْ عَبْدِ رَبِّهِ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ قَالَإِنْ كُنْتُ لَأَرَى الرُّؤْيَا تُمْرِضُنِي قَالَ فَلَقِيتُ أَبَا قَتَادَةَ فَقَالَ وَأَنَا فَكُنْتُ لَأَرَى الرُّؤْيَا تُمْرِضُنِي حَتَّى سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ الرُّؤْيَا الصَّالِحَةُ مِنْ اللَّهِ وَإِذَا رَأَى أَحَدُكُمْ مَا يُحِبُّ فَلَا يُحَدِّثْ بِهَا إِلَّا مَنْ يُحِبُّ وَإِذَا رَأَى مَا يَكْرَهُ فَلْيَتْفُلْ عَنْ يَسَارِهِ ثَلَاثًا وَلْيَتَعَوَّذْ بِاللَّهِ مِنْ الشَّيْطَانِ الرَّجِيمِ وَشَرِّهَا وَلَا يُحَدِّثْ بِهَا أَحَدًا فَإِنَّهَا لَا تَضُرُّهُقَالَ حَجَّاجٌ قَالَ شُعْبَةُ فَقُلْتُ لَهُ لِيَتَعَوَّذْ بِاللَّهِ مِنْ الشَّيْطَانِ قَالَ نَعَمْ

Abu Salama aytdi: Men shunday tush koʻrar edimki, u meni kasal qilar edi. Soʻng Abu Qatoda bilan uchrashdim, u dedi: Men ham shunday tush koʻrar edim, u meni kasal qilar edi; nihoyat Rasululloh ﷺning shunday deganlarini eshitdim: «Solih tush Allohdandir. Biringiz oʻzi sevadigan narsani koʻrsa, uni faqat oʻzi sevadigan kishigagina aytsin. Oʻziga yoqmaydigan narsani koʻrsa, chap tomoniga uch marta tupursin, quvilgan shaytondan va uning (tushning) yomonligidan Allohga panoh tilasin va uni hech kimga aytmasin — shunda u unga zarar qilmaydi». Hajjoj aytdi: Shuʼba aytdi: Men unga: «‹Shaytondan Allohga panoh tilasin› (deb aytdimi)?» dedim. U: «Ha», dedi.Абу Салама айтди: Мен шундай туш кўрар эдимки, у мени касал қилар эди. Сўнг Абу Қатода билан учрашдим, у деди: Мен ҳам шундай туш кўрар эдим, у мени касал қилар эди; ниҳоят Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деганларини эшитдим: «Солиҳ туш Аллоҳдандир. Бирингиз ўзи севадиган нарсани кўрса, уни фақат ўзи севадиган кишигагина айтсин. Ўзига ёқмайдиган нарсани кўрса, чап томонига уч марта тупурсин, қувилган шайтондан ва унинг (тушнинг) ёмонлигидан Аллоҳга паноҳ тиласин ва уни ҳеч кимга айтмасин — шунда у унга зарар қилмайди». Ҳажжож айтди: Шуъба айтди: Мен унга: «‹Шайтондан Аллоҳга паноҳ тиласин› (деб айтдими)?» дедим. У: «Ҳа», деди.

حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ يَعْنِي ابْنَ سَعْدٍ حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ أَبِي سَعِيدٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ سُلَيْمٍ الزُّرَقِيِّ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا قَتَادَةَ يَقُولُبَيْنَا نَحْنُ فِي الْمَسْجِدِ جُلُوسٌ خَرَجَ عَلَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَحْمِلُ أُمَامَةَ بِنْتَ أَبِي الْعَاصِ بْنِ الرَّبِيعِ وَأُمُّهَا زَيْنَبُ بِنْتُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهِيَ صَبِيَّةٌ فَحَمَلَهَا عَلَى عَاتِقِهِ فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهِيَ عَلَى عَاتِقِهِ يَضَعُهَا إِذَا رَكَعَ وَيُعِيدُهَا عَلَى عَاتِقِهِ إِذَا قَامَ فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهِيَ عَلَى عَاتِقِهِ حَتَّى قَضَى صَلَاتَهُ يَفْعَلُ ذَلِكَ بِهَا

Amr ibn Sulaym az-Zuraqiy Abu Qatodaning (roziyallohu anhu) shunday deganini eshitdi: Biz masjidda oʻtirgan edik, Rasululloh ﷺ Umoma binti Abul Os ibn ar-Robeʼni koʻtarib oldimizga chiqdilar. Uning onasi Rasulullohning ﷺ qizi Zaynab edi. U (Umoma) goʻdak qiz boʻlib, u zot uni yelkalariga koʻtarib olgan edilar. Rasululloh ﷺ u yelkalarida boʻlgani holda namoz oʻqidilar; rukuʼ qilganlarida uni qoʻyar, qiyomga turganlarida qaytadan koʻtarar edilar; namozlarini tugatgunlaricha unga shunday qildilar.Амр ибн Сулайм аз-Зурақий Абу Қатоданинг (розияллоҳу анҳу) шундай деганини эшитди: Биз масжидда ўтирган эдик, Расулуллоҳ ﷺ Умома бинти Абул Ос ибн ар-Робеъни кўтариб олдимизга чиқдилар. Унинг онаси Расулуллоҳнинг ﷺ қизи Зайнаб эди. У (Умома) гўдак қиз бўлиб, у зот уни елкаларига кўтариб олган эдилар. Расулуллоҳ ﷺ у елкаларида бўлгани ҳолда намоз ўқидилар; рукуъ қилганларида уни қўяр, қиёмга турганларида қайтадан кўтарар эдилар; намозларини тугатгунларича унга шундай қилдилар.

حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ حَدَّثَنَا لَيْثٌ حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ أَبِي سَعِيدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي قَتَادَةَ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا قَتَادَةَ يُحَدِّثُعَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَامَ فِيهِمْ فَذَكَرَ لَهُمْ الْجِهَادَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَالْإِيمَانَ بِاللَّهِ مِنْ أَفْضَلِ الْأَعْمَالِ فَقَامَ رَجُلٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ إِنْ قُتِلْتُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ يُكَفِّرُ عَنِّي خَطَايَايَ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَعَمْ إِنْ قُتِلْتَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَأَنْتَ صَابِرٌ مُحْتَسِبٌ مُقْبِلٌ غَيْرُ مُدْبِرٍ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَيْفَ قُلْتَ قَالَ أَرَأَيْتَ إِنْ قُتِلْتُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ يُكَفِّرُ عَنِّي خَطَايَايَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَعَمْ إِنْ قُتِلْتَ وَأَنْتَ صَابِرٌ مُحْتَسِبٌ مُقْبِلٌ غَيْرُ مُدْبِرٍ إِلَّا الدَّيْنَ فَإِنَّ جِبْرِيلَ عَلَيْهِ السَّلَام قَالَ لِي ذَلِكَ

Abu Qatoda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U zot ular (sahobalar) orasida turib, ularga: «Alloh yoʻlida jihod (qilish) va Allohga iymon keltirish amallarning eng afzalidir», — deb zikr qildilar. Shunda bir kishi turib: «Yo Rasululloh, agar Alloh yoʻlida oʻldirilsam, xatolarim mendan kechiriladimi?» — dedi. Rasululloh ﷺ unga: «Ha, agar Alloh yoʻlida sabrli, (ajrini Allohdan) umidvor holda, (dushmanga) yuzlanib, (jangdan) qochmay turib oʻldirilsang», — dedilar. Soʻng Rasululloh ﷺ: «Qanday deding?» — dedilar. (U kishi): «Agar Alloh yoʻlida oʻldirilsam, xatolarim mendan kechiriladimi?» — dedi. Rasululloh ﷺ: «Ha, sabrli, (ajrini Allohdan) umidvor holda, (dushmanga) yuzlanib, (jangdan) qochmay turib (oʻldirilsang, hamma gunohing kechiriladi), faqat qarz bundan mustasno — chunki Jibril alayhissalom menga shuni aytdi», — dedilar.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У зот улар (саҳобалар) орасида туриб, уларга: «Аллоҳ йўлида жиҳод (қилиш) ва Аллоҳга иймон келтириш амалларнинг энг афзалидир», — деб зикр қилдилар. Шунда бир киши туриб: «Ё Расулуллоҳ, агар Аллоҳ йўлида ўлдирилсам, хатоларим мендан кечириладими?» — деди. Расулуллоҳ ﷺ унга: «Ҳа, агар Аллоҳ йўлида сабрли, (ажрини Аллоҳдан) умидвор ҳолда, (душманга) юзланиб, (жангдан) қочмай туриб ўлдирилсанг», — дедилар. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ: «Қандай дединг?» — дедилар. (У киши): «Агар Аллоҳ йўлида ўлдирилсам, хатоларим мендан кечириладими?» — деди. Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳа, сабрли, (ажрини Аллоҳдан) умидвор ҳолда, (душманга) юзланиб, (жангдан) қочмай туриб (ўлдирилсанг, ҳамма гуноҳинг кечирилади), фақат қарз бундан мустасно — чунки Жибрил алайҳиссалом менга шуни айтди», — дедилар.

حَدَّثَنَا يَعْلَى بْنُ عُبَيْدٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرٍو عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي قَتَادَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَأُتِيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِجِنَازَةٍ يُصَلِّي عَلَيْهَا فَقَالَ أَعَلَيْهِ دَيْنٌ قَالُوا نَعَمْ دِينَارَانِ فَقَالَ تَرَكَ لَهُمَا وَفَاءً قَالُوا لَا قَالَ فَصَلُّوا عَلَى صَاحِبِكُمْ فَقَالَ أَبُو قَتَادَةَ هُمَا عَلَيَّ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَصَلَّى عَلَيْهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

Abu Qatoda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺning oldilariga janoza namozini oʻqishlari uchun bir janoza keltirildi. U zot: «Uning zimmasida qarz bormi?» dedilar. Ular: «Ha, ikki dinor», dedilar. U zot: «Oʻsha ikkisini uzadigan (mol) qoldirganmi?» dedilar. Ular: «Yoʻq», dedilar. U zot: «Sohibingizga oʻzingiz namoz oʻqinglar», dedilar. Shunda Abu Qatoda: «U ikkisi mening zimmamga, yo Rasululloh», dedi. Bas, Nabiy ﷺ unga namoz oʻqidilar.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺнинг олдиларига жаноза намозини ўқишлари учун бир жаноза келтирилди. У зот: «Унинг зиммасида қарз борми?» дедилар. Улар: «Ҳа, икки динор», дедилар. У зот: «Ўша иккисини узадиган (мол) қолдирганми?» дедилар. Улар: «Йўқ», дедилар. У зот: «Соҳибингизга ўзингиз намоз ўқинглар», дедилар. Шунда Абу Қатода: «У иккиси менинг зиммамга, ё Расулуллоҳ», деди. Бас, Набий ﷺ унга намоз ўқидилар.

حَدَّثَنَا يَعْلَى حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ الصَّوَّافُ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي قَتَادَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أُقِيمَتْ الصَّلَاةُ فَلَا تَقُومُوا حَتَّى تَرَوْنِي

Abu Qatoda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Namozga iqomat aytilsa, meni koʻrmaguningizcha turmanglar», dedilar.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Намозга иқомат айтилса, мени кўрмагунингизча турманглар», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ حَرْمَلَةَ بْنِ إِيَاسٍ الشَّيْبَانِيِّ عَنْ أَبِي قَتَادَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ صَوْمُ يَوْمِ عَرَفَةَ كَفَّارَةُ سَنَتَيْنِ سَنَةٍ مَاضِيَةٍ وَسَنَةٍ مُسْتَقْبَلَةٍ وَصَوْمُ يَوْمِ عَاشُورَاءَ كَفَّارَةُ سَنَةٍ

Abu Qatoda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Arafa kuni roʻzasi ikki yilning — oʻtgan yil va kelgusi yilning kafforatidir; Ashuro kuni roʻzasi esa bir yilning kafforatidir», dedilar.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Арафа куни рўзаси икки йилнинг — ўтган йил ва келгуси йилнинг каффоратидир; Ашуро куни рўзаси эса бир йилнинг каффоратидир», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي عَامِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَمْرِو بْنِ سُلَيْمٍ الزُّرَقِيِّ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا قَتَادَةَ يَقُولُإِنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى وَأُمَامَةُ بِنْتُ زَيْنَبَ ابْنَةِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهِيَ ابْنَةُ أَبِي الْعَاصِ بْنِ الرَّبِيعِ بْنِ عَبْدِ الْعُزَّى عَلَى رَقَبَتِهِ فَإِذَا رَكَعَ وَضَعَهَا وَإِذَا قَامَ مِنْ سُجُودِهِ أَخَذَهَا فَأَعَادَهَا عَلَى رَقَبَتِهِفَقَالَ عَامِرٌ وَلَمْ أَسْأَلْهُ أَيُّ صَلَاةٍ هِيَ قَالَ ابْنُ جُرَيْجٍ وَحُدِّثْتُ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَبِي عَتَّابٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ سُلَيْمٍ أَنَّهَا صَلَاةُ الصُّبْحِ قَالَ أَبُو عَبْد الرَّحْمَنِ جَوَّدَهُ

Amr ibn Sulaym az-Zuraqiy Abu Qatodaning (roziyallohu anhu) shunday deganini eshitdi: Nabiy ﷺ namoz oʻqidilar, Nabiy ﷺning qizlari Zaynabning qizi Umoma — u Abul Os ibn ar-Robeʼ ibn Abdul Uzzoning qizi edi — esa u zotning boʻyinlarida edi. Rukuʼ qilganlarida uni qoʻyar, sajdadan turganlarida uni olib, yana boʻyinlariga qoʻyar edilar. Omir aytdi: Men undan bu qaysi namoz ekanini soʻramadim. Ibn Jurayj aytdi: Menga Zayd ibn Abu Attobdan, u Amr ibn Sulaymdan — buning bomdod namozi ekani rivoyat qilindi. Abu Abdurrahmon aytdi: Uni yaxshi (rivoyat) qildi.Амр ибн Сулайм аз-Зурақий Абу Қатоданинг (розияллоҳу анҳу) шундай деганини эшитди: Набий ﷺ намоз ўқидилар, Набий ﷺнинг қизлари Зайнабнинг қизи Умома — у Абул Ос ибн ар-Робеъ ибн Абдул Уззонинг қизи эди — эса у зотнинг бўйинларида эди. Рукуъ қилганларида уни қўяр, саждадан турганларида уни олиб, яна бўйинларига қўяр эдилар. Омир айтди: Мен ундан бу қайси намоз эканини сўрамадим. Ибн Журайж айтди: Менга Зайд ибн Абу Аттобдан, у Амр ибн Сулаймдан — бунинг бомдод намози экани ривоят қилинди. Абу Абдурраҳмон айтди: Уни яхши (ривоят) қилди.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي قَتَادَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَخَرَجْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ زَمَنَ الْحُدَيْبِيَةِ فَأَحْرَمَ أَصْحَابِي وَلَمْ أُحْرِمْ فَرَأَيْتُ حِمَارًا فَحَمَلْتُ عَلَيْهِ فَاصْطَدْتُهُ فَذَكَرْتُ شَأْنَهُ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَذَكَرْتُ أَنِّي لَمْ أَكُنْ أَحْرَمْتُ وَأَنِّي إِنَّمَا اصْطَدْتُهُ لَكَ فَأَمَرَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَصْحَابَهُ فَأَكَلُوا وَلَمْ يَأْكُلْ مِنْهُ حِينَ أَخْبَرْتُهُ أَنِّي اصْطَدْتُهُ لَهُ

Abu Qatoda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Men Hudaybiya paytida Rasululloh ﷺ bilan birga chiqdim. Ashoblarim ehromga kirdilar, men esa ehromga kirmagan edim. Men bir eshakni koʻrib qoldim va unga hamla qilib, uni ovladim. Soʻng uning holini Rasululloh ﷺga zikr qildim va ehromga kirmaganimni hamda uni faqat siz uchun ovlaganimni aytdim. Shunda Nabiy ﷺ ashoblariga buyurdilar, ular yedilar; u zot esa men uni oʻzlari uchun ovlaganimni xabar qilganimda undan yemadilar», dedi.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Мен Ҳудайбия пайтида Расулуллоҳ ﷺ билан бирга чиқдим. Ашобларим эҳромга кирдилар, мен эса эҳромга кирмаган эдим. Мен бир эшакни кўриб қолдим ва унга ҳамла қилиб, уни овладим. Сўнг унинг ҳолини Расулуллоҳ ﷺга зикр қилдим ва эҳромга кирмаганимни ҳамда уни фақат сиз учун овлаганимни айтдим. Шунда Набий ﷺ ашобларига буюрдилар, улар едилар; у зот эса мен уни ўзлари учун овлаганимни хабар қилганимда ундан емадилар», деди.

