حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عُثْمَانَ، حَدَّثَنَا شُرَيْحٌ ـ هُوَ ابْنُ مَسْلَمَةَ ـ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ يُوسُفَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، قَالَ سَمِعْتُ الْبَرَاءَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ بَعَثَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَى أَبِي رَافِعٍ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَتِيكٍ وَعَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُتْبَةَ فِي نَاسٍ مَعَهُمْ، فَانْطَلَقُوا حَتَّى دَنَوْا مِنَ الْحِصْنِ، فَقَالَ لَهُمْ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَتِيكٍ امْكُثُوا أَنْتُمْ حَتَّى أَنْطَلِقَ أَنَا فَأَنْظُرَ. قَالَ فَتَلَطَّفْتُ أَنْ أَدْخُلَ الْحِصْنَ، فَفَقَدُوا حِمَارًا لَهُمْ ـ قَالَ ـ فَخَرَجُوا بِقَبَسٍ يَطْلُبُونَهُ ـ قَالَ ـ فَخَشِيتُ أَنْ أُعْرَفَ ـ قَالَ ـ فَغَطَّيْتُ رَأْسِي كَأَنِّي أَقْضِي حَاجَةً، ثُمَّ نَادَى صَاحِبُ الْبَابِ مَنْ أَرَادَ أَنْ يَدْخُلَ فَلْيَدْخُلْ قَبْلَ أَنْ أُغْلِقَهُ. فَدَخَلْتُ ثُمَّ اخْتَبَأْتُ فِي مَرْبِطِ حِمَارٍ عِنْدَ باب الْحِصْنِ، فَتَعَشَّوْا عِنْدَ أَبِي رَافِعٍ وَتَحَدَّثُوا حَتَّى ذَهَبَتْ سَاعَةٌ مِنَ اللَّيْلِ، ثُمَّ رَجَعُوا إِلَى بُيُوتِهِمْ، فَلَمَّا هَدَأَتِ الأَصْوَاتُ وَلاَ أَسْمَعُ حَرَكَةً خَرَجْتُ ـ قَالَ ـ وَرَأَيْتُ صَاحِبَ الْبَابِ حَيْثُ وَضَعَ مِفْتَاحَ الْحِصْنِ، فِي كَوَّةٍ فَأَخَذْتُهُ فَفَتَحْتُ بِهِ باب الْحِصْنِ. قَالَ قُلْتُ إِنْ نَذِرَ بِي الْقَوْمُ انْطَلَقْتُ عَلَى مَهَلٍ، ثُمَّ عَمَدْتُ إِلَى أَبْوَابِ بُيُوتِهِمْ، فَغَلَّقْتُهَا عَلَيْهِمْ مِنْ ظَاهِرٍ، ثُمَّ صَعِدْتُ إِلَى أَبِي رَافِعٍ فِي سُلَّمٍ، فَإِذَا الْبَيْتُ مُظْلِمٌ قَدْ طَفِئَ سِرَاجُهُ، فَلَمْ أَدْرِ أَيْنَ الرَّجُلُ، فَقُلْتُ يَا أَبَا رَافِعٍ. قَالَ مَنْ هَذَا قَالَ فَعَمَدْتُ نَحْوَ الصَّوْتِ فَأَضْرِبُهُ، وَصَاحَ فَلَمْ تُغْنِ شَيْئًا ـ قَالَ ـ ثُمَّ جِئْتُ كَأَنِّي أُغِيثُهُ فَقُلْتُ مَا لَكَ يَا أَبَا رَافِعٍ وَغَيَّرْتُ صَوْتِي. فَقَالَ أَلاَ أُعْجِبُكَ لأُمِّكَ الْوَيْلُ، دَخَلَ عَلَىَّ رَجُلٌ فَضَرَبَنِي بِالسَّيْفِ. قَالَ فَعَمَدْتُ لَهُ أَيْضًا فَأَضْرِبُهُ أُخْرَى فَلَمْ تُغْنِ شَيْئًا، فَصَاحَ وَقَامَ أَهْلُهُ، قَالَ ثُمَّ جِئْتُ وَغَيَّرْتُ صَوْتِي كَهَيْئَةِ الْمُغِيثِ، فَإِذَا هُوَ مُسْتَلْقٍ عَلَى ظَهْرِهِ، فَأَضَعُ السَّيْفَ فِي بَطْنِهِ ثُمَّ أَنْكَفِئُ عَلَيْهِ حَتَّى سَمِعْتُ صَوْتَ الْعَظْمِ، ثُمَّ خَرَجْتُ دَهِشًا حَتَّى أَتَيْتُ السُّلَّمَ أُرِيدُ أَنْ أَنْزِلَ، فَأَسْقُطُ مِنْهُ فَانْخَلَعَتْ رِجْلِي فَعَصَبْتُهَا، ثُمَّ أَتَيْتُ أَصْحَابِي أَحْجُلُ فَقُلْتُ انْطَلِقُوا فَبَشِّرُوا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَإِنِّي لاَ أَبْرَحُ حَتَّى أَسْمَعَ النَّاعِيَةَ، فَلَمَّا كَانَ فِي وَجْهِ الصُّبْحِ صَعِدَ النَّاعِيَةُ فَقَالَ أَنْعَى أَبَا رَافِعٍ. قَالَ فَقُمْتُ أَمْشِي مَا بِي قَلَبَةٌ، فَأَدْرَكْتُ أَصْحَابِي قَبْلَ أَنْ يَأْتُوا النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَبَشَّرْتُهُ.
Rasululloh ﷺ Abu Rofiʼning oldiga Abdulloh ibn Atik va Abdulloh ibn Utbani — ular bilan birga (boshqa) odamlarni (qoʻshib) yubordilar. Ular yurib, qalʼaga yaqinlashishdi. Abdulloh ibn Atik ularga: «Sizlar (shu yerda) turinglar, men borib (atrofni) koʻrib kelay», dedi. (Abdulloh:) Men qalʼaga kirish uchun muloyimlik (hiyla) qildim. (Qalʼa ahli) bir eshaklarini yoʻqotib qoldilar, (uni) izlab, mashʼal (chiroq) bilan chiqishdi. Men tanilishdan qoʻrqib, — goʻyo hojat chiqarayotgandek — boshimni yopib oldim. Soʻng darvozabon: «Kirmoqchi boʻlgan kishi, men (darvozani) yopishimdan oldin kirsin», deb hayqirdi. Men kirdim, soʻng qalʼa darvozasi yonidagi eshak bogʻlanadigan joyga yashirindim. Ular Abu Rofiʼnikida kechki ovqat yeyishdi va kechaning bir soatigacha suhbatlashishdi, soʻng uylariga qaytishdi. Ovozlar tinib, men hech harakat eshitmaganimda, (yashirinishdan) chiqdim. Men darvozabon qalʼa kalitini qayerga — bir teshikka — qoʻyganini koʻrgan edim, uni olib, u bilan qalʼa darvozasini ochdim. ‹Agar qavm meni sezsa, men (oson) ketib qolaman› dedim (oʻyladim). Soʻng ularning uylari eshiklariga (borib), ularni tashqaridan ustlariga yopib (qulflab) qoʻydim. Soʻng zinada Abu Rofiʼning oldiga koʻtarildim. Qarasam, uy qorongʻi, chirogʻi oʻchgan — men u kishi qayerdaligini bilmasdim. Men: «Ey Abu Rofiʼ», dedim. U: «Bu kim?» dedi. Men ovoz tomon (intilib) uni urdim, u baqirdi, ammo (zarba) biror narsa (qilolmadi). Soʻng men — goʻyo unga yordamga kelayotgandek — kelib, ovozimni oʻzgartirib: «Senga nima boʻldi, ey Abu Rofiʼ?» dedim. U: «Ajab emasmi?! Onangga voy boʻlsin — uyimga bir kishi kirib, meni qilich bilan urdi!» dedi. Men yana unga (intilib) bir zarba urdim, ammo (yana) biror narsa (qilolmadi). U baqirdi va ahli turib (uygʻonib) ketdi. Soʻng men — goʻyo yordamchidek — ovozimni oʻzgartirib (yana) keldim. Qarasam, u chalqancha yotgan edi. Men qilichni uning qorniga (botirib) qoʻyib, ustiga (butun ogʻirligim bilan) bosdim, to suyak (sinish) ovozini eshitdim. Soʻng hovliqib chiqdim, to zinaga yetdim — (pastga) tushmoqchi edim — undan yiqilib tushdim va oyogʻim chiqdi (joyidan koʻchdi). Men uni bogʻ ladim, soʻng oqsoqlanib sheriklarim oldiga kelib: «(Madinaga) yoʻl olinglar va Rasululloh ﷺga xushxabar bering, men jarchini eshitmagunimcha (bu yerdan) jilmayman», dedim. Tong yuzlanganda, jarchi (devorga) koʻtarilib: «Men Abu Rofiʼ(ning oʻlimi)ni eʼlon qilaman», dedi. Men turib yurdim — menda hech qanday ogʻriq (asorati) yoʻq edi. Sheriklarimga — ular Paygʻambar ﷺning oldilariga yetib bormasdan oldin — yetib oldim va u zotga xushxabar berdim.