حَدَّثَنِي إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ، قَالَ سَمِعْتُ حُصَيْنَ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ سَعْدِ بْنِ عُبَيْدَةَ، عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ السُّلَمِيِّ، عَنْ عَلِيٍّ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ بَعَثَنِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَبَا مَرْثَدٍ وَالزُّبَيْرَ وَكُلُّنَا فَارِسٌ قَالَ " انْطَلِقُوا حَتَّى تَأْتُوا رَوْضَةَ خَاخٍ، فَإِنَّ بِهَا امْرَأَةً مِنَ الْمُشْرِكِينَ، مَعَهَا كِتَابٌ مِنْ حَاطِبِ بْنِ أَبِي بَلْتَعَةَ إِلَى الْمُشْرِكِينَ ". فَأَدْرَكْنَاهَا تَسِيرُ عَلَى بَعِيرٍ لَهَا حَيْثُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقُلْنَا الْكِتَابُ. فَقَالَتْ مَا مَعَنَا كِتَابٌ. فَأَنَخْنَاهَا فَالْتَمَسْنَا فَلَمْ نَرَ كِتَابًا، فَقُلْنَا مَا كَذَبَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، لَتُخْرِجِنَّ الْكِتَابَ أَوْ لَنُجَرِّدَنَّكِ. فَلَمَّا رَأَتِ الْجِدَّ أَهْوَتْ إِلَى حُجْزَتِهَا وَهْىَ مُحْتَجِزَةٌ بِكِسَاءٍ فَأَخْرَجَتْهُ، فَانْطَلَقْنَا بِهَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ عُمَرُ يَا رَسُولَ اللَّهِ، قَدْ خَانَ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَالْمُؤْمِنِينَ، فَدَعْنِي فَلأَضْرِبْ عُنُقَهُ. فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " مَا حَمَلَكَ عَلَى مَا صَنَعْتَ ". قَالَ حَاطِبٌ وَاللَّهِ مَا بِي أَنْ لاَ أَكُونَ مُؤْمِنًا بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ صلى الله عليه وسلم أَرَدْتُ أَنْ يَكُونَ لِي عِنْدَ الْقَوْمِ يَدٌ يَدْفَعُ اللَّهُ بِهَا عَنْ أَهْلِي وَمَالِي، وَلَيْسَ أَحَدٌ مِنْ أَصْحَابِكَ إِلاَّ لَهُ هُنَاكَ مِنْ عَشِيرَتِهِ مَنْ يَدْفَعُ اللَّهُ بِهِ عَنْ أَهْلِهِ وَمَالِهِ. فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " صَدَقَ، وَلاَ تَقُولُوا لَهُ إِلاَّ خَيْرًا ". فَقَالَ عُمَرُ إِنَّهُ قَدْ خَانَ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَالْمُؤْمِنِينَ، فَدَعْنِي فَلأَضْرِبَ عُنُقَهُ. فَقَالَ " أَلَيْسَ مِنْ أَهْلِ بَدْرٍ ". فَقَالَ " لَعَلَّ اللَّهَ اطَّلَعَ إِلَى أَهْلِ بَدْرٍ فَقَالَ اعْمَلُوا مَا شِئْتُمْ فَقَدْ وَجَبَتْ لَكُمُ الْجَنَّةُ، أَوْ فَقَدْ غَفَرْتُ لَكُمْ ". فَدَمَعَتْ عَيْنَا عُمَرَ وَقَالَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ.
