حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ، عَنْ عُمَارَةَ بْنِ الْقَعْقَاعِ بْنِ شُبْرُمَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي نُعْمٍ، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا سَعِيدٍ الْخُدْرِيَّ، يَقُولُ بَعَثَ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ ـ رضى الله عنه ـ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنَ الْيَمَنِ بِذُهَيْبَةٍ فِي أَدِيمٍ مَقْرُوظٍ لَمْ تُحَصَّلْ مِنْ تُرَابِهَا، قَالَ فَقَسَمَهَا بَيْنَ أَرْبَعَةِ نَفَرٍ بَيْنَ عُيَيْنَةَ بْنِ بَدْرٍ، وَأَقْرَعَ بْنِ حَابِسٍ وَزَيْدِ الْخَيْلِ، وَالرَّابِعُ إِمَّا عَلْقَمَةُ وَإِمَّا عَامِرُ بْنُ الطُّفَيْلِ، فَقَالَ رَجُلٌ مِنْ أَصْحَابِهِ كُنَّا نَحْنُ أَحَقَّ بِهَذَا مِنْ هَؤُلاَءِ. قَالَ فَبَلَغَ ذَلِكَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " أَلاَ تَأْمَنُونِي وَأَنَا أَمِينُ مَنْ فِي السَّمَاءِ، يَأْتِينِي خَبَرُ السَّمَاءِ صَبَاحًا وَمَسَاءً ". قَالَ فَقَامَ رَجُلٌ غَائِرُ الْعَيْنَيْنِ، مُشْرِفُ الْوَجْنَتَيْنِ، نَاشِزُ الْجَبْهَةِ، كَثُّ اللِّحْيَةِ، مَحْلُوقُ الرَّأْسِ، مُشَمَّرُ الإِزَارِ، فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ، اتَّقِ اللَّهَ. قَالَ " وَيْلَكَ أَوَلَسْتُ أَحَقَّ أَهْلِ الأَرْضِ أَنْ يَتَّقِيَ اللَّهَ ". قَالَ ثُمَّ وَلَّى الرَّجُلُ، قَالَ خَالِدُ بْنُ الْوَلِيدِ يَا رَسُولَ اللَّهِ، أَلاَ أَضْرِبُ عُنُقَهُ قَالَ " لاَ، لَعَلَّهُ أَنْ يَكُونَ يُصَلِّي ". فَقَالَ خَالِدٌ وَكَمْ مِنْ مُصَلٍّ يَقُولُ بِلِسَانِهِ مَا لَيْسَ فِي قَلْبِهِ. قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنِّي لَمْ أُومَرْ أَنْ أَنْقُبَ قُلُوبَ النَّاسِ، وَلاَ أَشُقَّ بُطُونَهُمْ " قَالَ ثُمَّ نَظَرَ إِلَيْهِ وَهْوَ مُقَفٍّ فَقَالَ " إِنَّهُ يَخْرُجُ مِنْ ضِئْضِئِ هَذَا قَوْمٌ يَتْلُونَ كِتَابَ اللَّهِ رَطْبًا، لاَ يُجَاوِزُ حَنَاجِرَهُمْ، يَمْرُقُونَ مِنَ الدِّينِ كَمَا يَمْرُقُ السَّهْمُ مِنَ الرَّمِيَّةِ ". وَأَظُنُّهُ قَالَ " لَئِنْ أَدْرَكْتُهُمْ لأَقْتُلَنَّهُمْ قَتْلَ ثَمُودَ ".