حَدَّثَنَا عَبدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ يَعْنِي ابْنَ أَبِي طَالِبٍ قَالَقَدِمَ مُعَاوِيَةُ الْمَدِينَةَ فَتَلَقَّاهُ أَبُو قَتَادَةَ فَقَالَ أَمَا إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ قَالَ إِنَّكُمْ سَتَلْقَوْنَ بَعْدِي أَثَرَةً قَالَ فَبِمَ أَمَرَكُمْ قَالَ أَمَرَنَا أَنْ نَصْبِرَ قَالَ فَاصْبِرُوا إِذًا

Abdulloh ibn Muhammad ibn Aqil aytdi: Muoviya Madinaga keldi, Abu Qatoda (roziyallohu anhu) uni qarshi oldi va: «Rasululloh ﷺ: ‹Sizlar mendan keyin (oʻzgalar sizlardan) ustun qoʻyilishiga duch kelasizlar›, deganlar», dedi. (Muoviya): «Sizlarga nima buyurdilar?» dedi. U: «Sabr qilishimizni buyurdilar», dedi. (Muoviya): «Unday boʻlsa, sabr qilinglar», dedi.Абдуллоҳ ибн Муҳаммад ибн Ақил айтди: Муовия Мадинага келди, Абу Қатода (розияллоҳу анҳу) уни қарши олди ва: «Расулуллоҳ ﷺ: ‹Сизлар мендан кейин (ўзгалар сизлардан) устун қўйилишига дуч келасизлар›, деганлар», деди. (Муовия): «Сизларга нима буюрдилар?» деди. У: «Сабр қилишимизни буюрдилар», деди. (Муовия): «Ундай бўлса, сабр қилинглар», деди.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدِ بْنِ أَبِي هِنْدٍ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ حَلْحَلَةَ الدِّيْلِيُّ عَنِ ابْنِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ أَبِي قَتَادَةَ قَالَكُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمًا فَمُرَّ عَلَيْهِ بِجِنَازَةٍ فَقَالَ مُسْتَرِيحٌ وَمُسْتَرَاحٌ مِنْهُ قَالَ قُلْنَا أَيْ رَسُولَ اللَّهِ مَا مُسْتَرِيحٌ وَمُسْتَرَاحٌ مِنْهُ قَالَ الْعَبْدُ الصَّالِحُ يَسْتَرِيحُ مِنْ نَصَبِ الدُّنْيَا وَهَمِّهَا إِلَى رَحْمَةِ اللَّهِ تَعَالَى وَالْعَبْدُ الْفَاجِرُ يَسْتَرِيحُ مِنْهُ الْعِبَادُ وَالْبِلَادُ وَالشَّجَرُ وَالدَّوَابُّ

Abu Qatoda (roziyallohu anhu) aytdi: Biz bir kuni Rasululloh ﷺ bilan birga edik. Shunda u zotning oldilaridan bir janoza olib oʻtildi. U zot: «Rohat topuvchi va (undan) rohat topiladigan», dedilar. Biz: «Yo Rasululloh, ‹rohat topuvchi› va ‹undan rohat topiladigan› nima (degani)?» dedik. U zot: «Solih banda — dunyo mashaqqati va gʻamidan Alloh taoloning rahmatiga (qarab) rohat topadi; fojir banda — undan bandalar, shaharlar, daraxtlar va jonivorlar rohat topadi», dedilar.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу) айтди: Биз бир куни Расулуллоҳ ﷺ билан бирга эдик. Шунда у зотнинг олдиларидан бир жаноза олиб ўтилди. У зот: «Роҳат топувчи ва (ундан) роҳат топиладиган», дедилар. Биз: «Ё Расулуллоҳ, ‹роҳат топувчи› ва ‹ундан роҳат топиладиган› нима (дегани)?» дедик. У зот: «Солиҳ банда — дунё машаққати ва ғамидан Аллоҳ таолонинг раҳматига (қараб) роҳат топади; фожир банда — ундан бандалар, шаҳарлар, дарахтлар ва жониворлар роҳат топади», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ قَالَكُنْتُ أَلْقَى مِنْ الرُّؤْيَا شِدَّةً غَيْرَ أَنِّي لَا أُزَمَّلُ حَتَّى حَدَّثَنِي أَبُو قَتَادَةَ أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ الرُّؤْيَا مِنْ اللَّهِ وَالْحُلْمُ مِنْ الشَّيْطَانِ فَإِذَا حَلَمَ أَحَدُكُمْ حُلْمًا يَكْرَهُهُ فَلْيَبْصُقْ عَنْ يَسَارِهِ ثَلَاثَ بَصَقَاتٍ وَلْيَسْتَعِذْ بِاللَّهِ مِنْ الشَّيْطَانِ فَإِنَّهُ لَا يَضُرُّهُ

Abu Salama aytdi: Men tushdan qattiq (aziyat) chekar edim, faqat (isitmada) oʻralmas edim; nihoyat Abu Qatoda (roziyallohu anhu) menga Rasululloh ﷺning shunday deganlarini eshitganini aytib berdi: «Tush (ruʼyo) Allohdan, yomon tush (hulm) esa shaytondandir. Bas, biringiz oʻziga yoqmaydigan tush koʻrsa, chap tomoniga uch marta tupursin va shaytondan Allohga panoh tilasin — shunda u unga zarar qilmaydi».Абу Салама айтди: Мен тушдан қаттиқ (азият) чекар эдим, фақат (иситмада) ўралмас эдим; ниҳоят Абу Қатода (розияллоҳу анҳу) менга Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деганларини эшитганини айтиб берди: «Туш (руъё) Аллоҳдан, ёмон туш (ҳулм) эса шайтондандир. Бас, бирингиз ўзига ёқмайдиган туш кўрса, чап томонига уч марта тупурсин ва шайтондан Аллоҳга паноҳ тиласин — шунда у унга зарар қилмайди».

حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عُثَمَانَ بْنِ أَبِي سُلَيْمَانَ سَمِعَ عَامِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ يُحَدِّثُ عَنْ عَمْرِو بْنِ سُلَيْمٍ عَنْ أَبِي قَتَادَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا دَخَلَ أَحَدُكُمْ الْمَسْجِدَ فَلْيَرْكَعْ رَكْعَتَيْنِ قَبْلَ أَنْ يَجْلِسَو حَدَّثَنَا مُرَّةُ فَقَالَ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ أَبِي سُلَيْمَانَ بْنِ عَجْلَانَ عَنْ عَامِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ

Abu Qatoda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Biringiz masjidga kirsa, oʻtirishdan avval ikki rakat namoz oʻqisin», dedilar.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бирингиз масжидга кирса, ўтиришдан аввал икки ракат намоз ўқисин», дедилар.

حَدَّثَنَا مَخْلَدُ بْنُ يَزِيدَ الْحَرَّانِيُّ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ عَنْ يَحْيَى يَعْنِي ابْنَ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ قَتَادَةَ عَنْ أَبِيهِ أَبِي قَتَادَةَ فَارِسِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ كَانَ يَقْرَأُ فِي الرَّكْعَتَيْنِ الْأُولَيَيْنِ مِنْ الظُّهْرِ وَالْعَصْرِ بِفَاتِحَةِ الْكِتَابِ وَسُورَةٍ وَفِي الرَّكْعَتَيْنِ بِفَاتِحَةِ الْكِتَابِ

Abu Qatoda (roziyallohu anhu)dan — u Rasululloh ﷺning otliq (jangchi)si edi — Nabiy ﷺ haqida rivoyat qilinadiki, u zot peshin va asrning dastlabki ikki rakatida Fotihatul-kitob va (bir) sura, (qolgan) ikki rakatda esa Fotihatul-kitobni oʻqir edilar.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу)дан — у Расулуллоҳ ﷺнинг отлиқ (жангчи)си эди — Набий ﷺ ҳақида ривоят қилинадики, у зот пешин ва асрнинг дастлабки икки ракатида Фотиҳатул-китоб ва (бир) сура, (қолган) икки ракатда эса Фотиҳатул-китобни ўқир эдилар.

حَدَّثَنَا سُوَيْدُ بْنُ عَمْرٍو الْكَلْبِيُّ حَدَّثَنَا أَبَانُ بْنُ يَزِيدَ الْعَطَّارُ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي قَتَادَةَ عَنْ أَبِيهِأَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُصَلِّي بِنَا فَيَقْرَأُ فِي الظُّهْرِ وَالْعَصْرِ فِي الْأُولَيَيْنِ بِسُورَتَيْنِ وَأُمِّ الْكِتَابِ وَكَانَ يُسْمِعُنَا الْأَحْيَانَ الْآيَةَ وَفِي الْآخِرَتَيْنِ بِأُمِّ الْكِتَابِ وَكَانَ يُطِيلُ فِي أَوَّلِ رَكْعَةٍ مِنْ صَلَاةِ الظُّهْرِ وَصَلَاةِ الْعَصْرِ وَكَانَ يَقُولُ إِذَا أُقِيمَتْ الصَّلَاةُ فَلَا تَقُومُوا حَتَّى تَرَوْنِي

Abu Qatoda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Allohning Nabiysi ﷺ bizga namoz oʻqib berar edilar: peshin va asrning dastlabki ikki rakatida Fotihatul-kitob bilan ikki sura oʻqir, baʼzan bizga (bir) oyatni eshittirib qoʻyar, oxirgi ikki rakatda esa Fotihatul-kitobni oʻqir edilar. Peshin va asr namozining birinchi rakatini choʻzar edilar. Va: «Namozga iqomat aytilsa, meni koʻrmaguningizcha turmanglar», der edilar.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Аллоҳнинг Набийси ﷺ бизга намоз ўқиб берар эдилар: пешин ва асрнинг дастлабки икки ракатида Фотиҳатул-китоб билан икки сура ўқир, баъзан бизга (бир) оятни эшиттириб қўяр, охирги икки ракатда эса Фотиҳатул-китобни ўқир эдилар. Пешин ва аср намозининг биринчи ракатини чўзар эдилар. Ва: «Намозга иқомат айтилса, мени кўрмагунингизча турманглар», дер эдилар.

حَدَّثَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي قَتَادَةَ عَنْ أَبِيهِأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقْرَأُ بِأُمِّ الْقُرْآنِ وَسُورَتَيْنِ مَعَهَا فِي الرَّكْعَتَيْنِ مِنْ صَلَاةِ الظُّهْرِ وَالْعَصْرِ وَيُسْمِعُنَا الْآيَةَ أَحْيَانًا وَكَانَ يُطِيلُ فِي الرَّكْعَةِ الْأُولَى

Abu Qatoda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ peshin va asr namozining (dastlabki) ikki rakatida Fotihatul-Qurʼon va u bilan birga ikki sura oʻqir, baʼzan bizga (bir) oyatni eshittirib qoʻyar va birinchi rakatni choʻzar edilar.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ пешин ва аср намозининг (дастлабки) икки ракатида Фотиҳатул-Қуръон ва у билан бирга икки сура ўқир, баъзан бизга (бир) оятни эшиттириб қўяр ва биринчи ракатни чўзар эдилар.

حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ شُعَيْبٍ حَدَّثَنِي أَبِي عَنِ الزُّهْرِيِّ أَخْبَرَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَنَّ أَبَا قَتَادَةَ كَانَ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَفُرْسَانِهِ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ الرُّؤْيَا مِنْ اللَّهِ وَالْحُلْمُ مِنْ الشَّيْطَانِ إِذَا حَلَمَ أَحَدُكُمْ الْحُلْمَ يَكْرَهُهُ فَلْيَبْصُقْ عَنْ يَسَارِهِ ثَلَاثًا وَلْيَسْتَعِذْ بِاللَّهِ مِنْهُ فَلَنْ يَضُرَّهُ

Abu Qatoda (roziyallohu anhu) — u Rasululloh ﷺning sahobalaridan va otliq jangchilaridan edi — aytdi: Men Rasululloh ﷺning shunday deganlarini eshitdim: «(Yaxshi) tush — Allohdandir, yomon tush (hulm) — shaytondandir; bas, biringiz oʻzi yoqtirmaydigan bir tush koʻrsa, chap tomoniga uch marta tupursin va undan Allohga panoh tilasin — shunda u (tush) unga aslo zarar qilmaydi».Абу Қатода (розияллоҳу анҳу) — у Расулуллоҳ ﷺнинг саҳобаларидан ва отлиқ жангчиларидан эди — айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деганларини эшитдим: «(Яхши) туш — Аллоҳдандир, ёмон туш (ҳулм) — шайтондандир; бас, бирингиз ўзи ёқтирмайдиган бир туш кўрса, чап томонига уч марта тупурсин ва ундан Аллоҳга паноҳ тиласин — шунда у (туш) унга асло зарар қилмайди».

حَدَّثَنَا هَاشِمُ حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ عَنْ بَكْرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ رَبَاحٍ عَنْ أَبِي قَتَادَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَاقِي الْقَوْمِ آخِرُهُمْ

Abu Qatoda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Qavmni suv bilan taʼminlovchi ulardan eng oxiri boʻlib ichadi», dedilar.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Қавмни сув билан таъминловчи улардан энг охири бўлиб ичади», дедилар.

حَدَّثَنَا هَاشِمٌ حَدَّثَنَا الْمُبَارَكُ عَنْ بَكْرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ رَبَاحٍ عَنْ أَبِي قَتَادَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْسَ التَّفْرِيطُ فِي النَّوْمِ إِنَّمَا التَّفْرِيطُ فِي الْيَقَظَةِ

Abu Qatoda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Uyquda (namozni qoldirish) taqsirlik emas; taqsirlik faqat uygʻoq holdadir», dedilar.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Уйқуда (намозни қолдириш) тақсирлик эмас; тақсирлик фақат уйғоқ ҳолдадир», дедилар.

حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ عَمْرٍو حَدَّثَنَا زَائِدَةُ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ يَحْيَى الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ حَبَّانَ عَنْ عَمْرِو بْنِ سُلَيْمِ بْنِ خَلْدَةَ الْأَنْصَارِيِّ عَنْ أَبِي قَتَادَةَ قَالَدَخَلْتُ الْمَسْجِدَ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَالِسٌ بَيْنَ ظَهْرَانَيْ النَّاسِ فَجَلَسْتُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا مَنَعَكَ أَنْ تَرْكَعَ رَكْعَتَيْنِ قَبْلَ أَنْ تَجْلِسَ قَالَ قُلْتُ إِنِّي رَأَيْتُكَ جَالِسًا وَالنَّاسُ جُلُوسٌ قَالَ وَإِذَا دَخَلَ أَحَدُكُمْ الْمَسْجِدَ فَلَا يَجْلِسْ حَتَّى يَرْكَعَ رَكْعَتَيْنِ

Abu Qatoda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Men masjidga kirdim, Rasululloh ﷺ esa odamlar orasida oʻtirgan edilar. — U dedi: — Men oʻtirdim. Shunda Rasululloh ﷺ: ‹Oʻtirishingdan oldin ikki rakat namoz oʻqishdan seni nima toʻsdi?›, dedilar. — U dedi: — Men: ‹Yo Rasululloh, men Sizni oʻtirgan, odamlarni ham oʻtirgan holda koʻrdim›, dedim. U zot: ‹Sizdan biringiz masjidga kirsa, ikki rakat namoz oʻqimaguncha oʻtirmasin›, dedilar».Абу Қатода (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Мен масжидга кирдим, Расулуллоҳ ﷺ эса одамлар орасида ўтирган эдилар. — У деди: — Мен ўтирдим. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: ‹Ўтиришингдан олдин икки ракат намоз ўқишдан сени нима тўсди?›, дедилар. — У деди: — Мен: ‹Ё Расулуллоҳ, мен Сизни ўтирган, одамларни ҳам ўтирган ҳолда кўрдим›, дедим. У зот: ‹Сиздан бирингиз масжидга кирса, икки ракат намоз ўқимагунча ўтирмасин›, дедилар».

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ الْحَجَّاجِ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ حَدَّثَنِي الْأَوْزَاعِيُّ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي قَتَادَةَ عَنْ أَبِيهِعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنِّي لَأَقُومُ فِي الصَّلَاةِ أُرِيدُ أَنْ أُطَوِّلَ فِيهَا فَأَسْمَعُ بُكَاءَ الصَّبِيِّ فَأَتَجَوَّزُ فِي صَلَاتِي كَرَاهِيَةَ أَنْ أَشُقَّ عَلَى أُمِّهِ

Abdulloh ibn Abu Qatoda (otasidan) rivoyat qiladi: Otam dedi: «Paygʻambar ﷺ: ‹Men namozga turganimda, uni choʻzishni niyat qilaman, lekin bola yigʻisini eshitib, uni qisqartiraman — chunki bolaning onasini qiynashni yoqtirmayman›, — dedilar».Абдуллоҳ ибн Абу Қатода (отасидан) ривоят қилади: Отам деди: «Пайғамбар ﷺ: ‹Мен намозга турганимда, уни чўзишни ният қиламан, лекин бола йиғисини эшитиб, уни қисқартираман — чунки боланинг онасини қийнашни ёқтирмайман›, — дедилар».

حَدَّثَنَا عُبَيْدَةُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنِي عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ رُفَيْعٍ عَنْ مُجَاهِدٍ وَعَنِ ابْنِ أَبِي قَتَادَةَ عَنْ أَبِي قَتَادَةَ قَالَكُنْتُ مَعَ نَفَرٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكَانُوا مُحْرِمِينَ إِلَّا رَجُلًا وَاحِدًا فَبَصُرَ بِصَيْدٍ فَأَخَذَ سَوْطًا فَحَمَلَ عَلَيْهِ فَأَصَادَهُ فَأَكَلَ مِنْهُ وَأَكَلْنَا ثُمَّ تَزَوَّدْنَا مِنْهُ فَلَمَّا أَتَيْنَا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ فُلَانًا كَانَ مُحِلًّا أَوْ حَلَالًا فَأَصَابَ صَيْدًا وَإِنَّهُ أَكَلَ مِنْهُ وَأَكَلْنَا مَعَهُ وَمَعَنَا مِنْهُ قَالَ فَقَالَ لَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كُلُواحَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنِي أَبِي عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ حَدَّثَنِي مَعْبَدُ بْنُ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ أَبِي قَتَادَةَ الْحَارِثِ بْنِ رِبْعِيٍّ قَالَ بَعَثَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى سَيْفِ الْبَحْرِ فِي بَعْضِ عُمَرِهِ إِلَى مَكَّةَ وَوَعَدَنَا أَنْ نَلْقَاهُ بِقُدَيْدٍ فَخَرَجْنَا وَمِنَّا الْحَلَالُ وَمِنَّا الْحَرَامُ قَالَ فَكُنْتُ حَلَالًا فَذَكَرَ الْحَدِيثَ قَالَ وَفِيهِ هَذِهِ الْعَضُدُ قَدْ شَوَيْتُهَا وَأَنْضَجْتُهَا وَأَطْيَبْتُهَا قَالَ فَهَاتِهَا قَالَ فَجِئْتُهُ بِهَا فَنَهَسَهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ حَرَامٌ حَتَّى فَرَغَ مِنْهَا حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي سَلَمَةَ مَوْلَى بَنِي تَمِيمٍ عَنْ أَبِي مُحَمَّدٍ نَافِعٍ الْأَقْرَعِ مَوْلَى بَنِي غِفَارٍ عَنْ أَبِي قَتَادَةَ مِثْلَ حَدِيثِ مَعْبَدِ بْنِ كَعْبٍ لَمْ يَزِدْ وَلَمْ يَنْقُصْ

Abu Qatoda (roziyallohu anhu) aytdi: Men Nabiy ﷺning ashoblaridan bir necha kishi bilan birga edim; bir kishidan boshqa hammalari ehromda edilar. U (ehromsiz kishi) bir ovni koʻrib qoldi-da, qamchi olib, unga hamla qildi va uni ovladi. U undan yedi, biz ham yedik, soʻng undan ozuqa ham oldik. Nabiy ﷺning huzurlariga kelganimizda: «Yo Rasululloh, falonchi ehromsiz edi, u bir ov ovladi, undan oʻzi yedi, biz ham u bilan birga yedik, yonimizda undan (goʻsht) ham bor», dedik. Rasululloh ﷺ ularga: «Yenglar», dedilar. Abu Qatoda al-Horis ibn Ribʼiy aytdi: Rasululloh ﷺ bizni Makkaga qilgan umralaridan birida dengiz sohili tomonga yubordilar va bizga Qudaydda uchrashishni vaʼda qildilar. Biz chiqdik; bizdan ehromsizlari ham, ehromdagilari ham bor edi. U aytdi: Men ehromsiz edim — soʻng hadisni zikr qildi. Unda (shu ham) bor: «Mana bu kurak (goʻshti)ni men qovurdim, pishirdim va yaxshiladim». U zot: «Uni keltir», dedilar. Men uni u zotga keltirdim; Rasululloh ﷺ ehromda boʻlganlari holda undan tishlab, uni tugatgunlaricha yedilar. Nofeʼ al-Aqraʼ Abu Muhammad Abu Qatodadan Maʼbad ibn Kaʼbning hadisi kabi — ziyoda ham, kamaytirish ham qilmay — rivoyat qildi.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен Набий ﷺнинг ашобларидан бир неча киши билан бирга эдим; бир кишидан бошқа ҳаммалари эҳромда эдилар. У (эҳромсиз киши) бир овни кўриб қолди-да, қамчи олиб, унга ҳамла қилди ва уни овлади. У ундан еди, биз ҳам едик, сўнг ундан озуқа ҳам олдик. Набий ﷺнинг ҳузурларига келганимизда: «Ё Расулуллоҳ, фалончи эҳромсиз эди, у бир ов овлади, ундан ўзи еди, биз ҳам у билан бирга едик, ёнимизда ундан (гўшт) ҳам бор», дедик. Расулуллоҳ ﷺ уларга: «Енглар», дедилар. Абу Қатода ал-Ҳорис ибн Рибъий айтди: Расулуллоҳ ﷺ бизни Маккага қилган умраларидан бирида денгиз соҳили томонга юбордилар ва бизга Қудайдда учрашишни ваъда қилдилар. Биз чиқдик; биздан эҳромсизлари ҳам, эҳромдагилари ҳам бор эди. У айтди: Мен эҳромсиз эдим — сўнг ҳадисни зикр қилди. Унда (шу ҳам) бор: «Мана бу курак (гўшти)ни мен қовурдим, пиширдим ва яхшиладим». У зот: «Уни келтир», дедилар. Мен уни у зотга келтирдим; Расулуллоҳ ﷺ эҳромда бўлганлари ҳолда ундан тишлаб, уни тугатгунларича едилар. Нофеъ ал-Ақраъ Абу Муҳаммад Абу Қатодадан Маъбад ибн Каъбнинг ҳадиси каби — зиёда ҳам, камайтириш ҳам қилмай — ривоят қилди.

حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنِي ابْنُ أَخِي ابْنِ شِهَابٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ شِهَابٍ حَدَّثَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مِنْ رَآنِي فِي الْمَنَامِ فَسَيَرَانِي فِي الْيَقَظَةِ أَوْ فَكَأَنَّمَا رَآنِي فِي الْيَقَظَةِ لَا يَتَمَثَّلُ الشَّيْطَانُ بِيفَقَالَ أَبُو سَلَمَةَ قَالَ أَبُو قَتَادَةَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ رَآنِي فَقَدْ رَآنِي الْحَقَّ

Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi: Men Rasululloh ﷺning shunday deganlarini eshitdim: «Kim meni tushida koʻrsa, tez orada uygʻoq holida ham meni koʻradi — yoki: goʻyo uygʻoq holida meni koʻrgandek boʻladi. Shayton mening qiyofamga kira olmaydi». Abu Salama aytdi: Abu Qatoda dedi: Rasululloh ﷺ: «Kim meni koʻrsa, haqiqatan meni koʻribdi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деганларини эшитдим: «Ким мени тушида кўрса, тез орада уйғоқ ҳолида ҳам мени кўради — ёки: гўё уйғоқ ҳолида мени кўргандек бўлади. Шайтон менинг қиёфамга кира олмайди». Абу Салама айтди: Абу Қатода деди: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким мени кўрса, ҳақиқатан мени кўрибди», дедилар.

حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي بَكْرٍ أَنَّهُ حَدَّثَ عَنْ أَبِي قَتَادَةَ قَالَ أَبِي وَحَدَّثَنِي ابْنُ إِسْحَاقَ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ نَافِعٍ الْأَقْرَعِ أَبِي مُحَمَّدٍ مَوْلَى بَنِي غِفَارٍ عَنْ أَبِي قَتَادَةَ قَالَقَالَ أَبُو قَتَادَةَ رَأَيْتُ رَجُلَيْنِ يَقْتَتِلَانِ مُسْلِمٌ وَمُشْرِكٌ وَإِذَا رَجُلٌ مِنْ الْمُشْرِكِينَ يُرِيدُ أَنْ يُعِينَ صَاحِبَهُ الْمُشْرِكَ عَلَى الْمُسْلِمِ فَأَتَيْتُهُ فَضَرَبْتُ يَدَهُ فَقَطَعْتُهَا وَاعْتَنَقَنِي بِيَدِهِ الْأُخْرَى فَوَاللَّهِ مَا أَرْسَلَنِي حَتَّى وَجَدْتُ رِيحَ الْمَوْتِ فَلَوْلَا أَنَّ الدَّمَ نَزَفَهُ لَقَتَلَنِي فَسَقَطَ فَضَرَبْتُهُ فَقَتَلْتُهُ وَأَجْهَضَنِي عَنْهُ الْقِتَالُ وَمَرَّ بِهِ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ مَكَّةَ فَسَلَبَهُ فَلَمَّا فَرَغْنَا وَوَضَعَتْ الْحَرْبُ أَوْزَارَهَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ قَتَلَ قَتِيلًا فَسَلَبُهُ لَهُ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَدْ قَتَلْتُ قَتِيلًا وَأُسْلِبَ فَأَجْهَضَنِي عَنْهُ الْقِتَالُ فَلَا أَدْرِي مَنْ اسْتَلَبَهُ فَقَالَ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ مَكَّةَ صَدَقَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنَا سَلَبْتُهُ فَارْضِهِ عَنِّي مِنْ سَلَبِهِ قَالَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ تَعْمِدُ إِلَى أَسَدٍ مِنْ أُسْدِ اللَّهِ يُقَاتِلُ عَنْ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ تُقَاسِمُهُ سَلَبَهُ ارْدُدْ عَلَيْهِ سَلَبَ قَتِيلِهِ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَدَقَ فَارْدُدْ عَلَيْهِ سَلَبَ قَتِيلِهِ قَالَ أَبُو قَتَادَةَ فَأَخَذْتُهُ مِنْهُ فَبِعْتُهُ فَاشْتَرَيْتُ بِثَمَنِهِ مَخْرَفًا بِالْمَدِينَةِ وَإِنَّهُ لَأَوَّلُ مَالٍ اعْتَقَدْتُهُ

Abu Qatoda (roziyallohu anhu) aytdi: Men ikki kishining — bir musulmon bilan bir mushrikning olishayotganini koʻrdim. Shu payt mushriklardan bir kishi oʻz sherigi mushrikka musulmonga qarshi yordam bermoqchi boʻldi. Men unga kelib, qoʻliga urdim va uni kesib tashladim. U ikkinchi qoʻli bilan meni quchoqlab oldi. Allohga qasamki, u meni oʻlim hidini sezgunimcha qoʻyib yubormadi; agar qon uni holdan toydirmaganida, meni oʻldirar edi. Bas, u yiqildi, men uni urib oʻldirdim. Jang meni undan chalgʻitdi. Uning yonidan Makka ahlidan bir kishi oʻtib, uning salabini yechib oldi. Biz (jangdan) forigʻ boʻlib, urush oʻz yuklarini qoʻygach, Rasululloh ﷺ: «Kim bir kishini oʻldirsa, uning salabi oʻshaniki», dedilar. Men: «Yo Rasululloh, men bir kishini oʻldirgan edim, uning salabi olib ketildi; jang meni undan chalgʻitdi, kim uni yechib olganini bilmayman», dedim. Shunda Makka ahlidan bir kishi: «Rost aytdi, yo Rasululloh; uni men yechib olganman, uning salabi (haqqi)dan meni rozi qilib qoʻying», dedi. Abu Bakr: «Allohning arslonlaridan bir arslonga — Aziz va Jalil Alloh (yoʻli) uchun jang qilayotgan kishiga qasd qilib, uning salabini boʻlishmoqchimisan? Uning oʻldirgani salabini oʻziga qaytar», dedi. Rasululloh ﷺ: «Rost aytdi, uning oʻldirgani salabini unga qaytar», dedilar. Abu Qatoda aytdi: Men uni undan oldim va sotdim, uning puliga Madinada bir xurmozor sotib oldim; u men egallagan birinchi mol edi.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен икки кишининг — бир мусулмон билан бир мушрикнинг олишаётганини кўрдим. Шу пайт мушриклардан бир киши ўз шериги мушрикка мусулмонга қарши ёрдам бермоқчи бўлди. Мен унга келиб, қўлига урдим ва уни кесиб ташладим. У иккинчи қўли билан мени қучоқлаб олди. Аллоҳга қасамки, у мени ўлим ҳидини сезгунимча қўйиб юбормади; агар қон уни ҳолдан тойдирмаганида, мени ўлдирар эди. Бас, у йиқилди, мен уни уриб ўлдирдим. Жанг мени ундан чалғитди. Унинг ёнидан Макка аҳлидан бир киши ўтиб, унинг салабини ечиб олди. Биз (жангдан) фориғ бўлиб, уруш ўз юкларини қўйгач, Расулуллоҳ ﷺ: «Ким бир кишини ўлдирса, унинг салаби ўшаники», дедилар. Мен: «Ё Расулуллоҳ, мен бир кишини ўлдирган эдим, унинг салаби олиб кетилди; жанг мени ундан чалғитди, ким уни ечиб олганини билмайман», дедим. Шунда Макка аҳлидан бир киши: «Рост айтди, ё Расулуллоҳ; уни мен ечиб олганман, унинг салаби (ҳаққи)дан мени рози қилиб қўйинг», деди. Абу Бакр: «Аллоҳнинг арслонларидан бир арслонга — Азиз ва Жалил Аллоҳ (йўли) учун жанг қилаётган кишига қасд қилиб, унинг салабини бўлишмоқчимисан? Унинг ўлдиргани салабини ўзига қайтар», деди. Расулуллоҳ ﷺ: «Рост айтди, унинг ўлдиргани салабини унга қайтар», дедилар. Абу Қатода айтди: Мен уни ундан олдим ва сотдим, унинг пулига Мадинада бир хурмозор сотиб олдим; у мен эгаллаган биринчи мол эди.

حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ مُوسَى وَحُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَا حَدَّثَنَا شَيْبَانُ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي قَتَادَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَبَيْنَمَا نَحْنُ نُصَلِّي مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذْ سَمِعَ جَلَبَةَ رِجَالٍ فَلَمَّا صَلَّى دَعَاهُمْ فَقَالَ مَا شَأْنُكُمْ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ اسْتَعْجَلْنَا إِلَى الصَّلَاةِ قَالَ فَلَا تَفْعَلُوا إِذَا أَتَيْتُمْ الصَّلَاةَ فَعَلَيْكُمْ السَّكِينَةَ فَمَا أَدْرَكْتُمْ فَصَلُّوا وَمَا سَبَقَكُمْ فَأَتِمُّوا

Abu Qatoda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Biz Nabiy ﷺ bilan namoz oʻqiyotganimizda, u zot baʼzi kishilarning shovqinini eshitdilar. Namozni oʻqib boʻlgach, ularni chaqirib: «Nima boʻldi sizlarga?» dedilar. Ular: «Yo Rasululloh, namozga shoshildik», dedilar. U zot: «Unday qilmanglar. Namozga kelganingizda sokinlik bilan kelinglar; ulgurganingizni oʻqinglar, qolganini esa toʻldiringlar», dedilar.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Биз Набий ﷺ билан намоз ўқиётганимизда, у зот баъзи кишиларнинг шовқинини эшитдилар. Намозни ўқиб бўлгач, уларни чақириб: «Нима бўлди сизларга?» дедилар. Улар: «Ё Расулуллоҳ, намозга шошилдик», дедилар. У зот: «Ундай қилманглар. Намозга келганингизда сокинлик билан келинглар; улгурганингизни ўқинглар, қолганини эса тўлдиринглар», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي مَسْلَمَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا نَضْرَةَ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي مَنْ هُوَ خَيْرٌ مِنِّيأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لِعَمَّارٍ حِينَ جَعَلَ يَحْفِرُ الْخَنْدَقَ وَجَعَلَ يَمْسَحُ رَأْسَهُ وَيَقُولُ بُؤْسَ ابْنِ سُمَيَّةَ تَقْتُلُكَ الْفِئَةُ الْبَاغِيَةُ

Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Mendan koʻra yaxshiroq boʻlgan kishi menga xabar berdiki, Rasululloh ﷺ Ammorga — u xandaq qaziyotgan va boshini siypalab turgan paytda: «Ey Sumayya oʻgʻlining shoʻrlik holi! Seni bir tajovuzkor (zolim) toʻda oʻldiradi», dedilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мендан кўра яхшироқ бўлган киши менга хабар бердики, Расулуллоҳ ﷺ Амморга — у хандақ қазиётган ва бошини сийпалаб турган пайтда: «Эй Сумайя ўғлининг шўрлик ҳоли! Сени бир тажовузкор (золим) тўда ўлдиради», дедилар.

حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ يَحْيَى مِنْ أَهْلِ مَرْوَ أَخْبَرَنَا النَّضْرُ بْنُ شُمَيْلٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي مَسْلَمَةَ عَنْ أَبِي نَضْرَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي مَنْ هُوَ خَيْرٌ مِنِّي أَبُو قَتَادَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لِعَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ تَقْتُلُكَ الْفِئَةُ الْبَاغِيَةُ

Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Mendan koʻra yaxshiroq boʻlgan kishi — Abu Qatoda — menga xabar berdiki, Rasululloh ﷺ Ammor ibn Yosirga: «Seni bir tajovuzkor (zolim) toʻda oʻldiradi», dedilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мендан кўра яхшироқ бўлган киши — Абу Қатода — менга хабар бердики, Расулуллоҳ ﷺ Аммор ибн Ёсирга: «Сени бир тажовузкор (золим) тўда ўлдиради», дедилар.

حَدَّثَنَا سُرَيْجُ بْنُ النُّعْمَانِ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا ابْنُ الْحُصَيْنِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي قَتَادَةَ الْأَنْصَارِيُّ عَنْ أَبِيهِ أَبِي قَتَادَةَ قَالَسِرْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَنَحْنُ فِي سَفَرٍ ذَاتَ لَيْلَةٍ فَقُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ لَوْ عَرَّسْتَ بِنَا فَقَالَ إِنِّي أَخَافُ أَنْ تَنَامُوا عَنْ الصَّلَاةِ فَمَنْ يُوقِظُنَا لِلصَّلَاةِ فَقَالَ بِلَالٌ أَنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فَعَرَّسَ بِالْقَوْمِ فَاضْطَجَعْنَا وَاسْتَنَدَ بِلَالٌ إِلَى رَاحِلَتِهِ فَغَلَبَتْهُ عَيْنَاهُ وَاسْتَيْقَظَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَدْ طَلَعَ حَاجِبُ الشَّمْسِ فَقَالَ يَا بِلَالُ أَيْنَ مَا قُلْتَ لَنَا قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ مَا أُلْقِيَتْ عَلَيَّ نَوْمَةٌ مِثْلُهَا فَقَالَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ قَبَضَ أَرْوَاحَكُمْ حِينَ شَاءَ وَرَدَّهَا عَلَيْكُمْ حِينَ شَاءَ ثُمَّ أَمَرَهُمْ فَانْتَشَرُوا لِحَاجَتِهِمْ وَتَوَضَّأَ فَارْتَفَعَتْ الشَّمْسُ فَصَلَّى بِهِمْ الْفَجْرَ

Abu Qatoda (roziyallohu anhu) aytdi: Bir kecha safarda Rasululloh ﷺ bilan birga yurdik. Biz: «Yo Rasululloh, bizni tunash uchun toʻxtatsangiz edi», dedik. U zot: «Namozdan uxlab qolishingizdan qoʻrqaman; bizni namozga kim uygʻotadi?» dedilar. Bilol: «Men, yo Rasululloh», dedi. Bas, u zot qavm bilan tunash uchun toʻxtadilar; biz yonboshladik, Bilol esa uloviga suyandi va koʻzlari uni yengdi. Rasululloh ﷺ quyoshning bir chekkasi chiqqanda uygʻonib: «Ey Bilol, bizga aytganing qani?» dedilar. U: «Yo Rasululloh, Sizni haq bilan yuborgan Zotga qasamki, boshimga bunga oʻxshash uyqu tashlanmagan edi», dedi. U zot ﷺ: «Albatta, Aziz va Jalil Alloh jonlaringizni Oʻzi xohlagan paytda oldi va Oʻzi xohlagan paytda sizlarga qaytardi», dedilar. Soʻng ularga buyurdilar, ular hojatlari uchun tarqaldilar; u zot tahorat qildilar. Quyosh koʻtarilgach, ularga bomdod namozini oʻqib berdilar.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу) айтди: Бир кеча сафарда Расулуллоҳ ﷺ билан бирга юрдик. Биз: «Ё Расулуллоҳ, бизни тунаш учун тўхтатсангиз эди», дедик. У зот: «Намоздан ухлаб қолишингиздан қўрқаман; бизни намозга ким уйғотади?» дедилар. Билол: «Мен, ё Расулуллоҳ», деди. Бас, у зот қавм билан тунаш учун тўхтадилар; биз ёнбошладик, Билол эса уловига суянди ва кўзлари уни енгди. Расулуллоҳ ﷺ қуёшнинг бир чеккаси чиққанда уйғониб: «Эй Билол, бизга айтганинг қани?» дедилар. У: «Ё Расулуллоҳ, Сизни ҳақ билан юборган Зотга қасамки, бошимга бунга ўхшаш уйқу ташланмаган эди», деди. У зот ﷺ: «Албатта, Азиз ва Жалил Аллоҳ жонларингизни Ўзи хоҳлаган пайтда олди ва Ўзи хоҳлаган пайтда сизларга қайтарди», дедилар. Сўнг уларга буюрдилар, улар ҳожатлари учун тарқалдилар; у зот таҳорат қилдилар. Қуёш кўтарилгач, уларга бомдод намозини ўқиб бердилар.

حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ عَنْ صَالِحٍ يَعْنِي ابْنَ أَبِي حَسَّانَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي قَتَادَةَ عَنْ أَبِيهِأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعَثَهُ فِي طَلِيعَةٍ قِبَلَ غَيْقَةَ وَوَدَّانَ وَهُوَ مُحْرِمٌ وَأَبُو قَتَادَةَ غَيْرُ مُحْرِمٍ فَإِذَا حِمَارُ وَحْشٍ فَطَلَبَ مِنْهُمْ سَوْطًا فَلَمْ يُنَاوِلُوهُ فَاخْتَلَسَ سَوْطَ بَعْضِهِمْ فَصَادَ حِمَارًا وَحْشِيًّا فَأَكَلُوهُ ثُمَّ لَحِقُوا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَالْأَبْوَاءِ قَالُوا إِنَّا صَنَعْنَا شَيْئًا لَا نَدْرِي مَا هُوَ فَقَالَ أَطْعِمُونَا

Abu Qatoda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ uni Gʻayqa va Vaddon tomonga qorovul (talia) qilib yubordilar. U zot ehromda edilar, Abu Qatoda esa ehromsiz edi. Shu payt bir yovvoyi eshak (koʻrindi). U ulardan qamchi soʻradi, ular bermadilar; shunda ularning baʼzisining qamchisini olib, bir yovvoyi eshakni ovladi va ular uni yedilar. Soʻng Abvoʼda Nabiy ﷺga yetib olib: «Biz bir ish qildik, u nima ekanini bilmaymiz», dedilar. U zot: «Bizga ham yedirlaringlar», dedilar.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ уни Ғайқа ва Ваддон томонга қоровул (талиа) қилиб юбордилар. У зот эҳромда эдилар, Абу Қатода эса эҳромсиз эди. Шу пайт бир ёввойи эшак (кўринди). У улардан қамчи сўради, улар бермадилар; шунда уларнинг баъзисининг қамчисини олиб, бир ёввойи эшакни овлади ва улар уни едилар. Сўнг Абвўда Набий ﷺга етиб олиб: «Биз бир иш қилдик, у нима эканини билмаймиз», дедилар. У зот: «Бизга ҳам едирларинглар», дедилар.

حَدَّثَنَا يُونُسُ حَدَّثَنَا أَبَانُ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي قَتَادَةَ عَنْ أَبِيهِأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا أُقِيمَتْ الصَّلَاةُ فَلَا تَقُومُوا حَتَّى تَرَوْنِي

Abu Qatoda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ: «Namozga iqomat aytilsa, meni koʻrmaguningizcha turmanglar», dedilar.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ: «Намозга иқомат айтилса, мени кўрмагунингизча турманглар», дедилар.

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ عِيسَى حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي جَعْفَرٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي قَتَادَةَ الْأَنْصَارِيِّأَنَّهُ قَتَلَ رَجُلًا مِنْ الْكُفَّارِ فَنَفَّلَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَلَبَهُ وَدِرْعَهُ فَبَاعَهُ بِخَمْسِ أَوَاقٍ

Abu Qatoda al-Ansoriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, u kofirlardan bir kishini oʻldirdi. Shunda Rasululloh ﷺ unga oʻsha kishining salabini va sovutini nafl qilib berdilar; u buni besh uqiyaga sotdi.Абу Қатода ал-Ансорий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, у кофирлардан бир кишини ўлдирди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ унга ўша кишининг салабини ва совутини нафл қилиб бердилар; у буни беш уқияга сотди.

حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ مَعْرُوفٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي أَبُو صَخْرٍ أَنَّ يَحْيَى بْنَ النَّضْرِ الْأَنْصَارِيَّ حَدَّثَهُ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا قَتَادَةَ يَقُولُسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ عَلَى الْمِنْبَرِ لِلْأَنْصَارِ أَلَا إِنَّ النَّاسَ دِثَارِي وَالْأَنْصَارَ شِعَارِي لَوْ سَلَكَ النَّاسُ وَادِيًا وَسَلَكَتْ الْأَنْصَارُ شِعْبَةً لَاتَّبَعْتُ شِعْبَةَ الْأَنْصَارِ وَلَوْلَا الْهِجْرَةُ لَكُنْتُ رَجُلًا مِنْ الْأَنْصَارِ فَمَنْ وَلِيَ مِنْ الْأَنْصَارِ فَلْيُحْسِنْ إِلَى مُحْسِنِهِمْ وَلْيَتَجَاوَزْ عَنْ مُسِيئِهِمْ وَمَنْ أَفْزَعَهُمْ فَقَدْ أَفْزَعَ هَذَا الَّذِي بَيْنَ هَاتَيْنِ وَأَشَارَ إِلَى نَفْسِهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

Abu Qatoda (roziyallohu anhu) aytdi: Men Rasululloh ﷺning minbar ustida Ansorga qarab shunday deganlarini eshitdim: «Ogoh boʻlinglar, odamlar mening tashqi kiyimim, Ansor esa ich kiyimimdir. Agar odamlar bir vodiydan yursa, Ansor esa bir soʻqmoqdan yursa, men Ansorning soʻqmogʻidan borar edim. Hijrat boʻlmaganida, men Ansordan bir kishi boʻlar edim. Kim Ansorga voliy boʻlsa, ularning yaxshilik qilganiga yaxshilik qilsin, yomonlik qilganidan kechsin. Kim ularni qoʻrqitsa, mana shu ikkisining orasidagini qoʻrqitibdi», dedilar va ﷺ oʻzlariga ishora qildilar.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг минбар устида Ансорга қараб шундай деганларини эшитдим: «Огоҳ бўлинглар, одамлар менинг ташқи кийимим, Ансор эса ич кийимимдир. Агар одамлар бир водийдан юрса, Ансор эса бир сўқмоқдан юрса, мен Ансорнинг сўқмоғидан борар эдим. Ҳижрат бўлмаганида, мен Ансордан бир киши бўлар эдим. Ким Ансорга волий бўлса, уларнинг яхшилик қилганига яхшилик қилсин, ёмонлик қилганидан кечсин. Ким уларни қўрқитса, мана шу иккисининг орасидагини қўрқитибди», дедилар ва ﷺ ўзларига ишора қилдилар.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ قَالَ سُئِلَ عَطَاءُ بْنُ أَبِي رَبَاحٍ وَأَنَا شَاهِدٌ عَنْ الْفَضْلِ فِي صَوْمِ يَوْمِ عَرَفَةَ فَقَالَ جَاءَ هَذَا مِنْ قِبَلِكُمْ يَا أَهْلَ الْعِرَاقِ حَدَّثَنِيهِ أَبُو الْخَلِيلِ عَنْ حَرْمَلَةَ بْنِ إِيَاسٍ عَنْ أَبِي قَتَادَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ كَلِمَةً تُشْبِهُ عَدْلَ ذَلِكَ قَالَ صَوْمُ عَرَفَةَ بِصَوْمِ سَنَتَيْنِ وَصَوْمُ عَاشُورَاءَ بِصَوْمِ سَنَةٍ