Rasululloh ﷺ meni, Abu Marsad va Zubayrni — barchamiz otliq edik — yubordilar va: «Borib, Ravza Xoxga yetinglar, chunki u yerda mushriklardan bir ayol bor — uning yonida Hotib ibn Abu Baltaaning mushriklarga (yozgan) bir maktubi bor», dedilar. Biz uni Rasululloh ﷺ aytgan joyda — bir tuyada ketayotgan holda topdik. Biz: «Maktub (qani)?» dedik. U: «Yonimizda maktub yoʻq», dedi. Biz uni (tuyani) choʻktirib, (yukini) qidirdik, ammo maktub koʻrmadik. Biz: «Rasululloh ﷺ yolgʻon aytmadilar. Maktubni chiqarasan, yoki seni (kiyimingni) yechib (qidiramiz)», dedik. U jiddiylikni koʻrgach, qoʻlini beliga (uzatib) — u bir kisa (chopon) bilan oʻralgan edi — uni chiqardi. Biz uni Rasululloh ﷺning oldilariga olib bordik. Umar: «Ey Allohning Rasuli, u Alloh, Rasuli va moʻminlarga xiyonat qildi. Meni qoʻying, uning boʻynini uray», dedi. Paygʻambar ﷺ: «Seni qilgan ishingga nima undadi?» dedilar. Hotib: «Allohga qasamki, mening Alloh va Rasuliga iymon keltirmaganligim (sababi) emas. Men shuni istadimki, qavm (Quraysh) oldida menga bir (minnat) qoʻli boʻlsin, Alloh u bilan ahlim va molimni (himoya qilib) himoyalasin. Sening sahobalaringdan har birining oʻsha yerda (Makkada) urugʻidan ahli va molini himoya qiladigan biri bor, (menda esa yoʻq)», dedi. Paygʻambar ﷺ: «Rost aytdi, unga faqat yaxshilikni (gapiringlar)», dedilar. Umar: «Albatta u Alloh, Rasuli va moʻminlarga xiyonat qildi, meni qoʻying, boʻynini uray», dedi. U zot: «U Badr ahlidan emasmi? Shoyad Alloh Badr ahliga (rahmat bilan) qarab: ‹Xohlaganingizni qilinglar, sizlarga jannat vojib boʻldi› — yoki: ‹sizlarni magʻfirat qildim› degandir», dedilar. Shunda Umarning koʻzlaridan yosh oqdi va: «Alloh va Rasuli (yaxshiroq) biluvchidir», dedi.Расулуллоҳ ﷺ мени, Абу Марсад ва Зубайрни — барчамиз отлиқ эдик — юбордилар ва: «Бориб, Равза Хохга етинглар, чунки у ерда мушриклардан бир аёл бор — унинг ёнида Ҳотиб ибн Абу Балтаанинг мушрикларга (ёзган) бир мактуби бор», дедилар. Биз уни Расулуллоҳ ﷺ айтган жойда — бир туяда кетаётган ҳолда топдик. Биз: «Мактуб (қани)?» дедик. У: «Ёнимизда мактуб йўқ», деди. Биз уни (туяни) чўктириб, (юкини) қидирдик, аммо мактуб кўрмадик. Биз: «Расулуллоҳ ﷺ ёлғон айтмадилар. Мактубни чиқарасан, ёки сени (кийимингни) ечиб (қидирамиз)», дедик. У жиддийликни кўргач, қўлини белига (узатиб) — у бир киса (чопон) билан ўралган эди — уни чиқарди. Биз уни Расулуллоҳ ﷺнинг олдиларига олиб бордик. Умар: «Эй Аллоҳнинг Расули, у Аллоҳ, Расули ва мўминларга хиёнат қилди. Мени қўйинг, унинг бўйнини урай», деди. Пайғамбар ﷺ: «Сени қилган ишингга нима ундади?» дедилар. Ҳотиб: «Аллоҳга қасамки, менинг Аллоҳ ва Расулига иймон келтирмаганлигим (сабаби) эмас. Мен шуни истадимки, қавм (Қурайш) олдида менга бир (миннат) қўли бўлсин, Аллоҳ у билан аҳлим ва молимни (ҳимоя қилиб) ҳимояласин. Сенинг саҳобаларингдан ҳар бирининг ўша ерда (Маккада) уруғидан аҳли ва молини ҳимоя қиладиган бири бор, (менда эса йўқ)», деди. Пайғамбар ﷺ: «Рост айтди, унга фақат яхшиликни (гапиринглар)», дедилар. Умар: «Албатта у Аллоҳ, Расули ва мўминларга хиёнат қилди, мени қўйинг, бўйнини урай», деди. У зот: «У Бадр аҳлидан эмасми? Шояд Аллоҳ Бадр аҳлига (раҳмат билан) қараб: ‹Хоҳлаганингизни қилинглар, сизларга жаннат вожиб бўлди› — ёки: ‹сизларни мағфират қилдим› дегандир», дедилар. Шунда Умарнинг кўзларидан ёш оқди ва: «Аллоҳ ва Расули (яхшироқ) билувчидир», деди.