Расулуллоҳ ﷺ Абу Рофиънинг олдига Абдуллоҳ ибн Атик ва Абдуллоҳ ибн Утбани — улар билан бирга (бошқа) одамларни (қўшиб) юбордилар. Улар юриб, қалъага яқинлашишди. Абдуллоҳ ибн Атик уларга: «Сизлар (шу ерда) туринглар, мен бориб (атрофни) кўриб келай», деди. (Абдуллоҳ:) Мен қалъага кириш учун мулойимлик (ҳийла) қилдим. (Қалъа аҳли) бир эшакларини йўқотиб қолдилар, (уни) излаб, машъал (чироқ) билан чиқишди. Мен танилишдан қўрқиб, — гўё ҳожат чиқараётгандек — бошимни ёпиб олдим. Сўнг дарвозабон: «Кирмоқчи бўлган киши, мен (дарвозани) ёпишимдан олдин кирсин», деб ҳайқирди. Мен кирдим, сўнг қалъа дарвозаси ёнидаги эшак боғланадиган жойга яшириндим. Улар Абу Рофиъникида кечки овқат ейишди ва кечанинг бир соатигача суҳбатлашишди, сўнг уйларига қайтишди. Овозлар тиниб, мен ҳеч ҳаракат эшитмаганимда, (яширинишдан) чиқдим. Мен дарвозабон қалъа калитини қаерга — бир тешикка — қўйганини кўрган эдим, уни олиб, у билан қалъа дарвозасини очдим. ‹Агар қавм мени сезса, мен (осон) кетиб қоламан› дедим (ўйладим). Сўнг уларнинг уйлари эшикларига (бориб), уларни ташқаридан устларига ёпиб (қулфлаб) қўйдим. Сўнг зинада Абу Рофиънинг олдига кўтарилдим. Қарасам, уй қоронғи, чироғи ўчган — мен у киши қаердалигини билмасдим. Мен: «Эй Абу Рофиъ», дедим. У: «Бу ким?» деди. Мен овоз томон (интилиб) уни урдим, у бақирди, аммо (зарба) бирор нарса (қилолмади). Сўнг мен — гўё унга ёрдамга келаётгандек — келиб, овозимни ўзгартириб: «Сенга нима бўлди, эй Абу Рофиъ?» дедим. У: «Ажаб эмасми?! Онангга вой бўлсин — уйимга бир киши кириб, мени қилич билан урди!» деди. Мен яна унга (интилиб) бир зарба урдим, аммо (яна) бирор нарса (қилолмади). У бақирди ва аҳли туриб (уйғониб) кетди. Сўнг мен — гўё ёрдамчидек — овозимни ўзгартириб (яна) келдим. Қарасам, у чалқанча ётган эди. Мен қилични унинг қорнига (ботириб) қўйиб, устига (бутун оғирлигим билан) босдим, то суяк (синиш) овозини эшитдим. Сўнг ҳовлиқиб чиқдим, то зинага етдим — (пастга) тушмоқчи эдим — ундан йиқилиб тушдим ва оёғим чиқди (жойидан кўчди). Мен уни боғ ладим, сўнг оқсоқланиб шерикларим олдига келиб: «(Мадинага) йўл олинглар ва Расулуллоҳ ﷺга хушхабар беринг, мен жарчини эшитмагунимча (бу ердан) жилмайман», дедим. Тонг юзланганда, жарчи (деворга) кўтарилиб: «Мен Абу Рофиъ(нинг ўлими)ни эълон қиламан», деди. Мен туриб юрдим — менда ҳеч қандай оғриқ (асорати) йўқ эди. Шерикларимга — улар Пайғамбар ﷺнинг олдиларига етиб бормасдан олдин — етиб олдим ва у зотга хушхабар бердим.