Hammom aytdi: Men hozir boʻlganimda Ato ibn Abu Robohdan Arafa kuni roʻzasining fazilati haqida soʻrashdi. U: «Bu sizlar tomondan keldi, ey Iroq ahli», dedi. Buni menga Abul Xalil Harmala ibn Iyosdan, u Abu Qatodadan (roziyallohu anhu) rivoyat qilib berdi: Nabiy ﷺ shunga teng keladigan bir soʻz aytdilar; u zot: «Arafa roʻzasi ikki yil roʻzasiga (teng), Ashuro roʻzasi bir yil roʻzasiga (teng)», dedilar.Ҳаммом айтди: Мен ҳозир бўлганимда Ато ибн Абу Робоҳдан Арафа куни рўзасининг фазилати ҳақида сўрашди. У: «Бу сизлар томондан келди, эй Ироқ аҳли», деди. Буни менга Абул Халил Ҳармала ибн Иёсдан, у Абу Қатодадан (розияллоҳу анҳу) ривоят қилиб берди: Набий ﷺ шунга тенг келадиган бир сўз айтдилар; у зот: «Арафа рўзаси икки йил рўзасига (тенг), Ашуро рўзаси бир йил рўзасига (тенг)», дедилар.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ قَالَ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي قَتَادَةَ عَنْ أَبِيهِ أَبِي قَتَادَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقْرَأُ فِي صَلَاةِ الظُّهْرِ فِي الرَّكْعَتَيْنِ الْأُولَيَيْنِ بِأُمِّ الْكِتَابِ وَسُورَتَيْنِ وَكَانَ يُسْمِعُنَا الْأَحْيَانَ الْآيَةَ وَكَانَ يَقْرَأُ فِي الرَّكْعَتَيْنِ الْأُخْرَيَيْنِ بِأُمِّ الْقُرْآنِ قَالَ وَكَانَ يُطِيلُ فِي الرَّكْعَةِ الْأُولَى مَا لَا يُطِيلُ فِي الثَّانِيَةِ وَهَكَذَا فِي صَلَاةِ الْعَصْرِ وَهَكَذَا فِي صَلَاةِ الصُّبْحِقَالَ عَفَّانُ وَأَبَانُ بْنُ يَزِيدَ الْعَطَّارُ مِثْلَهُ سَوَاءً

Abdulloh ibn Abu Qatoda otasidan (roziyallohu anhu) rivoyat qiladi: Nabiy ﷺ peshin namozining dastlabki ikki rakatida Fotihatul-kitob va ikki sura oʻqir, baʼzan bizga (bir) oyatni eshittirib qoʻyar, oxirgi ikki rakatda esa Fotihatul-Qurʼonni oʻqir edilar. Birinchi rakatni ikkinchisiga qaraganda choʻzar edilar. Asr namozida ham shunday, bomdod namozida ham shunday (qilar edilar). Affon aytdi: Abon ibn Yazid al-Attor ham xuddi shunday (rivoyat qildi).Абдуллоҳ ибн Абу Қатода отасидан (розияллоҳу анҳу) ривоят қилади: Набий ﷺ пешин намозининг дастлабки икки ракатида Фотиҳатул-китоб ва икки сура ўқир, баъзан бизга (бир) оятни эшиттириб қўяр, охирги икки ракатда эса Фотиҳатул-Қуръонни ўқир эдилар. Биринчи ракатни иккинчисига қараганда чўзар эдилар. Аср намозида ҳам шундай, бомдод намозида ҳам шундай (қилар эдилар). Аффон айтди: Абон ибн Язид ал-Аттор ҳам худди шундай (ривоят қилди).

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا أَبَانُ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي قَتَادَةَ عَنِ أَبِيهِ أَبِي قَتَادَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْ خَلِيطِ الْبُسْرِ وَالتَّمْرِ وَعَنْ خَلِيطِ الزَّبِيبِ وَالتَّمْرِ وَعَنْ خَلِيطِ الزَّهْوِ وَالرُّطَبِ لَهُقَالَ و حَدَّثَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي قَتَادَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَهُ

Abdulloh ibn Abu Qatoda otasidan (roziyallohu anhu) rivoyat qiladiki, Nabiy ﷺ xom xurmo (busr) bilan quruq xurmoni aralashtirishdan, mayiz bilan quruq xurmoni aralashtirishdan hamda rang ola boshlagan xurmo (zahv) bilan yangi xurmoni aralashtirishdan qaytardilar. (Yahyo) aytdi: Menga Abu Salama ibn Abdurrahmon ham Abu Qatodadan, u Nabiy ﷺdan shunga oʻxshashini rivoyat qildi.Абдуллоҳ ибн Абу Қатода отасидан (розияллоҳу анҳу) ривоят қиладики, Набий ﷺ хом хурмо (буср) билан қуруқ хурмони аралаштиришдан, майиз билан қуруқ хурмони аралаштиришдан ҳамда ранг ола бошлаган хурмо (заҳв) билан янги хурмони аралаштиришдан қайтардилар. (Яҳё) айтди: Менга Абу Салама ибн Абдурраҳмон ҳам Абу Қатодадан, у Набий ﷺдан шунга ўхшашини ривоят қилди.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي قَتَادَةَ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُشَهِدَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى عَلَى مَيِّتٍ فَسَمِعْتُهُ يَقُولُ اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِحَيِّنَا وَمَيِّتِنَا وَشَاهِدِنَا وَغَائِبِنَا وَصَغِيرِنَا وَكَبِيرِنَا وَذَكَرِنَا وَأُنْثَانَاقَالَ و حَدَّثَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بِهَؤُلَاءِ الثَّمَانِ كَلِمَاتٍ وَزَادَ كَلِمَتَيْنِ مَنْ أَحْيَيْتَهُ مِنَّا فَأَحْيِهِ عَلَى الْإِسْلَامِ وَمَنْ تَوَفَّيْتَهُ مِنَّا فَتَوَفَّهُ عَلَى الْإِيمَانِ حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا أَبَانُ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِنَحْوِهِ

Abdulloh ibn Abu Qatoda otasidan (roziyallohu anhu) rivoyat qiladiki, u Nabiy ﷺning bir mayyitga namoz oʻqiganlarida hozir boʻlgan va u zotning: «Allohumma, tiriklarimizni ham, oʻliklarimizni ham, hozir boʻlganlarimizni ham, gʻoyib boʻlganlarimizni ham, kichiklarimizni ham, kattalarimizni ham, erkaklarimizni ham, ayollarimizni ham magʻfirat qilgil», deganlarini eshitgan. (Yahyo) aytdi: Menga Abu Salama ibn Abdurrahmon ham shu sakkiz kalimani rivoyat qildi va ikki kalima ziyoda qildi: «Bizdan kimni tirik qoldirsang, uni Islom uzra tirik qoldirgil; bizdan kimni vafot ettirsang, uni iymon uzra vafot ettirgil».Абдуллоҳ ибн Абу Қатода отасидан (розияллоҳу анҳу) ривоят қиладики, у Набий ﷺнинг бир маййитга намоз ўқиганларида ҳозир бўлган ва у зотнинг: «Аллоҳумма, тирикларимизни ҳам, ўликларимизни ҳам, ҳозир бўлганларимизни ҳам, ғойиб бўлганларимизни ҳам, кичикларимизни ҳам, катталаримизни ҳам, эркакларимизни ҳам, аёлларимизни ҳам мағфират қилгил», деганларини эшитган. (Яҳё) айтди: Менга Абу Салама ибн Абдурраҳмон ҳам шу саккиз калимани ривоят қилди ва икки калима зиёда қилди: «Биздан кимни тирик қолдирсанг, уни Ислом узра тирик қолдиргил; биздан кимни вафот эттирсанг, уни иймон узра вафот эттиргил».

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا مَهْدِيُّ بْنُ مَيْمُونٍ حَدَّثَنَا غَيْلَانُ بْنُ جَرِيرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَعْبَدٍ الزِّمَّانِيِّ عَنْ أَبِي قَتَادَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ قَالَ لَهُ رَجُلٌ أَرَأَيْتَ صِيَامَ عَرَفَةَ قَالَ أَحْتَسِبُ عِنْدَ اللَّهِ أَنْ يُكَفِّرَ السَّنَةَ الْمَاضِيَةَ وَالْبَاقِيَةَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ صَوْمَ عَاشُورَاءَ قَالَ أَحْتَسِبُ عِنْدَ اللَّهِ أَنْ يُكَفِّرَ السَّنَةَ

Abu Qatoda (roziyallohu anhu)dan, u Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi: Bir kishi u zotga: «Arafa roʻzasi haqida nima deysiz?» dedi. U zot: «Alloh huzurida uning oʻtgan yil va qolgan yil (gunohlari)ga kafforat boʻlishini umid qilaman», dedilar. U: «Yo Rasululloh, Ashuro roʻzasi haqida nima deysiz?» dedi. U zot: «Alloh huzurida uning bir yilga kafforat boʻlishini umid qilaman», dedilar.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу)дан, у Набий ﷺдан ривоят қилади: Бир киши у зотга: «Арафа рўзаси ҳақида нима дейсиз?» деди. У зот: «Аллоҳ ҳузурида унинг ўтган йил ва қолган йил (гуноҳлари)га каффорат бўлишини умид қиламан», дедилар. У: «Ё Расулуллоҳ, Ашуро рўзаси ҳақида нима дейсиз?» деди. У зот: «Аллоҳ ҳузурида унинг бир йилга каффорат бўлишини умид қиламан», дедилар.

حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا هَمَّامُ بْنُ يَحْيَى عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي قَتَادَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أُقِيمَتْ الصَّلَاةُ فَلَا تَقُومُوا حَتَّى تَرَوْنِي

Abu Qatoda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Namozga iqomat aytilsa, meni koʻrmaguningizcha turmanglar», dedilar.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Намозга иқомат айтилса, мени кўрмагунингизча турманглар», дедилар.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ سَلَمَةَ أَخْبَرَنَا أَبُو جَعْفَرٍ الْخَطْمِيُّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ كَعْبٍ الْقُرَظِيِّأَنَّ أَبَا قَتَادَةَ كَانَ لَهُ عَلَى رَجُلٍ دَيْنٌ وَكَانَ يَأْتِيهِ يَتَقَاضَاهُ فَيَخْتَبِئُ مِنْهُ فَجَاءَ ذَاتَ يَوْمٍ فَخَرَجَ صَبِيٌّ فَسَأَلَهُ عَنْهُ فَقَالَ نَعَمْ هُوَ فِي الْبَيْتِ يَأْكُلُ خَزِيرَةً فَنَادَاهُ يَا فُلَانُ اخْرُجْ فَقَدْ أُخْبِرْتُ أَنَّكَ هَاهُنَا فَخَرَجَ إِلَيْهِ فَقَالَ مَا يُغَيِّبُكَ عَنِّي قَالَ إِنِّي مُعْسِرٌ وَلَيْسَ عِنْدِي قَالَ آللَّهِ إِنَّكَ مُعْسِرٌ قَالَ نَعَمْ فَبَكَى أَبُو قَتَادَةَ ثُمَّ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ نَفَّسَ عَنْ غَرِيمِهِ أَوْ مَحَا عَنْهُ كَانَ فِي ظِلِّ الْعَرْشِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ

Muhammad ibn Kaʼb al-Qurazoiy rivoyat qiladi: Abu Qatodaning (roziyallohu anhu) bir kishida haqqi (qarzi) bor edi; u qarzini soʻrab kelar, u kishi esa undan yashirinar edi. Bir kuni u keldi, (uydan) bir bola chiqdi; u undan (uy egasini) soʻradi. Bola: «Ha, u uyda, xazira yeb oʻtiribdi», dedi. Shunda u: «Ey falonchi, chiq! Menga sening shu yerda ekaning xabar qilindi», deb chaqirdi. U kishi uning oldiga chiqdi. U: «Nega mendan berkinasan?» dedi. U: «Men qiynalganman, yonimda (hech narsa) yoʻq», dedi. U: «Allohga (qasam ichgin), sen chindan qiynalganmisan?» dedi. U: «Ha», dedi. Shunda Abu Qatoda yigʻlab, soʻng: «Men Rasululloh ﷺning shunday deganlarini eshitganman: ‹Kim qarzdoriga yengillik bersa yoki uning (qarzini) oʻchirib yuborsa, qiyomat kuni Arsh soyasida boʻladi›», dedi.Муҳаммад ибн Каъб ал-Қуразоий ривоят қилади: Абу Қатоданинг (розияллоҳу анҳу) бир кишида ҳаққи (қарзи) бор эди; у қарзини сўраб келар, у киши эса ундан яширинар эди. Бир куни у келди, (уйдан) бир бола чиқди; у ундан (уй эгасини) сўради. Бола: «Ҳа, у уйда, хазира еб ўтирибди», деди. Шунда у: «Эй фалончи, чиқ! Менга сенинг шу ерда эканинг хабар қилинди», деб чақирди. У киши унинг олдига чиқди. У: «Нега мендан беркинасан?» деди. У: «Мен қийналганман, ёнимда (ҳеч нарса) йўқ», деди. У: «Аллоҳга (қасам ичгин), сен чиндан қийналганмисан?» деди. У: «Ҳа», деди. Шунда Абу Қатода йиғлаб, сўнг: «Мен Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деганларини эшитганман: ‹Ким қарздорига енгиллик берса ёки унинг (қарзини) ўчириб юборса, қиёмат куни Арш соясида бўлади›», деди.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سَعْدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ قَالَ سَمِعْتُ رَجُلًا قَالَ سَعْدٌ كَانَ يُقَالُ لَهُ مَوْلَى أَبِي قَتَادَةَ وَلَمْ يَكُنْ مَوْلًى يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي قَتَادَةَأَنَّهُ أَصَابَ حِمَارَ وَحْشٍ فَسَأَلُوا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ مُحْرِمٌ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَبَقِيَ مَعَكُمْ مِنْهُ شَيْءٌ قَالَ شُعْبَةُ ثُمَّ سَأَلْتُهُ بَعْدُ فَقَالَ أَبَقِيَ مَعَكُمْ مِنْهُ شَيْءٌ قَالَ فَأَكَلَهُ أَوْ قَالَ فَكُلُوهُفَقُلْتُ لِشُعْبَةَ مَعْنَى قَوْلِهِ لَا بَأْسَ بِهِ قَالَ نَعَمْ

Saʼd ibn Ibrohim aytdi: Men bir kishidan eshitdim — Saʼd aytdi: unga Abu Qatodaning mavlosi deyilar, aslida esa mavlo emas edi — u Abu Qatodadan (roziyallohu anhu) rivoyat qilib aytdiki, u bir yovvoyi eshak ovlagan edi. Ular Nabiy ﷺdan soʻrashdi — u zot ehromda edilar. Nabiy ﷺ: «Undan yoningizda biror narsa qoldimi?» dedilar. Shuʼba aytdi: Keyin men undan (yana) soʻradim, u: «Undan yoningizda biror narsa qoldimi?» dedi. (Roviy) aytdi: Bas, u zot undan yedilar — yoki: «Uni yenglar», dedilar. Men Shuʼbaga: «Uning soʻzining maʼnosi — unda zarar yoʻq (degani)mi?» dedim. U: «Ha», dedi.Саъд ибн Иброҳим айтди: Мен бир кишидан эшитдим — Саъд айтди: унга Абу Қатоданинг мавлоси дейилар, аслида эса мавло эмас эди — у Абу Қатодадан (розияллоҳу анҳу) ривоят қилиб айтдики, у бир ёввойи эшак овлаган эди. Улар Набий ﷺдан сўрашди — у зот эҳромда эдилар. Набий ﷺ: «Ундан ёнингизда бирор нарса қолдими?» дедилар. Шуъба айтди: Кейин мен ундан (яна) сўрадим, у: «Ундан ёнингизда бирор нарса қолдими?» деди. (Ровий) айтди: Бас, у зот ундан едилар — ёки: «Уни енглар», дедилар. Мен Шуъбага: «Унинг сўзининг маъноси — унда зарар йўқ (дегани)ми?» дедим. У: «Ҳа», деди.

حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ يَعْنِي التَّيْمِيَّ قَالَ حُدِّثْتُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي قَتَادَةَ عَنْ أَبِيهِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ تَقْرَءُونَ خَلْفِي قَالُوا نَعَمْ قَالَ فَلَا تَفْعَلُوا إِلَّا بِأُمِّ الْكِتَابِ

Abu Qatoda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Orqamdan (qiroat) oʻqiyapsizmi?» dedilar. Ular: «Ha», dedilar. U zot: «Unday qilmanglar, faqat Fotihatul-kitobni (oʻqinglar)», dedilar.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Орқамдан (қироат) ўқияпсизми?» дедилар. Улар: «Ҳа», дедилар. У зот: «Ундай қилманглар, фақат Фотиҳатул-китобни (ўқинглар)», дедилар.

حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي قَتَادَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَجَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنْ قُتِلْتُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ صَابِرًا مُحْتَسِبًا مُقْبِلًا غَيْرَ مُدْبِرٍ كَفَّرَ اللَّهُ بِهِ خَطَايَايَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنْ قُتِلْتَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ صَابِرًا مُحْتَسِبًا مُقْبِلًا غَيْرَ مُدْبِرٍ كَفَّرَ اللَّهُ بِهِ خَطَايَاكَ ثُمَّ إِنَّ الرَّجُلَ لَبِثَ مَا شَاءَ اللَّهُ ثُمَّ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنْ قُتِلْتُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ كَفَّرَ اللَّهُ بِهِ خَطَايَايَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنْ قُتِلْتَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ صَابِرًا مُحْتَسِبًا مُقْبِلًا غَيْرَ مُدْبِرٍ كَفَّرَ اللَّهُ بِهِ خَطَايَاكَ إِلَّا الدَّيْنَ كَذَلِكَ قَالَ لِي جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام

Abu Qatoda (roziyallohu anhu) aytdi: Bir kishi Nabiy ﷺning oldilariga kelib: «Yo Rasululloh, agar men Alloh yoʻlida sabr qilib, (savobni) umid qilib, (dushmanga) yuzlanib, orqa oʻgirmay oʻldirilsam, Alloh shu bilan xatolarimni kechiradimi?» dedi. Rasululloh ﷺ: «Agar Alloh yoʻlida sabr qilib, (savobni) umid qilib, (dushmanga) yuzlanib, orqa oʻgirmay oʻldirilsang, Alloh shu bilan xatolaringni kechiradi», dedilar. Soʻng u kishi Alloh xohlagancha (bir muddat) turdi, keyin: «Yo Rasululloh, agar Alloh yoʻlida oʻldirilsam, Alloh shu bilan xatolarimni kechiradimi?» dedi. Rasululloh ﷺ: «Agar Alloh yoʻlida sabr qilib, (savobni) umid qilib, (dushmanga) yuzlanib, orqa oʻgirmay oʻldirilsang, Alloh shu bilan xatolaringni kechiradi — qarzdan boshqasini. Menga Jibril alayhissalom shunday dedi», dedilar.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу) айтди: Бир киши Набий ﷺнинг олдиларига келиб: «Ё Расулуллоҳ, агар мен Аллоҳ йўлида сабр қилиб, (савобни) умид қилиб, (душманга) юзланиб, орқа ўгирмай ўлдирилсам, Аллоҳ шу билан хатоларимни кечирадими?» деди. Расулуллоҳ ﷺ: «Агар Аллоҳ йўлида сабр қилиб, (савобни) умид қилиб, (душманга) юзланиб, орқа ўгирмай ўлдирилсанг, Аллоҳ шу билан хатоларингни кечиради», дедилар. Сўнг у киши Аллоҳ хоҳлаганча (бир муддат) турди, кейин: «Ё Расулуллоҳ, агар Аллоҳ йўлида ўлдирилсам, Аллоҳ шу билан хатоларимни кечирадими?» деди. Расулуллоҳ ﷺ: «Агар Аллоҳ йўлида сабр қилиб, (савобни) умид қилиб, (душманга) юзланиб, орқа ўгирмай ўлдирилсанг, Аллоҳ шу билан хатоларингни кечиради — қарздан бошқасини. Менга Жибрил алайҳиссалом шундай деди», дедилар.

حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا هَمَّامُ بْنُ يَحْيَى وَأَبَانُ بْنُ يَزِيدَ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي قَتَادَةَ عَنْ أَبِيهِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقْرَأُ فِي الرَّكْعَتَيْنِ الْأُولَيَيْنِ مِنْ الظُّهْرِ وَالْعَصْرِ بِفَاتِحَةِ الْكِتَابِ وَسُورَةٍ وَيُسْمِعُنَا الْآيَةَ أَحْيَانًا وَيَقْرَأُ فِي الرَّكْعَتَيْنِ الْأُخْرَيَيْنِ بِفَاتِحَةِ الْكِتَابِحَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ حَدَّثَنَا حَرْبٌ يَعْنِي ابْنَ شَدَّادٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ فَذَكَرَ مِثْلَهُ

Abu Qatoda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ peshin va asrning dastlabki ikki rakaatida Fotihatul-kitob (Fotiha surasi) va (bir) sura oʻqir, baʼzan bizga (bir) oyatni eshittirib qoʻyar, oxirgi ikki rakaatda esa Fotihatul-kitobni (yolgʻiz) oʻqir edilar.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ пешин ва асрнинг дастлабки икки ракаатида Фотиҳатул-китоб (Фотиҳа сураси) ва (бир) сура ўқир, баъзан бизга (бир) оятни эшиттириб қўяр, охирги икки ракаатда эса Фотиҳатул-китобни (ёлғиз) ўқир эдилар.

حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ الْمُعَلِّمُ حَدَّثَنَا يَحْيَى يَعْنِي ابْنَ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي قَتَادَةَأَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تَنْتَبِذُوا الرُّطَبَ وَالزَّهْوَ وَالتَّمْرَ وَالزَّبِيبَ جَمِيعًا وَانْتَبِذُوا كُلَّ وَاحِدٍ عَلَى حِدَتِهِقَالَ يَحْيَى فَسَأَلْتُ عَنْ ذَلِكَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ أَبِي قَتَادَةَ فَأَخْبَرَنِي عَنْ أَبِيهِ بِذَلِكَ

Abu Qatoda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Allohning Nabiysi ﷺ: «Yangi xurmo (rutab)ni, rang ola boshlagan xurmo (zahv)ni, quruq xurmoni va mayizni birga ivitmanglar; har birini alohida ivitinglar», dedilar. Yahyo aytdi: Men bu haqda Abdulloh ibn Abu Qatodadan soʻradim, u menga otasidan shuni xabar berdi.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Аллоҳнинг Набийси ﷺ: «Янги хурмо (рутаб)ни, ранг ола бошлаган хурмо (заҳв)ни, қуруқ хурмони ва майизни бирга ивитманглар; ҳар бирини алоҳида ивитинглар», дедилар. Яҳё айтди: Мен бу ҳақда Абдуллоҳ ибн Абу Қатодадан сўрадим, у менга отасидан шуни хабар берди.

حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ أَخْبَرَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي قَتَادَةَ عَنْ أَبِي قَتَادَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ ثُمَّ صَلَّى بِأَرْضِ سَعْدٍ بِأَصْلِ الْحَرَّةِ عِنْدَ بُيُوتِ السُّقْيَا ثُمَّ قَالَ اللَّهُمَّ إِنَّ إِبْرَاهِيمَ خَلِيلَكَ وَعَبْدَكَ وَنَبِيَّكَ دَعَاكَ لِأَهْلِ مَكَّةَ وَأَنَا مُحَمَّدٌ عَبْدُكَ وَنَبِيُّكَ وَرَسُولُكَ أَدْعُوكَ لِأَهْلِ الْمَدِينَةِ مِثْلَ مَا دَعَاكَ بِهِ إِبْرَاهِيمُ لِأَهْلِ مَكَّةَ نَدْعُوكَ أَنْ تُبَارِكَ لَهُمْ فِي صَاعِهِمْ وَمُدِّهِمْ وَثِمَارِهِمْ اللَّهُمَّ حَبِّبْ إِلَيْنَا الْمَدِينَةَ كَمَا حَبَّبْتَ إِلَيْنَا مَكَّةَ وَاجْعَلْ مَا بِهَا مِنْ وَبَاءٍ بِخُمٍّ اللَّهُمَّ إِنِّي قَدْ حَرَّمْتُ مَا بَيْنَ لَابَتَيْهَا كَمَا حَرَّمْتَ عَلَى لِسَانِ إِبْرَاهِيمَ الْحَرَمَ

Abu Qatoda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ tahorat qildilar, soʻng Harraning etagida, Suqyo uylari yonidagi Saʼdning yerida namoz oʻqidilar. Soʻng: «Allohumma, Ibrohim Sening xalilingdir, bandang va nabiyingdir; u Sendan Makka ahli uchun duo qildi. Men esa Muhammadman, Sening bandang, nabiying va rasulingman; Ibrohim Makka ahli uchun Sendan soʻragan narsaning misli bilan Madina ahli uchun Sendan soʻrayman: ularning soʼi va muddida hamda mevalarida baraka berishingni soʻraymiz. Allohumma, Makkani bizga sevimli qilganingdek, Madinani ham bizga sevimli qilgin; undagi vaboni Xummga (koʻchirgin). Allohumma, Sen Ibrohimning tili bilan Haramni harom qilganingdek, men ham uning ikki qoratoshligi orasini harom qildim», dedilar.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ таҳорат қилдилар, сўнг Ҳарранинг этагида, Суқё уйлари ёнидаги Саъднинг ерида намоз ўқидилар. Сўнг: «Аллоҳумма, Иброҳим Сенинг халилингдир, банданг ва набийингдир; у Сендан Макка аҳли учун дуо қилди. Мен эса Муҳаммадман, Сенинг банданг, набийинг ва расулингман; Иброҳим Макка аҳли учун Сендан сўраган нарсанинг мисли билан Мадина аҳли учун Сендан сўрайман: уларнинг сўи ва муддида ҳамда меваларида барака беришингни сўраймиз. Аллоҳумма, Маккани бизга севимли қилганингдек, Мадинани ҳам бизга севимли қилгин; ундаги вабони Хуммга (кўчиргин). Аллоҳумма, Сен Иброҳимнинг тили билан Ҳарамни ҳаром қилганингдек, мен ҳам унинг икки қоратошлиги орасини ҳаром қилдим», дедилар.

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ الطَّيَالِسِيُّ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ ثَابِتٍ سَمِعَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ رَبَاحٍ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي قَتَادَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَصْحَابَهُ لَمَّا قَامُوا إِلَى الصَّلَاةِ فَصَلَّوْا قَالَ لَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلُّوهَا الْغَدَ لِوَقْتِهَا

Abu Qatoda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ va ashoblari namozga turib, uni oʻqiganlarida, Rasululloh ﷺ ularga: «Uni ertaga oʻz vaqtida oʻqinglar», dedilar.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ ва ашоблари намозга туриб, уни ўқиганларида, Расулуллоҳ ﷺ уларга: «Уни эртага ўз вақтида ўқинглар», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ عَنْ بَكْرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ رَبَاحٍ عَنْ أَبِي قَتَادَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا عَرَّسَ بِلَيْلٍ اضْطَجَعَ عَلَى يَمِينِهِ وَإِذَا عَرَّسَ قَبْلَ الصُّبْحِ نَصَبَ ذِرَاعَيْهِ وَوَضَعَ رَأْسَهُ بَيْنَ كَفَّيْهِ

Abu Qatoda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ kechasi tunash uchun toʻxtaganlarida oʻng yonboshlariga yotar, subhdan oldin toʻxtaganlarida esa bilaklarini tikka qoʻyib, boshlarini ikki kaftlari orasiga qoʻyar edilar.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ кечаси тунаш учун тўхтаганларида ўнг ёнбошларига ётар, субҳдан олдин тўхтаганларида эса билакларини тикка қўйиб, бошларини икки кафтлари орасига қўяр эдилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عَمْرٍو وَعَبْدُ الْوَهَّابِ الْخَفَّافُ قَالَا حَدَّثَنَا هِشَامٌ قَالَ كَتَبَ إِلَيَّ يَحْيَى أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ أَبِي قَتَادَةَ حَدَّثَهُ عَنْ أَبِيهِأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا نُودِيَ لِلصَّلَاةِ فَلَا تَقُومُوا حَتَّى تَرَوْنِي

Abu Qatoda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Namozga nido qilinsa, meni koʻrmaguningizcha turmanglar», dedilar.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Намозга нидо қилинса, мени кўрмагунингизча турманглар», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ مَوْلَى بَنِي هَاشِمٍ حَدَّثَنَا حَرْبٌ يَعْنِي ابْنَ شَدَّادٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى يَعْنِي ابْنَ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي قَتَادَةَ عَنْ أَبِيهِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا أَتَى أَحَدُكُمْ الْخَلَاءَ فَلَا يَتَمَسَّحَنَّ بِيَمِينِهِ وَإِذَا شَرِبَ فَلَا يَتَنَفَّسْ فِي إِنَائِهِ

Abu Qatoda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Biringiz hojatxonaga borsa, oʻng qoʻli bilan artinmasin; ichganida esa idishga nafas chiqarmasin», dedilar.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бирингиз ҳожатхонага борса, ўнг қўли билан артинмасин; ичганида эса идишга нафас чиқармасин», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ حَدَّثَنَا حَرْبٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي قَتَادَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ رَأَى رُؤْيَا تُعْجِبُهُ فَلْيُحَدِّثْ بِهَا فَإِنَّهَا بُشْرَى مِنْ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَمَنْ رَأَى رُؤْيَا يَكْرَهُهَا فَلَا يُحَدِّثْ بِهَا وَلْيَتْفُلْ عَنْ يَسَارِهِ وَيَتَعَوَّذْ بِاللَّهِ مِنْ شَرِّهَا

Abu Qatoda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim oʻziga yoqadigan tush koʻrsa, uni aytsin — chunki u Aziz va Jalil Allohdan (kelgan) xushxabardir. Kim oʻziga yoqmaydigan tush koʻrsa, uni aytmasin; chap tomoniga tupursin va uning yomonligidan Allohga panoh tilasin», dedilar.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким ўзига ёқадиган туш кўрса, уни айтсин — чунки у Азиз ва Жалил Аллоҳдан (келган) хушхабардир. Ким ўзига ёқмайдиган туш кўрса, уни айтмасин; чап томонига тупурсин ва унинг ёмонлигидан Аллоҳга паноҳ тиласин», дедилар.

حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ خَالِدٍ الْخَيَّاطُ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ حُمَيْدَةَ عَنْ كَبْشَةَ قَالَتْرَأَيْتُ أَبَا قَتَادَةَ أَصْغَى الْإِنَاءَ لِلْهِرَّةِ فَشَرِبَتْ فَقَالَ أَتَعْجَبِينَ إِنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَخْبَرَنَا إِنَّهَا لَيْسَتْ بِنَجَسٍ إِنَّهَا مِنْ الطَّوَّافِينَ عَلَيْكُمْ وَالطَّوَّافَاتِ

Kabsha (roziyallohu anho) aytdi: Men Abu Qatodaning idishni mushukka engashtirib tutganini, mushuk esa (undan) ichganini koʻrdim. U: «Hayron boʻlyapsanmi? Nabiy ﷺ bizga: ‹U nopok emas; u sizlarning atrofingizda aylanib yuruvchilardan va aylanib yuruvchi (urgʻochi)lardandir›, deb xabar berganlar», dedi.Кабша (розияллоҳу анҳо) айтди: Мен Абу Қатоданинг идишни мушукка энгаштириб тутганини, мушук эса (ундан) ичганини кўрдим. У: «Ҳайрон бўляпсанми? Набий ﷺ бизга: ‹У нопок эмас; у сизларнинг атрофингизда айланиб юрувчилардан ва айланиб юрувчи (урғочи)лардандир›, деб хабар берганлар», деди.

حَدَّثَنَا مَعْمَرُ بْنُ سُلَيْمَانَ هُوَ الرَّقِّيُّ حَدَّثَنَا الْحَجَّاجُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي قَتَادَةَ عَنْ أَبِيهِأَنَّهُ وُضِعَ لَهُ وَضُوءٌ فَوَلَغَ فِيهِ السِّنَّوْرُ فَأَخَذَ يَتَوَضَّأُ فَقَالُوا يَا أَبَا قَتَادَةَ قَدْ وَلَغَ فِيهِ السِّنَّوْرُ فَقَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ السِّنَّوْرُ مِنْ أَهْلِ الْبَيْتِ وَإِنَّهُ مِنْ الطَّوَّافِينَ أَوْ الطَّوَّافَاتِ عَلَيْكُمْ

Abu Qatoda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, unga tahorat suvi qoʻyildi, mushuk esa undan ichdi. U (shu suv bilan) tahorat qila boshladi. Shunda ular: «Ey Abu Qatoda, undan mushuk ichdi-ku», dedilar. U: «Men Rasululloh ﷺning: ‹Mushuk uy ahlidandir; u sizlarning atrofingizda aylanib yuruvchilardan yoki aylanib yuruvchi (urgʻochi)lardandir›, deganlarini eshitganman», dedi.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, унга таҳорат суви қўйилди, мушук эса ундан ичди. У (шу сув билан) таҳорат қила бошлади. Шунда улар: «Эй Абу Қатода, ундан мушук ичди-ку», дедилар. У: «Мен Расулуллоҳ ﷺнинг: ‹Мушук уй аҳлидандир; у сизларнинг атрофингизда айланиб юрувчилардан ёки айланиб юрувчи (урғочи)лардандир›, деганларини эшитганман», деди.

حَدَّثَنَا هَاشِمٌ حَدَّثَنَا شَيْبَانُ عَنْ يَحْيَى عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي قَتَادَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا شَرِبَ أَحَدُكُمْ فَلَا يَتَنَفَّسْ فِي الْإِنَاءِ وَإِذَا بَالَ أَحَدُكُمْ فَلَا يَمَسَّ ذَكَرَهُ بِيَمِينِهِ وَإِذَا تَمَسَّحَ أَحَدُكُمْ مِنْ الْخَلَاءِ فَلَا يَتَمَسَّحَنَّ بِيَمِينِهِ

(Abu Qatoda (roziyallohu anhu) aytdi:) Rasululloh ﷺ: «Birortangiz (suv) ichsa, idishga nafas chiqarmasin; birortangiz bavl qilsa, zakarini oʻng qoʻli bilan ushlamasin; birortangiz (tahoratdan) artinsa, oʻng qoʻli bilan artinmasin», dedilar.(Абу Қатода (розияллоҳу анҳу) айтди:) Расулуллоҳ ﷺ: «Бирортангиз (сув) ичса, идишга нафас чиқармасин; бирортангиз бавл қилса, закарини ўнг қўли билан ушламасин; бирортангиз (таҳоратдан) артинса, ўнг қўли билан артинмасин», дедилар.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ أَخْبَرَنَا أَبُو مُحَمَّدِ بْنُ مَعْبَدِ بْنِ أَبِي قَتَادَةَ عَنِ ابْنِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ قَالَخَرَجَ عَلَيْنَا أَبُو قَتَادَةَ وَنَحْنُ نَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَذَا وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَذَا فَقَالَ شَاهَتْ الْوُجُوهُ أَتَدْرُونَ مَا تَقُولُونَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ قَالَ عَلَيَّ مَا لَمْ أَقُلْ فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِقَالَ عَفَّانُ وَقَدْ قَالَ لِي مُحَمَّدُ بْنُ كَعْبٍ حَدَّثَنَا حَسَنٌ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ أَبِي مُحَمَّدِ بْنِ مَعْبَدِ بْنِ أَبِي قَتَادَةَ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ يُحَدِّثُ أَنَّ أَبَا قَتَادَةَ خَرَجَ عَلَيْهِمْ فَذَكَرَ مَعْنَاهُ

Kaʼb ibn Molikning oʻgʻli aytdi: Biz: «Rasululloh ﷺ shunday dedilar, Rasululloh ﷺ shunday dedilar», deb turganimizda, Abu Qatoda (roziyallohu anhu) oldimizga chiqdi va: «Yuzlar qorayib ketsin! Nima deyayotganingizni bilasizlarmi? Men Rasululloh ﷺning: ‹Kim men aytmagan narsani menga nisbat berib aytsa, doʻzaxdan joyini tayyorlab qoʻyaversin›, deganlarini eshitganman», dedi.Каъб ибн Моликнинг ўғли айтди: Биз: «Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар, Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар», деб турганимизда, Абу Қатода (розияллоҳу анҳу) олдимизга чиқди ва: «Юзлар қорайиб кетсин! Нима деяётганингизни биласизларми? Мен Расулуллоҳ ﷺнинг: ‹Ким мен айтмаган нарсани менга нисбат бериб айтса, дўзахдан жойини тайёрлаб қўяверсин›, деганларини эшитганман», деди.

حَدَّثَنَا أَبُو قَطَنٍ قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ قَالَ كَتَبَ إِلَيَّ يَحْيَى بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي قَتَادَةَ عَنْ أَبِيهِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تَقُومُوا حَتَّى تَرَوْنِي يَعْنِي لِلصَّلَاةِ

Abu Qatoda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Meni koʻrmaguningizcha turmanglar», dedilar — yaʼni namozga.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мени кўрмагунингизча турманглар», дедилар — яъни намозга.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ النَّوْشَجَانِ وَهُوَ أَبُو جَعْفَرٍ السُّوَيْدِيُّ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنِ الْأَوْزَاعِيِّ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي قَتَادَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَسْوَأُ النَّاسِ سَرِقَةً الَّذِي يَسْرِقُ مِنْ صَلَاتِهِ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ وَكَيْفَ يَسْرِقُ مِنْ صَلَاتِهِ قَالَ لَا يُتِمُّ رُكُوعَهَا وَلَا سُجُودَهَا أَوْ قَالَ لَا يُقِيمُ صُلْبَهُ فِي الرُّكُوعِ وَالسُّجُودِحَدَّثَنَا الْحَكَمُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنِ الْأَوْزَاعِيِّ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي قَتَادَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ

Abu Qatoda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Odamlarning eng yomon oʻgʻrisi — namozidan oʻgʻirlaydigan kishidir», dedilar. Ular: «Ey Allohning Rasuli! U namozidan qanday oʻgʻirlaydi?» dedilar. U zot: «Uning rukuʼini ham, sajdasini ham toʻkis qilmaydi», dedilar. Yoki: «Rukuʼ va sajdada belini rostlamaydi», dedilar.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Одамларнинг энг ёмон ўғриси — намозидан ўғирлайдиган кишидир», дедилар. Улар: «Эй Аллоҳнинг Расули! У намозидан қандай ўғирлайди?» дедилар. У зот: «Унинг рукуъини ҳам, саждасини ҳам тўкис қилмайди», дедилар. Ёки: «Рукуъ ва саждада белини ростламайди», дедилар.

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا سَلَمَةِ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ سَمِعَ أَبَا قَتَادَةَ أَنَّهُسَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ الرُّؤْيَا مِنْ اللَّهِ وَالْحُلْمُ مِنْ الشَّيْطَانِ فَإِذَا رَأَى أَحَدُكُمْ شَيْئًا يَكْرَهُهُ فَلْيَبْصُقْ عَنْ شِمَالِهِ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ وَلْيَسْتَعِذْ بِاللَّهِ مِنْ شَرِّهَا فَإِنَّهَا لَنْ تَضُرَّهُ

Abu Qatoda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: men Rasululloh ﷺ ning shunday deganlarini eshitdim: «Yaxshi tush (ruʼyo) Allohdan, yomon tush (hulm) esa shaytondandir. Bas, biringiz oʻziga yoqmaydigan biror narsani koʻrsa, chap tomoniga uch marta tupursin va uning yomonligidan Allohga panoh tilasin, shunda u unga zarar yetkazmaydi».Абу Қатода (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: мен Расулуллоҳ ﷺ нинг шундай деганларини эшитдим: «Яхши туш (руъё) Аллоҳдан, ёмон туш (ҳулм) эса шайтондандир. Бас, бирингиз ўзига ёқмайдиган бирор нарсани кўрса, чап томонига уч марта тупурсин ва унинг ёмонлигидан Аллоҳга паноҳ тиласин, шунда у унга зарар етказмайди».

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنِ ابْنِ عَجْلَانَ حَدَّثَنِي سَعِيدٌ وَعَامِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَمْرِو بْنِ سُلَيْمٍ عَنْ أَبِي قَتَادَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَخْرُجُ وَهُوَ حَامِلٌ ابْنَةَ زَيْنَبَ عَلَى عُنُقِهِ فَيَؤُمُّ النَّاسَ فَإِذَا رَكَعَ وَضَعَهَا وَإِذَا قَامَ حَمَلَهَا

Abu Qatoda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ Zaynabning qizini boʻyinlariga koʻtargan holda chiqar va odamlarga imomlik qilar edilar. Rukuʼ qilganlarida uni qoʻyar, qiyomga turganlarida esa uni koʻtarar edilar.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ Зайнабнинг қизини бўйинларига кўтарган ҳолда чиқар ва одамларга имомлик қилар эдилар. Рукуъ қилганларида уни қўяр, қиёмга турганларида эса уни кўтарар эдилар.

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ هِشَامٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي قَتَادَةَ سَمِعَ أَبَاهُ أَبَا قَتَادَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى أَنْ يُنْتَبَذَ الرُّطَبُ وَالزَّهْوُ جَمِيعًا أَوْ التَّمْرُ وَالزَّبِيبُ جَمِيعًا وَقَالَ انْبِذُوا كُلَّ وَاحِدٍ مِنْهُمَا عَلَى حِدَتِهِ

Abu Qatoda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ yangi xurmo bilan gʻoʻra xurmoni birga, yoki quruq xurmo bilan mayizni birga nabiz qilishdan qaytardilar va: «Ularning har birini alohida nabiz qilinglar», dedilar.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ янги хурмо билан ғўра хурмони бирга, ёки қуруқ хурмо билан майизни бирга набиз қилишдан қайтардилар ва: «Уларнинг ҳар бирини алоҳида набиз қилинглар», дедилар.

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا هِشَامٌ حَدَّثَنِي يَحْيَى عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي قَتَادَةَ أَنَّ أَبَا قَتَادَةَ أَخْبَرَهُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا شَرِبَ أَحَدُكُمْ فَلَا يَتَنَفَّسْ فِي الْإِنَاءِ وَإِذَا أَتَى أَحَدُكُمْ الْخَلَاءَ فَلَا يَسْتَنْجِيَنَّ بِيَمِينِهِو قَالَ أَبُو عَامِرٍ وَلَا يَمَسَّ أَحَدُكُمْ ذَكَرَهُ بِيَمِينِهِ

Abu Qatoda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Biringiz (suv) ichsa, idish ichiga nafas chiqarmasin; biringiz hojatxonaga borsa, oʻng qoʻli bilan tozalanmasin», dedilar. Abu Omir: «Va biringiz jinsiy aʼzosini oʻng qoʻli bilan ushlamasin», dedi.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Бирингиз (сув) ичса, идиш ичига нафас чиқармасин; бирингиз ҳожатхонага борса, ўнг қўли билан тозаланмасин», дедилар. Абу Омир: «Ва бирингиз жинсий аъзосини ўнг қўли билан ушламасин», деди.

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا عَلِيٌّ يَعْنِي ابْنَ الْمُبَارَكِ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي قَتَادَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقْرَأُ فِي الرَّكْعَتَيْنِ الْأُولَيَيْنِ مِنْ الظُّهْرِ يُسْمِعُنَا الْآيَةَ أَحْيَانًا فَيُطِيلُ فِي الرَّكْعَةِ الْأُولَى وَيُقَصِّرُ فِي الثَّانِيَةِ وَيَقْرَأُ فِي الرَّكْعَتَيْنِ الْأُولَيَيْنِ مِنْ الْعَصْرِ وَيُطِيلُ فِي الرَّكْعَةِ الْأُولَى مِنْ الْفَجْرِ وَيُقَصِّرُ فِي الثَّانِيَةِ

Abu Qatoda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ peshinning dastlabki ikki rakatida qiroat qilar, baʼzan bizga bir oyatni eshittirib qoʻyar edilar. Birinchi rakatni uzun qilar, ikkinchisini qisqartirar edilar. Asrning ham dastlabki ikki rakatida qiroat qilar edilar. Bomdodning birinchi rakatini uzun qilar, ikkinchisini qisqartirar edilar.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ пешиннинг дастлабки икки ракатида қироат қилар, баъзан бизга бир оятни эшиттириб қўяр эдилар. Биринчи ракатни узун қилар, иккинчисини қисқартирар эдилар. Асрнинг ҳам дастлабки икки ракатида қироат қилар эдилар. Бомдоднинг биринчи ракатини узун қилар, иккинчисини қисқартирар эдилар.

