حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جُحَادَةَ قَالَ حَدَّثَنِي الْمُغِيرَةُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْيَشْكُرِيُّ عَنْ أَبِيهِ قَالَانْطَلَقْتُ إِلَى الْكُوفَةِ لِأَجْلِبَ بِغَالًا قَالَ فَأَتَيْتُ السُّوقَ وَلَمْ تُقَمْ قَالَ قُلْتُ لِصَاحِبٍ لِي لَوْ دَخَلْنَا الْمَسْجِدَ وَمَوْضِعُهُ يَوْمَئِذٍ فِي أَصْحَابِ التَّمْرِ فَإِذَا فِيهِ رَجُلٌ مِنْ قَيْسٍ يُقَالُ لَهُ ابْنُ الْمُنْتَفِقِ وَهُوَ يَقُولُ وُصِفَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَحُلِّيَ فَطَلَبْتُهُ بِمِنًى فَقِيلَ لِي هُوَ بِعَرَفَاتٍ فَانْتَهَيْتُ إِلَيْهِ فَزَاحَمْتُ عَلَيْهِ فَقِيلَ لِي إِلَيْكَ عَنْ طَرِيقِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ دَعُوا الرَّجُلَ أَرِبَ مَا لَهُ قَالَ فَزَاحَمْتُ عَلَيْهِ حَتَّى خَلَصْتُ إِلَيْهِ قَالَ فَأَخَذْتُ بِخِطَامِ رَاحِلَةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْ قَالَ زِمَامِهَا هَكَذَا حَدَّثَ مُحَمَّدٌ حَتَّى اخْتَلَفَتْ أَعْنَاقُ رَاحِلَتَيْنَا قَالَ فَمَا يَزَعُنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْ قَالَ مَا غَيَّرَ عَلَيَّ هَكَذَا حَدَّثَ مُحَمَّدٌ قَالَ قُلْتُ ثِنْتَانِ أَسْأَلُكَ عَنْهُمَا مَا يُنَجِّينِي مِنْ النَّارِ وَمَا يُدْخِلُنِي الْجَنَّةَ قَالَ فَنَظَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى السَّمَاءِ ثُمَّ نَكَسَ رَأْسَهُ ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَيَّ بِوَجْهِهِ قَالَ لَئِنْ كُنْتَ أَوْجَزْتَ فِي الْمَسْأَلَةِ لَقَدْ أَعْظَمْتَ وَأَطْوَلْتَ فَاعْقِلْ عَنِّي إِذًا اعْبُدْ اللَّهَ لَا تُشْرِكْ بِهِ شَيْئًا وَأَقِمْ الصَّلَاةَ الْمَكْتُوبَةَ وَأَدِّ الزَّكَاةَ الْمَفْرُوضَةَ وَصُمْ رَمَضَانَ وَمَا تُحِبُّ أَنْ يَفْعَلَهُ
Mugʻira ibn Abdulloh al-Yashkuriy otasidan rivoyat qiladi. U aytdi: Men xachirlar keltirish uchun Kufaga joʻnadim. Bozorga keldim, u hali boshlanmagan edi. Men bir hamrohimga: «Masjidga kirsak boʻlarkan», dedim — oʻsha kunlarda uning oʻrni xurmofurushlar orasida edi. Qarasam, unda Qaysdan boʻlgan, Ibn al-Muntafiq deb ataladigan bir kishi bor ekan, u shunday der edi: Menga Rasululloh ﷺ vasf qilindi va sifatlab berildi. Men u zotni Minoda izladim; menga: «U zot Arafotda», deyildi. Men u zotning oldilariga yetib bordim va (odamlarni) turtib, u zotga (yaqinlashdim). Menga: «Nari tur, Rasululloh ﷺning yoʻlidan!» deyildi. U zot esa: «Bu kishini qoʻyinglar, uning hojati bor», dedilar. U aytdi: Men (odamlarni) turtib, u zotga yetib bordim. Rasululloh ﷺning ulovlari jilovidan — yoki «tizginidan», deb aytdi; Muhammad shunday rivoyat qildi — ushladim, hatto ikkovimizning ulovlarimizning boʻyni bir-biriga kesishib ketdi. U aytdi: Rasululloh ﷺ meni toʻxtatmadilar — yoki: menga eʼtiroz bildirmadilar, dedi; Muhammad shunday rivoyat qildi. U aytdi: Men: «Sizdan ikki narsani soʻrayman: meni doʻzaxdan nima qutqaradi va meni jannatga nima kiritadi?» dedim. U aytdi: Rasululloh ﷺ osmonga qaradilar, soʻng boshlarini quyi soldilar, soʻng menga yuzlanib: «Garchi savolni qisqa qilgan boʻlsang-da, uni ulugʻ va uzun qilibsan. Bas, mendan uqib ol: Allohga ibodat qil, Unga hech narsani sherik qilma, farz namozni ado et, farz zakotni ber, Ramazon roʻzasini tut va odamlar senga qilishini yoqtirgan narsani…», dedilar.Муғира ибн Абдуллоҳ ал-Яшкурий отасидан ривоят қилади. У айтди: Мен хачирлар келтириш учун Куфага жўнадим. Бозорга келдим, у ҳали бошланмаган эди. Мен бир ҳамроҳимга: «Масжидга кирсак бўларкан», дедим — ўша кунларда унинг ўрни хурмофурушлар орасида эди. Қарасам, унда Қайсдан бўлган, Ибн ал-Мунтафиқ деб аталадиган бир киши бор экан, у шундай дер эди: Менга Расулуллоҳ ﷺ васф қилинди ва сифатлаб берилди. Мен у зотни Минода изладим; менга: «У зот Арафотда», дейилди. Мен у зотнинг олдиларига етиб бордим ва (одамларни) туртиб, у зотга (яқинлашдим). Менга: «Нари тур, Расулуллоҳ ﷺнинг йўлидан!» дейилди. У зот эса: «Бу кишини қўйинглар, унинг ҳожати бор», дедилар. У айтди: Мен (одамларни) туртиб, у зотга етиб бордим. Расулуллоҳ ﷺнинг уловлари жиловидан — ёки «тизгинидан», деб айтди; Муҳаммад шундай ривоят қилди — ушладим, ҳатто икковимизнинг уловларимизнинг бўйни бир-бирига кесишиб кетди. У айтди: Расулуллоҳ ﷺ мени тўхтатмадилар — ёки: менга эътироз билдирмадилар, деди; Муҳаммад шундай ривоят қилди. У айтди: Мен: «Сиздан икки нарсани сўрайман: мени дўзахдан нима қутқаради ва мени жаннатга нима киритади?» дедим. У айтди: Расулуллоҳ ﷺ осмонга қарадилар, сўнг бошларини қуйи солдилар, сўнг менга юзланиб: «Гарчи саволни қисқа қилган бўлсанг-да, уни улуғ ва узун қилибсан. Бас, мендан уқиб ол: Аллоҳга ибодат қил, Унга ҳеч нарсани шерик қилма, фарз намозни адо эт, фарз закотни бер, Рамазон рўзасини тут ва одамлар сенга қилишини ёқтирган нарсани…», дедилар.