(Abu Saʼid al-Xudriy (roziyallohu anhu) aytdi:) Ali ibn Abu Tolib (roziyallohu anhu) Yamandan Rasululloh ﷺga — oshlangan teri ichida, tuprogʻidan tozalanmagan bir parcha oltin (yubordi). U zot uni toʻrt kishi orasida taqsimladilar: Uyayna ibn Badr, Aqraʼ ibn Hobis, Zayd al-Xayl va toʻrtinchisi — yo Alqama, yo Omir ibnut-Tufayl (orasida). Uning (u zotning) ashobidan bir kishi: «Biz bunga bulardan koʻ ra haqliroq edik», dedi. (Abu Saʼid) aytdi: Bu Paygʻambar ﷺga yetdi. U zot: «Meni amin (ishonchli) deb bilmaysizlarmi — holbuki men osmonda boʻ lgan Zotning aminiman; menga osmon xabari ertayu kech kelib turibdi?!» dedilar. (Abu Saʼid) aytdi: Shunda koʻzlari ichga botgan, yonoqlari (oldinga) chiqgan, peshanasi doʻng, soqoli quyuq, boshi qirilgan, izori (belbogʻi) shimarilgan (kalta) bir kishi turib: «Ey Allohning Rasuli, Allohdan qoʻrq!» dedi. U zot: «Voy senga! Men yer ahlining — Allohdan qoʻrqishga — eng haqlisi emasmanmi?!» dedilar. (Abu Saʼid) aytdi: Soʻng u kishi yuz oʻgirib (ketdi). Xolid ibnul-Valid: «Ey Allohning Rasuli, uning boʻ ynini urmaymanmi?» dedi. U zot: «Yoʻq, balki u namoz oʻqiydigandir», dedilar. Xolid: «Qancha namoz oʻquvchi bordirki, tili bilan qalbida boʻ lmagan (narsani) aytadi», dedi. Rasululloh ﷺ: «Men odamlarning qalblarini teshishga yoki qorinlarini yorishga buyurilgan emasman», dedilar. (Abu Saʼid) aytdi: Soʻng u zot unga — u orqasi bilan ketayotgan holda — qarab: «Albatta mana shuning zurriyotidan bir qavm chiqadiki, ular Allohning Kitobini suvdek (ravon) tilovat qiladilar, (lekin u) ularning boʻ gizlaridan (halqumlaridan) oʻtmaydi; ular dindan — oʻq ovdan (otilgan nishondan) oʻtib ketgandek — chiqib ketadilar», dedilar. Men gumon qilamanki, u zot: «Agar men ularga yetsam, albatta ularni Samud (qavmi) oʻldirilganidek oʻldiraman», dedilar.(Абу Саъид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу) айтди:) Али ибн Абу Толиб (розияллоҳу анҳу) Ямандан Расулуллоҳ ﷺга — ошланган тери ичида, тупроғидан тозаланмаган бир парча олтин (юборди). У зот уни тўрт киши орасида тақсимладилар: Уяйна ибн Бадр, Ақраъ ибн Ҳобис, Зайд ал-Хайл ва тўртинчиси — ё Алқама, ё Омир ибнут-Туфайл (орасида). Унинг (у зотнинг) ашобидан бир киши: «Биз бунга булардан кў ра ҳақлироқ эдик», деди. (Абу Саъид) айтди: Бу Пайғамбар ﷺга етди. У зот: «Мени амин (ишончли) деб билмайсизларми — ҳолбуки мен осмонда бў лган Зотнинг аминиман; менга осмон хабари эртаю кеч келиб турибди?!» дедилар. (Абу Саъид) айтди: Шунда кўзлари ичга ботган, ёноқлари (олдинга) чиқган, пешанаси дўнг, соқоли қуюқ, боши қирилган, изори (белбоғи) шимарилган (калта) бир киши туриб: «Эй Аллоҳнинг Расули, Аллоҳдан қўрқ!» деди. У зот: «Вой сенга! Мен ер аҳлининг — Аллоҳдан қўрқишга — энг ҳақлиси эмасманми?!» дедилар. (Абу Саъид) айтди: Сўнг у киши юз ўгириб (кетди). Холид ибнул-Валид: «Эй Аллоҳнинг Расули, унинг бў йнини урмайманми?» деди. У зот: «Йўқ, балки у намоз ўқийдигандир», дедилар. Холид: «Қанча намоз ўқувчи бордирки, тили билан қалбида бў лмаган (нарсани) айтади», деди. Расулуллоҳ ﷺ: «Мен одамларнинг қалбларини тешишга ёки қоринларини ёришга буюрилган эмасман», дедилар. (Абу Саъид) айтди: Сўнг у зот унга — у орқаси билан кетаётган ҳолда — қараб: «Албатта мана шунинг зурриётидан бир қавм чиқадики, улар Аллоҳнинг Китобини сувдек (равон) тиловат қиладилар, (лекин у) уларнинг бў гизларидан (ҳалқумларидан) ўтмайди; улар диндан — ўқ овдан (отилган нишондан) ўтиб кетгандек — чиқиб кетадилар», дедилар. Мен гумон қиламанки, у зот: «Агар мен уларга ецам, албатта уларни Самуд (қавми) ўлдирилганидек ўлдираман», дедилар.