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْمُبَارَكِ قَالَ أَبِي و حَدَّثَنَا هَاشِمٌ حَدَّثَنَا شَيْبَانُ جَمِيعًا عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي قَتَادَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أُقِيمَتْ الصَّلَاةُ فَلَا تَقُومُوا حَتَّى تَرَوْنِي وَعَلَيْكُمْ السَّكِينَةَ

Abu Qatoda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Namozga iqomat aytilsa, meni koʻrmaguningizcha turmanglar, sizlarga sokinlik lozim», dedilar.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Намозга иқомат айтилса, мени кўрмагунингизча турманглар, сизларга сокинлик лозим», дедилар.

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا مَهْدِيُّ بْنُ مَيْمُونٍ عَنْ غَيْلَانَ بْنِ جَرِيرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَعْبَدٍ عَنْ أَبِي قَتَادَةَأَنَّ رَجُلًا سَأَلَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ صَوْمِ يَوْمِ عَرَفَةَ فَقَالَ أَحْتَسِبُ عَلَى اللَّهِ كَفَّارَةَ سَنَتَيْنِ مَاضِيَةٍ وَمُسْتَقْبَلَةٍ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ رَجُلًا يَصُومُ الدَّهْرَ كُلَّهُ قَالَ لَا صَامَ وَلَا أَفْطَرَ أَوْ مَا صَامَ وَمَا أَفْطَرَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ رَجُلًا يَصُومُ يَوْمًا وَيُفْطِرُ يَوْمًا قَالَ ذَاكَ صَوْمُ أَخِي دَاوُدَ عَلَيْهِ السَّلَام قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ رَجُلًا يَصُومُ يَوْمًا وَيُفْطِرُ يَوْمَيْنِ قَالَ وَدِدْتُ أَنِّي طُوِّقْتُ ذَلِكَ قَالَ أَرَأَيْتَ رَجُلًا يَصُومُ يَوْمَيْنِ وَيُفْطِرُ يَوْمًا قَالَ وَمَنْ يُطِيقُ ذَلِكَ قَالَ وَسُئِلَ عَنْ صَوْمِ يَوْمِ عَاشُورَاءَ قَالَ أَحْتَسِبُ عَلَى اللَّهِ كَفَّارَةَ سَنَةٍ

Abu Qatoda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi Nabiy ﷺdan Arafa kuni roʻzasi haqida soʻradi. U zot: «Men Allohdan uning oʻtgan va kelgusi ikki yilga kafforat boʻlishini umid qilaman», dedilar. U: «Ey Allohning Rasuli, butun umrini roʻza tutadigan kishi haqida nima deysiz?» dedi. U zot: «U roʻza ham tutmadi, ogʻzi ochiq ham boʻlmadi», dedilar. U: «Ey Allohning Rasuli, bir kun roʻza tutib, bir kun ogʻzi ochiq boʻladigan kishi-chi?» dedi. U zot: «Bu — birodarim Dovud alayhissalomning roʻzasidir», dedilar. U: «Ey Allohning Rasuli, bir kun roʻza tutib, ikki kun ogʻzi ochiq boʻladigan kishi-chi?» dedi. U zot: «Menga shunga kuch berilishini istardim», dedilar. U: «Ikki kun roʻza tutib, bir kun ogʻzi ochiq boʻladigan kishi-chi?» dedi. U zot: «Bunga kimning kuchi yetadi?» dedilar. U zotdan Ashuro kuni roʻzasi haqida ham soʻraldi. U zot: «Men Allohdan uning bir yilga kafforat boʻlishini umid qilaman», dedilar.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир киши Набий ﷺдан Арафа куни рўзаси ҳақида сўради. У зот: «Мен Аллоҳдан унинг ўтган ва келгуси икки йилга каффорат бўлишини умид қиламан», дедилар. У: «Эй Аллоҳнинг Расули, бутун умрини рўза тутадиган киши ҳақида нима дейсиз?» деди. У зот: «У рўза ҳам тутмади, оғзи очиқ ҳам бўлмади», дедилар. У: «Эй Аллоҳнинг Расули, бир кун рўза тутиб, бир кун оғзи очиқ бўладиган киши-чи?» деди. У зот: «Бу — биродарим Довуд алайҳиссаломнинг рўзасидир», дедилар. У: «Эй Аллоҳнинг Расули, бир кун рўза тутиб, икки кун оғзи очиқ бўладиган киши-чи?» деди. У зот: «Менга шунга куч берилишини истардим», дедилар. У: «Икки кун рўза тутиб, бир кун оғзи очиқ бўладиган киши-чи?» деди. У зот: «Бунга кимнинг кучи етади?» дедилар. У зотдан Ашуро куни рўзаси ҳақида ҳам сўралди. У зот: «Мен Аллоҳдан унинг бир йилга каффорат бўлишини умид қиламан», дедилар.

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ أَبِي الْعُمَيْسِ حَدَّثَنَا عَامِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنِ الزُّرَقِيِّ يُقَالُ لَهُ عَمْرُو بْنُ سُلَيْمٍ عَنْ أَبِي قَتَادَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُصَلِّي وَابْنَتُهُ عَلَى عَاتِقِهِ وَقَالَ مَرَّةً حَمَلَ أُمَامَةَ وَهُوَ يُصَلِّي وَكَانَ إِذَا أَرَادَ أَنْ يَرْكَعَ أَوْ يَسْجُدَ وَضَعَهَا فَإِذَا قَامَ أَخَذَهَا

Abu Qatoda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ qizlarini yelkalariga koʻtargan holda namoz oʻqir edilar. (Roviy) bir safar: u zot Umomani koʻtargan holda namoz oʻqidilar, dedi. U zot rukuʼ yoki sajda qilmoqchi boʻlganlarida uni qoʻyar, tik turganlarida esa uni koʻtarib olar edilar.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ қизларини елкаларига кўтарган ҳолда намоз ўқир эдилар. (Ровий) бир сафар: у зот Умомани кўтарган ҳолда намоз ўқидилар, деди. У зот рукуъ ёки сажда қилмоқчи бўлганларида уни қўяр, тик турганларида эса уни кўтариб олар эдилар.

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ رُفَيْعٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي قَتَادَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا دَخَلَ أَحَدُكُمْ الْمَسْجِدَ فَلَا يَجْلِسْ حَتَّى يُصَلِّيَ رَكْعَتَيْنِ

Abu Qatoda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Biringiz masjidga kirsa, ikki rakat namoz oʻqimaguncha oʻtirmasin», dedilar.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бирингиз масжидга кирса, икки ракат намоз ўқимагунча ўтирмасин», дедилар.

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ رُفَيْعٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي قَتَادَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَسُبُّوا الدَّهْرَ فَإِنَّ اللَّهَ هُوَ الدَّهْرُ

Abu Qatoda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Zamonni soʻkmanglar, chunki Alloh — Oʻzi zamondir», dedilar.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Замонни сўкманглар, чунки Аллоҳ — Ўзи замондир», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنِ الْحَجَّاجِ يَعْنِي ابْنَ أَبِي عُثْمَانَ الصَّوَّافَ عَنْ يَحْيَى يَعْنِي ابْنَ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي قَتَادَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي بِنَا فَيَقْرَأُ فِي الظُّهْرِ وَالْعَصْرِ فِي الرَّكْعَتَيْنِ الْأُولَيَيْنِ بِفَاتِحَةِ الْكِتَابِ وَسُورَتَيْنِ وَيُسْمِعُنَا الْآيَةَ أَحْيَانًا وَكَانَ يُطَوِّلُ فِي الرَّكْعَةِ الْأُولَى مِنْ الظُّهْرِ وَيُقَصِّرُ فِي الثَّانِيَةِ وَكَذَلِكَ الصُّبْحُ

Abu Qatoda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bizga imomlik qilib namoz oʻqir, peshin va asrning dastlabki ikki rakatida Fotihatul-kitob va ikki sura oʻqir, baʼzan bizga bir oyatni eshittirib qoʻyar edilar. Peshinning birinchi rakatini choʻzar, ikkinchisini qisqartirar edilar; bomdodda ham shunday qilar edilar.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бизга имомлик қилиб намоз ўқир, пешин ва асрнинг дастлабки икки ракатида Фотиҳатул-китоб ва икки сура ўқир, баъзан бизга бир оятни эшиттириб қўяр эдилар. Пешиннинг биринчи ракатини чўзар, иккинчисини қисқартирар эдилар; бомдодда ҳам шундай қилар эдилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنِ الْحَجَّاجِ بْنِ أَبِي عُثْمَانَ الصَّوَّافِ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي قَتَادَةَ عَنْ أَبِيهِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا شَرِبَ أَحَدُكُمْ فَلَا يَتَنَفَّسْ فِي الْإِنَاءِ وَإِذَا دَخَلَ الْخَلَاءَ فَلَا يَتَمَسَّحْ بِيَمِينِهِ وَإِذَا بَالَ فَلَا يَمَسَّ ذَكَرَهُ بِيَمِينِهِ

Abu Qatoda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Biringiz ichganida idishga nafas chiqarmasin; hojatxonaga kirganida oʻng qoʻli bilan artinmasin; bavl qilganida jinsiy aʼzosini oʻng qoʻli bilan ushlamasin», dedilar.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бирингиз ичганида идишга нафас чиқармасин; ҳожатхонага кирганида ўнг қўли билан артинмасин; бавл қилганида жинсий аъзосини ўнг қўли билан ушламасин», дедилар.

قَالَ يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ وَحَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي طَلْحَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا أَكَلَ أَحَدُكُمْ فَلَا يَأْكُلْ بِشِمَالِهِ وَإِذَا شَرِبَ فَلَا يَشْرَبْ بِشِمَالِهِ وَإِذَا أَخَذَ فَلَا يَأْخُذْ بِشِمَالِهِ وَإِذَا أَعْطَى فَلَا يُعْطِي بِشِمَالِهِ

Yahyo ibn Abu Kasir dedi: Menga Abdulloh ibn Abu Talha aytdiki, Nabiy ﷺ: «Biringiz yesa, chap qoʻli bilan yemasin; ichsa, chap qoʻli bilan ichmasin; olsa, chap qoʻli bilan olmasin; bersa, chap qoʻli bilan bermasin», dedilar.Яҳё ибн Абу Касир деди: Менга Абдуллоҳ ибн Абу Талҳа айтдики, Набий ﷺ: «Бирингиз еса, чап қўли билан емасин; ичса, чап қўли билан ичмасин; олса, чап қўли билан олмасин; берса, чап қўли билан бермасин», дедилар.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَوْهَبٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي قَتَادَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَتُوُفِّيَ رَجُلٌ مِنَّا فَأَتَيْنَا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِيُصَلِّيَ عَلَيْهِ فَقَالَ هَلْ تَرَكَ مِنْ شَيْءٍ قَالُوا لَا وَاللَّهِ مَا تَرَكَ مِنْ شَيْءٍ قَالَ فَهَلْ تَرَكَ عَلَيْهِ مِنْ دَيْنٍ قَالُوا نَعَمْ ثَمَانِيَةَ عَشَرَ دِرْهَمًا قَالَ فَهَلْ تَرَكَ لَهَا قَضَاءً قَالُوا لَا وَاللَّهِ مَا تَرَكَ لَهَا مِنْ شَيْءٍ قَالَ فَصَلُّوا أَنْتُمْ عَلَيْهِ قَالَ أَبُو قَتَادَةَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ إِنْ قَضَيْتُ عَنْهُ أَتُصَلِّي عَلَيْهِ قَالَ إِنْ قَضَيْتَ عَنْهُ بِالْوَفَاءِ صَلَّيْتُ عَلَيْهِ قَالَ فَذَهَبَ أَبُو قَتَادَةَ فَقَضَى عَنْهُ فَقَالَ أَوْفَيْتَ مَا عَلَيْهِ قَالَ نَعَمْ فَدَعَا بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَصَلَّى عَلَيْهِ

Abu Qatoda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bizdan bir kishi vafot etdi. Biz uning janozasini oʻqib berishlari uchun Nabiy ﷺ huzurlariga keldik. U zot: «U biror narsa qoldirdimi?» dedilar. Ular: «Yoʻq, Allohga qasamki, hech narsa qoldirmadi», dedilar. U zot: «Uning zimmasida qarz qoldimi?» dedilar. Ular: «Ha, oʻn sakkiz dirham», dedilar. U zot: «Uni toʻlash uchun biror narsa qoldirdimi?» dedilar. Ular: «Yoʻq, Allohga qasamki, buning uchun hech narsa qoldirmadi», dedilar. U zot: «Unga oʻzlaringiz janoza oʻqinglar», dedilar. Abu Qatoda: «Ey Allohning Rasuli, agar men uning qarzini toʻlasam, unga janoza oʻqiysizmi?» dedi. U zot: «Agar sen uning qarzini toʻliq toʻlasang, men unga janoza oʻqiyman», dedilar. Abu Qatoda borib, uning qarzini toʻladi. Soʻng u zot: «Uning zimmasidagini toʻliq toʻladingmi?» dedilar. U: «Ha», dedi. Shunda Rasululloh ﷺ uni chaqirtirib, unga janoza oʻqidilar.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Биздан бир киши вафот этди. Биз унинг жанозасини ўқиб беришлари учун Набий ﷺ ҳузурларига келдик. У зот: «У бирор нарса қолдирдими?» дедилар. Улар: «Йўқ, Аллоҳга қасамки, ҳеч нарса қолдирмади», дедилар. У зот: «Унинг зиммасида қарз қолдими?» дедилар. Улар: «Ҳа, ўн саккиз дирҳам», дедилар. У зот: «Уни тўлаш учун бирор нарса қолдирдими?» дедилар. Улар: «Йўқ, Аллоҳга қасамки, бунинг учун ҳеч нарса қолдирмади», дедилар. У зот: «Унга ўзларингиз жаноза ўқинглар», дедилар. Абу Қатода: «Эй Аллоҳнинг Расули, агар мен унинг қарзини тўласам, унга жаноза ўқийсизми?» деди. У зот: «Агар сен унинг қарзини тўлиқ тўласанг, мен унга жаноза ўқийман», дедилар. Абу Қатода бориб, унинг қарзини тўлади. Сўнг у зот: «Унинг зиммасидагини тўлиқ тўладингми?» дедилар. У: «Ҳа», деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ уни чақиртириб, унга жаноза ўқидилар.

حَدَّثَنَا الضَّحَّاكُ بْنُ مَخْلَدٍ عَنِ الْأَوْزَاعِيِّ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي قَتَادَةَ حَدَّثَنِي أَبُو قَتَادَةَ أَوْ حَدَّثَنَاأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقْرَأُ بِالرَّكْعَتَيْنِ مِنْ الظُّهْرِ بِفَاتِحَةِ الْكِتَابِ وَسُورَةٍ وَيُطِيلُ فِي الْأُولَيَيْنِ وَفِي الْعَصْرِ مِثْلَ ذَلِكَ وَيُسْمِعُنَا الْآيَةَ أَحْيَانًا

Abdulloh ibn Abu Qatoda aytdi: Menga otam aytdiki, Rasululloh ﷺ peshinning ikki rakatida Fotihatul-kitob va bir sura oʻqir, dastlabki ikki rakatni uzun qilar, asrda ham shunday qilar va baʼzan bizga bir oyatni eshittirib qoʻyar edilar.Абдуллоҳ ибн Абу Қатода айтди: Менга отам айтдики, Расулуллоҳ ﷺ пешиннинг икки ракатида Фотиҳатул-китоб ва бир сура ўқир, дастлабки икки ракатни узун қилар, асрда ҳам шундай қилар ва баъзан бизга бир оятни эшиттириб қўяр эдилар.